T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2024/1075 - 2024/1370
T.C.
ADANA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
9. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2024/1075
KARAR NO: 2024/1370
KARAR TARİHİ: 17/07/2024
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
BAŞKAN:
ÜYE:
ÜYE:
KATİP:
İİNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 05/04/2024
NUMARASI: ... ESAS
DAVACI : ...
VEKİLİ: Av.
DAVALI : 1-
DAVA: Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ : 17/07/2024
KARAR YAZIM TARİHİ : 17/07/2024
.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 05/04/2024 tarih ve ... Esas sayılı ara kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, istinaf talebinin süresi içinde yapıldığı, istinaf başvurusuna tabi bir karar olduğu, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;
İDDİA VE SAVUNMANIN ÖZETİ :
Davacı vekili dava dilekçesi ile; icra takibine konu borcun müvekkili banka ile davalı ... arasında akdedilen sulh protokolü çerçevesinde itfa edildiğini, davalı ... takibe konu alacağının tamamını tahsil etmesine rağmen icra dosyasına haricen tahsil beyanında bulunmadığını, diğer davalı ... İİK.'nun 120/2 maddesi kapsamında yetki alarak işlemlere devam ettiğini, dosyaya sunulan teminat mektubunun tazminini talep ettiğini, müvekkili bankanın davalılara herhangi bir borcu bulunmadığını, bu nedenlerle davanın kabulü ile müvekkili bankanın ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası kapsamında davalılara herhangi bir borcunun bulunmadığının tespitine, ....Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... D.İş sayılı dosyasının HMK.397.maddesi uyarınca işbu dava dosyamızın eki olarak kabul edilmesine, icra dosyasına konu ... ... Şubesi tarafından düzenlenen 27/11/2015 tarih ve ... sayılı 1.154.500,00 TL bedelli teminat mektubunun tazmininin durdurulması için ilgili mahkeme dosyasından verilen 08/12/2023 tarihli ihtiyati tedbir kararının esas hakkında verilecek nihaî karar kesinleşinceye kadar devamına, kötü niyetli davalılar aleyhine alacağın %20'sinden aşağı olmamak kaydıyla kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili 13/03/2024 tarihli talep dilekçesinde; ... İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyasına tehiri icra kararı için sunulan ... ... Şubesinin 27.11.2015 tarihli 1.154.500-TL tutarlı teminat mektubunun nakde çevrilmesine ilişkin kararın iptaline yönelik talebimizin İcra Müdürlüğü Ve İcra Mahkemesi tarafından reddedilmiş olması çerçevesinde mahkememizin ... D.İş sayılı dosyasından ihtiyati tedbir talebinde bulunulduğunu, ihtiyati tedbir talebinin 08/12/2023 tarihli kararla kabul edildiğini, kararın infazı için icra dairesine ve ilgili bankaya müzekkere gönderilerek teminat mektubunun tazmin işlemi tedbiren durdurulduğu ve akabinde davalılar aleyhine yine mahkememizin ... esas sayılı işbu dosyasıyla menfi tespit davası açıldığını ve 24/01/2024 tarihli tensip tutanağının 11 nolu ara kararıyla "Mahkememizin ... D.iş sayılı dosyasında verilen 08/12/2023 tarihli İhtiyati tedbirin devamına" karar verildiğini, gelinen noktada davalılardan ... tarafından ilgili icra dosyasında müvekkil Banka aleyhine haciz işlemlerine devam edildiğini, İcra Dairesinin ilk olarak güncel kapak hesabında teminat mektubu bedelini aşan kısım yönünden haciz uygulanmasına karar verdiği ve buna istinaden müvekkil bankanın alacaklı olduğu icra dosyalarına ve 1 adet araca haciz şerhi işlendiğini, bu kez ... vekilince müvekkil Bankanın ... şubesinde haciz uygulanması talep edilmiş ve13/03/2024 tarihinde müvekkil Bankanın ... şubesine icra memuru eşliğinde gelinerek teminat mektubu bedelini de kapsayacak şekilde 1.257.361,61-TL üzerinden haciz uygulanacağı bildirildiğini, bahse konu teminat mektubunun dosya alacağının tamamını güvence altına almak üzere dosyaya sunulduğunu, ilgili mektubun tazmini mahkemece ihtiyati tedbir kararıyla durdurulmasına rağmen, alacaklı olduğunu iddia eden tarafça güncel kapak hesabı yaptırılmak suretiyle aradaki gecikme farkı için haciz talep edilmesi dahî haksız iken, teminat mektubu bedelini de kapsayacak şekilde 1.257.361,61-TL üzerinden haciz talep edilmesi ve icra dairesinin bu talep doğrultusunda haciz uygulamasının tamamen hukuka aykırı olduğunu, davalı tarafından kötü niyetli olarak işlemlere devam edildiğini, açıklanan nedenlerle ... İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyasında müvekkil Banka aleyhine icra takibinin ve tüm haciz işlemlerinin tedbiren durdurulmasını, ... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası kapsamında müvekkil Banka aleyhine sürdürülen icra takibinin dava neticeleninceye kadar, tedbiren durdurulmasına, işbu talepleri kabul edilmezse, ilgili icra dosyasında işlemiş faiz ve sair fer'iler nedeniyle dosyada mevcut teminat mektup bedelini aşan bir fark varsa bu tutar yönünden ve usul ekonomisi bakımından işleyecek faizleri de kapsayacak şekilde icra veznesindeki paranın alacaklıya ödenmemesine karar verilmesini talep etmiştir.
İlk derece mahkemesinin 14/03/2024 tarih ve ... Esas sayılı ara kararı ile; tüm dosya kapsamı ve davacı vekilinin talebi incelendiğinde, İİK'nun 72. Maddesi uyarınca; "İcra takibinden önce açılan menfi tespit davasına bakan mahkeme, talep üzerine alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere gösterilecek teminat mukabilinde, icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verebilir. İcra takibinden sonra açılan menfi tespit davasında ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurulmasına karar verilemez. Ancak, borçlu gecikmeden doğan zararları karşılamak ve alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere göstereceği teminat karşılığında, mahkemeden ihtiyati tedbir yoluyla icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini istiyebilir." yasal düzenleme dikkate alınarak, tedbir talep eden tarafından icra takibinden sonra talepte bulunulduğu anlaşıldığından, İİK'nun 72/3. Maddesine göre icra takibinden sonra açılan menfi tespit davasında ihtiyati tedbir yoluyla icra takibinin durdurulmasına karar verilemeyeceğinden, ihtiyati tedbir talep eden davacı vekilinin icra takibinin durdurulmasına ilişkin ihtiyati tedbir talebinin reddine, ... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasında işlemiş faiz ve sair fer'iler nedeniyle dosyada mevcut teminat mektup bedelini aşan bir fark varsa bu tutar yönünden ve usul ekonomisi bakımından işleyecek faizleri de kapsayacak şekilde icra veznesindeki paranın alacaklıya ödenmemesine karar verilmesini yönelik talebin ise mevcut teminat mektup bedelini aşan farkın mahkememizce ne olduğunun bilinmediği anlaşılmakla, davacı vekiline mevcut teminat mektubu bedeli farkının ne kadar olduğu hususunda mahkemeyi aydınlatması amacı ile iki haftalık süre verilmesine karar verildiği anlaşılmıştır.
İlk derece mahkemesinin 14/03/2024 tarih ve ... Esas sayılı ikinci ara kararı ile; davacı vekilinin icra veznesindeki mevcut paranın alacaklıya ödenmemesi yönündeki talebinin, ilerleyen süreçte ciddi bir zararın doğmasına engel olunması amacıyla, İİK'nın 72/3 maddesinin son cümlesi gereğince yerinde olduğu kanaatine varılmakla, talebin kabulüne, icra veznesindeki paranın alacaklıya ödenmemesine dair tedbirin kabulü ile ... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasına yatırılan 57.854,00-TL'nin %15'si (8.678,10-TL) oranında para ya da teminat mektubu mahkeme veznesine depo edildiği takdirde, ... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasından tahsil edilen paranın alacaklıya (icra dosyasına girecek olan paranın) ödenmemesi hususunda ihtiyati tedbir konulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
İhtiyati tedbire itiraz eden davalı ... vekilinin 21/03/2024 tarihli dilekçesi ile; davacı tarafından 14.03.2024 tarihli talep dilekçesi ile davacı banka tarafından icra veznesine ödenen tüm tutarların, alacaklılara ödenmesini engeller mahiyette tedbir kararı verilmesini talep ettiği ve mahkemece de herhangi bir itiraz merci gösterilmeksizin talep kabul edildiğini, görülen davanın değeri 1.248.616,97-TL olup; "5235 sayılı Kanunun 5. Maddesinin 3. Fıkrasınca 2024 yılı için değeri 1.000.000-TL'yi aşan davaları görmekle görevli olan asliye ticaret mahkemeleri heyet halinde dosyayı incelemelidirler nitekim dava açılmadan önce veya açıldıktan sonra talep edilen ihtiyati haciz ve ihtiyati tedbirler de heyet tarafından incelenir ve karara bağlanır." Öyle ki davacı tarafından .... Asliye Ticaret Mahkemesi ... D. İş sayılı ihtiyati tedbirin tamamlayıcı merasimi olarak eldeki davanın açıldığı ve .... Asliye Ticaret Mahkemesi ... değişik iş sayılı karar mahkeme heyetince görüşülüp karara bağlandığını, açıklanan nedenlerle dava değerinin 1.248.616,97-TL olması dikkate alınarak dosyanın görülmek ve karara bağlanmak üzere mahkeme heyetine gönderilmesine ve görevli olmayan tek hakim tarafından verilen 14.03.2024 tarihli haksız ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ ARA KARAR ÖZETİ :
.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 05/04/2024 tarih ve ... Esas sayılı ara kararı ile; somut olayda mahkemece verilen icra veznesindeki paranın alacaklıya ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararının İİK'nın 72/3. maddesi gereğince verildiği, davalının itirazlarının Kanun'un ivaz verdiği manada itirazlardan olmadığı gibi talep konusu miktar düşünüldüğünde de talep tarihi itibariyle mahkememizin tek hakim olarak dosyayı ele almasında bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmakla itirazın reddine karar verildiği anlaşılmıştır.
DAVALI ... TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davalı ... vekili istinaf talebi ile; davacı tarafın hem icra dosyasındaki teminat mektubunun nakde çevrilmemesi için tedbir kararı almış hem de müvekkilinin alacağı olan paranın kendisine ödenmemesi için tedbir kararı aldığını bu haliyle icra takibi işlevsizleştirilmiş olup takibin durdurulması kanunen mümkün olmamasına rağmen dolaylı yoldan takip durdurulmuş olup müvekkilinin alacağına kavuşamadığını aynı zamanda dosyanın toplam tutarı da dikkate alındığında verilen %15 teminat tutarının orantısız olduğunu, davalının benzer şikayetlerle ... İcra Mahkemesine başvurduğu ... E. ... K. Sayılı karar ile taleplerinin orada da kesin olarak reddolduğunu, açıklanan sebeplerle davacının eldeki davada kötü niyetli olduğu açıkça ortada olup haksız kazanç elde etmeye ve müvekkilinin alacağına kavuşmasını engellemeye yönelik taleplerinin reddi gerekmekte iken mahkemece ölçüsüz ve orantısız şekilde kanunun takibin durdurulamayacağı hükmüne karşılık artık takibin devam ettirilmesinin işlevsizleştirildiğinden mahkemece verilen tedbir kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ :
Dava, hukuki niteliği itibarıyla Menfi Tespit davası olup, istinafa konu uyuşmalık 05/04/2024 tarihli ihtiyati tedbir kararına yapılan itirazın reddine ilişkin ara kararın kaldırılması talebine ilişkindir.
Davacı banka vekilinin dava dilekçesinde, davalılardan daha önce ... tarafından müvekkili banka aleyhine ....Asliye Hukuk Mahkemesi'nde açılan davanın yargılaması sonucunda verilen kararın ... İcra Dairesi'nin ... E. (Kapatılan ... İcra Dairesi'nin ... E.) sayılı icra takibine konu edilmesi üzerine banka tarafından temyiz kanun yoluna başvurulup takip dosyasına teminat mektubu ibraz edilip tehir-i icra kararı alındığı, bilahare hükmün bozulması üzerine yeniden yargılama sonucunda verilen kararın Yargıtayca onanmakla kesinleştiği, bunun üzerine müvekkili banka ile takip alacaklısı ... arasında takip konusu borca ilişkin protokol imzalanarak haricen ödeme yapıldığı, ancak icra müdürlüğünce harçları ödenmediğinden teminat mektubunun iade edilmediği, aleyhine ihtiyati tedbir talep edilen ...'un ise ...'ın başka takip dosyasından alacaklısı olup icra müdürlüğünden aldığı yetkiye dayanarak teminat mektubunun nakde çevrilmesini istediği, teminat mektubunun nakde çevrilmesinin müvekkili bankanın mükerrer ödeme yapması sonucunu doğuracağı belirtilerek müvekkili bankanın davalılara borçlu olmadığının tespitine, davanın açılmasından önce müvekkili banka tarafından ... İcra Dairesi'nin ... E. Sayılı dosyasına ibraz olunan teminat mektubunun nakde çevrilmesinin önlenmesine ilişkin olarak ....Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... D.İş sayılı dosyası üzerinden verilen 08.12.2023 tarihli ihtiyati tedbirin devamına karar verilmesi talep edilmiştir. Davalılardan ... vekili tarafından davanın reddi istenilmiştir.
İlk derece mahkemesince, 24.01.2024 günlü tensip zaptındaki 11 no'lu ara kararla ....Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... D.İş sayılı dosyası üzerinden verilen 08.12.2023 tarihli ihtiyati tedbirin devamına karar verilmiştir.
Davacı banka vekilinin davanın açılmasından sonra ayrıca verilen dilekçeyle, ... İcra Dairesi'nin ... E. Sayılı dosyasına ibraz olunan teminat mektubu bedelini aşan fark tutar olarak takip dosyasına 57.854,00 TL ödendiği belirtilerek bu tutar yönünden icra veznesine giren paranın alacaklıya ödenmemesine yönelik ihtiyati tedbir kararı verilmesi talep edildiği, ilk derece mahkemesinin 14.03.2024 günlü ara kararıyla %15 teminat karşılığı ihtiyati tedbir talebinin kabulüne karar verildiği, davalılardan ... vekili tarafından ihtiyati tedbire itiraz edilmesi üzerine taraflar davet edilerek açılan 04.04.2024 tarihli celsede adıgeçen davalı vekilin ihtiyati tedbire itirazının reddine karar verildiği anlaşılmıştır.
Davalılardan ... vekilince 14.03.2024 günlü ara kararla verilen ihtiyati tedbire itirazın reddine yönelik 05.04.2024 günlü ara karara karşı istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.
6100 sayılı HMK'nun “ihtiyati tedbirin şartları” başlıklı 389. maddesi "mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkansız hale geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir" hükmünü içermektedir.Görüldüğü üzere kanun koyucu bu konuda hakime oldukça geniş bir takdir alanı bırakmıştır. Ancak ihtiyati tedbire karar verilmesi için mutlaka bir tehlikenin veya zararın doğmuş olması veya halen var olması da aranmaz. Dava konusu hak veya şey bakımından ortaya çıkacak tehlike ve zararın önlenmesi için de her türlü tedbire karar verilebilir.
Aynı Kanunun 390/3. maddesinde ise, "Tedbir talep eden taraf, dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır" hükmü bulunmaktadır.Burada sözü edilen ispatın ölçüsü ise, “yaklaşık ispat” kuralına göre belirlenir. Yaklaşık ispat kuralının uygulanmasında hakim, iddianın ağırlıklı ihtimal olarak doğruluğunu kabul etmekle birlikte, aksinin mümkün olduğu ihtimalini de gözetmelidir. Bu nedenle, ihtiyati tedbire karar verilirken, haksız olma ihtimali de dikkate alınarak talepte bulunandan kural olarak teminat alınır.
2004 sayılı İİK'nın 72/3.maddesinde icra takibinden sonra açılan menfi tespit davası konusunda ihtiyati tedbirin özel bir şekline yer verilerek borçlunun gecikmeden doğan zararları karşılamak ve "alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere göstereceği teminat karşılığında" mahkemeden ihtiyati tedbir yoluyla icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini isteyebileceği belirtilmiştir.
Somut olayda, davacı bankanın borçlusu icra takibine konu alacağa ilişkin olarak takip alacaklısı ile aralarında imzalanan protokole dayanılarak ödeme yapıldığı ve teminat mektubunun iadesinin gerektiği ileri sürülerek mükerrer ödeme sonucunun doğmaması bakımından teminat mektubunun nakde çevrilmesinin önlenmesi talep edilerek bahse konu protokol ile ödemeye dair dekont örneğinin ibraz edildiği anlaşılmakta olup ihtiyati tedbir kararı verilebilmesi için gerekli yaklaşık ispat koşulunun gerçekleştiği, bu itibarla ilk derece mahkemesince daha önce ihtiyati tedbire konu edilen teminat mektubunun bedelini aşan 57.854,00 TL fark tutara ilişkin 14.03.2024 günlü ara kararla verilen teminat karşılığı icra veznesine giren paranın alacaklıya ödenmemesine dair ihtiyati tedbire yönelik davalı ... vekilinin itirazının hususundaki 05.04.2024 günlü ara kararın usul ve yasaya uygundur. Bu sebeple, davalı ... vekilinin istinaf başvurusu yerinde görülmemiştir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle ilk derece mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu anlaşıldığından HMK'nın 353/1-b-1 md. gereğince ihtiyati tedbir kararına itiraz eden ... vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere :
1).... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 05/04/2024 tarih ve ... Esas sayılı ara kararının usul ve yasaya uygun bulunduğundan ihtiyati tedbire itiraz eden davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
2)-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince karar tarihi itibarıyla alınması gereken 427,60.TL istinaf karar harcı peşin olarak alındığından yeniden harç alınmasına YER OLMADIĞINA,
3)-6100 sayılı HMK'nın 326/1 maddesi gereğince ihtiyati hacze itiraz eden davalı ... tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin davalı ... üzerinde BIRAKILMASINA,
4)-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının kararın kesinleşmesi halinde İlk Derece Mahkemesince taraflara İADESİNE,
5)-6100 sayılı HMK'nın 330. Maddesi gereğince inceleme duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
6)-6100 sayılı HMK'nın 359/4 maddesi gereğince kararın kesin olması nedeniyle İlk Derece Mahkemesince taraf vekillerine TEBLİĞİNE,
Dair, 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle ve 6100 Sayılı HMK'nun 362/1-f maddesi gereğince kesin olarak 17/07/2024 tarihinde karar verildi.
Başkan
e-imzalıdır
Üye
e-imzalıdır
Üye
e-imzalıdır
Katip
e-imzalıdır