T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ
T.C.
ADANA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
9. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2021/1906
KARAR NO: 2024/1173
KARAR TARİHİ: 08/07/2024
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
BAŞKAN: ... (...)
ÜYE: ... (...)
ÜYE: ... (...)
KATİP: ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 25/05/2021
NUMARASI: ... ESAS ... KARAR
DAVACI: ...
VEKİLİ: Av. ...
DAVALI: ... ...
VEKİLİ: Av. ...
DAVANIN KONUSU: İtirazın İptali (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ : 08/07/2024
KARAR YAZIM TARİHİ : 08/07/2024
....Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas ... karar sayılı kararına karşı istinaf başvurusu üzerine dosya Dairemize gönderilmiş olmakla, dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.
Üye hakimin görüşü değerlendirildi.
DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ :
Davacı vekili, davalı ... ile davanın tarafı olmayan ... arasında mevye alım satımına dayalı olarak anlaşma yapıldığını, davalı şirketin anlaşmaya binaen alacağı meyveye karşılık ...'a ... 15.11.2018 tarihli 30.000,00.TL bedelli çek verildiğini, bahse konu çekten kaynaklı olarak davalı şirketin sözleşme hükümlerinin yerine getirilmediğini iddia ettiklerini, ...'ın borcunun olmadığının tespitini talep ettiğini ve ... Asliye Ticaret 2. Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosya ile ihtiyati tedbir talepli menfi tespit davası açıldığını, mahkeme tarafından teminat karşılığında çekin ödemesinin durdurulması için tedbir kararı verildiğini, ...'ın bu süreçte müvekkili şirket ile traktör alımı gerçekleştirdiğini ve müvekkilinin alacağına karşılık ... 15.11.2018 tarihli 30.000,00.TL bedelli çeki ciro ederek müvekkiline verdiğini, müvekkili şirket yetkilisi, çekin ibrazı için bankaya gittiğinde kendisine bahse konu çekin ödenmemesi ile ilgili tedbir kararı verildiğini ve çek bedelinin ödenmeyeceğinin söylendiği, müvekkili şirketin davalı kurumdan çeke ilişkin alacağının bariz olduğunu, bu nedenle borçlu aleyhine ... İcra. Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası ile takip dayanağı 15.11.2018 tarihli 30.000,00.TL bedelli çeke ilişkin olarak 10 günlük ibraz süresinin geçmesi nedeniyle ilamsız takip başlattıklarını ve başlatılan takibe davalı tarafından itiraz edildiğini, yapılan itiraz sonucu takibin durdurulduğunu, ... Asliye Ticaret 2. Mahkemesi'nin ... esas sayılı menfi tespit dosyasının 16.05.2019 tarihli celsesinde davanın usulden reddi ile mahkemenin yetkisizliğine karar verildiğini ve dosyanın yetkili Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderildiği belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak koşuluyla davalı borçlunun ... İcra. Müdürlüğü'nün ... esas sayılı icra dosyasına vaki itirazların iptali ile takibin kaldığı yerden devamına, davalı borçlunun alacağının %20'sinden aşağı olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ :
Davalı vekili, davacı tarafın haksız ve kötü niyetli olduğunu, davalı ile müvekkili şirket arasında temel ilişki bulunmadığını, aralarında her hangi bir ticari iş ve işlemin söz konusu olmadığını, bu anlamda davacının müvekkilinden bir alacağının olmadığını, alacağı ile ilgili muhatabının müvekkili şirketin değil ... olduğunu belirterek davacı tarafın itirazın iptali davasının reddi ile %20'sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ :
Yerel mahkemece verilen karar ile; " davacı her ne kadar takip talebinde işlemiş faiz talebinde bulunmuş ise de sebepsiz zenginleşmeye dayalı olarak keşideciye karşı açmış olduğu bu davadan önce keşideciyi temerrüte düşürdüğüne dair her hangi bir ihtar ibraz edilmemiştir. Takip talebinden önceki işlemiş faiz talebinin yerinde olmadığına kanaat getirilmiştir. Davacının çek bedeli üzerinden davasının kabulü gerekmiş, alacağın likit olması ve borca itirazın ise haksız ve kötü niyetli yapıldığı anlaşıldığından davalı aleyhine %20 oranında icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, davanın kısmen kabulüne" şeklinde karar verilmiştir.
DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davacı vekili tarafından verilen istinaf dilekçesi ile; davalı tarafın ... 2.Asliye Ticaret Mahkemesi'nde açmış olduğu menfi tesit davası usulden reddedilmiş ise de davalı taraf bu kararı ile ...'a ve müvekkiline karşı borcunun olmadığını ispatlayamadığını, bu nedenle davalı tarafın iddiaları yersiz ve haksız olduğunu, çekin bankaya süresinde ibraz edilememesi, müvekkil şirketten kaynaklı bir durum olmadığı gibi davalı borçlunun borcu olmadığını göstermediğini, davalı şirketin çekten kaynaklı olarak müvekkiline borcu olduğunun açık olduğunu, davada kötü niyetli hareket eden müvekkilinin olmadığını, davalı tarafın olduğunu, müvekkilinin davalı tarafın yapmış olduğu itirazlar nedeniyle mağduriyet yaşadığını, davalının borçtan kaçmaya yönelik beyanlarını kabul etmediklerini belirterek, ilk derece mahkemesi kararının müvekkil lehine kaldırılmasını ve temerrüd faizi yönünden de davalarının ve taleplerinin kabulüne karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
DAVALI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davalı vekili tarafından verilen istinaf dilekçesi ile; itirazın iptali davasının 1 yıllık hak düşürücü süresinin dolduğunu, dava konusu edilen çek müvekkili kurum ile ... arasında 31/08/2018 tarihinde akdedilen meyve alım-satım sözleşmesi düzenlendiğini, sözleşmeyi imza altına alın kişinin ...'ın oğlu ... olduğunu, sözleşmeye göre ... müvekkiline 120 ton meyve teslimatı konusunda taahhütte bulunduğunu, müvekkil kurumun da bu taahhüt karşılığında peşinat ve 3 ayrı çek ile ödemede bulunma yükümlülüğünü üstlendiğini, dava konusu 15/11/2018 tarihi ... seri numaralı 30.000,00.TL bedelli çeklerden olduğunu, sözleşmede kararlaştırılan 120 ton hicaz nar çeşidi meyvenin satıcı ... tarafından taahhüt edilen miktarın fazlasıyla altında kalması neticesinde müvekkili şirketi zarara uğrattığını, sözleşmenin ediminin eksikliği kantar makbuzlarıyla açıkça belirlendiğini, davacının müvekkil şirketten çeke ilişkin alacağı olmadığını, müvekkil şirkete müracaat hakkının bulunmadığını, davacı müvekkil ile ... arasında sözleşmeden doğan ve bahse konu çek üzerinde ihtilafa neden olan tüm süreci bildiğini, dava konusu çek, müvekkil kurum ile ..., ... arasında yapılmış bir sözleşme sebebiyle keşide edilmiş olduğunu, söz konusu çekin alacağın temliki hükümlerince devri geçerli olmadığını, bu sebeple davanın konusuz kaldığını, davacı ... firması sözleşmeye taraf olmadığı için herhangi bir alacak talebinde bulunamayacağını, davacının alacak iddiasında bulunabilmesi için "Sözleşmenin Devri" nin gerçekleşmesi ve davacının hak ve iddialarını bu kapsamda öne sürmesi gerektiğini, sözleşme kapsamında müvekkili kurumun keşide ettiği çek hamili sözlemeden doğan yükümlülüğünü yerine getirmediğini, ilk derece mahkemesi sözleşme tarafı olmadığı için uyuşmazlık hakkında ehliyeti olmayan 3.kişi ... firmasına karşı sundukları delilleri kabul etmediğini ve açıkça hukuka aykırı davrandığını belirterek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep ve beyan etmiştir.
DELİLLER :
Taraf vekillerinin beyan ve dilekçeleri, bilirkişi raporu, ve tüm dosya kapsamı.
GEREKÇE :
Dava, davacı yetkili hamilin kambiyo vasfını yitirmiş çeke dayalı olarak başlatmış olduğu icra takibine keşidecinin yapmış olduğu itiraz nedeniyle itirazın iptali talebine ilişkindir.
Davacı tarafından, davalının, dava konusu icra takibinin dayanağı olan çekin keşidecisi olup, çek lehtarı olan dava dışı ...'a karşı ... Asliye Ticaret 2. Mahkemesinin ... esas sayılı dosya ile menfi tespit davası açtığı, çekin kendisine lehtar tarafından ciro edildiği, ancak, menfi tespit davasında verilen tedbir kararı nedeniyle çek bedelinin ödenmediği, 15.11.2018 keşide tarihli çekin 10 günlük ibraz süresi geçtiğinden, davalı hakkında ilamsız icra takibi başlatıldığı, davalının itirazı sonucu takibin durdurulduğu, davalı tarafından takibe yapılan itirazın haksız olduğu iddia edilerek, itirazın iptaline karar verilmesi talep edilmiş, davalı ise, davacı ile arasında temel ilişki bulunmadığını, aralarında her hangi bir ticari iş olmadığından, bir alacağın da olmadığını, davacının muhatabının dava dışı ... olduğunu, davanın reddi gerektiğini savunmuş, mahkemece yazılı gerekçe ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Karara karşı taraf vekilleri tarafından istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.
İstinaf incelemesi, HMK'nun 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.
... İcra. Müdürlüğü'ne ait ... esas sayılı dosyası ile davacı alacaklı tarafından, davalı borçlu ile dava dışı borçlu ... hakkında ilamsız icra takibi başlatıldığı, takibin dayanağının, ...'ait 15/11/2018 keşide tarihli 30.000,00.TL bedelli çek olarak belirtildiği, borçlunun itirazı üzerine takibin durdurulmasına karar verildiği, borca itiraz dilekçesinin alacaklı vekiline 29.05.2019 tarihinde tebliğ edildiği, 7226 sayılı kanunun geçici 1. maddesi ile 13.03.2020 (bu tarih dahil) tarihinden 30.04.2020 tarihine kadar dava açılma süresinin durduğu, durma süresinin sona erdiği günü takip eden günden itibaren işlemeye başlayacağı, yine 7226 sayılı kanunun geçici 1. maddesindeki durma süresi 30.04.2020 tarih ve 31114 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayınlanan kararname ile 01.05.2020 tarihinden 15.06.2020 tarihine kadar sürenin uzatıldığı, adli tatil dönemine denk gelen dava açılış süresinin, adli tatil sonrası 1 hafta uzayacağı, davacının 01.09.2020 tarihinde iş bu davayı 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açtığı, davalı vekilinin aksi yöndeki istinaf sebebinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.
Süresinde ibraz edilmeyen çekle ilgili kambiyo hukukundan kaynaklanan haklar yitirilmiş olsa dahi, taraflar arasında temel ilişki bulunması halinde alacaklı böyle bir çeke yazılı delil başlangıcı olarak dayanıp alacağını tanık dahil her türlü delille kanıtlayabilir. Kıymetli evrak niteliğinde olan çek bankaya ibraz edilmediği zaman son hamil, kambiyo hukukundan doğan haklarını yitirmiş ise de TTK. ‘nun 732. maddesine dayalı olarak alacağını keşideciden talep hakkına sahiptir. Bu durumda keşideci sebepsiz zenginleşmediğini ispatlamalıdır.(Yargıtay 19. HD 2016/15157 E. 2018/1171 K., 11 HD. 2016/6742 E. 2018/772 K. vs.)
Somut olayda, taraflar arasında temel ilişki bulunmadığı, takibin dayanağı olan çekin muhatap bankaya süresinde ibraz edilmemesi nedeniyle kambiyo vasfını yitirdiği, davacının, çekin son hamili olarak, kambiyo hukukundan kaynaklanan hakkı bulunmadığı, ancak, davacının, TTK'nun 732. maddesine dayalı olarak alacağını, davalı keşideciden talep edebileceği, bu durumda davalı keşidecinin sebepsiz zenginleşmediğini ispatla yükümlü olduğu, davalı tarafından, dava konusu çekin, dava dışı lehtar ...' tan satın alınan mallara karşılık düzenlendiği, ancak lehtar tarafından malların eksik ve ayıplı teslim edildiği, bu hususta lehtara karşı menfi tespit davası açıldığı, bu hususların davacı tarafından da bilinmesi nedeniyle davacının iyi niyetli olmadığı iddia edilmiş ise de, lehtar ile keşideci arasındaki ticari ilişkiden kaynaklı def'ilerin çeki iyi niyetle iktisap eden yetkili hamile karşı ileri sürülemeyeceği, davacı yetkili hamil ile lehtarın vekillerinin aynı kişiler olması durumunun davalının çeki kötü niyetle iktisap ettiğine delil teşkil etmeyeceği, davalı keşidecinin sebepsiz zenginleşmediğini, çek bedelini ödediğini veya ödemekten kurtulduğunu usulüne uygun deliller ile kanıtlayamadığı, davalının yemin deliline de dayanmadığı, davacının bu çekten dolayı davalıdan çek bedeli kadar alacaklı olduğu, davalı keşideci takipten önce temerrüde düşürülmediğinden, davacının, takipteki işlemiş faiz talebinin ise yerinde olmadığı, tüm bu nedenlerle, ilk derece mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiş olmasının usul ve yasaya uygun olup, taraf vekillerinin aksi yöndeki istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.
Yukarıda açıklanan nedenlerle, taraf vekillerinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş, buna dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere :
1-Taraf vekillerinin 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararına ilişkin istinaf başvurularının ESASTAN REDDİNE,
2-a)-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 427,60.TL maktu istinaf karar harcından peşin alınan 59,30.TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 368,30.TL maktu istinaf karar harcının davacıdan alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
b)-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 2.049,30.TL nispi istinaf karar harcından peşin alınan 614,79.TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 1.434,51.TL nispi istinaf karar harcının davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
3-6100 sayılı HMK'nın 326/1 maddesi gereğince istinaf eden taraflarca yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerlerinde BIRAKILMASINA,
4-6100 sayılı HMK'nın 330. maddesi gereğince inceleme duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
5-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının İlk Derece Mahkemesince İADESİNE,
6-6100 sayılı HMK'nın 7035 sayılı yasanın 30. maddesiyle değişik 359/4 maddesi gereğince kararın kesin olması nedeniyle ilk derece mahkemesince taraf vekillerine TEBLİĞİNE,
Dair, 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle; 6100 Sayılı HMK'nun 362/1-a maddesi gereğince karar tarihindeki kabul edilen dava değerinin 378.290,00.TL'nin altında olması nedeniyle kesin olmak üzere karar verildi.
08/07/2024
...
Başkan
...
¸e-imzalıdır
...
Üye
...
¸e-imzalıdır
...
Üye
...
¸e-imzalıdır
...
Katip
...
¸e-imzalıdır