T.C. ... BAM 9. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2024/955 - 2024/1315
T.C.
...
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
9. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2024/955
KARAR NO: 2024/1315
KARAR TARİHİ: 17/07/2024
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
BAŞKAN: ...
ÜYE: ...
ÜYE: ...
KATİP: ...
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: ... 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 27/03/2024
NUMARASI: ... ESAS ... KARAR
DAVACI: ... İNŞAAT TAAHHÜT TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ
VEKİLİ: Av...
DAVALI: HASIMSIZ
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ : 17/07/2024
YAZIM TARİHİ : 17/07/2024
... 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 27/03/2024 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, istinaf talebinin süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirilmiş olduğu ve istinafa başvuru koşullarının mevcut olduğu dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucu anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonucunda;
İDDİALARIN ÖZETİ :
Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkiline ait olan ... Bankası A.Ş. Nezdinde bulunan ... numaralı hesap üzerinde keşide edilecek ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... çek numaralı çekler 06.02.2023 ve devamında meydana gelen depremler sırasında oluşan karışıklık ve düzensizliğin de etkisiyle müvekkilinin rızası hilafına elinden çıktığını, bilgileri yazılı çek yapraklarının kötü niyetli kişilerin eline geçme ve müvekkilini ve 3. kişileri zarara uğratma ihtimali söz konusu olduğunu, müvekkilinin rızası hilafına elinden çıkan çek yapraklarının kötüniyetli kimselerin eline geçmesinin muhtemel olduğunu müvekkilinin hak kaybına uğramaması açısından söz konusu çeklerin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ :
... 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 27/03/2024 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararı ile; boş çek yapraklarına dayanarak iptal isteminde bulunmada hukuki yarar bulunmadığı, keşidecinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmadığı, keşideci; kaybettiği çekin bedeli kendisinden talep edildiğinde veya çekin kimde olduğunu öğrendiğinde T.T.K.'nun 790-792 maddeleri uyarınca hasım gösterip borçlu olmadığının tespiti yönünde dava açmak ve o aşamadan sonra tedbirleri istemek hakkına sahip olduğu, bu aşamada davacı çek sahibinin dava açma hakkı bulunmadığı gibi hukuki yararının da bulunmadığı, gerekçesi ile davanın reddine karar verildiği anlaşılmıştır.
DAVACI VEKİLİ TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davacı vekili istinaf talebi ile; Müvekkile ait olan ... Bankası A.Ş nezdinde bulunan ... numaralı hesap üzerinde keşide edilecek ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... çek numaralı çekler 06.02.2023 ve devamında meydana gelen depremler sırasında oluşan karışıklık ve düzensizliğin de etkisiyle müvekkilinin rızası hilafına elinden çıktığını, bu hususta Cumhuriyet Başsavcılığı nezdinde gerekli başvuru da yapıldığını olup soruşturma devam ettiğini, çek yapraklarının kötü niyetli kişilerin eline geçme ve müvekkilini ve 3. kişileri zarara uğratma ihtimalinin söz konusu olduğunu, müvekkilin rızası hilafına elinden çıkan çek yapraklarının kötüniyetli kimselerin eline geçmesi muhtemel olup müvekkilin hak kaybına uğramaması açısından söz konusu çeklerin iptalini talep etme zorunluluklarının doğduğunu, yerel mahkemece yeterli araştırma ve bu doğrultuda değerlendirme yapılmaksızın dosya üzerinden davanın reddine karar verildiğini, kararın usul ve yasaya aykırılık teşkil ettiğini, bu nedenlerle ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas ve ... Karar sayılı ilamına karşı istinaf başvurusunun kabulü ile yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, devamında davanın kabulü ile, müvekkiline ait olan ... Bankası A.Ş nezdinde bulunan ... numaralı hesap üzerinde keşide edilmesi muhtemel ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... çek numaralı çeklerin kötüniyetli kişiler tarafından haksız şekilde tedavüle sokulması sonucu müvekkilinin bunları ödeme yükümlülüğü altında bırakılmasını önlemek üzere ödeme yasağı konulmasını ve söz konusu çeklerin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER :
... 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas, ... Karar sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamı,
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :
Dava hukuki niteliği itibarıyla "Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))" talebine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi'nce davanın reddine karar verildiği, karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulduğu anlaşılmıştır.
Dava, 6102 Sayılı TTK'nın 818/1-s madde delaletiyle aynı yasanın 757 vd. maddelerine göre açılan çek iptali istemine ilişkindir.
TTK' nın 818/1-s maddesi yollaması ile çekler hakkında da uygulanması gerekli olan aynı kanunun 757.maddesinde iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişinin, ödeme veya yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten men edilmesini isteyebileceği, 759.maddesinde poliçeyi eline geçiren kişi bilinmiyorsa poliçenin iptalinin istenebileceği, iptal talep edenin poliçe elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sunmak ve senedin bir suretini ibraz etmek veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlü olduğu düzenlenmiştir.
Anılan yasal düzenlemelere ve Yargıtay içtihatlarına göre, kambiyo senetlerinin zayi nedeniyle iptalini ancak senet hamili talep edebilecektir.
6102 sayılı TTK'nun 780. maddesinde çekin unsurları düzenlenmiş olup, 781. maddeye göre imzasız boş çek yaprakları çek vasfında değildir. Keşideci imzasını içermeyen çek yaprakları kambiyo senedi (çek) vasfını haiz olmadığından iptali de talep edilemez.
Somut olayda, davacı tarafından çeklerin tümünün kendisine ait olduğu ve boş olarak kaybedildiğinin beyan edildiği, boş çek yapraklarının çek vasfında olmadığı, kambiyo senedi vasfı bulunmayan boş çek yapraklarının iptalinin talep edilemeyeceği, kaldı ki, davacının keşideci olup, söz konusu çeklerin yetkili hamili de olmadığı, bu nedenle zayi nedeniyle çek iptali davası açamayacağı, mahkemece, davanın reddine ilişkin olarak verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmıştır.
Yukarıda belirtilen sebeplerle ilk derece mahkemesince davanın reddine dair verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu, davacı vekilinin istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşıldığından, davacının istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere :
1)-... 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 27/03/2024 tarih ve ... Esas, ... sayılı kararına karşı davacı vekili tarafından yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
2)-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 427,60.TL istinaf karar harcı peşin olarak alındığından yeniden harç alınmasına YER OLMADIĞINA,
3)-6100 sayılı HMK'nın 326/1 maddesi gereğince davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
4)-6100 sayılı HMK'nın 330. maddesi gereğince inceleme duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
5)-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının kararın kesinleşmesi halinde İADESİNE,
6)-6100 sayılı HMK'nın 359/3 maddesince karar tebliğ işlemlerinin ilk derece mahkemesince YAPILMASINA,
Dair, 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle; 6100 Sayılı HMK'nun 362/1-ç maddesi gereğince kesin olmak üzere 17/07/2024 tarihinde karar verildi.
Başkan
¸e-imzalıdır
Üye
¸e-imzalıdır
Üye
¸e-imzalıdır
Katip
¸e-imzalıdır