T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ
T.C.
ADANA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
9. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2021/529
KARAR NO: 2024/231
KARAR TARİHİ: 21/02/2024
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
BAŞKAN: ... (...)
ÜYE: ... (...)
ÜYE: ... (...)
KATİP: ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: MERSİN 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 06/01/2021
NUMARASI: ... ESAS-... KARAR
DAVACI : ...
VEKİLLERİ: Av. ...
Av. ...-
DAVALI : ...-...
VEKİLİ: Av. ...-
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ : 21/02/2024
YAZIM TARİHİ : 21/02/2024
Mersin 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 06/01/2021 tarih, ... Esas, ... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, istinaf talebinin süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirilmiş olduğu ve istinafa başvuru koşullarının mevcut olduğu dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucu anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonucunda;
İDDİA VE SAVUNMANIN ÖZETİ :
Davacı vekili dava dilekçesi ile; davalı ile aralarında yıllardır ticari faaliyetlerinin olduğunu, müvekkilinin davalıya güvendiğini davalının iyi niyetli davranmayarak davaya konu çek ile icra takibi başlattığını, davalı tarafın Mersin 7. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile 28/02/2018 keşide tarihli ... numaralı 24.000,00 TL bedelli çeke istinaden icra takibi başlatıldığını davacının söz konusu çekten dolayı davalıya herhangi bir borcu olmadığını taraflar yapmış oldukları ticarete istinaden davalıya 12/09/2017 tarihinde ... Bankasına ait 27/01/2018 keşide tarihli ... numaralı 20.000,00 TL veya 28/02/2018 tarihinde ... numaralı 24.000,00 TL iki adet müşteri çeki verdiğin davalaya ait cari hesap ekstresinden de görüleceği üzere davacının davalıdan 13/09/2017 tarihinde 6.229,04 TL alacaklı duruma geçtiğini tarafların ticaretlerine devam ettiğini, davalıya verilen müşteri çeklerinden 27/01/2018 tarihi olan 20.000,00-TL'lik çekin karşılıksız çıktığını, müvekkilinin davalıya vermiş olduğu müşteri çeki olan 28/02/2018 keşide tarihli 24.000,00 TL bedelli çek de karşılıksız çıktığını, takip konusu yapılan 24.000,00 TL bedelli 28/02/2018 keşide tarihli çekten dolayı müvekkili şirketin davalıya borçlu olmadığının tespitini, icra veznesine yatırılan paranın davalılara ödenmemesini, davalı haksız ve kötüniyetli olduğundan müvekkili lehine %20 tazminatın tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesi ile; müvekkilinin canlı bitki yetiştiriciliği üreticiliği ve ithalatı ile birlikte seracılık işi ile yaklaşık 20 yıldan beri iştigal ettiklerini, davalı şirket ile yaklaşık 10 yılı geçkin bir zamandır ticari ilişkisi mevcut olduğunu, davacının dava dilekçesindeki beyanlarını kabul etmediklerini, davacının dava dilekçesinde zikretmiş olduğu 31/08/2018 tarihli 60.000,00 TL bedelli çekte dava konusu olan 28/02/2018 tarihli 24.000,00 TL bedelli çekte ayrı zamanlarda yapılan ayrı ayrı alışverişlere konu olacak şekilde ticari ilişki içerisinde verildiğini, dava konusu olan 28/02/2018 keşide tarihli çekte süresinde bankaya ibraz edildiğini ancak karşılığı çıkmadığından çek bedelinin tahsilinin mümkün olmadığını, borcun muaccel olduğunu davacının borçlunun sırf takibi geciktirmek amacıyla ve kötü niyetle hareket etmiş olması nedeniyle alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatına mahkum edilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ :
Mersin 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 06/01/2021 tarih, ... Esas, ... Karar sayılı kararı ile; dava konusu çekin incelenmesinde üzerinde karşılığından 60.000,00 TL çek verildiği gibi bir beyan olmadığı gibi davacı taraf dava konusu çekin ödendiğini ya da karşılığında dava konusu olmayan 60.000,00 TL'lik çek verildiğini 6100 sa. HMK madde 200 vd. belirtilen usuller uyarınca ispatlayamadığını, davacı tarafın her ne kadar cari hesap kayıtlarına göre alacaklı olduğunu iddia etse de defter kayıtları bu durumu doğrulamadığı gibi sebepten mücerret olan ve davacı defterlerinde kayıtlı olmayan çekin cari hesap ilişkisine göre değerlendirilemeyeceği göz önünde bulundurularak ispatlanamayan davanın ve koşulları oluşmadığından kötüniyet tazminatı talebinin reddine karar verildiği anlaşılmıştır.
DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davacı vekili istinaf talebi ile; kararın usul ve yasaya aykırı olduğundan kabul etmediklerini, davalının beyan ettiği cari hesap ekstresi incelendiğinde dava konusu çeki müvekkili şirkete iade ettiğini ve bu nedenle müvekkili şirketi borçlandırdığının görüleceğini, müvekkili şirkete iade edildiği belirtilen çek hakkında davalı tarafın işlem yapılamayacağını, beyan edilen cari hesap ekstresine göre davacı müvekkilinin kasasında olması gereken bir çekin davalı tarafından işleme konulmasının yasal olmadığını, yıllardır güvene dayalı yürütülen ticareti davalının kötü niyetli davranarak bilerek ve isteyerek söz konusu çeki teslim etmediğini, müvekkili şirket ile davalının yapmış oldukları ticaretten kaynaklı olarak müvekkili şirket tarafından davalıya 12/09/2017 tarihinde ... Bankasına ait 27/01/2018 keşide tarihli ... nolu 20.000,00 TL ve 28/02/2018 keşide tarihli ... nolu 24.000,00 TL tutarında iki adet çek verildiğini, 28/02/2018 keşide tarihli 24.000,00 TL tutarındaki çek de karşılıksız çıkmış olup müvekkili şirket tarafından davalı mağdur olmasın diye karşılığında ... Bankasına ait 31/08/2018 keşide tarihli 60.000,00 TL tutarında çek verildiğini, davalıya 60.000,00 TL tutarında çek verilmesiyle birlikte müvekkili şirketin davalıya borcu kalmamış olup hatta alacaklı konuma geçtiğini, davalının çalışanı ... ... tarafından müvekkili şirketin muhasebe müdürü ... ...'ın mail adresine '...' 10/07/2018 tarihinde müvekkili şirketin borçlu olmadığını gösterir cari hesap ekstresi gönderildiği, davalı çalışanı tarafından müvekkili şirket çalışanına gönderilen e-mail ekinde cari hesap ekstresi ile davalının yargılama sırasında sunmuş olduğu cari hesap ekstrelerinin aynı olmadığını, 31/08/2018 keşide tarihli 60.000,00 TL tutarında çek davalı şirket çalışanı ... ... tarafından 16/03/2018 tarihinde teslim alındığını, buna ilişkin çek fotokopisi dosya içerisinde olduğunu ancak cari hesap ekstresi incelendiğinde 60.000,00 TL bedelli çekin 5 ay sonra yani dava açılış tarihinden sonrasına göre kaydı değiştirilerek 02/07/2018 tarihinde cari hesaba kaydı düşüldüğünü, müvekkili tarafından 27/07/2018 tarihli 20.000,00 TL bedelli çek ve 28/02/2018 tarihli 24.000,00 TL bedelli çek davalı tarafa verilmiş olup bu sayede müvekkili şirketin borcundan 44.000,00 TL düşüldüğünü ancak daha sonra 01/04/2018 tarihinde bu 24.000,00 TL'lik çek tekrar girilmiş ancak iade edilmemesine rağmen kayıtlarda iade edilmiş gibi görüldüğünü, bahsetmiş oldukları gibi verilen çeklerin bir kısmı cari hesaplara işlenmediği, iade edilmeyen çeklerin iade olarak gösterildiği ve bazı çeklerin verildiği tarih ve işlenme tarihi arasında farklar bulunduğunu, bunun yanı sıra çelişkili bilirkişi raporlarının hükme esas alınamayacağından gerek öncelikle dosyanın yeni bir bilirkişiye gönderilip çelişkilerin giderilmesi gerekirken çelişkiler giderilmeden mevcut raporlarla mahkeme tarafından dosyanın karara çıkarıldığını, bu nedenlerle mahkemece verilen kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
DAVALI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davalı vekili istinaf talebi ile; mahkeme kararının kötüniyet tazminatı talebinin reddine ilişkin hüküm kısmının kaldırılması, diğer yönlerden ise kararın onanması gerektiğini, davanın reddi yönündeki kararın usul ve yasaya uygun olduğunu, kötü niyet tazminatı talebinin reddi yönünden ise kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, davacı şirketin borcu, muaccel olup davacı borçlu şirketin sadece takibi geciktirmek amacıyla ve kötü niyetle hareket ettiğini bu süreçte de davacının talebi ile yerel mahkemece icra dosyası üzerine ihtiyati tedbir kararı konularak alacaklının alacağına kavuşmasının da engellendiğini, gerek bilirkişi raporları gerekse yargılama aşamasında toplanan delillerden de anlaşıldığı üzere davacının haksız ve kötü niyetli beyanları, gerek alacağın likit ve belirlenebilir muaccel bir alacak olması, gerekse icra takip dosyasından alacaklının icra işlemlerine dava edebilmesinin engellenmiş olması hususları dikkate alındığında davacının alacağın %20 oranından aşağı olmamak üzere icra inkar-kötü niyet tazminatına mahkumiyetine karar verilmesini talep etmiştir,
DELİLLER :
Mersin 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas, ... Karar sayılı dosyası.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE :
Dava hukuki niteliği itibarıyla "Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)" davasıdır.
Davacı vekili tarafından dava dilekçesiyle, Mersin 7.İcra Dairesi'nin ... E. Sayılı kambiyo senetlerine özgü icra takibinin dayanağı olan 24.000,00 TL bedelli ve 28.02.2018 keşide tarihli çekten dolayı davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine ve kötüniyet tazminatına karar verilmesi talep edilmiş, davalı vekilinin cevap dilekçesinde davanın reddi ile inkar tazminatına hükmedilmesi gerektiği savunulmuştur.
Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş, işbu karara karşı davacı ve davalı vekillerince ayrı ayrı istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
Adana 3.İcra Dairesi'nin ... E. sayılı dosyasının incelenmesinde, takip alacaklısı ... vekili tarafından verilen 17.08.2018 tarihli takip talebiyle ... Bankası Mersin/... Şubesi'ne ait 28.02.2018 keşide tarihli ve 24.000,00 TL bedelli ... seri no'lu çeke dayanılarak çek bedeli ve fer'ilerinden ibaret toplam 27.863,18 TL alacağın takip borçlu ... Çiçekçilik ... Ltd.Şti.'den tahsili konusunda kambiyo senetlerine özgü icra takibi başlatıldığı, icra müdürlüğünce düzenlenen ödeme emrinin 08.11.2018 tarihinde takip borçlusuna tebliğ edilmekle takibin kesinleştiği anlaşılmıştır.
Mahkemece, tarafların ticari defterleri üzerinde inceleme yaptırılmak suretiyle mali müşavir bilirkişiden alınan kök ve ek raporlarından, davacı şirketin ticari defterlerinde davalıya çekle ödeme yapıldığına dair kayıt bulunmadığı, davalının ticari defterlerinde ise davacı şirketten alınan ve iade edilen çeklere yer verildiği görülmüştür.
Davacı vekilince, aralarındaki ticari ilişki kapsamında müvekkili tarafından davalıya ... Bankası'na ait 27.01.2018 keşide tarihli ve 20.000,00 bedelli ... seri no'lu ve 28.02.2018 keşide tarihli ve 24.000,00 TL bedelli ... seri no'lu iki adet müşteri çekinin verildiği, bu çeklerden 20.000,00 TL bedelli çekin karşılıksız çıkması üzerine bedeli müvekkili tarafından ödenmekle davacıya iade edildiği, daha sonra 24.000,00 TL bedelli çekin de karşılıksız çıkması üzerine müvekkili tarafından davalıya ... Bankası'na ait 31.08.20218 keşide tarihli ve 60.000,00 TL bedelli çek verilip karşılıksız çıkan iadesi istenildiğinde davalı tarafından oyalanarak çekin iade edilmeyip takibe konu edildiği, davalı tarafından davacı şirketin muhasebecisine 10.07.2018 tarihinde gönderildiğinden bahisle Adana 3.İcra Dairesi'nin ... E. sayılı takibinin dayanağını oluşturan 28.02.2018 keşide tarihli ve 24.000,00 TL bedelli ... seri no'lu çekten dolayı davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmesi talep edilmiştir. Davalı tarafından 60.000,00 TL bedelli çekin başka alışveriş sebebiyle verildiği savunulmuş, davalının ticari defterlerinde davacı şirketten 20.11.2017 tarihinde uyuşmazlık konusu çekin seri numarası da belirtilerek 44.000,00 TL bedelli ve 01.04.2018 tarihinde 24.000,00 TL bedelli çeklerin alındığı ile yine 01.04.2018 tarihinde 24.000,00 TL bedelli ve 02.07.2018 tarihinde 20.000,00 TL bedelli çeklerin iade edildiğinin kayıtlı olduğu, bu durumda davacı şirket tarafından davalıya (2) adet 24.000,00 TL ve (1) adet 20.000,00 TL bedelli çek verilmiş olup bu çeklerden 20.000,00 TL bedelli çek yanında (1) adet 24.000,00 TL bedelli çekin iade edildiğinin kayıtlı olmasına göre 24.000,00 TL bedelli diğer çekin iade edildiğine ilişkin bir kayıt bulunmadığı anlaşılmıştır. Davacı şirketin ticari defterlerinde davalıya çek verildiğine dair herhangi bir kayıt bulunmadığı gibi davacı şirket tarafından uyuşmazlık konusu çekin karşılıksız çıkması üzerine davalıya bu çek yerine 60.000,00 TL bedelli çekin verildiğini ispata yönelik başkaca bir delil ibraz edilmemiştir. Yine, davalı tarafından davacı şirketin muhasebecine e-posta eki olarak gönderildiği ileri sürülen cari hesap ekstresinde 24.000,00 TL bedelli çekin karşılıksız çıktığı belirtilerek davacı şirket hesabına borç kaydedilmiş olup karşılıksız çekin bedeli ödenmedikçe davacı şirketin buna ilişkin borcunun sona erdiğinden söz edilemez. Sonuç olarak 4721 sayılı TMK'nın 6.maddesi ve 6100 sayılı HMK'nın 190/1.maddesi uyarınca iddiasını ispat yükü altındaki davacı şirket davasını ispatlayamadığından ilk derece mahkemesince davacının davasının reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığından davacı vekilinin aksi yöndeki istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir.
Öte yandan, dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerden, davalı tarafın inkar tazminatı talebinin de bulunulduğu, mahkemece 06.12.2018 tarihli tensip tutanağındaki (15) no'lu ara kararla, davacı şirketin icra veznesine giren paranın alacaklıya ödenmemesine ilişkin ihtiyati tedbir talebinin teminat karşılığı kabulüne karar verildiği, yazı işleri müdürü tarafından aynı tensip tutanağının altına kararlaştıralan teminat yatırılmış olduğu şerh edilmiş ve icra müdürlüğünce ihtiyati tedbir kararının uygulanmış olduğu gözetilerek 2004 sayılı İİK'nın 72. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca menfi tespit davası lehine sonuçlanan davalı takip alacaklısı yararına uyuşmazlık konusu alacağın % 20'si oranında inkar tazminatına hükmedilmesi gerekirken yazılı şekilde koşulları oluşmadığından inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmesi doğru olmamış, davalı vekilinin istinaf başvurusunun bu yönden kabulüne karar verilmiştir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin istinaf başvurusunun reddi ile davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddi ile davalı vekilinin icra inkar tazminatı talebinin kabulüne karar verilerek hüküm fıkrasının aşağıdaki şekilde kurulması uygun görülmüştür.
HÜKÜM; Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere :
1)-Davacı vekili tarafından Mersin 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 06/01/2021 tarih, ... Esas, ... Karar sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun ESASTAN REDDİNE,
2)-Davalı vekili tarafından Mersin 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 06/01/2021 tarih, ... Esas, ... Karar sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun KABULÜNE,
3)-Mersin 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 06/01/2021 tarih, ... Esas, ... Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,
4)-YENİDEN ESAS HAKKINDA HÜKÜM KURULMASINA,
5)-DAVANIN REDDİNE,
24.000,00.TL alacağın %20'si oranında 4.800,00.TL icra inkar tazminatının davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
6)-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince karar tarihi itibariyle alınması gereken 427,60.TL karar ve ilam harcından peşin alınan 409,86.TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 17,74.TL harcın davacıdan alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
7)-6100 sayılı HMK'nın 326/1 maddesi gereğince davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
8)-6100 sayılı HMK'nın 326/1 maddesi gereğince davalı tarafından yapılan 15,00.TL tebligat giderinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
9)-6100 Sayılı HMK'nın 330 maddesi gereğince davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümlerine göre hesaplanan 17.900,00.TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
İstinaf Yargılaması Yönünden;
1)-a)Karar tarihi itibariyle alınması gereken 427,60.TL maktu istinaf karar harcından peşin olarak alınan 59,30.TL istinaf karar harcının mahsubu ile bakiye 368,30.TL harcın davacıdan alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
b)Davalı tarafından yatırılan 59,30.TL istinaf karar harcının kararın kesinleşmesi ile talep halinde davalıya İADESİNE,
2)-a)Davalı tarafça yapılan 162,10.TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı, 54,50.TL tebligat gideri, 54,50.TL posta gideri olmak üzere toplam 271,10.TL istinaf yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
b)-6100 sayılı HMK'nın 326/1 maddesi gereğince davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
3)-6100 sayılı HMK'nın 330. maddesi gereğince istinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
4)-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının kararın kesinleşmesi halinde İlk Derece Mahkemesince İADESİNE,
5)-6100 sayılı HMK'nın 359/4 maddesi gereğince kararın kesin olması nedeniyle İlk Derece Mahkemesince taraf vekillerine TEBLİĞİNE,
Dair, 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-b maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle; 6100 Sayılı HMK'nun 362/1-a maddesi gereğince karar tarihindeki dava değerinin 378.290,00.TL'nin altında olması nedeniyle kesin olmak üzere 21/02/2024 tarihinde karar verildi.
...
Başkan
...
¸e-imzalıdır
...
Üye
...
¸e-imzalıdır
...
Üye
...
¸e-imzalıdır
...
Katip
...
¸e-imzalıdır