T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2021/1006 - 2024/256
T.C.
ADANA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
9. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2021/1006
KARAR NO: 2024/256
KARAR TARİHİ: 22/02/2024
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
BAŞKAN:
ÜYE:
ÜYE:
KATİP:
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 09/02/2021
NUMARASI: ... ESAS ... KARAR
DAVACI: ...
VEKİLİ: Av. ...
DAVALI: ...
VEKİLLERİ: Av. ...
Av. ...
İLİŞKİLİ KİŞİ: ...
DAVANIN KONUSU: Tazminat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ : 22/02/2024
YAZIM TARİHİ : 22/02/2024
.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 09/02/2021 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, istinaf talebinin süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirilmiş olduğu ve istinafa başvuru koşullarının mevcut olduğu dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucu anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonucunda;
İDDİALARIN ÖZETİ :
Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili ile davalı arasında 30/09/2014 tarihinine kadar hüküm ifa etmek üzere 23/08/2013 tarihinde endeks okuma hizmet alım tip sözleşmesi imzalandığını, müvekkili şirketin yüklenici sıfatıyla 23/09/2013 tarihinde sözleşme ve şartname esaslarına uygun olarak işe başladığını, yüklenici sıfatıyla şartnameye ve sözleşmeye uygun olarak edimlerini ifa etmeye devam ettiği sırada davalının sözleşmede değişiklik yapacağını bildirdiğini, müvekkili şirket istememesine rağmen mevcut taahhütlerini düşünerek doğal bir tekel faaliyeti yürüten güçlü iş sahibi karşısında kendisine sunulan tip sözleşmeyi imzalamak zorunda kaldığını, imzalanan sözleşme tip sözleşme niteliğinde olduğundan müvekkili şirketin müzakere etmeksizin sözleşmeyi imzaladığını, davalı şirket tarafından 25/02/2014 tarih ve ... sayılı yazısı ile yeni sözleşmenin 10.4 maddesi uyarınca 31/03/2014 tarihi itibariyle sözleşmenin tek taraflı olarak sona erdirildiğini, ancak sözleşmenin bu hükmünün fesih gerekçesi olamayacağını, sözleşmedeki fesih maddesinin TBK'nın 20 ve devamı maddelerinde düzenlenen genel işlem şartlarına aykırı olduğunu, Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun 15. maddesinde sözleşmenin feshi konusunda değişiklik yapılabileceği hususunda bir hüküm bulunmadığını, bu fesihten dolayı müvekkilinin zarara uğradığını belirterek, fesih tarihinden itibaren sözleşmenin sona ereceği tarihe kadar yoksun kalınan kar, bu sözleşme nedeniyle imzalanan iş akitlerinin feshinden dolayı işçilere ödenen ve ödenmesi gereken tazminatlar, sözleşme kapsamında verilen teminat mektuplarının tutarları ve sözleşme nedeniyle ödenen harç, vergi ve benzeri yasal yükümlülükler ile iade edilmeyen teminat mektuplarından dolayı müvekkili şirketin bankalar nezdinde kredibilitesinin kalkmasından dolayı ödediği faizler ve piyasa fiyatından daha düşük bedelle sattığı menkul ve gayrimenkuller nedeniyle oluşan zararları nedeniyle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere 10.000,00.TL tazminatın sözleşmenin feshedildiği 31/03/2014 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesi ile; müvekkilinin 27/12/2013 tarihli sözleşmenin 10/4 maddesi gereğince sözleşmeyi feshettiğini, bu maddenin müvekkiline sözleşmeyi herhangi bir tarihte, her hangi bir sebep belirtme zorunluluğu bulunmaksızın en az 14 günlük fesih süresi vererek sözleşeyi feshetme hakkı verdiğini, davacının sözleşmeyi imzaladıktan sonra geçersizliğini ileri sürmesinin dürüstlük kuralıyla bağdaşmadığını, özelleştirme programı kapsamında Türkiye Elektrik Dağıtım Anonim Şirketi'nin, Toroslar Elektrik Dağıtımı A.Ş.'deki hisselerinin tamamınının Enerjisa Elektrik Dağıtım A.Ş.'ne satılmasına karar verildiğini, TEDAŞ ile Enerjisa Elektrik Dağıtım A.Ş. arasında imzalanan 24/07/2006 tarihli işletme hakkı devir sözleşmesi uyarınca Toroslar Bölgesinde yer alan ve TEDAŞ uhdesinde bulunan dağıtım sisteminin, dağıtım tesislerinin, taşınır ve taşınmazların mülkiyet hakkı TEDAŞ'ta kalmak üzere işletme hakkının müvekkili şirkete devredildiğini, böylece 24/07/2016 tarihli işletme hakkı devir sözleşmesinin tarafının müvekkili şirket olduğunu, ... nolu ihale kapsamında 01/10/2013 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere sözleşme yapıldığını, müvekkilinin özelleştirme öncesi yapılan sözleşmeyi feshetme hakkı varken özelleştirme sonrası sözleşme imzalamak suretiyle ticari ilişkiyi devam ettirdiğini, ilk sözleşmenin 30/3 maddesinde de feshe ilişkin bir hüküm bulunduğunu, müvekkilinin kötü niyetli olmadığını, özelleştirme sonrası imzalanan sözleşmenin 10.4 maddesi gereğince sözleşmenin feshedildiğini, taraflar arasındaki ilişkinin özel hukuka dayandığını, Toroslar Elektrik Dağıtım A.Ş.'nin %100 hissesinin Özelleştirme Yüksek Kurulunun 11/07/2013 tarihli kararı ile ihalede en yüksek bedeli veren Enerjisa Elektrik Dağıtım A.Ş. tarafından devralındığını, dolayısıyla müvekkilinin kamu kuruluşu vasfının sona erdiğini, Kamu İhale Kanunun uygulanmayacağını, fesih imkanı sağlayan hükmün genel işlem şartları niteliğinde olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ :
.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 09/02/2021 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararı ile; davalı kurumun özelleştirilmesi sürecinde taraflar arasında 23/08/2013 tarihli birim fiyat hizmet alımı tip sözleşmesi imzalandığı, sözleşmenin 30/3 maddesinde, bağlı şirketlerin özelleştirilmesi neticesinde dağıtım şirketlerinin yeni sahiplerinin sözleşmeyi devam ettirmemeleri ihtimali için özel düzenleme getirildiği, bu sözleşmenin 4735 sayılı kanun gereğince önceden hazırlanan tip sözleşmelerden olduğu, ancak ihale hazırlık sürecinde yapılan ilanlar, sözleşmenin eki niteliğindeki tüm şartnamelere erişim imkanı gibi hususlar dikkate alındığında, davacının genel işlem şartlarına vâkıf olduğunun kabul edilmesi gerektiği, ihale sürecinin usulsüzlüğüne ilişkin iddianın ileri sürülmediği, sözleşme süresinin 1 yıl olduğu, imzalanmasından bir ay kadar sonra 30.09.2013 tarihinde davalı ... .'ndeki %100 oranındaki kamu hisselerinin tamamının özelleştirme nedeniyle dava dışı Enerjisa Elektrik Dağıtım A.Ş.'ne devredildiği, 27.12.2013 tarihinde yeni bir sözleşme daha yapıldığı, bu tarihi itibariyle davalının 4734 sayılı kanunun 2. maddesi gereğince, Kamu İhale Kanunu ve dolayısıyla 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'na tabi olmadığı, 27.12.2013 tarihli sözleşmenin 10. maddesi ile davalıya 14 gün önceden bildirmek koşuluyla her hangi bir sebep göstermeden sözleşmeyi fesih hakkının sağlandığı, davacının özelleştirme sürecini, ihale mevzuatını ve işlemlerini bildiği, her iki sözleşme imzalanırken basiretli bir tacir gibi davranarak sözleşmelerdeki hükümlerin anlam ve sonuçlarını bilecek durumda olduğu, ikinci sözleşmenin zorla imzalatıldığı belirtilmesine rağmen davacının bu sözleşmeyi imzalamaması halinde ilk sözleşmenin geçerli olmaya devam edeceği ve süre sonuna kadar hükümlerinin uygulanacağı, ikinci sözleşmenin imzalanmaması halinde davalının uygulayabileceği bir yaptırım bulunmadığı, tacir olan davacının bu sonuçları öngörebilecek iş ve bilgi tecrübesine sahip olduğu, somut olayın özellikleri dikkate alındığında ticari nitelikli sözleşmede yer alan tek taraflı fesih hakkının tarafları bağlayacağı, sözleşmeyi imzalarken göz önüne alınması gereken hususları dava açıldıktan sonra ileri süremeyeceği, ayrıca TMK'nın 2. maddesinde belirtilen dürüstlük kuralına aykırılık bulunmadığı (Yargıtay 19 HD 2016/5125 E. ve 2017/1142 K., Y. 15HD 2018/4466 E. Ve 2019/3025 K) gerekçesiyle davanın reddine karar verildiği anlaşılmıştır.
DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davacı vekili istinaf talebi ile; kararda müvekkil şirkete genel işlem koşullarının uygulanmayacağı, tacir olan davacının sonuçları öngörebilecek iş ve tecrübeye sahip olduğu ikinci imzalatılan sözleşmenin TMK 2. maddesinde yer alan dürüstlük kuralına aykırı olmadığı, sözleşmenin devamı sırasında davalı şirketin özelleştirilmesi sonrasında, sözleşmenin başlangıcında 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'na tabi olan sözleşmenin, ilgili kanuna tabi olmaktan çıktığı yönündeki mahkeme gerekçelerin kabulünün mümkün olmadığını, müvekkil şirket ile davalı arasında imzalanan sözleşme koşullarının sözleşme süreci devam ederken değiştirilmesinin TBK 20. ve devamı maddelerine göre genel işlem şartlarına aykırı olduğunu, davalının özelleştirme sonrası Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nda yer alan hükümlerle bağlı olmadığı gerekçesi ile davalı lehine bir değerlendirme yapılarak davanın reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, müvekkil şirket ile imzalanan sözleşmenin haksız olarak feshedilmesinin T.T.K 55. maddesinin f bendi kapsamında olup, mahkemece bu yönde değerlendirme yapılmaksızın değişik ikinci sözleşmeye genel işlem şartlarının uygulanmaması yönünde gerekçe ile davanın reddine karar verilmesinin usul ve yasaya uygun olmadığını, bu nedenlerle istinaf taleplerinin kabulü ile .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 09/02/2021 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı davanın reddine dair kararın kaldırılarak davanın kabulü ile 539.866,81.TL'nin sözleşmenin fesih tarihi olan 31/03/2014 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER :
.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas, ... Karar sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamı,
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :
Dava, hizmet alım sözleşmesinin haksız olarak feshedildiği iddiasına dayalı tazminat istemine ilişkindir.
Davacı vekili, müvekkili ile davalı arasında imzalanan 23/08/2013 tarihli hizmet alım sözleşmesi devam ederken, 23/12/2013 tarihli yeni bir sözleşme imzalanarak sözleşmenin feshine ilişkin koşullarda değişiklik yapıldığını ve akabinde 25/02/2014 tarihli fesih yazısı ile sözleşmenin 31/03/2014 tarihinden geçerli olmak üzere tek taraflı olarak feshedildiğini, ancak feshin haksız olduğunu belirterek dava dilekçesindeki talepleri doğrultusunda hesaplanacak tazminatın davalıdan tahsilini talep etmiş, davalı taraf feshin sözleşmeye uygun olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiş, mahkemece yapılan yargılama sonucunda yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmiş olup, iş bu karara karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine ilişkin aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.
Dosyadaki belgelere, kararın dayandığı delillerle, usul ve yasaya uygun gerektirici nedenlere göre kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, ihtilafın doğru olarak tanımlandığı, davacının basiretli bir tacir olduğu ve gerek 1. sözleşmeyi gerekse 2. sözleşmeyi, sözleşme maddelerinin içeriğini bilerek imzaladığı, zaten 1. sözleşmenin 30/3. maddesinde özelleştirmeye bağlı olarak davalı tarafın devre bağlı fesih hakkının düzenlendiği ve bu durumda davacının her hangi bir hak ya da zarar talebinde bulunamayacağının belirtildiği, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin tarafların anayasası olduğu, özelleştirme işlemlerinden sonra davalının özel hukuk tüzel kişisi olup somut olaya 4735 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanma olanağı bulunmadığı, tarafların TBK 26 vd. maddelerine göre imzaladıkları 2. sözleşmenin 10/4. maddesine göre davalı iş sahibinin tek taraflı fesih hakkını kullanmasının sözleşme hükümlerine uygun olduğu, neticede davacının davalıdan talep edebileceği bir hak ve alacağı bulunmadığı, inceleme konusu kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davacı vekilinin yerinde bulunmayan istinaf kanun yolu başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere :
1)-.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 09/02/2021 tarih ve ... Esas, ... sayılı kararına karşı davacı tarafından yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
2)-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 427,60.TL karar ve ilam harcından peşin alınan 59,30.TL istinaf karar harcının mahsubu ile bakiye 368,30.TL harcın davacıdan alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
3)-6100 sayılı HMK'nın 326/1 maddesi gereğince davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
4)-6100 sayılı HMK'nın 330. maddesi gereğince inceleme duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
5)-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının kararın kesinleşmesi halinde İADESİNE,
6)-6100 sayılı HMK'nın 359/4 maddesince karar tebliğ işlemlerinin Dairemizce YAPILMASINA,
Dair, dairemizce dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda oy birliğiyle, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 353/1-b-1 bendi gereğince aynı kanunun 361/1 maddesi gereğince Dairemiz kararının tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde Yargıtay nezdinde temyiz kanun yolu açık olmak üzere 22/02/2024 tarihinde karar verildi.
Başkan
¸e-imzalıdır
Üye
¸e-imzalıdır
Üye
¸e-imzalıdır
Katip
¸e-imzalıdır