T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ
T.C.
ADANA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
9. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2021/1256
KARAR NO: 2024/1013
KARAR TARİHİ: 13/06/2024
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN: ... (...)
ÜYE: ... (...)
ÜYE: ... (...)
KATİP: ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: MERSİN 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 19/03/2021
NUMARASI: 2017/... 2021/...
DAVACI-KARŞI DAVALI: ... -
VEKİLLERİ: Av. ...
Av. ...
Av. ...
DAVALI-KARŞI DAVACI: ... -
...
VEKİLLERİ: Av. ...
Av. ...
DAVANIN KONUSU: Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ : 13/06/2024
YAZIM TARİHİ : ...
Mersin 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 19/03/2021 tarih, 2017/... Esas, 2021/... sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, istinaf talebinin süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirilmiş olduğu ve istinafa başvuru koşullarının mevcut olduğu dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucu anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonucunda;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNLARININ ÖZETİ :
Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında ... ... Kart Sistem Geliştirme ve ... Fayda Danışmanlık Hizmet Bedeli Sözleşmesi imzalandığını, bu sözleşme uyarınca davalı tarafın danışmanlık hizmeti vermeyi taahhüt ettiğini, davalı şirketin ... sistemin geliştirilmesi ve yaygınlaştırılması için hiçbir geliştirme yapılmadığını, sözleşmenin ilgili maddelerine göre davalı tarafın KDV dahil olmayan komisyon miktarı üzerinden %10 danışmanlık hizmeti komisyonu almaya hak kazandığını, fakat davalı tarafın, müvekkil şirketin aldığı KDV dahil komisyon üzerinden payını düşerek hesapladığı danışmanlık komisyonunun esas alarak bir defa daha KDV hesapladığını, taraflar arasındaki sözleşmenin B bölümü 2. maddesinde davacı şirket tarafından davalı tarafa "özel taşımacılara satışı yapılan her bir validatör için 200 USD ödeneceği" hükmünün yer aldığını, bu maddeye dayanılarak davacı şirkete 231.145,88.TL fatura kesildiğini ve bedelin davalı tarafça tahsil edildiğini, ancak faturaya konu validatörler satış işlemi sonucunda değil, özel toplu taşıma araçlarına herhangi bir bedel karşılığı olmaksızın yatırım amacıyla davacı şirket tarafından takıldığını, cihazların mülkiyetinin davacı şirkete ait olduğunu, sözleşmenin B bölümü 2. maddesindeki 200 USD ödeme şartının gerçekleşmediğini bu nedenle davalı tarafından kesilen 231.145,88.TL'nin davacı şirkete iadesinin gerektiğini, 11/08/2017 tarihinde davalıya tüm bu hususları içeren ihtarname gönderildiğini, davalının cevabi ihtarnamesinde tüm taleplerinin red edildiğini, bunun üzerine 07/09/2017 tarihinde davalı tarafa gönderilen ihtarname ile sözleşmenin haklı nedenle feshedildiğinin bildirildiği, davalı tarafın müvekkili şirketten elde ettiği haksız ve fazla kazanç toplamı olan 308.274,83.TL iadesi için davanın açıldığını, davanın kabulü ile haksız olarak tahsil edilen 308.274,83.TL'nin 22/08/2017 tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile davalıdan tahsiline, yarılama masrafları ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle; davacının talep ve dava hakkının zamanaşımına uğradığını, açılan davanın haksız ve mesnetsiz olduğunu, reddine karar verilmesi gerektiğini, davacının ihtarname ile tek taraflı ve haksız şekilde sözleşmeyi feshettiğini, ödeme yapılacak raporların Kentkart tarafından hazırlandığını ve faturaların da bu bildirimlere istinaden düzenlendiğini, sözleşmedeki net kardan kasıt, sözleşmede açıkça belirtildiği gibi "...kartın diğer kurumlara sözleşmesine istinaden yapacağı komisyon ödemeleri düştükten sonra kalan net işletme komisyonundan %10 STR'ye danışmanlık komisyonu hesaplanacaktır" bayi payı çıktıktan sonraki rakam ...kartın hakedişi olduğunu, sözleşmenin...kart tarafından haksız fesih edilip 20/01/2016 ve 24/02/2016 tarihli iki adet faturanın davacının talebi üzerine her bir validatör için 200,00 USD KDV dahil düzenlenmiş olduğunu, iptal edilen tek faturanın müvekkili şirket kayıtlarında mevcut olduğunu, validatör hesabı için ödendiği iddia edilen toplam 231.145,88.TL ise de gerçekte ödenen 140.338,88.TL+KDV yani binişlerden komisyon alma karşılığı olduğunu, ...kartın ilgili taşımacılarla yaptığı sözleşmelere bakıldığında bu durumun açıkça görüleceğini, sektörün işleyişinin bu şekilde olduğunu, montojı/satışı yapılan her bir validatör için 200 SD ödenmesi sözleşme gereği davacının yükümlülüğü olduğunu, davacı tarafın 2012-2017 yılları arasında düzenli olarak her ay başında kesilmiş birbirini takip eden 66 adet faturanın hiç birine yasal 8 günlük süre içerisinde itiraz etmediğini, faturaları ticari defterlerine kaydettiğini ve KDV'sini kullanmış olduğunu, farklı tarihlerde mutabakatların yapıldığını, karşı dava konusu olan 2 fatura dışındaki tüm fatura bedellerinin ödendiğini, davacının davasının hangi hukuki gerekçeye dayandırıldığının anlaşılamadığını, davacının yaptığı ödemelerin sözleşme kapsamında yapıldığını, davacının TBK 78.Maddesine göre ancak kendisinin borçlu sanarak edimini yerine getirdiğini ispatlamak zorunda olduklarını, davalı şirket tarafından düzenlenen ancak ödenmeyen 01/07/2017 tarihli 4945 seri nolu 11.754,79.TL bedelli ve 01/08/2017 tarih 4946 seri nolu 12.600,58.TL bedelli toplam 24.355,37.TL'nin akdin haksız feshi tarihinden itibaren işleyecek reeskont faiziyle birlikte tahsilini talep ettiklerini beyan etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ :
Yerel mahkemece verilen karar ile; taraflar arasında "... ... Kart Sistem Genişletme ve ... Fayda Danışmanlık Hizmet Bedeli" sözleşmesinin düzenlendiği, davacı tarafın "işletme komisyonundan ilgili ödemelerin düşülmesi ile bulunan net komisyon miktarı üzerinden %10 danışmanlık almaya hak kazandığını, ancak davalının KDV dahil komisyon üzerinden bayi payını düşerek hesaplama yaptığını, böylece fazladan kazanç aldığını" ileri sürdüğü, davalı tarafın ise "net işletme komisyonundan %10 danışmanlık komisyonu alınması gerektiğini" ileri sürdüğünü, sözleşmede KDV dahil tutar üzerinden hesap yapılacağına dair bir ifade yer almadığından, KDV dahil olmayan net tutarın dikkate alınması gerektiğini, sözleşme hükümlerine bakıldığında, sistem günlük biniş hasılat raporlarında görünen kent kartın aldığı işletme komisyonundan bayi payının düşülmesi ile bulunacak net komisyon üzerinden STR Bilişim... LTD ŞTİ'ne % 10 ödeneceğinin ön görüldüğünü, buna rağmen davalı şirketin davacı şirketten satış komisyonları için fazladan KDV miktarı dahil ederek 77.128,95.TL tahsilat yaptığını, sözleşme metninde satışı yapılan her bir validatör için ödeme yapılacağının ön görüldüğü, bu durumda ödeme yapılması için validatörün satılmış olmasının gerektiğini, satışı yapıldığı ispat edilemeyen validatörlerden dolayı davacıdan satış komisyonu talep edilemeyeceğini, ancak davacıdan 225.599,88.TL tahsilat yapıldığı ve dolayısıyla davacının davalıdan 225.599,88.TL + 77.128,95= 302.728,83.TL alacaklı olduğunu, asıl davacısının davalıyı ihtarla temerrüde düşürdüğünü, alacağın ihtardaki sürenin dolduğunu 28/02/2017 tarihinden itibaren değişen oranlarda işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilinin talep edilebileceğini, karşı davacının ise taraf defterleri ve hesap ekstrelerine göre dava tarihi itibari ile ödenmeyen iki adet faturadan kaynaklı 24.355,37.TL alacağının olduğunu, bu nedenle davanın davacı-karşı davalının davasının kısmen kabul kısmen reddi ile, 302.728,83.TL alacağın 22/08/2017 tarihinden itibaren değişen oranlarda işleyecek avans faizi ile birlikte davalı-karşı davacıdan alınarak davacı-karşı davalıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, karşı davanın kabulü ile, 24.355,37.TL alacağın karşı dava tarihi olan 01/12/2017'den itibaren değişen oranlarda işleyecek avans faizi ile birlikte davacı-karşı davalıdan alınarak karşı davacı-davalıya verilmesine karar verildiği anlaşılmıştır.
DAVACI ve DAVALI VEKİLİ TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davacı-davalı vekilinin istinaf dilekçesinde özetle; davacının iddia ettiği alacak yönünden "ödemezlik def'in"de bulunulduğunu, ancak Yerel Mahkemece söz konusu taleplerinin tartışılmadığı gibi bu konu hakkında herhangi bir karar verilmediğini, bilirkişi raporunda davalı Şirket'in, Müvekkili Şirket'ten haksız ve hukuka aykırı şekilde KDV ve komisyon bedeli tahsil ettiğinin tespit edildiğini, iddialarının haklılığının ispatlandığını, davalının, Müvekkili Şirket'ten mükerrer hesaplama ile fazladan 77.128,95.TL KDV bedeli tahsil ettiğinin ispatlandığını, Davalı Şirket'in taraflar arasında imzalı sözleşme hükümlerine aykırı olarak haksız şekilde, herhangi bir satış yapılmadığı halde validatörler için Müvekkilinden 231.145,88.TL komisyon bedeli tahsil ettiğini, Mahkeme'nin 225.599,88.TL olduğu ve kalan tutara ilişkin düzenlenen faturanın validatör satış komisyonu ile ilgisi olmadığı yönündeki değerlendirmesinin hukuka aykırı olduğunu, davalı-karşı davacının müvekkilinden herhangi bir alacağı bulunmamakta ise de kabule göre her iki tarafın da alacağının özdeş ve muaccel olduğunda tereddüt bulunmadığını, bu nedenle ödemezlik (takas ve mahsup) def'inin kabulüne karar verilmesi gerektiğini, bu hususta Yerel Mahkemece her hangi bir karar verilmediğini beyan ederek kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
Davalı-davacı vekilinin istinaf dilekçesinde özetle; 2012 yılından 2017 yılına kadar davacının talebi doğrultusunda düzenlenmiş ve davacının kayıtlarına itirazsız işlenmiş 67 adet faturanın sözleşme de açıkça KDV HARİÇ yazılmamış olması nedeniyle KDV bedelinin iadesinin gerektiği bilirkişi görüşüne dayalı ilamın kabul edilmesinin mümkün olmadığını, 6 yıl boyunca itiraz edilmemesi taraflar arasında teamül oluşturduğunu, sözleşmede belirtilen miktarın net olduğunu, davanın yasal dayanağının bulunmadığını, TTK Madde 21/2 maddesi uyarınca; Bir fatura alan kişi aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde, faturanın içeriği hakkında bir itirazda bulunmamışsa bu içeriği kabul etmiş sayılacağının belirtildiğini, davacı tarafın 2012-2017 yılları arası düzenli olarak her ay başında kesilmiş birbirini takip eden 67 adet faturanın hiçbirine yasal sekiz günlük süresinde itiraz etmediğini, faturaları ticari defterlerine kaydettiğini, KDV’sini kullandığını, BA-BS formları Maliyeye sunulduğunu, sözleşmede KDV dahil ya da hariç diye bir ifadenin olmadığını, davacının saha müdürü Sn. ...’ın ve genel müdürü ...’ın dinlenmesi talep ettiklerini, Mahkeme salonunda hazır bulundurulmuş ise de dinlenilmemesi nedeniyle savunma haklarının kısıtlandığını beyan ederek kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
DELİLLER İLE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Dava ve karşı dava; hizmet sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemlerine ilişkindir.
Davacı/karşı davalı yanın; "... ... Kart Sistem Gençleştirme ve ... Fayda Danışmanlık Hizmet Bedeli" sözleşmesi gereğince davalı şirketin kendilerine danışmanlık hizmeti vermeyi taahhüt ettiğini, davalı şirketin taahüdünü yerine getirmediğini, yanlış yönlendirme sonucu fazla tahsilat yapıldığını, ihtarname çekmelerine rağmen fazla yapılan tahsilatın kendilerine ödenmediğini, bu sebeple fazla yapılan ödemeler ve satışı yapılmamış olan validatörler için kendilerine gönderilen fatura nedeniyle fazladan ödenen bedelin iadesini istediklerini ileri sürmüş olduğu, davalı/karşı davacı yanın ise; ödenmeyen son iki fatura bedelinin kendilerine ödenmesi gerektiğini ve esas davanın reddi gerektiğini savunduğu anlaşılmıştır.
Mahkemece; asıl davanın kısmen kabul kısmen reddi ile karşı davanın kabulüne karar verilmiş, davacı/karşı dava davalısı vekili ve davalı/karşı dava davacısı vekili tarafından ayrı ayrı istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.
Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı; taraflar arasında "... ... Kart Sistem Genişletme ve ... Fayda Danışmanlık Hizmet Bedeli" sözleşmesinin düzenlendiği, sözleşmede KDV dahil tutar üzerinden hesap yapılacağına dair bir ifade yer almadığı, KDV dahil olmayan net tutarın dikkate alınması gerektiği, sözleşme hükümlerine bakıldığında sistem günlük biniş hasılat raporlarında görünen kent kartın aldığı işletme komisyonundan bayi payının düşülmesi ile bulunacak net komisyon üzerinden şirkete % 10 ödeneceğinin ön görüldüğü, buna rağmen davalı/karşı davacı şirketin davacı/karşı davalı şirketten satış komisyonları için fazladan KDV miktarı dahil ederek 77.128,95.TL tahsilat yaptığı, sözleşme metninde satışı yapılan her bir validatör için ödeme yapılacağının ön görüldüğü, bu durumda ödeme yapılması için validatörün satılmış olmasının gerektiği, satışı yapıldığı ispat edilemeyen validatörlerden dolayı davacıdan satış komisyonu talep edilemeyeceği, karşı dava açısından ise taraf defterleri ve hesap ekstrelerine göre dava tarihi itibari ile ödenmeyen iki adet faturadan kaynaklı 24.355,37.TL alacağın olduğuna dair mahkemece isabetli şekilde değerlendirilme yapıldığı anlaşılmakla, davacı/karşı dava davalısı vekilinin ve davalı/karşı dava davacısı vekilinin istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere :
1-6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince davacı-karşı davalı vekili ile davalı-karşı davacı vekilinin ilk derece mahkemesi'nin kararına ilişkin istinaf başvurusunun ESASTAN REDDİNE,
2-a-) 492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 427,60.TL maktu istinaf karar harcından peşin alınan 59,30.TL'nin mahsubu ile bakiye 368,30.TL istinaf karar harcının davacı-karşı davalı ...'nden alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
b-) 492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 1.663,71.TL nispi istinaf karar harcından peşin alınan 415,92.TL'nin mahsubu ile bakiye 1.247,69.TL istinaf karar harcının davacı-karşı davalı ...'nden alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
c-) 492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 20.679,40.TL nispi istinaf karar harcından peşin alınan 5.169,85.TL'nin mahsubu ile bakiye 15.509,55.TL istinaf karar harcının davalı-karşı davacı ...'nden alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
3-6100 sayılı HMK'nin 326/1 maddesi gereğince istinaf başvurusu nedeniyle davacı tarafından yapılan harcamaların kendi üzerine BIRAKILMASINA,
4-6100 sayılı HMK'nin 333. maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının İlk Derece Mahkemesince İADESİNE,
5-6100 sayılı HMK'nın 330. maddesi gereğince inceleme dosya üzerinden yapıldığından lehine vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
6-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara TEBLİĞİNE,
Dair, 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle; 6100 Sayılı HMK'nun 362/1-a maddesi gereğince karar tarihindeki dava değerinin 378.290,00.TL'nin altında olması nedeniyle kesin olmak üzere 13/06/2024 tarihinde karar verildi.
...
Başkan
...
e-imzalıdır.
...
Üye
...
e-imzalıdır.
...
Üye
...
e-imzalıdır.
...
Katip
...
e-imzalıdır.