T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ
T.C.
ADANA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
9. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2021/1287
KARAR NO: 2024/986
KARAR TARİHİ: 11/06/2024
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
BAŞKAN: ... (...)
ÜYE: ... (...)
ÜYE: ... (...)
KATİP: ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: MERSİN 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 29/04/2021
NUMARASI: ... ESAS ... KARAR
DAVACI: ...
VEKİLİ: Av. ...
DAVALI: ... ...
VEKİLLERİ: Av. ...
Av. ....
DAVANIN KONUSU: İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ : 11/06/2024
YAZIM TARİHİ : 11/06/2024
Mersin 1. Asliye Ticaret Mahkemesi (Denizcilik İhtisas Mahkemesi Sıfatıyla)'nin 29/04/2021 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, istinaf talebinin süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirilmiş olduğu ve istinafa başvuru koşullarının mevcut olduğu dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucu anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonucunda;
İDDİALARIN ÖZETİ :
Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili şirketin satışını yaptığı ürünlerin Casablanca/Fas'a deniz yolu ile nakliyesi için davalı şirket ile 820 USD navlun ücreti karşılığında anlaştığını, emtianın ... ... gemisi ile taşınacağını, müvekkili şirketin bu anlaşma kapsamında üzerine düşen tüm yükümlülüklerini yerine getirdiğini ve nakliyenin aciliyetini de belirterek yükü 02.05.2019 tarihinde davalı firmaya teslim ettiğini, ancak 10.05.2019 tarihinde nakliyenin halen başlamaması üzerine müvekkilinin davalıya ihtarname çekerek taşımaya 24 saat içinde başlanılmasını, aksi takdirde yasal yollara başvuracağını bildirdiğini, iş bu ihtara davalı tarafından resmi yolla herhangi bir cevap verilmediğini, ancak taraflar arasında yapılan yazışmalar sonucu taşımanın başlamamasının nedeninin müvekkili şirketin borç ilişkisinin tarafı olmayıp sadece gönderen konumunda olduğu başka bir nakliye (Ürdün'e yapılan) işleminden kalan alacağın müvekkilinden tahsil edilmek istenilmesi olduğunun öğrenildiğini, ayrıca iş bu alacağın ödenmemesi durumunda mevcut anlaşma gereğince teslim edilen eşyanın da Casablanca'da alıcıya teslim edilmeyeceğinin belirtildiğini, davalı şirketin çözümden uzak bir şekilde bir tutum sergileyerek müvekkiline 27.03.2019 tarihli, ... seri numaralı ve 600 USD bedelli fatura ile 09.04.2019 tarihli, ... seri numaralı ve 1200 USD bedelli faturayı gönderdiğini, müvekkili firmanın da eşyadaki gecikmenin alıcı firmayı zarara uğratacağını göz önüne alarak ihtirazi kayıtla fatura bedelllerini davalıya ödediğini, ancak fatura asıllarının 14.05.2019 tarihli ihtarname ile davalıya iade edildiğini, akabinde müvekkilinden haksız tahsil edilen bedelin iadesi için Mersin 4. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile davalı aleyhine ilamsız icra takibi başlatıldığını, ancak süresinde yapılan itiraz nedeni ile takibin durdurulduğunu, oysa itirazın haksız olduğunu, davalının sözde alacağını önceki tarihli Ürdün' e yapılan taşıma işlemine konu "..." masraflarına dayandırdığını, ancak müvekkilinin bu taşıma işleminde 3. kişi konumunda olup davalı ile anlaşmaya varan alıcı konumunda olmadığını belirterek haksız itirazın iptali ile takibin devamına, alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafça arabuluculuk kurumunun amaçlarının sınırlarını aşan bir şekilde defaatle arabuluculuk başvuruları yapılmış olduğunu, davacı taraf ile müvekkilinin şirketi arasında aynı sebebe dayalı alacağa ilişkin iki defa arabuluculuk görüşmesi yapıldığını, davacı tarafın iddia ettiği üzere müvekkilinin şirketince haksız tahsil edilen bir bedel söz konusu olmadığını, ihtirazı kayıtla taraflarına ödenen bahse konu alacak bedeli davacının çok daha önceden yerine getirmesi gereken kanundan doğan yükümlülükleri kapsamında kaldığını, müvekkilinin şirketinin bahse konu Ankara-Ürdün arası taşıma işleminde yalnızca taşıma işleri komisyoncusu sıfatı ile hareket ettiğini, davacı tarafın gönderen olduğunu, taşıma işinde taraflar arasında taşıma işleri komisyonculuğu sözleşmesi bulunduğunu, müvekkilinin şirketinin taşıma işleri komisyoncusu olduğu ticari işte davacı tarafın eşyalarını taşıtmayı üstlendiğini, buna istinaden müvekkilinin şirketinin taşıyan firmaları özenle seçtiğini, gerekli taşıma sözleşmelerini yaptığını ve taşıyanlara gerekli bilgi ve talimatları verdiğini, sözleşmesel olarak üzerine düşen tüm sorumluluklarını basiretli bir tacir olarak harfiyen yerine getirdiğini, davacı tarafça verilen talimatların yerine getirilmesinin müvekkilinin şirketi için yasal bir zorunluluk olduğunu, e-mail dökümleri incelendiği takdirde ... hizmetinin sunulması talimatının davacı şirket tarafından geldiği ve bu hizmete ilişkin masraflarında taraflarınca karşılandığının görüleceğini, müvekkilinin şirketi taşıma işleri komisyoncusu olduğunu, davacı gönderen ile müvekkilinin arasındaki ilişki taşıma işleri komisyoncuğu sözleşmesine dayandığını, kural olarak taşıma işleri komisyoncusu ile gönderilen arasında bir ilişki meydana gelmediğinden taşıma işleri komisyonculuğu sözleşmesi uyarınca müvekkilinin alıcı şirkete karşı herhangi bir talep hakkına da sahip olmadığını, taşıma işleri komisyonculuğu sözleşmesinin 3. kişi yararına sözleşme niteliğinin olmadığını, iş bu sözleşme her iki tarafa borç yükleyen sözleşmelerden olduğunu, her iki tarafınında kanundan doğan hakları sorumlulukları ve yükümlülükleri bulunduğunu, müvekkilinin şirketinin sözleşmesel olarak hak ve yükümlülükleri gönderen yani davacı şirkete karşı olduğunu, nitekim aynı şekilde davacı şirketin de bahse konu sözleşme gereği müvekkilinin şirketine karşı kanunda doğan hak ve yükümlülüklerinin olduğunu, iş bu icra takibine konu olan bedel gönderen sıfatı ile hareket eden davacı tarafça verilen talimatların müvekkilinin şirketince yerine getirilmesi neticesinde ortaya çıkan masrafların olduğunu, söz konusu bedel davacı tarafça ödenmesi gereken masrafların tutarı olduğunu, müvekkilinin şirketi tarafından ödemesi yapıldığını, müvekkilinin şirketinin kanundan doğan yükümlülükleri gereği davacı şirketin talimatlarına uygun hareket ederek bahse konu ... hizmetini sunduğunu ve ... hizmetini de bizzat kendileri organize ederek ücreti kendi hesaplarından yapmak zorunda kaldığını, buna ilişkin olarak davacı şirketin müvekkilinin şirketine masrafları ödeme borcu ortaya çıktığını, davacı tarafın dilekçesinde açıkça beyan ettiği üzere müvekkilinin şirketinin davacı gönderen ve alıcı arasındaki sözleşmede 3. kişi konumunda olduğunu, alıcı firma ile davacı arasındaki ... olarak adlandırılan siparişin içeriği ve hangi yükümlülükleri kapsadığı müvekkilinin şirketini değil alıcı ve davacı şirketi bağladığını, ... masraflarının borçlusunun kim olduğu davacı şirket ile alıcı şirket arasındaki sözleşmesel bir problem olduğunu, davacı şirketin müvekkilinin şirketine yönelik masrafları ödeme yükümlülüğünü ortadan kaldırmadığını, davacı tarafın iddia ettiği üzere müvekkilinin şirketince iş bu tahsil edilirken tehditvari bir yöntem izlendiğini, konşimento üzerinde yasal olarak hak sahip oldukları hapis hakkı kullanılmak suretiyle hukuka uygun şekilde tahsil edildiğini, müvekkilinin şirketince Ürdün taşıma işinde yapılmış olan ... masrafları 27/03/2019 tarih ve ... numaralı ve 09/04/2019 tarih ... numaralı faturalar tanzim edilerek davacı taraftan her ne kadar taraflarına ödeme yapılması istense de davacı şirketin ödemekten imtina ettiğini, dava tazminat haklarının saklı kalmak kaydı ile davacı tarafın haksız davasının reddini, lehlerine %20 kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, tüm yarılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ :
Mersin 1. Asliye Ticaret Mahkemesi (Denizcilik İhtisas Mahkemesi Sıfatıyla)'nin 29/04/2021 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararı ile; davacı ile dava dışı ... ... ve ... ... arasında teslim şeklinin ... olarak belirlendiği, teslim şekline göre davacı satıcının tek yükümlülüğünün malları ticari işletmesinde alıcının emrine hazır bulundurmak olduğu, davalı ... teslim şeklinin davacıyı bağladığını, sözleşmenin tarafı olmadığından kendisini bağlamadığını savunmuşsa da; davacı ile davalı arasındaki mail içeriklerinden taşımanın ... olarak yapılacağından davalının haberdar olduğu, basiretli tacir olan davalının ... teslim şeklinin ne anlama geldiğinden haberdar olduğu, hatta mail içeriklerine göre Ürdün taşımasına ilişkin ... bedelinin alıcıdan alınacağının davalının kabulünde olduğu, dolayısıyla ... bedelinden davacının sorumlu tutulamayacağı, davalının davacıdan haksız olarak ... bedelinin davacıya iadesi gerektiği, bilirkişi heyeti davacının taşıma ücretinden sorumlu olmadığını belirtmişlerse de taşıma şekli nazara alındığında ... bedelinden de davacının sorumluluğu bulunmadığı, dosya kapsamında alınan bilirkişi raporu hüküm vermeye ve denetime elverişli olduğu gerekçesi ile davanın kabulü ile; davalının Mersin 4. İcra Müdürlüğü’nün ... esas sayılı takip dosyasına yaptığı itirazın kısmen iptali ile; Takibin 1.200,00 USD asıl alacak üzerinden devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren Devlet Bankalarının USD para ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranın uygulanmasına, asıl alacak likit olduğundan, asıl alacağın (1.200,00 USD) takip tarihindeki TL karşılığının %20’si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, verilmesine karar verildiği anlaşılmıştır.
DAVALI VEKİLİ TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davalı vekili istinaf talebi ile; davacı tarafça aynı sebepten kaynaklanan alacak için mükerrer arabuluculuk başvurusu yapıldığını, ilk arabuluculuk toplantısına katılmayan taraf lehine vekalet ücretine hükmedilmesinin ve yargılama giderlerinin müvekkilinin sorumlu tutulmasının hukuka aykırı olduğunu, söz konusu kararın kaldırılması gerektiğini, davaya konu alacak ... ücretine ücretine ilişkin olduğunu, taşıma ücretine ilişkin düzenlenen bilirkişi raporuna itirazlarının değerlendirilmeyerek işbu rapor doğrultusunda karar verilmesinin usulsüz olup, yerel mahkeme kararının kaldırılması gerektiğini, işbu davanın konusunun davacı tarafın ısrarlı talimatı üzerine müvekkil şirketçe yerine getirilen ... hizmet bedeline ilişkin olduğunu, bilirkişi raporunda da talimatın kimden geldiğinin tespit dahi edilmeksizin eksik inceleme ile hüküm kurulduğunu, davacı taraf ile alıcı taraf arasındaki teslim şeklinin ... olması hasebiyle müvekkil şirketin ... hizmetinden sorumlu tutulmasının hukuka aykırı olup, kararlaştırılmış oldukları teslim şeklinin 3. Kişi olan müvekkil şirketi bağlamayacağını, konşimento üzerine shippers load, stow, count klozu bulunmakta olup, söz konusu kloz, malın gönderen tarafından istif edildiğini ve yüklendiği anlamına gelmekte olup, ... hizmet bedelinden davacı tarafın bizzat kendisinin sorumlu olduğunu, taşıma işlerinin komisyoncunun TTK. Md.923 kapsamında haiz olduğu hapis hakkının hukuka uygun olmadığı yönünde yapılan tespit hukuki dayanaktan yoksun olup, eksik inceleme neticesince verilen hukuka aykırı kararın kaldırılması gerektiğini, bu nedenlerle Mersin 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin kararının usul ve yasaya yerleşmiş içtihatlara aykırı olduğunun anlaşılması ile incelenerek kaldırılmasına, Mersin 4. İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı icra takibinin geri bırakılmasına karar verilmesine yönelik tehiri icra taleplerinin kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER :
Mersin 1. Asliye Ticaret Mahkemesi (Denizcilik İhtisas Mahkemesi Sıfatıyla)'nin ... Esas, ... Karar sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamı,
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :
Dava, sözleşmeye aykırı olarak düzenlenen fatura nedeniyle ödenen bedelin tahsili için başlatılan takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.
Davacı vekili dava dilekçesi ile, davacıya ait nakliyenin davalı tarafından navlun ücreti karşılığında ... ... gemisiyle taşınması konusunda anlaşma yapıldığını, taşımanın zamanında başlamadığını, bunun üzerine davacıdan başka bir taşıma işinden kalan alacağın tahsil edilmek istenildiğini ödendiğini, ayrıca ödeme yapılmaması halinde malın alıcıya teslim edilmeyeceğinin beyan edildiğini, davalının alacağını önceki tarihli taşıma işlemine konu ... masrafına dayandırdığını, bunun üzerine itirazi kayıtla davalı şirkete ödeme yapıldığını, fatura asıllarının da davalıya iade edildiği, haksız tahsil edilen bedelin iadesi için başlatılan icra takibine davalı tarafından itiraz edildiğini ileri sürerek itirazın iptaline karar verilmesini talep etmiş, davalı ise taraflar arasında taşıma işleri komisyonculuğu sözleşmesi bulunduğu, ... hizmeti sunulması talimatının davacı şirket tarafından geldiği, bu hizmete ilişkin masrafların taraflarınca yapıldığını, söz konusu bedelin davacı tarafça ödenmesi gereken masrafların tutarı olduğunu, hapis hakkı kullanılarak hukuka uygun şekilde tahsilat yapıldığını savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İlk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiş ve iş bu karara karşı davalı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.
İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.
İlk derece mahkemesince alınan bilirkişi raporunda özetle; Dosyadaki belgelerden ... ... A.Ş. ile ... ... ve ... ... arasında teslim şeklinin ... olarak belirlendiğini, ... teslim şeklinde satıcının yani ... ... A.Ş'nin malları Ankara daki fabrikasında alıcının yani ... ... ve ... ...'nun alımına hazır hale getirmesi teslim yükümlülüğü yerine getireceğini, malların fabrikadan alınarak Ürdün'e taşınması için gerekli taşıma sözleşmesini yapma ve taşıma ücretini yükümlülüğünün ... ... ve ... ...'ya ait olduğunu, ... ... A.Ş. taşıma sözleşmesini ... ... ve ... ...'yu temsilen yapmış olsa bile taşıma ücretinin ödeme yükümlüğünün bulunmadığını, ... ... A.Ş.'nin Ürdün'e yapılan taşıma ücretini ödeme yükümlülüğü bulunmadığı halde başka bir sözleşmeye istinaden taşıtmak istediği malları üzerinde taşıyanın hapis hakkını kullanması nedeniyle Ürdün'e yapılan taşıma için ödemek zorunda kaldığı 1200 Amerikan Dolarının 29,99 USD yasal faiziyle iadesini isteyebileceğini, ... Lojistik Ltd'nin hapis hakkını kullanmasının mevzuata uygun olmadığı belirtildiği anlaşılmıştır.
Somut olayda, davalı ... Uluslararası Lojistik ve Dış Ticaret Ltd. Şt tarafından davacı ... ... Pompa Sanayi A.Ş.'ye Mersin'den Amman/Ürdün'e 28.03.2019 tarihli ... sefer numaralı ve ... numaralı konşimento ile yapılacak taşımaya ait olduğu belirtilen ... hizmeti açıklaması ile toplam 600 USD bedelli 27.03.2019 tarihli ... numaralı fatura ve Mersin'den Aqaba/Ürdün'e 10.04.2019 tarihli ... sefer numaralı ... numaralı konşimento ile yapılacak taşımaya ait olduğu belirtilen ... hizmeti açıklaması ile toplam 1200 USD bedelli 09.04.2019 tanzim tarihli ... numaralı faturanın düzenlendiği, davacı tarafından davalıya 14.05.2019 tarihinde 1.200. USD ödeme yapıldığı anlaşılmakta olup, dava konusu ... hizmetlerinin oluştuğu taşımalarda satış şeklinin ... olduğu, ... teslim şeklinde satıcı ... ... A.Ş.'nin malları Ankara'daki fabrikasından alıcı ... ... & ... ...'nun alımına hazır hale getirmesiyle yükümlülüğünü yerine getireceği, davacının ... bedelinden sorumlu olmadığı, ilk derece mahkemesince yazılı gerekçe ile davanın kabulüne karar verilmiş olmasının usul ve yasaya uygun olduğu, ilk derece mahkemesince Ankara Arabuluculuk Bürosunun ... nolu arabuluculuk dosyasını hükme esas almasında anılan arabuluculuk başvurusunun Mersin 4. İcra Müdürlüğü'nün takip dosyasına itirazın iptaline ilişkin olması karşısında usule aykırılık bulunmadığı, davalı vekilinin istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.
Yukarıda açıklanan sebeplerle, ilk derece mahkeme kararının usul ve yasaya uygun olduğu, davalının istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşıldığından, davalının istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere :
1)Mersin 1. Asliye Ticaret Mahkemesi (Denizcilik İhtisas Mahkemesi Sıfatıyla)'nin 29/04/2021 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararına karşı davalı vekili tarafından yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
2)-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 472,69.TL karar ve ilam harcından peşin alınan 118,56.TL istinaf karar harcının mahsubu ile bakiye 354,13.TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
3)-6100 sayılı HMK'nın 326/1 maddesi gereğince davalı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin davalı üzerinde BIRAKILMASINA,
4)-6100 sayılı HMK'nın 330. maddesi gereğince inceleme duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
5)-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının kararın kesinleşmesi halinde İADESİNE,
6)-6100 sayılı HMK'nın 359/4 maddesince karar tebliğ işlemlerinin ilk derece mahkemesince YAPILMASINA,
Dair, 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle; 6100 Sayılı HMK'nun 362/1-a maddesi gereğince karar tarihindeki dava değerinin 378.290,00.TL'nin altında olması nedeniyle kesin olmak üzere 11/06/2024 tarihinde karar verildi.
...
Başkan
...
¸e-imzalıdır
...
Üye
...
¸e-imzalıdır
...
Üye
...
¸e-imzalıdır
...
Katip
...
¸e-imzalıdır