T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2025/1921 - 2025/1752
T.C.
ADANA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
9. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2025/1921
KARAR NO: 2025/1752
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
BAŞKAN:
ÜYE:
ÜYE:
KATİP:
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 17/04/2025
NUMARASI: 2024/1281ESAS 2025/420 KARAR
DAVACI: ... BOYA OTOMOTİV PETROL ÜRÜNLERİ İNŞAAT MALZEMELERİ TURİZM NAKLİYE SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ
VEKİLİ: Av.
DAVALI: ... ANONİM ŞİRKETİ
VEKİLLERİ: Av.
DAVANIN KONUSU: İstirdat
İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ : 18/09/2025
YAZIM TARİHİ : 18/09/2025
.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 17/04/2025 tarih ve 2024/1281 Esas, 2025/420 Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, istinaf talebinin süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirilmiş olduğu ve istinafa başvuru koşullarının mevcut olduğu dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucu anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonucunda;
İDDİALARIN ÖZETİ :
Davacı vekili dava dilekçesi ile; Dava konusu ... Bankası ... Şubesi ... çek numaralı,77.038,55.TL bedelli, 31.01.2025 vade tarihli, keşidecisi ... Otomotiv San ve Ltd.Şti olan, davacı ... Boya Oto.Pet.Ürn.İnş.Mlz.Tur.Nak.San ve Tic.Ltd.Şti emrine düzenlenen çekin, davacının zilyedi olduğu bu kıymetli evrağın 13.11.2024 tarihinde alıcısı ... Kimya San.ve Dış.Tic.A.Ş olarak ... ilinde kargoya verildiğini ancak kargo firmasınca kaybedildiğini, bu hususunun kargo firması yetkililerince tarafına bildirildiğini ve şikayette bulunulduğunu, ... Cumhuriyet Başsavcılığı 2024/78780 Sor.numarasıyla soruşturmanın devam ettiğini, çeki eline geçiren kişinin 18.11.2024 tarihinde ... ... şubesine saat 16:00 sıralarında giderek çeki verdiğini ve karşılığında firmadan kredi kullandığını, bu bilginin davalı faktoring firmasınca aranması üzerine öğrenildiğini, bunun üzerine .... Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/1111 Esas sayılı dosyası ile hasımsız olarak kıymetli evrakın iptali davasını açtığını, ayrıca mahkemece ...'e yazılan müzekkere cevabında "Mahkemeniz dosyasına konu; Dava Konusu ... Bankası ... Şubesinin ... çek numaralı,77.038.55.TL bedelli,31.01.2025 keşide tarihli, keşidecisi ... Otomotiv San ve Tic. Ltd Şti. Olan çek aslının ... A.ş. Genel müdürlüğünde olduğunu, çek ... ile yapılan faktöring işlemi neticesinde ... A.Ş. tarafından teslim alınmıştır." şeklinde cevap verildiğini, çek aslının ellerinde olduğunu beyan ettiğini, bunun üzerine 16.12.2024 tarihli ara karar ile mahkemece davalıya çek istirdat davası açılması için süre verildiğini, davacı ile keşideci ... Otomotiv arasında ticari ilişkinin olduğunu, ... Cumhuriyet Başsavcılığı 2024/78780 Sor.numarasıyla başlatılan soruşturma da çekin kargo esnasında çalındığının ortaya çıkacağını, tüm bu nedenlerle Taraflar arasındaki uyuşmazlığın ... Bankası ... Şubesi ... çek numaralı,77.038,55.TL bedelli, 31.01.2025 vade tarihli, keşidecisinin ... Otomotiv San ve Ltd.Şti olan, davacı ... Boya Oto.Pet.Ürn.İnş.Mlz.Tur.Nak.San ve Tic.Ltd.Şti emrine düzenlenmiş olan çeklerin davalıdan istirdatı ile çeklerin davacıya teslimini ve davanın devamı süresince, ödeme yasağı kararının devamını ve icra takiplerinin de ihtiyati tedbir yolu ile durdurulmasını, yargılama gideri, vekalet ücretinin davalı tarafa bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesi ile; Davada dava şartı olan arabuluculuğa başvurulmadığını, dava şartı yokluğundan davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, ayrıca zamanaşımı ve hak düşürücü süre itirazlarının bulunduğunu, davanın haksız ikame edildiğini, davanın yetkili mahkemede açılmadığını, davacı tarafından ispata yarar hiçbir delilin sunulmadığını, davacı ve keşideci tarafından çekteki imzaların kendilerine ait olmadığına ilişkin herhangi bir itirazın ileri sürülmediğini, çekin kaybolduğu/çalındığı kabul edilse dahi bu durumun davacının çekten kaynaklanan sorumluluğunu kaldırmayacağını, davalının dava konusu çekler için iyi niyetli hamil konumunda olduğunu, hiçbir somut ve akılcı delil bulunmadığından işbu davanın esastan reddedilmesi gerektiğini, her tacir, tüm ticarî faaliyetlerinde basiretli bir iş insanı gibi hareket etmek, sağduyu sahibi olmak, ileriyi düşünmek ve işlemlerini ona göre organize etmek zorunda olduğunu, davacının basiretli bir tacir olmadığını, olsaydı kaybolan çekin kargo ile göndermeyeceğini, tüm bu nedenlerle davanın reddini, takibe konu çek değerinin %20 sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatının ve yine bu miktar üzerinden %10 oranında para cezasının davacıdan alınarak davalıya verilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretini davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ :
.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 17/04/2025 tarih ve 2024/1281 Esas, 2025/420 Karar sayılı kararı ile; davacı tarafından dava konusu çekin davalıdan istirdadı talep edilmiş ise de, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu 5/A maddesi uyarınca iş bu çek istirdadı davası, aynı zamanda menfi tespit istemini de içerdiğinden, davanın arabuluculuğa tabi olduğu, davacı tarafından dava şartı olan arabuluculuğa başvurulmadan dava açıldığı anlaşılmakla davanın 6102 sayılı TTK nın 5/A maddesi ve 6235 sayılı kanununu 18/A-2 maddesi uyarınca usulden reddine karar verildiği anlaşılmıştır.
DAVACI VEKİLİ TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davacı vekili istinaf talebi ile; çek iptali için açılan davada ara karar ile tarafa davalı şirket aleyhine çek iade davası açılmasının emredildiğini, çek istirdadı istemine ilişkin davada, talebinin çekin istirdadı olduğunu, davalıdan para veya tazminat talep edilmediği gibi, bu durum karşısında tarafın taleplerinin zorunlu dava şartı olan arabuluculuk kapsamında değerlendirilmesinin mümkün görülmeyeceğinin açık olduğunu, arzolunan bu nedenlerle, haksız ve mesnetsiz mahkeme kararının kaldırılması ile davanın kabulüne karar verilmesini, inceleme sonuçlanıncaya kadar icranın durdurulması adına tehir-i icra talebinin de kabulünü talep etmiştir.
DELİLLER :
.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2024/1281 Esas, 2025/420 Karar sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamı,
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :
Dava, çek istirdadı istemine ilişkindir.
İlk derece mahkemesi tarafından, arabuluculuk dava şartı yerine getirilmediğinden davanın usulden reddine karar verilmiştir.
Karara karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.
İstinaf incelemesi, HMK'nun 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.
28/03/2023 tarihli ve 7445 sayılı Kanunun 31. maddesiyle değişik 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu 5/A maddesinde "Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır" hükmü yer almaktadır. Söz konusu kanun hükmü 01.09.2023 tarihinde yürürlüğe girmiş olup, işbu dava ise bu tarihten sonra açılmıştır.
6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesinde ise "İlgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olması, dava şartı olarak kabul edilmiş ise arabuluculuk sürecine aşağıdaki hükümler uygulanır. Davacı arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır. Bu zorunluluğa uyulmaması halinde mahkemece davacıya son tutanağın 1 haftalık kesin süre içerisinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiye gönderilir. İhtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın davanın usulden reddine karar verilir. Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması halinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir" şeklindeki yasal düzenlemeye yer verilmiştir.
Somut olayda, davacı tarafından dava konusu çekin davalıdan istirdadı talep edilmiş ise de, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu 5/A maddesi uyarınca işbu çek istirdadı davası, aynı zamanda menfi tespit istemini de içerdiğinden, davanın arabuluculuğa tabi olduğu, davacı tarafından dava şartı olan arabuluculuğa başvurulmadan dava açıldığı, bu nedenle mahkemece, davanın, dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiş olmasının usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmıştır.
Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş, buna dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere :
1)- .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 17/04/2025 tarih ve 2024/1281 Esas, 2025/420 Karar sayılı kararına karşı davacı vekili tarafından yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
2)- 492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 615,40.TL karar ve ilam harcından peşin alındığının yeniden harç alınmasına YER OLMADIĞINA,
3)-6100 sayılı HMK'nın 326/1 maddesi gereğince davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
4)-6100 sayılı HMK'nın 330. maddesi gereğince inceleme duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
5)-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının kararın kesinleşmesi halinde İADESİNE,
6)-6100 sayılı HMK'nın 359/4 maddesince karar tebliğ işlemlerinin ilk derece mahkemesince YAPILMASINA,
Dair, 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle; 6100 Sayılı HMK'nun 362/1-a maddesi gereğince kesin olmak üzere 18/09/2025 tarihinde karar verildi.
Başkan
e-imzalıdır
Üye
e-imzalıdır
Üye
e-imzalıdır
Katip
e-imzalıdır