T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ
T.C.
ADANA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
9. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2021/1376
KARAR NO: 2024/1241
KARAR TARİHİ: 12/07/2024
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN: ... (...)
ÜYE: ... (...)
ÜYE: ... (...)
KATİP: ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: ADANA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 27/05/2021
NUMARASI: 2019/... ESAS 2021/... KARAR
DAVACI: ... - -...
...
VEKİLİ: Av. ...
DAVALI: ... - -...
...
VEKİLİ: Av. ...
DAVANIN KONUSU: Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ : 12/07/2024
YAZIM TARİHİ : ...
Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 27/05/2021 tarih, 2019/... Esas, 2021/... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, istinaf talebinin süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirilmiş olduğu ve istinafa başvuru koşullarının mevcut olduğu dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucu anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonucunda;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNLARININ ÖZETİ :
Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; davacı müvekkili tarafından davalı ...'a 425.790 kg salatalık satıldığını, yapılan bu satış ve alınamayan para ile ilgili ... .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nde .../... Esas sayılı numarası ile davalıya satmış olduğu malları temin ettiğini, ... tarafından dava açıldığını, .../... K. ile yapılan yargılamada 21/10/2015 tarihli bilirkişi raporunda davalı ...'ın dava dışı ...'dan salatalıkları satın aldığını, ticari ilişkinin ... ile sağlandığını, hesaplaşmayı dava dışı ... ile yapmış olduğunun gözüktüğünü, alınan salatalıklara ilişkin kısmen ...'ya ödeme yapıldığını, ödenmeyen 173.720,00.TL kaldığını, hal giriş kayıtlarında da davalının maliyeye vergi ödememek için faturasız alım- satım yaptığını, ancak eldeki verilere göre davacının ...'ya 173.720,00.TL'nin borcunun bulunduğunu, davaya konu olan malın girişini davalı ne Vergi Dairesi Formlarında ne de Ticari defterlerinde göstermediğini, davacı tarafından davalıya mal teslim edildiğini, malların hal kayıtlarına işlendiğini, ancak mal bedellerinin ödenmediğinden iş bu davayı açma zorunda kaldıklarını beyan ve dava etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ :
Yerel mahkemece verilen karar ile; HMK'nın senetle ispat zorunluluğuna ilişkin 200.maddesi göre davacının iddialarını senet ve aynı kuvvette başka bir yazılı delilde ispatlaması gerektiğini, ... ... Asliye Ticaret Mahkemesi dosyasına davalı ... vekili tarafından sunulan masraf fişlerinin taraflarca imzalanmış belge olmaması nedeniyle senet veya aynı kuvvette yazılı belge niteliğinde olmadığını, ayrıca ... ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin dosyasının tarafları farklı olduğunu, bu nedenle davaya konu salatalıkların davacı tarafından davalıya teslim edildiğinin ispat edilemediğini, davacı tarafça başkaca yazılı delil sunulmadığını, davacı tarafça süresinde yemin metni sunularak yemin deliline dayanılmadığını bu nedenlerle ispatlanamayan davanın reddine karar verildiği anlaşılmıştır.
DAVACI VEKİLİ TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davacı vekilinin istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkemenin kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, yerel mahkemenin dava dilekçesinde belirtilen hususları, bilirkişi raporunu dikkate almadan davalı lehine karar verildiğini, davalının ticari ilişkiyi ... ile kurduğunu beyan ettiğini, ilk açılan davadaki kişiye borcunun olmadığını, borcunun ...' ya olduğunu davada bahse konu davalının kendisinin ikrar ettiğini, davaya konu olan malın girişini davalı ne Vergi Dairesi Formlarında ne de Ticari Defterlerde gösterilmediğini, ancak ... ... Asliye Ticaret Mahkemesi’nde yapılan yargılamada, mahkemeye gönderilen hal kayıtlarında davaya konu malın ... üzerinden çıkışına dair ... ... Tesislerinden 17 sayfalık malın halden çıkış listesinin sunulduğunu, alacaklı olduklarının bilirkişi raporu ile teyit edildiğini, davalının borcu ödediğine dair hiçbir belgesinin bulunmadığını beyan ederek kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
DELİLLER İLE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Dava; ticari satımdan kaynaklanan alacak istemine ilişkindir.
Davacı yanın; davalı ...'a 425.790 kg salatalık satıldığını, yapılan bu satış ve alınamayan para ile ilgili ... ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nde .../... esas sayılı numarası ile ... tarafından dava açıldığını, .../... K ile yapılan yargılamada 21/10/2015 tarihli bilirkişi raporunda davalı ...'ın dava dışı ...'dan salatalıkları satın aldığını, ticari ilişkinin ... ile sağlandığını, hesaplaşmayı dava dışı ... ile yapmış olduğunun gözüktüğü, alınan salatalıklara ilişkin kısmen ...'ya ödeme yapıldığını, ödenmeyen 173.720,00.TL kaldığını, hal giriş kayıtlarında da davalının maliyeye vergi ödememek için faturasız alım- satım yaptığını, ancak eldeki verilere göre davacının ...'ya 173.720,00.TL'nin borcunun bulunduğunu, davaya konu olan malın girişini davalı ne Vergi Dairesi Formlarında ne de Ticari defterlerinde göstermediğini, davacı tarafından davalıya mal teslim edildiğini, malların hal kayıtlarına işlendiğini, ancak mal bedellerinin ödenmediğinden iş bu davayı açma zorunluluğu hasıl olduğunu ileri sürmüş olduğu, davalı yanın ise; davaya cevap vermediği anlaşılmıştır.
Mahkemece; HMK'nın senetle ispat zorunluluğuna ilişkin 200.maddesi göre davacının iddialarını senet ve aynı kuvvette başka bir yazılı delilde ispatlaması gerektiği, ... ... Asliye Ticaret Mahkemesi dosyasına davalı ... vekili tarafından sunulan masraf fişlerinin taraflarca imzalanmış belge olmaması nedeniyle senet veya aynı kuvvette yazılı belge niteliğinde olmadığı, ayrıca ... ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin dosyasının tarafları farklı olduğu, bu nedenle davaya konu salatalıkların davacı tarafından davalıya teslim edildiğinin ispat edilemediğinden davanın reddine karar verilmiş, davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.
Davacı tarafından davalı ...'a 425.790 kg salatalık satıldığı, yapılan bu satış ve alınamayan para ile ilgili ... ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nde .../... esas sayılı numarası ile davacının davalıya satmış olduğu malları temin ettiği, ... tarafından dava açıldığı, yapılan yargılamada davalı ...'ın dava dışı ...'dan salatalıkları satın aldığı, ticari ilişkinin ... ile sağlandığının belirlendiği, davacı tarafından davalıya mal teslim edildiği, mal bedellerinin ödenmediği belirtilerek davalıdan ödenmeyen 173.720,00.TL nin tahsili için iş bu dava açılmış ise de; davacı tarafça davacının davalıya salatalık satarak teslim ettiği ancak bedelinin davalı tarafından ödenmediği iddiası ile alacak isteminde bulunulduğu, bu iddianın yazılı senetle ispatlanması gerektiği, davalı vekilinin ... ... Asliye Ticaret Mahkemesin'in .../... esas ../... karar sayılı dava dosyasına 11/12/2014 tarihinde sunmuş olduğu masraf fişlerinin taraflar arasındaki ticari ilişkiyi gösterir belgeler niteliğinde olduğu yönünde mahkemece kanaat oluşursa davacının davalıdan talep edebileceği alacak tutarının 173.720,00.TL olacağı belirtildiği lakin dava konusu edilen alacak miktarının 173.720,00.TL olduğu ve HMK'nın senetle ispat zorunluluğuna ilişkin 200.maddesi göre davacının iddialarını senet ve aynı kuvvette başka bir yazılı delilde ispatlaması gerektiği, ... ... Asliye Ticaret Mahkemesi dosyasına davalı ... vekili tarafından sunulan masraf fişlerinin taraflarca imzalanmış belge olmaması nedeniyle senet veya aynı kuvvette yazılı belge niteliğinde olmadığı, ayrıca ... ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin dosyasının tarafları farklı olduğu, bu nedenle davaya konu salatalıkların davacı tarafından davalıya teslim edildiğinin ispat edilemediği, davacı tarafça başkaca yazılı delil sunulmadığı, davacı tarafça yemin deliline dayanılmadığından ispatlanamayan davanın reddine karar verildiği anlaşılmıştır.
... ... Asliye Ticaret Mahkemesi .../... Esas sayılı dosyasındaki 21/10/2015 tarihli Mali Müşavir ... Ek Bilirkişi Raporunda davalı ...’ın dava dışı ...’ dan salatalıkları teslim aldığı, ticari ilişkinin ... ile sağlandığı, hesaplaşmayı dava dışı ... ile yapmış olduğunun gözüktüğü, alınan salatalık bedelinden kısmen ...’ ya ödeme yapıldığı, ödenmeyen 173.720,00.TL kaldığı, hal giriş kayıtlarında da davalının maliyeye vergi ödememek için faturasız alım-satım yaptığı buna göre davacının ...’ ya 173.720,00.TL borcunun bulunduğu belirtilmiştir. ... ... Asliye Ticaret Mahkemesi de .../... Esas .../... Karar sayılı ilamında da davacının malları dava dışı ... aracılığı ile teslim ettiğine dair nakliye faturası ve belge sunmadığı fakat davalının ticari ilişkinin dava dışı ... olduğunu beyan etmesinden dolayı davanın reddine karar verildiği görülmüştür. Yargıtay .... Hukuk Dairesi .../... .../... 28/01/2016 tarihli ilamı ile de bu karar onanmıştır.
T.C. Gümrük Bakanlığı Hal Kayıt Sistemi; 5957 sayılı “Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun”un 16 ncı maddesinin dördüncü fıkrasına istinaden kurulmuş olup 15/02/2012 tarihinde resmi olarak kullanıma açıldığını, Hal Kayıt Sistemi ile; halde veya hale bildirilerek işlem gören malların cinsine, miktarına, fiyatına, alıcı ve satıcısına ilişkin bilgiler ve Bakanlıkça gerekli görülecek diğer hususların elektronik ortamda tutulması ve elektronik ortamda tutulan bu bilgilerin izlenmesi ve duyurulması, meslek mensuplarının kayıt altına alınması, bunlara yönelik veri tabanının oluşturulması ve toptancı halleri arasında ortak bilgi paylaşımının ve iletişimin sağlanmasının amaçlandığını, hal kayıt sistemine bildirim bir borç ve cezai müeyyidesi olan bir sorumluluk olduğunu, davalının da hal kayıt sistemine bu malların bildirimini yapması bir zorunluluktur. Davaya konu olan malın girişini davalı ne Vergi Dairesi Formlarında ne de Ticari defterlerde göstermediği anlaşılmakla ... ... Asliye Ticaret Mahkemesi’nde yapılan yargılamada , mahkemeye gönderilen hal kayıtlarında davaya konu malın ... üzerinden çıkışına dair ... ... Tesislerinden 17 sayfalık malın halden çıkış listesi sunulduğu da davacı iddiaları arasındadır. Yine ... ... Asliye Ticaret Mahkemesi’ndeki yargılama esnasında davalının bilirkişinin alınan malları belgelemesini istemesi sonrasında dosyaya ...’ya ait olduğunu söylediği sipariş fişlerini sunduğu iddia edilmiş ve yine davalı kendi sunmuş olduğu belgede davacıya 173.720,00.TL borçlu olduğunu kabul ettiği de iddia edilmiştir ancak mahkeme nezdinde bu konu da evrakın imzasız olması hususunda yetinilmesi hatalı olmuştur çünkü evrakı sunan bizzat davalı yandır.
Bu durumda, mahkemece öncelikle ilgili bakanlıktan davalının hal kayıt verilerinin istenmesi ve hangi mallarla ilgili ne tür bildirimler yapıldığının ayrıntılı bir şekilde araştırılması ile davacı tarafın delil olarak dayandığı ve davalı tarafından ... ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .../... Esas dosyasına sunduğu belge aslının celbedilip yine davalıya isticvap davetiye gönderilerek bu evrakın kendi tarafından ... ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .../... Esas sayılı dosyasına sunulup sunulmadığı, bu evrak içeriğine dair özellikle 173.720,00.TL'nin bakiye olarak kime borçlu olunduğu ve evrak içeriği kapsamındaki diğer davacı iddialarının da davalı asile sorularak gerekirse bu araştırmalar akabinde ek rapor alınarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken eksik incelemeye dayalı olarak yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır.
Yukarıda belirtilen sebeplerle, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi kapsamında, Mahkemece, uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanmadığı ve değerlendirilmediği anlaşıldığından 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a maddesi gereğince davacı vekilinin İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun kabulüne, Adana 3.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/... esas 2021/... karar sayılı kararının kaldırılmasına, Mahkemece, uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanması ve değerlendirilmesi ve sonucuna göre esas hakkında karar verilmek üzere dosyanın 6100 sayılı HMK.nun 353/1-a-6 maddesi gereğince Adana 3.Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere :
1)-Davacı vekili tarafından ... ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 21/05/2021 tarih, .../... Esas, .../... Karar sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun KABULÜNE,
2)-... ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 21/05/2021 tarih, .../... Esas, .../... Karar sayılı kararının HMK'nin 353/1-a-6 maddesi gereğince KALDIRILMASINA,
3)-Dava dosyanın yeniden yargılama yapılmak üzere Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne GÖNDERİLMESİNE,
4)-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince peşin olarak alınan 59,30.TL istinaf karar harcının kararın kesinleşmesi ile talep halinde davacıya İADESİNE,
5)-Davacı tarafından istinaf için yapılan yargılama giderlerinin esas hüküm ile birlikte İlk Derece Mahkemesi'nce karara BAĞLANMASINA,
6)-6100 Sayılı HMK'nin 333. maddesi gereğince peşin alınan ve harcanmayan gider avansının İlk Derece Mahkemesi'ne İADESİNE,
7)-İnceleme dosya üzerinden yapıldığından lehe vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
8)-6100 sayılı HMK'nin 7035 sayılı yasanın 30. maddesiyle değişik 359/4 maddesi gereğince kararın kesin olması nedeniyle İlk Derece Mahkemesi'nce taraf vekillerine TEBLİĞİNE,
Dair, 6100 sayılı HMK'nin 353/1-a/6 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle kesin olmak üzere 12/07/2024 tarihinde karar verildi.
...
Başkan
...
e-imzalıdır.
...
Üye
...
e-imzalıdır.
...
Üye
...
e-imzalıdır.
...
Katip
...
e-imzalıdır.