T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2021/1197 - 2024/1562
T.C.
ADANA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
9. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2021/1197
KARAR NO: 2024/1562
KARAR TARİHİ: 30/09/2024
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
BAŞKAN:
ÜYE:
ÜYE:
KATİP:
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 05/02/2021
NUMARASI: ... ESAS ... KARAR
DAVACI:
VEKİLİ: Av.
DAVALI : ... BELEDİYE BAŞKANLIĞI,
VEKİLİ: Av. ...
DAVA: İtirazın İptali
İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ : 30/09/2024
YAZIM TARİHİ : 30/09/2024
.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 05/02/2021 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, istinaf talebinin süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirilmiş olduğu ve istinafa başvuru koşullarının mevcut olduğu dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucu anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonucunda;
İDDİA VE SAVUNMANIN ÖZETİ :
Davacı vekili dava dilekçesi ile; dilekçesi ekinde sunulan muhtelif poliçelerle davalı ... ... Belediyesi'ne ait birçok araç gerek koltuk gerekse zorunlu trafik sigortası kapsamında ve 4734 sayılı KİK'İN 22/d maddesi usulüne göre sigortalandığını, poliçelerle belirlenen sigorta bedelinin davacıya ödenmediğini, bunun üzerine davacı tarafından 06.03.2019 tarihinde davalı kuruma başvuru yapılarak ödemenin yapılması talep ettiğini, bu başvuruya 11.03.2019 tarihinde davalı tarafından cevap verildiği ve bütün poliçe bedellerinin muhasebe kayıtlarına alındığı ancak bütçenin durumu ve ödeme emirlerinin muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ödemenin yapıla(maya)cağı; bu kapsamda ancak 2019 Yılı Mart Ayı sonunda 2018 yılı Aralık ayında düzenlenen poliçe bedellerinin ödenebileceğini belirtildiğini, müvekkile bir ödeme yapılmaması nedeni ile ilgili alacak için davalı/borçlu aleyhinde ... ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosya ile takip başlatıldığını, ilamsiz talabe karşı borçlu tarafından itiraz edilerek takip durdurulduğunu, daha sonra ise borca itiraza rağmen davacıya ait ... ... Şubesi ... nolu hesabına 71.217,41.TL ödendiğini, davacı hesabına bu borç neden ile yapılan ödeme ... ... İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosya alacağından düşüldüğü ve alacağın sigorta hukukundan kaynaklanması nedeni ile arabulucuya başvurulduğunu, Arabulucu müessesinde de davalı ile uzlaşma sağlanamadığından takibin devamı için iş bu davayı açma gereği doğduğunu, davanın kabulü ile davalının ... ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına yaptığı itirazın iptali ile takibin devamına, takibin devamı kararında kısmi ödemenin takipten sonra yapılması nedeni ile icra vekalet ücretinin takip tutarı üzerinden hesaplanması gerektiğinin tespitini, davalı aleyhinde takip miktarı üzerinden % 20' den aşağı olmamak üzere inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin (kısmi ödeme takipten sonra yapıldığı için icra dosyası vekalet ücretinin takip çıkışı üzerinden tespitiyle) davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesi ile; davacı şirket tarafından belediyeye ait birçok araç gerek koltuk gerekse zorunlu trafik sigortası kapsamında ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 22/D maddesine göre sigortalandığını, davacı ile belediye arasındaki ilişkinin ticari bir iş olmadığını, bu nedenle görevli mahkemenin Asliye Hukuk olduğunu, davacı şirket tarafından belediyelerine ait birçok araca gerek koltuk gerekse zorunlu trafik sigortası kapsamında sigortalandığını, davacının ödeme için başvurduğu belediyelerinin 11.03.2019 tarihli cevabi yazısı ile poliçe bedellerinin muhasebe kayıtlarına alındığını, Belediyenin Muhasebe Müdürlüğü'nde ödemelerin, Muhasebe Yetkililerinin Eğitimi, Sertifika Verilmesi ile Çalışma Usul ve Esasları Hakkındaki Yönetmeliğin 31 Maddesine göre nakit durumu ve ödeme emirlerinin muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre yapıldığını, Mart ayı sonunda 12. ayda muhasebe kaydına alınan police bedellerinin ödemesinin yapılacağı hususu belirtildiğini buna rağmen davacının ödeme tarihini beklemeden poliçe bedellerine ilişkin icra takibini başlatıldığını, bu arada icra takip tarihi 20.03.2019 olup icra takibi başlamadan önce belediye tarafından ödeme yapmaya başlandığını, bu kapsamda Belediye tarafından ... Bankası kanalı ile davacıya ait ... Bankası ... nolu hesabına 31.01.2019 tarihinde 50.461,05.TL (EK 3- Makbuz Sureti) ve aynı tarihte aynı hesaba 40,069,51.TL (EK 4-Makbuz Sureti) ödeme yapıldığını, 29.03.2019 tarihinde ... Bankası kanalı ile davacıya ait ... Bankası ... nolu hesabına 22.269.87.TL 20.436,41.TL ve 28.511,13.TL ödeme yapıldığını, bu hususun dava dilekçesinde davacı tarafından da kabul edildiğini, daha sonra 31.05.2019 tarihinde belediye tarafından ... kanalı ile davacıya ait ... Bankası ... nolu hesabına 45.363,84.TL'lik bir ödeme daha yapıldığını, bu bakımdan belediyenin ödemelerini yapmakta olup iyi niyetli olduğunu, davacı tarafın 29.03.2019 tarihinde yapılan ve yukarıda makbuzları sunulan toplam 71.217,41.TL ödemeyi kabul etmekte ve icra takibinde belirtilen toplam tutardan düşmekle birlikte icra ve dava dosyasında belediye tarafından 31.05.2019 tarihinde yapılan 45.363,84.TL'lik ödemeye ilişkin bir beyan bulunmadığını, bu husus ve faiz talebine ilişkin itirazları birlikte değerlendirildiğinde, takip konusu miktarın likit olmadığını, dava sürecinde hesaplama yapılırken bu ödemelerin göz önünde bulundurulması gerektiğini, her ne kadar davacı taraf icra takibinde, police tarihinden itibaren işlemiş ticari faiz talep etmekte ise de davacının bu talebi usul ve yasaya aykırı olduğunu, davacının, kısmi ödemenin icra takibinden sonra yapılması nedeniyle icra vekalet ücretinin takip tutarı üzerinden hesaplanması gerektiğinin tespitine ilişkin talebi de haksız ve mesnetsiz olduğunu talebin reddi gerektiğini belirterek haksız ve mesnetsiz açılan davanın reddine, davacı aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere tazminata hükmedilmesine, yargılama masrafları ve vekalet ücretinin karşı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ :
.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 05/02/2021 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı kararı ile; davacı şirket tarafından davalı belediyeye ait araçlara sigorta poliçeleri düzenlendiği ancak davalı belediyenin bilirkişinin yöntemine uygun raporunda da ifade edildiği üzere poliçe bedellerinden kaynaklı 346.382,47 TL borcu davacıya ödemediği, takip konusu 346.382,47 TL borca takip tarihi itibariyle 2.063,86 TL faiz işlediği, borcun 117.697,01 TL,'sinin takipten sonra ve davadan önce ödendiği, bakiye 230.749,33 TL borcun davadan sonra ödendiği gerekçesi ile takip tarihi itibariyle mevcut 346.382,47.TL asıl ve 2.063,86.TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 348.446,33.TL borcun 117.697,01.TL'si takipten sonra ve davadan önce ödenmekle bu meblağa ilişkin davanın hukuki yarar yokluğundan reddine, bakiye 230.749,33.TL borcun davadan sonra ödenmesi nedeniyle konusu kalmadığından karar verilmesine yer olmadığına, fazlaya ilişkin istemin reddine, 348.446,33.TL alacak likit nitelikte olduğundan %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verildiği anlaşılmıştır.
DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davacı vekili istinaf talebi ile; yerel mahkemenin bilirkişi raporunu esas alarak hüküm kurduğunu, ancak bilirkişi raporunun eksik olduğunu, bilirkişi raporundaki tespit olunan faiz miktarının kabulünün mümkün olmadığını, davalı aleyhine başlatılan icra takibin 437.779,47 TL üzerinde başlatıldığı, bilirkişi heyetinin davalı tarafından davacıya 91.397,00 TL ödendiği bu sebeple davalının 346.382,47 TL borcunun kaldığının belirtildiği, hukuki ilişkinin 2018 yılında başlatıldığı davalının başka araç ve poliçeler için yaptığı ödemelerin bu dosyadan mahsup edilmesinin kabulünün mümkün olmadığını, davalının takipten sonra ve dava sürecinde icra takibi ile kendisinden talep edilen miktar kadar ödeme yaptığını, bilirkişi hesaplamasının eksik olduğunu, davanın tam kabulü yerine kısmen kabulünün yerinde olmadığını .... Asliye Ticaret Mahkemesinin kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DAVALI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davalı vekili istinaf talebi ile; mahkemenin kararında davanın 117.697,01.TL'lik kısmının hukuki yarar yokluğundan reddine, bakiye 230.749,33.TL borcun davadan sonra ödenmesi nedeniyle konusu kalmadığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş iken 348.446,33.TL alacak likit nitelikte olduğundan %20'si oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesinin çelişki olup usul ve yasaya aykırı olduğunu, ayrıca hükme esas alınan bilirkişi raporunun eksik inceleme neticesinde hazırlanmış bir rapor olup denetime ve hüküm kurmaya elverişli olmadığını, mahkeme kararının davacı lehine kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 32.841,24.TL nispi vekalet ücretine hükmedilmesinin usul ve yasaya aykırı olup hükmedilen vekalet ücretin son derece fahiş ve hatalı olduğunu, bu nedenlerle istinaf taleplerinin kabulü ile .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin kararının kaldırılmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER :
.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas ... Karar Karar sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamı,
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE :
Dava, ödenmediği ileri sürülen sigorta poliçe primlerinin tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.
Davacı vekili dava dilekçesi ile; davalıya ait araçların koltuk ve zorunlu trafik sigortalarının yapıldığını, poliçelerde belirlenen sigorta bedellerinin ödenmediğini, bu nedenle icra takibi yapıldığını, takibe itiraz edildiğini, buna rağmen 71.217,41 TL ödeme yapıldığını belirterek itirazın iptaline karar verilmesini talep etmiş, davalı ise davacının ödeme tarihlerini beklemeden icra takibi başlattığını, icra takibi başlamadan ödeme yapmaya başlandığını, bütçe durumuna göre ödemelerin yapıldığını savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İlk derece mahkemesince davanın 117.697,01 TL takipten sonra ve davadan önce ödenmekle bu meblağa ilişkin davanın hukuki yarar yokluğundan reddine, bakiye 230.749,33 TL borcun davadan sonra ödenmesi nedeniyle konusu kalmadığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş ve iş bu karara karşı davacı ve davalı vekilince ayrı ayrı istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.
İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.
İcra takibine konu borcun takip tarihinden sonra kısmen ödenmesi halinde, alacaklının ödenen kısım yönünden itirazın iptalini talep etmekte herhangi bir hukuki yararı mevcut değildir. İcra takibinden sonra borçlu tarafından kısmi ödeme yapılması halinde, alacaklının yapılan bu kısmi ödemeyi alacağından mahsup ederek kalan miktar üzerinden dava açması gerekir. Öte yandan TBK'nın 100. maddesi uyarınca faiz ve giderleri ödemede gecikmesi bulunmayan borçlunun, yaptığı ödemeyi anapara borcuna mahsup edebilmesi mümkün ise de, temerrüde düşen ve icra takip giderlerini ödemekle yükümlü bulunan borçlunun yapmış olduğu kısmi ödemenin anapara borcundan düşülmesinin söz konusu olamayacağından kısmi ödemenin öncelikle ödeme anına kadar işlemiş faiz ve takip giderlerine mahsup edilmesi gerekir.
İlk derece mahkemesince alınan bilirkişi raporunda özetle; davacı tarafından davalı adına 24.12.2018 tarihli ile 20.02.2019 tarihleri arasında 116 adet poliçe düzenlendiği, düzenlenen poliçerin toplam tutarının 437.779,47 TL olduğu, davalı tarafından davacıya 21.03.2019 icra takip tarihine kadar 91.397,00 TL ödeme yapıldığı, davalı tarafından icra takip tarihinde sonra 117.697,00 TL daha ödeme yapıldığı, davacının icra takip tarihinde davalıdan 346.382,47 TL alacağının mevcut olduğu, bu alacağa işlemiş avans faizinin ise 2.063,86 TL olduğunun belirtildiği anlaşılmıştır.
... ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde davacı ... Sig. Ara. Hiz. Ltd. Şti. Tarafından davalı ... ... Belediye Başkanlığına karşı toplam 451.308,39 TL nin tahsili için genel haciz yoluyla icra takibi başlatıldığı, süresinde yapılan itiraz üzerine takibin durduğu anlaşılmaktadır.
Somut olayda, davacı tarafından davalıya ait araçların sigortalarının yapıldığı, poliçelerden kaynaklı borcun tahsili için davalı hakkında icra takibi başlatıldığı, açılan eldeki itirazın iptali davasının yargılaması sırasında davacı vekili tarafından dava konusu takibe ilişkin borcun tamamının ödendiğinin beyan edildiği, taraflar arasında takibe konu poliçe bedellerinin ödendiği konusunda ihtilaf kalmayıp, ihtilafın takip tarihi ve dava tarihi itibariyle alacak miktarı, yapılan ödemelerin tarihleri ve buna bağlı olarak icra inkar tazminatı, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinden ne miktarda sorumlu olunduğu noktalarından kaynaklandığı, ilk derece mahkemesince dosya kapsamına alınan bilirkişi raporu hükme esas alınarak karar verilmiş ise de, bilirkişi raporunda davalı tarafından icra takip tarihine kadar 91.397,00 TL ödeme yapıldığı belirtilmiş olup, davacı vekilince taraflar arasındaki ilişkinin 2018 yılında başladığı, davalının başka araç ve poliçelere ilişkin yaptığı ödemelerin bu dosyadan mahsup edilemeyeceği belirtilerek bilirkişi raporuna itiraz edildiği, itiraz dilekçesi ile bir kısım poliçelerin dosya kapsamına sunduğu, davalı vekili tarafından da ödeme yapıldığı belirtilerek bilirkişi raporuna itiraz edilip belgeler sunulduğu, davacı vekilince dosya kapsamına sunulan ... ... Belediye Başkalığı Mali Hizmetler Daire Başkanlığı'nın 06.01.2021 tarihli yazısında da 2018 yılından devreden 161.747,97 TL ile birlikte toplam 520.899,62 TL tutarındaki alacak miktarının 2019 yılı içerisinde ödendiğinin belirtildiği, bu durumda dosya kapsamına sunulan belgeler karşısında mahkemece öncelikle takip konusu borca ilişkin yapılan ödemelere dair özellikle ödemelerin tarihleri ve miktarlarına ilişkin taraf vekillerinin beyanları alınarak, akabinde tarafların bilirkişi raporuna karşı itirazları, yapılan ödemeler ve ödeme tarihleri gözetilerek takip tarihi itibariyle davacının alacak miktarının belirlenmesi, takip tarihi itibariyle belirlenen asıl alacak, temerrüt faizi ve ferîleri toplamından mahsubun öncelikle Borçlar Kanunu hükümleri dikkate alınarak yapılmak suretiyle davacının dava tarihindeki alacak miktarı tespit edilmesi konularında bilirkişilerden ek rapor alınarak ve dava tarihindeki haklılık durumuna göre icra inkar tazminatı ve yargılama giderleri yönünden değerlendirilme yapılarak karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde eksik incelemeye dayalı karar verilmesi doğru olmadığından taraf vekillerinin istinaf başvurularının kabulüne kararı vermek gerekmiştir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı ve davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, ilk derece mahkeme kararının kaldırılmasına, eksik hususlar tamamlanıp yeniden karar verilmek üzere dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiş ve buna dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere :
1)-Davacı ve davalı vekili tarafından .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 05/02/2021 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun KABULÜNE,
2)-.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 05/02/2021 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı kararının HMK.'nun 353/1-a-6 maddesi gereğince KALDIRILMASINA,
3)-Dava dosyanın yeniden yargılama için .... Asliye Ticaret Mahkemesi'ne GÖNDERİLMESİNE,
4)-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince peşin alınan 5.950,59.TL istinaf karar harcının kararın kesinleşmesi ile talep halinde davalıya İADESİNE,
5)-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince peşin alınan 59,30.TL istinaf karar harcının kararın kesinleşmesi ile talep halinde davacıya İADESİNE,
6)- Taraflarca yapılan istinaf yargılama giderinin esas hüküm ile birlikte ilk derece mahkemesince karara BAĞLANMASINA,
7)-6100 Sayılı HMK'nun 333. maddesi gereğince peşin alınan ve harcanmayan gider avansının İlk Derece Mahkemesi'ne İADESİNE,
8)-İnceleme dosya üzerinden yapıldığından lehe vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
9)-6100 sayılı HMK'nin 359/4 maddesi gereğince kararın kesin olması nedeniyle ilk derece mahkemesince taraflara TEBLİĞİNE,
Dair, 6100 sayılı HMK'nun 353/1-a/6 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle kesin olmak üzere 30/09/2024 tarihinde karar verildi.
Başkan
e-imzalıdır
Üye
e-imzalıdır
Üye
e-imzalıdır
Katip
e-imzalıdır