T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2021/1209 - 2024/989
T.C.
ADANA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
9. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2021/1209
KARAR NO: 2024/989
KARAR TARİHİ: 11/06/2024
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
BAŞKAN:
ÜYE:
ÜYE:
KATİP:
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 24/02/2021
NUMARASI: ... ESAS ... KARAR
DAVACI :
VEKİLİ: Av.
DAVALI :
VEKİLİ: Av.
DAVA: Çek İstidatı
İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ : 11/06/2024
YAZIM TARİHİ :11/06/2024
.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 24/02/2021 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, istinaf talebinin süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirilmiş olduğu ve istinafa başvuru koşullarının mevcut olduğu dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucu anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonucunda;
İDDİALARIN ÖZETİ :
Davacı vekili dava dilekçesi ile; Davacı müvekkilin alacağından dolayı Türkiye ... Bankası ... Şubesi 28.03.2020 keşide tarihli, ... numaralı, 37.500,00.TL bedelli bir çek aldığını, sözü edilen, 37.500,00.TL’lik çekin müvekkilinin zilyedinde iken rızası dışında elinden çıktığını, çekin kaybolması ile birlikte .... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ... Esas sayılı dosyası ile çekin iptali için dava açıldığını, iptal davasında ... Bankası ... Şubesi'ne müzekkere yazılarak çekin ibraz edilip edilmediğinin sorulduğunu, gelen yazı cevabında davalının çeki ibraz ettiğinin belirtildiğini, bankadan gelen yazı cevabının ardından .... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ... Esas sayılı dosyasından 05.07.2020 tarihli ara karar ile çeki elinde bulunduran davalıya karşı çekin iadesi davası açmaları için taraflarına süre verildiğini, davalının dava konusu çeki kötü niyetle iktisap ettiğini, çeki gerçek bir alışveriş olmaksızın kullandığını, bu nedenlerle dava konusu çekin istirdadı ile müvekkile iadesinin sağlanmasını, talepleri ile çekin iadesini, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davalıdan tahsilini talep etmiştir.
Davalı cevap dilekçesi ile; Dava konusu çeki müvekkili şirkete ... Kumaşçılık İnş. İç ve Dış Tic. Ltd Şti tarafından cirolandığı, müvekkil şirket tarafından bankaya ibraz edildiğinde banka tarafından müvekkiline herhangi bir ödeme yapılmadığını ve müvekkilinin şirket çeki ..... Şti'ye iade ettiğini, dolayısı ile işbu dava ile müvekkilinin almadığı bir paranın ve şuan hamili olmadığı bir çekin iadesinin istendiğini, müvekkil şirket yönünden ifa imkansızlığı olduğunu, müvekkili şirketin çeki ticari bir alacağına karşılık almış olup, kötü niyetli edinmesi, ibrazı ya da elinde bulundurmasının söz konusu olmadığını, bu nedenlerle öncelikle davanın usulden reddine, usulden reddolunmaması halinde müvekkil şirketin çeki iyi niyetli iktisap eden 3. kişi olması, çeki kendisine cirolayan ..... Şti'ye iade ettiğinden son hamil olmaması, çeki iktisap ederken ve bankaya ibraz ederken ihmal ya da ağır kusuru olmaması nedeniyle ve yine davacı davasını ispata elverişli dayanağı bulunmadığından davanın esastan reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ :
.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 24/02/2021 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararı ile; davalının cirantaların cirosu ile alan yetkili hamil konumunda olduğunu, davalının son hamil olup iyiniyetli 3. kişi olması nedeniyle çekin bankaya ibraz tarihinden önce iktisap anında çekin keşidecisinin rızası dışında çıktığını bilebilecek durumda olmadığı, kötüniyetli sayılamayacağı, davacının TTK'nun 792/1.maddesinde düzenlendiği üzere hamilin çekin kötü niyetli iktisap ettiği veya iktisapta ağır kusurlu olduğu yönündeki iddiasını kanıtlayacak nitelikte delil bildirmemiş olması nedeniyle davalının iyi niyetli 3.kişi olarak kabulü gerektiği, davacı vekilinin tanık dinlenilmesi ve tarafların ticari defter ve belgelerinin incelenmesi talebinin yerinde olmadığı, ciro silsilesinin görünürde düzgün olmasının yeterli olduğu, davalının iyi niyetli hamil olduğunun kabulü gerektiği gerekçesi ile davanın reddine karar verildiği anlaşılmıştır.
DAVACI VEKİLİ TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davacı vekili istinaf talebi ile; yerel mahkemece delillerinin toplanmadığını, tanıklarının dinlenmediğini ve eksik inceleme ve araştırma ile hüküm kurulduğunu, ticari defterler üzerinde inceleme yapılmadığını, dava konusu çek üzerinde yer alan son ciro iptal edildiğini, dava konusu çekin arka yüzü incelendiğinde son cironun ... Kumaşçılık İnş. İç ve Dış Tic. Ltd Şti' e ait olduğunu ve bu cironun üzeri karalanarak iptal edildiğini, davalının beyanın göre çekin bankaya ibraz edilmesi ve akabinde taraflarınca açılan .... Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas sayılı çek iptali davasında verilen tedbir kararı sebebiyle ödeme yapılmaması üzerine söz konusu çeke ... Kumaşçılık İnş. İç ve Dış Tic. Ltd Şti.'ye iade edildiğini, zira davalı tarafın iddia ettiği gibi dava konusu çeki kötü niyetli iktisap edip etmediğini veya ağır kusurlu olup olmadığı defter ve belgeler üzerinde yapılacak olan inceleme neticesinde belli olacağını, yerel mahkemece ticari defter ve kayıtlar üzerinde inceleme yapılması gerekirken yeterli delil sunulmadığı gerekçe ile davanın reddine dair verilen hükmün açıkça yasaya ve usule aykırı olduğunu, bu nedenlerle İstinaf başvurularının kabulü ile yerel ....Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas ... Karar sayılı ilamın istinaf incelemesinden geçirilerek kaldırılmasına, ... ... Şubesi 28.03.2020 keşide tarihli, ... seri numaralı ve 37.500,00.TL bedelli çekin davalıdan istirdadı ve davacı müvekkile iadesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER :
.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas, ... Karar sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamı,
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :
Dava, 6102 sayılı TTK'nin 792. maddesi gereğince açılmış, rıza dışı elden çıkan çekin iadesi istemine ilişkindir.
Davacı tarafından, dava konusu çekin kaybedilmesi nedeniyle .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyasında iptal davası açtığı, bankaya yazılan yazıya verilen cevapta çekin ibraz edildiğinin belirtildiği, mahkemece çeki elinde bulunduran davalıya çek iade davası açması için süre verildiği, davalının çeki kötüniyetle iktisap ettiği, çeki gerçek bir alışveriş olmaksızın kullandığı ileri sürülerek dava konusu çekin istirdadı talep edilmiş, davalı ise, çeki ticari alacağına karşılık aldığını, kötü niyetle elinde bulundurmasının söz konusu olmadığı, çeki iade ettiğini ifa imkansızlığı bulunduğunu savunmuş, mahkemece yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmiştir.
Karara karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
İstinaf incelemesi HMK'nin 355.maddesi gereğince ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni ile sınırlı olarak yapılmıştır.
TTK'nin 792. maddesinde;" Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790 ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür." şeklinde hüküm bulunmaktadır.
6102 sayılı TTK'nin 792. maddesince açılan çek iade davasında ispat yükü, TMK'nin 6. maddesi gereğince davacıda olup, davacının öncelikle çekin meşru hamili olduğunu, çekin rızası dışında elinden çıktığını ve davalının çeki kötü niyetle iktisap ettiğini veya iktisapın ağır kusurlu olduğunu ispat etmesi gerekmektedir. Davalının, çeki edinme nedenini açıklama zorunluluğu ise bulunmamaktadır. Kötü niyetli hamil, çeki çalan, gasp eden veya bu durumu bilerek ya da bundan emin olmasa da şüpheli koşullar altında çeki devralan kişidir. Çeki iktisap ederken rıza dışı elden çıktığını bilen veya bilebilecek durumda olan kötü niyetli sayılmaktadır. Ağır kusur ise, hamilin çeki iktisap ederken ticari yaşamda kendisinden beklenen özeni göstermemesidir.
Somut olayda, dava konusu Türkiye ... Bankası ... Şubesinin 28.03.2020 keşide tarihli ... numaralı 37.500,00 TL bedelli çekin ciro silsilesinde kopukluk bulunmadığı, davacının dava konusu edilen çekin hamili iken rızası dışında elinden çıktığını ve davalının çeki iktisabında kötüniyetli veya ağır kusurlu bulunduğunu kanıtlamakla yükümlü olduğu, çekteki ciro silsilesi düzdün olup davalının TTK'nin 790. maddesi gereğince çekte meşru hamil olup, tüm dosya kapsamından, çekin davalı tarafından kötü niyetli veya ağır kusurlu olarak iktisap edildiğinin davacı tarafından ispatlanamadığı, tüm bu nedenlerle ilk derece mahkemesince davanın reddine dair verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmıştır.
Yukarıda belirtilen sebeplerle ilk derece mahkemesince davanın reddine dair verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu, davacı vekilinin istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşıldığından, davacının istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere :
1)-.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 24/02/2021 tarih ve ... Esas, ... sayılı kararına karşı davacı vekili tarafından yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
2)-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 427,60.TL karar ve ilam harcından peşin alınan 59,30.TL istinaf karar harcının mahsubu ile bakiye 368,30.TL harcın davacıdan alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
3)-6100 sayılı HMK'nın 326/1 maddesi gereğince davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
4)-6100 sayılı HMK'nın 330. maddesi gereğince inceleme duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
5)-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının kararın kesinleşmesi halinde İADESİNE,
6)-6100 sayılı HMK'nın 359/4 maddesince karar tebliğ işlemlerinin ilk derece mahkemesince YAPILMASINA,
Dair, 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle; 6100 Sayılı HMK'nun 362/1-a maddesi gereğince karar tarihindeki dava değerinin 378.290,00.TL'nin altında olması nedeniyle kesin olmak üzere 11/06/2024 tarihinde karar verildi.
Başkan
¸e-imzalıdır
Üye
¸e-imzalıdır
Üye
¸e-imzalıdır
Katip
¸e-imzalıdır