T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ
T.C.
ADANA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
9. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2020/1290
KARAR NO: 2023/173
KARAR TARİHİ: 02/05/2023
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
BAŞKAN: ... (...)
ÜYE: ... (...)
ÜYE: ... (...)
KATİP: ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: ADANA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 07/07/2020
NUMARASI: 2018/... ESAS 2020/... KARAR
DAVACI:... ...
VEKİLİ: Av. ...- ...
DAVALI: ... ...
VEKİLLERİ: Av. ...-
Av. ...
DAVANIN KONUSU : Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ : 02/05/2023
KARAR YAZIM TARİHİ :
Adana 3.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/... esas 2020/... karar sayılı kararına karşı istinaf başvurusu üzerine dosya Dairemize gönderilmiş olmakla, dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.
Üye hakimin görüşü değerlendirildi.
DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ :
Davacı vekili, davalı ... ile Adana Garı ile Tarsus Garında engellilerin yürüyüş alanındaki düzenleme için sözleşme yaptıklarını , işi usulüne uygun teslim ettiklerini, ancak TCDD yetkililerinin yürüyüş yüzeylerinin kalkması sebebiyle kendilerini sorumlu tuttuklarını, bu nedenle iki kere tamirat yaparak toplamda 7.000,00.TL harcadıklarını, ancak yürüyüş yoluna sürülen yapıştırıcıların davalı idare tarafından verilmesi sebebiyle sorunun giderilemediğini, bu aksaklıklardan kendilerinin sorumlu tutularak Adana ve Tarsus garı için verilen toplamda 7.331,00.TL'lik teminat mektuplarının , hak edişlerinden 2.600,00.TL'nin ise habersiz kesildiğini, bu nedenle yaptıkları 7.000,00.TL masraf ile 7.331,00.TL'lik teminat mektubunun nakte çevrilmesi sebebiyle bedellerinin iadesini, bu işlemler neticesinde müvekkilleri şirketin ticari itibarı sarsıldığından ayrıca 20.000,00.TL manevi zararlarını karşılamak üzere tazminat verilmesini toplamda 36.931,00.TL tazminata hükmolunmasını talep ve dava etmiştir.
DAVALI SAVUNMALARININ ÖZETİ :
Davalı vekili; her iki işinde düzgün olarak idareye tesliminin yapılmadığını, bu hususla ilgili davalıya ihtar çekildiğini, davacı şirketin kusuru malzemelerde bulduğunu, herhangi bir sorumlulukları bulunmamasına rağmen istenilen malzemelerin temin edilerek işi tamir etmesi için davacıya teslim edildiğini, buna rağmen aynı sorunlarla karşılaşıldığını, son kez ihtar çekilerek işin düzeltilmesini istediklerini aksi takdirde teminatlarının bozdurulacağını ihtar ettiklerini, akabinde idarelerinin Emlak ve Daire işleri başkanlıkları tarafıdnan rapor hazırlattırılarak bozuk işlerde sorumluluklarının bulunup bulunmadığı husususunun rapor altına alındığını, bu rapordan da anlaşılacağı üzere sorumlulukların bulunmadığını, bu sebeple teminatlarını haklı yere bozdurduklarını, bozdurulan teminatla hatalı işlerin giderildiğinden beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ :
Yerel mahkemece verilen karar ile; " davacının davalı idarenin Adana ve Tarsus Garı engelli yürüyüş parkuru işini yaptığını, parkur için gerekli yapıştırıcı malzemenin davalı idare tarafından temin edildiği, davacının bu malzemeleri kullanarak yürüyüş alanını yaptığı, yürüyüş alanındaki plastik malzemelerin yapıştırıldığı yerden bir süre sonra kalktığı, kalkan yerlerin tamiri ve ihale sözleşmesi gereğince davacı tarafın maddi edimde bulunduğunu, davacı taraf her ne kadar yüklenici olarak kendisine temin edilen yapıştırıcının uygun olmadığı hususunu ihbar etmekle mükellef ise de; davalı taraf da idare ve iş sahibi olarak uygun olmayan yapıştırıcıyı temin etmemek ve kullandırmamakla mükelleftir. Maddi tazminat yönünden; TBK 51.maddesi hükmü gereğince davalı idarenin temin edip kullanmasını bildirdiği yapıştırıcı nedeniyle sadece davacı yükleniciyi sorumlu tutmanın hakkaniyet ilkesine uygun düşmeyeceğine karar verilmiştir. Bu nedenle her iki taraf kusurlu sorumlu görülerek 15/02/2020 tarihli ek bilirkişi raporunda tespit edilen 16.931,00.TL'nin yarısına hükmedilerek maddi tazminat oranı belirlenmiştir. Manevi tazminat yönünden; 818 sayılı BK’nın 49. (TBK 58) maddesinde, şahsiyet hakkı hukuka aykırı bir şekilde tecavüze uğrayan kişi, uğradığı manevi zarara karşılık manevi tazminat namıyla bir miktar para ödenmesini dava edebilir denilmiştir. Şahsiyet haklarına saldırı halinde, manevi tazminat istenebilmesi için 818 sayılı BK'nın 49. (TBK 58) maddesinde belirtilen şartların gerçekleşmesi gereklidir. Bu şartlar; şahsiyet haklarına saldırı olması, saldırının haksız olması, saldırı nedeniyle kişilik haklarının zarara uğraması, zarar verenin kusurlu olması ve zarar ile saldırı arasında illiyet bağının bulunmasıdır. Somut olayda davalının haksız eylemi bulunmamaktadır ve davacı taraf yapılan işlemler nedeniyle itibarının zedelendiği ve manevi kayıp yaşadığını ispatlayamamıştır. Bu nedenle manevi tazminat talebinin reddine" şeklinde karar verilmiştir.
DAVALI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davalı vekili tarafından verilen istinaf dilekçesi ile; Adana Garı ile Tarsus Garında engellilere yönelik düzenleme işinin davacı şirkete ihale edildiğini, davacı şirket ile müvekkili kurum arasında bu işin yapımına ilişkin eser sözleşmesi imzalandığını, TBK'nun 472/3 maddesi gereğince, Yapım İşleri Genel Şartnamesi'nin 15. maddesi ile yükleniciye malzemeleri kontrol ederek malzemenin kusurlu veya yapılacak işe uygun olmadığının tespit etmesi halinde iş sahibine yazılı olarak ihbar etme zorunluluğu yüklenmesine rağmen bilirkişi raporunda müvekkil kuruluş kusurlu bulunduğunu, aynı malzeme ve yapıştırıcının sadece TCDD 6.Bölge Müdürlüğü genelinde Adana ve Tarsus istasyonlarından başka Mersin, Karaman, Konya, Pozantı, Ceyhan, Osmaniye, Ereğli, Erzin, Payas ve Dörtyol istasyonları olmak üzere toplam 10 istasyonda kullanıldığını buralarda hiçbir sorun ile karşılaşılmadığını, maddi tazminat yönünden, TBK 51.maddesi hükmü gereğince davalı idarenin temin edip kullanmasını bildirdiği yapıştırıcı nedeniyle sadece davacı yükleniciyi sorumlu tutmanın hakkaniyet ilkesine uygun düşmeyeceğine karar verildiğini, müvekkil teşekkül işin uzmanı olmadığını, malzemenin kaliteli ve işi uygun olup olmadığını bilebilecek durumda olmadığını, davacı yüklenici şirketin malzeme kalitesinin işe uygun olup olmadığını kontrol ederek müvekkiline teşekküle bilgi vermesi gerektiğini belirterek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep ve beyan etmiştir.
DELİLLER :
Taraf vekillerinin beyan ve dilekçeleri, bilirkişi raporu, ve tüm dosya kapsamı.
GEREKÇE :
Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan bakiye iş bedeli, ödenmeyen hak ediş bedeli ve haksız olarak nakde çevrilen teminat mektubu bedellerinin tahsili ve manevi tazminat talebine ilişkindir.
Davacı tarafından, davalı ... ile Adana Garı ile Tarsus Garında engellilerin yürüyüş alanındaki düzenleme için sözleşme yaptıkları, işin usulüne uygun olarak teslim edildiği, davalının, yapılan yürüyüş yüzeylerinin ayıplı olduğunu iddia etmesi nedeniyle iki kez tamirat yaparak toplam 7.000,00.TL harcandığı, ancak yürüyüş yoluna sürülen yapıştırıcıların davalı idare tarafından verilmesi sebebiyle sorunun giderilemediği, davalının, bu aksaklıklardan kendilerini sorumlu tutularak haksız olarak 7.331,00.TL'lık teminat mektuplarını nakde çevirdiği, hak edişlerinden ise 2.600,00.TL kestiği iddia edilerek, toplam 16.931,00.TL alacağın, ayrıca şirketin ticari itibarının sarsıldığı iddia edilerek 20.000,00.TL manevi tazminatın davalıdan tahsili talep edilmiş, davalı ise, davacı tarafından hatalı imalat yapıldığını, bu hususta ihtar çekildiğini, davacının kusuru malzemelerde bulduğunu, bozuk işlerde herhangi bir sorumlulukları bulunmadığını husususunun rapor altına alındığını, bu rapordan da anlaşılacağı üzere sorumlulukların bulunmadığını, davanın reddi gerektiğini savunmuş, mahkemece yazılı gerekçe ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Karara karşı, davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
İstinaf incelemesi, HMK'nin 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.
6098 sayılı TBK’nın 472/son maddesinde de eser meydana getirilirken iş sahibinin sağladığı malzemenin veya eserin yapılması için gösterdiği yerin ayıplı olduğunun anlaşılması veya eserin gereği gibi zamanında meydana getirilmesini tehlikeye düşürecek başka bir durum ortaya çıkması halinde yüklenicinin bu durumu hemen iş sahibine bildirmek zorunda olduğu, bildirmezse bundan doğacak sonuçlardan sorumlu olacağı belirtilmiş olup genel ihbar mükellefiyeti diye adlandırılan bu maddedeki düzenlemenin devamında aynı Kanun’un 476. maddesinde, eserin ayıplı olması yüklenicinin açıkça yaptığı ihtara karşı, iş sahibinin talimatından kaynaklanmış ise veya ayıp herhangi bir sebeple iş sahibine yüklenebilecek olursa iş sahibinin eserin ayıplı olmasından doğan haklarını kullanamayacağı hükmü getirilmiştir.
Bu madde uyarınca; yüklenici işin ehli olup bedele hak kazanabilmesi için, eseri fen ve sanat kuralları ile tekniğine ve iş sahibinin ondan beklediği amaca uygun olarak tamamlayıp teslim etmesi zorunludur. Yüklenici, yapımını üstlendiği eseri sözleşmeye teknik ve sanatsal kurallara ve amaca uygun olarak imâl edip iş sahibine teslim etmekle, iş sahibi de kararlaştırılan bedeli ödemekle mükelleftir. Eser, yüklenicinin sanat ve beceriyi gerektiren emek sarfıyla gerçekleştirdiği bir sonuçtur. Eser sözleşmelerinde; yüklenici sadakat ve özen borcu gereği eseri iş sahibinin yararına olacak şekilde ve ona hiçbir zarar vermeden meydana getirmek zorundadır. Yüklenicinin genel ihbar yükümlülüğü bu zorunluluktan kaynaklanır. Başka bir deyişle akdin gereği gibi ve zamanında ifasını tehlikeye sokan her hali yüklenici, iş sahibine derhal haber vermeye mecburdur.
Somut olayda, taraflar arasında Adana ve Tarsus Garda Engellilere Yönelik Düzenleme İşine Ait Sözleşmeler imzalandığı, sözleşmelerde Yapım İşleri Genel Şartnamesinin, sözleşmelerin eki sayıldığı, sözleşmeler gereği, davacının ilgili yerlerdeki engelli yürüyüş parkuru işini yaptığı, parkur için gerekli yapıştırıcı malzemenin ise davalı idare tarafından temin edildiği, yürüyüş alanındaki plastik malzemelerin, bir süre sonra yapıştırıldığı yerden kalktığı ve eserde dezenformasyon oluştuğu, ilk derece mahkemesince alınan bilirkişi raporlarında, eserdeki ayıbın, idare tarafından davacıya verilen yapıştırıcıların standartlara uygun olmamasından kaynaklandığı, TTK'nun 472/3 maddesi ve Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 15. Maddesi gereğince, davacı yüklenicinin, işin yapılacağı yerin ve projenin kendisine tesliminden itibaren, kullanacağı malzemenin iş için elverişli olmadığını, sözleşmenin gereği gibi ve zamanında ifasını tehlikeye düşürecek her hali iş sahibine bildirmekle yükümlü olduğu, yüklenicinin, iş sahibine genel ihbar yükümlülüğünü yerine getirmemesi halinde ise doğacak sonuçlardan sorumlu olduğu, davacı tarafından, işin yapılması sırasında davacı yüklenicinin malzemenin fen ve sanat kurallarına uygun olmadığı konusunda davalıya herhangi bir bildirimde bulunduğuna ve bildirime rağmen, davalı tarafından işin bu şekilde yapılması konusunda ısrar edildiğine dair belge sunulmadığı, bu nedenle meydana gelen zarardan sorumluluğun davacıya ait olduğu, davaya konu olan ayıplı imalatın, davalı idarece tamir ettirilmesi sonucu oluşan zararın ise 16.931,00.TL olup, bu zarar nedeniyle, davalının hak edişten kesinti yapması ve teminat mektubunu nakde çevirmesi taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine uygun olduğu gibi, davacının fazla imalat bedelini de davalıdan talep edemeyeceği, tüm bu nedenlerle, ilk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmesi gerekirken, kısmen kabulüne karar verilmiş olmasının usul ve yasaya aykırı olduğu anlaşılmıştır.
Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden hüküm kurulmasına ve davanın reddine karar vermek gerekmiş, buna dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere :
1)-6100 sayılı HMK'nin 353/1-b-2 maddesi gereğince davalı vekilinin ilk derece mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun KABULÜNE,
2)-6100 sayılı HMK'nin 353/1-b-2 maddesi gereğince Adana 3.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 07/07/2020 tarih, 2018/... esas ve 2020/... karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,
3)- YENİDEN ESAS HAKKINDA HÜKÜM KURULMASINA,
a)-Davanın REDDİNE,
b)-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 179,90.TL maktu karar ve ilam harcının peşin alınan 613,62.TL harçtan mahsubu ile bakiye 433,72.TL'nin talep halinde davacıya İADESİNE,
c)-6100 Sayılı HMK'nın 326/1 maddesi gereğince davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde BIRAKILMASINA,
d)-Maddi tazminat yönünden, 6100 Sayılı HMK'nın 330. maddesi gereğince davalı, davada kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihi itibariyle yürürlükte olan AAÜT'ye göre hesap edilen 9.200,00.TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
e)-Manevi tazminat yönünden, 6100 Sayılı HMK'nın 330. maddesi gereğince davalı, davada kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihi itibariyle yürürlükte olan AAÜT'ye göre hesap edilen 9.200,00.TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
İstinaf incelemesi yönünden;
1)-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince davalı tarafça yatırılan 289,14.TL istinaf nispi karar harcının istek halinde davalıya İADESİNE,
2)-6100 Sayılı HMK'nın 326/1 maddesi gereğince davalı tarafça yapılan 19,00.TL, tebligat gideri, 66,50.TL posta gideri ve 148,60.TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı olmak üzere toplam 234,10.TL istinaf yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
3)-İstinaf incelemesi dosya üzerinden yapıldığından taraf vekillerine vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
4)-6100 Sayılı HMK'nun 333. maddesi gereğince peşin alınan ve harcanmayan gider avansının İlk Derece Mahkemesince İADESİNE,
5)-Kararın İlk Derece Mahkemesi tarafından taraflara TEBLİĞİNE,
Dair, 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle; 6100 Sayılı HMK'nun 362/1-a maddesi gereğince karar tarihindeki kabul edilen dava değerinin 238.730,00.TL'nin altında olması nedeniyle kesin olmak üzere karar verildi.02/05/2023
...
Başkan
...
¸e-imzalıdır
...
Üye
...
¸e-imzalıdır
...
Üye
...
¸e-imzalıdır
...
Katip
...
¸e-imzalıdır