T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ
T.C.
ADANA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
9. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2021/1695
KARAR NO: 2024/1299
KARAR TARİHİ: 16/07/2024
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
BAŞKAN: ... (...)
ÜYE: ... (...)
ÜYE: ... (...)
KATİP: ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 04/06/2021
NUMARASI: ... ESAS ... KARAR
DAVACI: ... -...
...
VEKİLİ: Av. ...
DAVALI: ... -...
...
VEKİLİ: Av. ...
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ : 16/07/2024
YAZIM TARİHİ : 16/07/2024
.... Asliye Ticaret Mahkemesi 04/06/2021 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, istinaf talebinin süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirilmiş olduğu ve istinafa başvuru koşullarının mevcut olduğu dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucu anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonucunda;
İDDİA VE SAVUNMANIN ÖZETİ :
Davacı vekili dava dilekçesi ile; Davacının toptan et alım-satım işi yapmakta olan kendine ait şahıs şirketinin sahibi olduğunu, yapmış olduğu ticari faaliyet kapsamında ... isimli kişiye ... Bankası ... şubesine ait ... çek numaralı 16/02/2018 keşide tarihli, 110.500,00.TL bedelli çek verdiğini, ...'nın da almış olduğu çeki cirolayarak davalıya verdiğini, davacı ile davalının kendi aralarında anlaşma yaptığını, tarafların anlaşması sonrası davacı tarafından çeklerin tarihi gelmeden önce iki adet taşınmaz ve 1 adet kamyon davalının isteği üzerine davalının babası olan ...'a devredildiğini, davalı devirler sonrasında çeklerin üzerinde olmadığını, ... 'da olduğunu söyleyerek mal almaya geldiğinde çekleri davacıya vereceğini beyan ettiğini, davalı ile uzun yıllardır ticaret yapan davacının davalıya güvenerek elinden yazı almadığını, sonrasında davaya konu çekin bankaya ibraz edilerek karşılıksız kaşesi vurdurulduğunu, davacının bedelini ödediği halde kendisine iade edilmeyen çek ile hakkında icra takibi yapılmasının muhtemel olduğunu, bu nedenle çek ile ilgili davacının borçlu olmadığının tespitine karar verilmesi talep edilmiştir.
Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesi ile; Davacı tarafın haksız ve kötüniyetli olarak başkasına devrettiği taşınmazları ve aracı davalıya olan borcuna mahsup etmeye çalıştığını, davaya konu çek hakkında .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile 02/03/2018 tarihinde icra takibi başlatıldığını, dava konusu çekin icra takibine konu edilmesi ve karşılıksız çek düzenlemek suçundan kurtulabilmesi için eldeki haksız ve hukuka aykırı davayı ikame ettiğini, bu nedenle açılan davanın reddine karar verilmesini talep edilmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ :
.... Asliye Ticaret Mahkemesi 04/06/2021 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararı ile; Taraflar arasındaki ticari ilişkinin taraf defterleri üzerinde yapılan inceleme sonucunda mevcut olduğunun anlaşıldığını, davacının davalıdan karkas et satın aldığını, buna ilişkin tarafların vergi dairesine 589.134,00.TL'lik değer üzerinden BA BS bildirimlerinin yapıldığını, davacının defterlerinin usulüne uygun şekilde tutulduğunu, sahibi lehine delil niteliği taşıdığını, davalının defterlerinin ise usulüne uygun tutulmadığını bu nedenle sahibi lehine delil niteliği taşımadığını, davacının yasal defterlerinde davacının dava dışı ... ile herhangi bir ticari ilişkisinin bulunmadığının anlaşıldığını, buna rağmen ... plakalı kamyonun 13/02/2018 tarihinde davacı tarafından dava dışı ... adına devredildiğini, 14/02/2018 tarihinde ... ili ... mahallesinde bulunan ... parsel sayılı taşınmazın dava dışı ... adına devredildiğini, 13/02/2018 tarihinde ... ili ... parseldeki taşımmazın davacı tarafından dava dışı ... adına devredildiğinin anlaşıldığı taraflar arasındaki sözleşme yazılı olmasa da taraflar arasında sözleşme serbestisi bulunması, dava dışı ...'un davalının babası olması, satış işlemlerinin tarihi dikkate alındığın da davacının iddialarını ispatladığı kanaatine varılarak davaya konu senet nedeniyle davacının borçlu olmadığı kanaatine varıldığını, davanın kabulüne karar verildiği anlaşılmıştır.
DAVALI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davalı vekili istinaf talebi ile; mahkeme kararının gerekçesi ve gerekçesine dayanak gösterdiği 21.12.2020 tarihli bilirkişi raporunun tüm hukuk kurallarına aykırı olup, mahkemece yapılan hiç bir itirazın dikkate alınmadığını, 21.12.2020 tarihli hukuka aykırı bilirkişi raporu benimsenerek taraflar arasında sözlü anlaşma yapıldığı kanaati oluştuğunu, bu durumun hukuken kabulünün mümkün olmadığını, Davacı tarafından var olduğu iddia edilen anlaşma sözleşmesinin müvekkilce kabul edilmediğinden, davacı tarafça anlaşmanın varlığının yazılı belge ile ispat edilmesi gerektiğini, davacı tarafın dava dilekçesindeki soyut iddiasını ispat için yazılı veya taktiri hiç bir delil dahi sunmadığını, davacı, müvekkilinin talimatı ile taşınmazları ve aracı müvekkilin babasına devrettiğini ispatla yükümlü olduğunu, davacı tarafın müvekkile olan borcu nedeniyle bir takım taşınmaz ve aracı müvekkil veya göstereceği kişiye devrettiği iddiası bilirkişi tarafından doğru kabul edilerek değerlendirme yapıldığını mahkemece bu hukuka aykırı raporun hükmen esas kabul edildiğini, bilirkişinin görev alanı, tarafların ticari defterlerinde inceleme yaparak, tarafların defterlerinin usul ve yasaya uygun tutulup tutulmadığını ve tarafların iddialarının ticari defterler ile ispat edilip edilemeyeceğini belirtmek olduğunu, bilirkişi görev alanının dışına çıkarak, münhasıran mahkemenin yetkisi alanına giren konular hakkında değerlendirme yaptığını, davacının adına kayıtlı taşınmaz ve araçları, borcuna karşılık müvekkilin babasına devrettiği iddiasıda asılsız olup, davacı bu iddiasını da 6100 s. HMK'nun 200. Maddesi gereğince senede karşı senetle ispat kuralı gereğince yazılı belge ile ispatlaması gerektiğini, mahkemece bu hukuk kuralı da hiçe sayılarak, davacının iddiasını kesin delil ile ispat etmesi gerekmesine rağmen, yerel mahkeme bilimsellikten uzak bilirkişi raporu ile oluşan kanaate göre karar verdiğini, mahkemece taşınmazların ve aracın devredildiği ... ile davacı arasında ticari ilişki olmadığı gerekçesinde belirtmişse de, alınan bilirkişi raporunda dahi davacı defterlerine göre davacı ile dava dışı ... arasında alacak-borç ilişkisinin gözüktüğünün belirtildiğini, mahkemece, hukuka aykırı bilirkişi raporunu dahi hükme denetime elverişli şekilde yansıtılmadığını, davacı, dava konusu 110.500,00.TL miktarlı çeki müvekkile verdiğini veya çekte lehtar olan dava dışı ... ile müvekkilin birlikte hareket ettiğini de ispat edemediğini, dava konusu 110.500,00.TL miktarlı çekin lehtarı ... olup, müvekkil çekte ciranta konumunda olduğunu, davacının defterlerine göre dahi, dava konusu bu çekin müvekkile verildiği gözükmediği gibi, dava dışı ... ile müvekkilin birlikte hareket ettiği iddiası da asılsız olup, davacı tarafın bu iddiasını ispat edemediğini, müvekkilin dava konusu 110.500,00.TL miktarlı çekte, iyi niyetli 3.kişi hamil konumunda olup, müvekkilinin bu çekten ötürü davacı ile arasında temel borç ilişkisi bulunmadığını, bu nedenlerle; davacı tarafından davasının ispatı için hiç bir delil sunulmamasına rağmen, davacının davasının kabulüne dair verilen ....Asliye Ticaret Mahkemesinin 04.06.2021 tarihli ... Esas, ... Karar sayılı kararının istinaf incelemesi neticesinde kaldırılarak, haksız ve hukuka aykırı davanın reddini talep etmiştir
DELİLLER :
.... Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas, ... Karar Esas sayılı dosyası
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE :
Dava, takibe konu bir adet çekten dolayı menfi tespit istemine ilişkindir.
İlk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verildiği, karara karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulduğu anlaşılmıştır.
İstinaf incelemesi, HMK'nin 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.
Davaya konu bir adet çekin davacı tarafından düzenlendiği ve davalının çekin yetkili hamili olduğu konusunda taraflar arasında bir çekişme bulunmayıp, uyuşmazlık çek bedelinden dolayı davacının davalıya bir borcu bulunup bulunmadığı, davacı tarafından dava dışı kişiye yapılan taşınmazlar ve araç devir işleminin borcu sona erip ermediği noktasında toplanmaktadır.
Çeke dayalı açılan menfi tespit davasında ispat yükü, TMK'nin 6 ve HMK'nin 190.maddesince borçlu olmadığını iddia eden davacıdadır. Davacı yan, davalı ile bir araya gelerek sözlü anlaşmaya varıldığını, davacının borçlarına karşılık iki adet taşınmazını ve bir adet aracını davalının babası ...’a borçlarına mahsuben devir ve teslim ettiğini ancak davalı tarafından çekin iade edilmediğini ve icra takibine konu edildiğini iddia etmiş, davalı taraf ise yapılan devirlerin babası ile davacı taraf arasındaki alacak borç ilişkisine istinaden devredilmiş olduğunu, babası ile ayrı ticaret yaptıklarını savunmuştur.Davacı taraf dava konusu çek bedelini taşınmaz ve araç devri ile ödediğini belirterek ödeme iddiasında bulunduğundan bu iddiasını yazılı delille ispatla mükellefir.Dosya kapsamına göre taşınmazlar ve aracın dava dışı ... isimli kişiye devredildiği görüldüğünden davacı tarafın davalı ile olan kambiyo ilişkisi kapsamında taşınmaz ve aracı dava dışı kişiye devrettiğini ispatlaması gerekmektedir.Ancak dosya kapsamı itibariyle davacı tarafın bu iddiasını ispat yarar yazılı bir belgenin dosyaya ibraz edilmediği anlaşılmaktadır. Bu sebeple davacı tarafın bu konudaki delilleri değerlendirilerek ve dava dilekçesinde yemine de dayandığı görüldüğünden davacı tarafa gerekiyorsa yemin hakkı hatırlatılarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken davanın kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya uygun bulunmamış bu sebeple davalı vekilinin istinaf dilekçesi yerinde görülmüştür.
Yukarıda açıklanan nedenlerle ilk derece mahkemesince işin esasına etkili deliller toplanmadan karar verildiği anlaşılmakla, HMK'nin 353/1-a/6 maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak, yeniden yargılama yapılmak üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere :
1)-Davalı vekili tarafından... . Asliye Ticaret Mahkemesi 04/06/2021 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurularının KABULÜNE,
2)-.... Asliye Ticaret Mahkemesi 04/06/2021 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararının HMK.'nun 353/1-a-6 maddesi gereğince KALDIRILMASINA,
3)-Dava dosyanın yeniden yargılama yapılmak üzere ... Asliye Ticaret Mahkemesi'ne GÖNDERİLMESİNE,
4)-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince peşin olarak alınan 1.888,00.TL istinaf karar harcının kararın kesinleşmesi ile talep halinde davalıya İADESİNE,
5)-Davalı tarafından istinaf için yapılan yargılama giderinin esas hüküm ile birlikte İlk Derece Mahkemesince karara BAĞLANMASINA,
6)-6100 Sayılı HMK'nun 333. maddesi gereğince peşin alınan ve harcanmayan gider avansının İlk Derece Mahkemesi'ne İADESİNE,
7)-İstinaf incelemesi dosya üzerinden yapıldığından lehe vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
8)-6100 sayılı HMK'nın 359/4 maddesi gereğince kararın kesin olması nedeniyle İlk Derece Mahkemesince taraf vekillerine TEBLİĞİNE,
Dair, 6100 sayılı HMK'nun 353/1-a/6 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle kesin olmak üzere 16/07/2024 tarihinde karar verildi.
...
Başkan
...
¸e-imzalıdır
...
Üye
...
¸e-imzalıdır
...
Üye
...
¸e-imzalıdır
...
Katip
...
¸e-imzalıdır