T.C. ... BAM 9. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2023/685 - 2023/884
T.C.
...
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
9. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2023/685
KARAR NO: 2023/884
KARAR TARİHİ: 26/10/2023
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
BAŞKAN: ... ... (...)
ÜYE: ... ... (...)
ÜYE: ... ... (...)
KATİP: ... ... ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: ... 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 29/11/2022
NUMARASI: 2020/... ESAS-2022/... KARAR
DAVACI: ... ... - ...
... Mah. ... Sk. No:... İç Kapı No:1 .../ ...
VEKİLİ: Av. ... ... - ...
DAVALI: Hasımsız
DAVA: Zayi Nedeniyle Çek İptali
İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ : 26/10/2023
YAZIM TARİHİ : ...
... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 29/11/2022 tarih, 2020/... Esas, 2022/... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, istinaf talebinin süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirilmiş olduğu ve istinafa başvuru koşullarının mevcut olduğu dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucu anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonucunda;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ :
Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkilinin ... ilinde zirai faaliyetler sürdürdüğünü, bu nedenle çiftçilik yaptığını, yapmış olduğu çiftçilik işi nedeniyle ... ... Bankası A.Ş. ... ... şubesine 20/02/2021 tarih 67.500,00.TL miktarlı, keşidecisi ... ... ve hamiline olan ... seri numaralı, ... A.Ş. ... ... şubesine ait 05/01/2021 tarih, 19.500,00.TL miktarlı, keşidecisi ... ..., lehdarı ... ... olan ancak arkası cirolu ... seri numaralı çek, ... A.Ş. ... ... şubesine ait 30/01/2021 tarih, 25.000,00.TL bedelli, keşidecisi ... ... ve hamiline olan ... seri numaralı çek, T.C. ... Bankası ... ... şubesine ait 30/01/2021 tarih, 10.000,00.TL bedelli, keşidecisi ... ... ve hamiline olan ... seri numaralı çeki ... da ikamet eden oğlu ... ...'a göndermek üzere 16/11/2020 günü ... ... Kargo ... şubesinden gönderimde bulunduğunu ancak söz konusu kargo ... ... ilçesindeki şubeye ulaşmış olduğu ancak şubeden çıkış yapmadığı gibi şubede kaybolduğu ve bulunamadığının müvekkile bildirildiğini, bunun üzerine müvekkilinin 03/12/2020 tarihinde ... ... ... Polis Merkezine başvurarak şikayetçi olduğunu, bu nedenlerle davanın kabulü ile öncelikle müvekkile ait çeklerin ödenmesini önlemek için ödeme yasağı konulmasını ve dava sonunda söz konusu çeklerin iptaline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ :
... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 29/11/2022 tarih, 2020/... Esas, 2022/... Karar sayılı kararı ile; tensip zaptı ile davanın 6100 sayılı HMK'nun 382/2-e-6 maddesi yollamasıyla 6100 sayılı HMK.nun 385/1 maddesi delaletiyle 6100 sayılı HMK.nun 316-322 maddeleri gereğince basit yargılama usulüne tabi olduğunun tespit edildiği, 30/09/2021 tarihli celsede dosyanın takip edilmemesi nedeniyle işlemden kaldırılmasına karar verildiği, davacı vekilinin talebi üzerine yeniden işleme alındığı, 29/11/2022 tarihli celsede de dosyanın takip edilmediği görülmüş olup 6100 sayılı HMK'nın 320/4. maddesinde düzenlenen, "Basit yargılama usulüne tabi davalarda, işlemden kaldırılmasına karar verilmiş olan dosya, yenilenmesinden sonra takipsiz bırakılırsa, dava açılmamış sayılır." hükmü gereğince davanın açılmamış sayılmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davacı vekili istinaf talebi ile; mahkemece yapılan yargılama sonucunda davanın açılmamış sayılmasına karar verildiğini, 07/07/2022 tarihli celseye mazeret gönderdiklerini, mahkemece mazeretin kabul edildiği ve yeni duruşma gününün 29/11/2022 gününe bırakıldığını, ancak yeni duruşma gün ve saatinin HMK 150. madde gereği kendilerine usulüne uygun olarak tebliğ edilmediğini, yerel mahkeme tarafından eksik hususların tamamlanması gerekirken, aleyhe savunma ve hukuki dinlenilme haklarının ihlal teşkil edici nitelikte dosyanın işlemden kaldırılması ve haberdar edilmemelerinin hukuk ve hakkaniyete aykırı olduğunu, karar aşamasına gelmiş dosyanın usul ekonomisi gereği davanın açılmamış sayılması kararı verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, bu nedenle kararın kaldırılarak dosyanın yeniden tahkikat aşamasına geçilerek incelenmesi ile davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE :
Dava hukuki niteliği itibarıyla "Zayi Nedeniyle (Çek İptali)" talebine ilişkindir.
Mahkemece, davanın basit yargılama usulüne tabi olduğunun tespit edildiği, duruşmanın 30.09.2021 günlü celsede dosyanın takip edilmemesi nedeniyle işlemden kaldırılmasına karar verildiği, davacı vekilinin talebi üzerine yeniden işleme alındığı, 29.11.2022 tarihli celsede de dosyanın takip edilmediği görüldüğünden 6100 sayılı HMK'nın 320/4 ve 150/5.maddeleri gereğince davanın 29.11.2022 tarihinden itibaren açılmamış sayılmasına karar verilmiş, davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
Davacı vekili istinaf dilekçesinde, duruşmanın 07.07.2022 tarihli celsesine gönderdikleri mazeretin mahkemece kabul edilerek duruşmanın 29.11.2022 gününe bırakıldığı, ancak yeni duruşma gün ve saatinin taraflarına tebliğ edilmediğinden kararın kaldırılmasına karar verilmesi talep edilmiştir.
01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı HMK'nın “hukuki dinlenilme” başlıklı 27. maddesi, T.C. Anayasası’nın hak arama hürriyetini düzenleyen 36. maddesi, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin adil yargılanma hakkına ilişkin 6. maddesi nazara alındığında davanın tarafları, müdahiller ve yargılamanın diğer ilgilileri, kendi hakları ile bağlantılı olarak hukuki dinlenilme hakkına sahiptirler. Yargılama ile ilgili bilgi sahibi olunmasını, açıklama ve ispat hakkını mahkemenin açıklamaları dikkate alarak değerlendirmesini içeren bu hakkın ve yargılamanın aleniliği ilkelerinin gerçekleşmesinin en önemli aracı duruşma yapılmasıdır. Duruşma günü celseye katılma imkanı olmayan taraf buna ilişkin mazeretini bildirip, belgeleyerek, bildirim giderlerini de yatırarak duruşmanın ertelenmesini isteme olanağına sahiptir. O halde, HMK’nun 150. maddesi kapsamında duruşma tayin edilerek, usulüne uygun şekilde davet edilmiş olan taraflardan yalnız biri duruşmaya katılırsa gelmeyen tarafın geçerli mazeret gönderip göndermediği, gerekli masrafın karşılanıp karşılanmadığı incelenerek; gelen tarafın bu mazeret dilekçesine karşı beyanına göre, dosyanın işlemden kaldırılmasına ya da kaldırılmamasına karar verilecektir. Anılan hususların uygulanabilmesi için, her şeyden önce tarafların usulüne uygun davet edilmiş olmaları gerekmektedir.
6100 sayılı HMK'nın uygulama alanını, adli yargı ilk derece hukuk mahkemeleri ve bölge adliye mahkemeleri hukuk dairelerinde tutulacak kayıtlar ile yazı işleri hizmetlerinin yürütülmesi ve bu işlemlerde UYAP'ın kullanılmasına dair usul ve esasları düzenlemek amacıyla çıkartılan Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yönetmeliğinin 52. maddesi gereğince tebligat işlemleri 7201 sayılı Tebligat Kanunu ile Tebligat Kanunu uyarınca çıkarılan yönetmeliklere göre fiziki ya da elektronik ortamda yapılacaktır. Elektronik tebligat usulünün düzenlendiği Tebligat Kanunu'nun 7/A maddesindeki düzenleme ve Elektronik Tebligat Yönetmeliği hükümleri de dahil olmak üzere, Tebligat Kanunu ve çıkarılan Tebligat yönetmeliği hükümleri incelendiğinde; duruşma gününün UYAP'tan öğrenilmesi usulünün uygulanabileceğine yönelik bir düzenlemeye yer verilmediği görülmektedir.
Somut olayda, davanın ilk derece mahkemesindeki yargılamasında, davacı vekilinin UYAP sistemi üzerinden verdiği dilekçesinde duruşmanın 07.07.2022 günlü celsesine mesleki mazereti sebebiyle katılamayacağını bildirdiği, mahkemece aynı günlü celsede davacı vekilinin mazeretinin kabulü ile duruşma gün ve saatinin UYAP sistemi üzerinden öğrenilmesine karar verilerek duruşmanın 29.11.2022 günü saat:14.20'ye bırakıldığı, ancak duruşmanın belirlenen yeni gün ve saatinin davacı vekiline tebliğ edilmediği, usul ve tebligata ilişkin olarak mevzuatta "UYAP sistemi üzerinden öğrenilme usulünün uygulanabileceğine dair" bir hüküm de bulunmadığı göz önüne alındığında davacı vekiline usulüne uygun duruşma gün ve saatini bildirir davetiye tebliğ edilmesi gerekirken davacının basit yargılama usulüne tabi davasının duruşmanın 29.11.2022 günlü celsesinde ikinci defa takipsiz bırakıldığı kabul edilerek 6100 sayılı HMK'nın 320/4 ve 150/5.maddeleri uyarınca açılmamış sayılmasına karar verilmesi doğru olmamıştır.
Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, ilk derece mahkemesince verilen kararın HMK'nın 353/(1)-a-5 maddesi uyarınca kaldırılmasına, dosyanın yeniden yargılama yapılmak üzere mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere :
1)-Davacı vekili tarafından yapılan istinaf başvurusunun KABULÜNE,
2)-6100 sayılı HMK'nun HMK'nın 353/(1)-a-5 maddesi uyarınca ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 29/11/2022 tarih, 2020/... Esas, 2022/... Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,
3)-Davanın yeniden görülmesi için dosyanın ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne GÖNDERİLMESİNE,
4)492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince peşin alınan 179,90.TL istinaf karar harcının kararın kesinleşmesi ile talep halinde istinaf eden davacıya İADESİNE,
5)-6100 Sayılı HMK'nun 333. maddesi gereğince peşin alınan ve harcanmayan gider avansının kararın kesinleşmesi halinde İlk Derece Mahkemesince İADESİNE,
6)-6100 sayılı HMK'nın 7035 sayılı yasanın 30. maddesiyle değişik 359/3 maddesi gereğince kararın kesin olması nedeniyle İlk Derece Mahkemesince taraf vekillerine TEBLİĞİNE,
Dair, 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-a maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle kesin olmak üzere 26/10/2023 tarihinde karar verildi.
... ...
Başkan
...
¸e-imzalıdır
... ...
Üye
...
¸e-imzalıdır
... ...
Üye
...
¸e-imzalıdır
... ... ...
Katip
...
¸e-imzalıdır