T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2025/1933 - 2025/1428
T.C.
ADANA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
9. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2025/1933
KARAR NO: 2025/1428
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
BAŞKAN:
ÜYE:
ÜYE:
KATİP:
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: MERSİN 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 14/03/2025
NUMARASI: ... Esas ... Karar
DAVACI: ... VE GIDA SANAYİ ANONİMŞİRKETİ
VEKİLLERİ: Av.
DAVALI: ... LOJİSTİK ANONİM ŞİRKETİ
VEKİLLERİ: Av.
DAVANIN KONUSU: Tazminat (Rücuen Tazminat)
İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ: 08/07/2025
KARARIN YAZILDIĞI
TARİH: 08/07/2025
Mersin 2. Asliye Ticaret Mahkemes'nin 14/03/2025 tarihli ... Esas ve ... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi sonucunda;
İDDİALARIN ÖZETİ :
Davacı vekili dava dilekçesi ile; Müvekkili ... ve Gıda Sanayi A.Ş.' nin Bitkisel yağ sektöründe uluslararası emtia ticareti (ithalat / ihracat ) işi ile iştigal eden bir üretim firması, davalı ... Lojistik ise bir nakliye firması olduğunu, tarafların bugüne kadar farklı işlerde pek çok kez taşıma hizmeti ilişki içerisine girdiğini, son olarak, müvekkili ile dava dışı Birleşmiş Milletler Kuruluşu'nun World Food Programme (Dünya Gıda Programı) kapsamında açtığı ihale şartlarının yerine getirilmesi için aralarında akdettikleri ... - ... No'lu ve 13.12.2021 tarihli sözleşme ile üstlendiği ihracatın nakliye işini yüklenmesi dolayısıyla sözleşme ilişkisi içerisine girdiğini, bu bağlamda, müvekkil tarafından üretilen ve sözleşmeye uygun olarak 5 LT'lik Pet Şişlere doldurulan rafine ayçiçek yağının Afganistan'a (Turgundi ve Termez) taşınması işi için davalı firma ile anlaşıldığını, anılan sözleşme uyarınca müvekkili tarafından, 5 LT pet şişe içerisindeki rafine ayçiçek yağının dava dışı Birleşmiş Milletlere teslimi için 03 Ocak 2022'den başlamak üzere; 01 Mart 2022, 10 Mart 2022 ve 10 Nisan 2022 olmak üzere farklı teslim tarihleri olarak belirlendiğini, müvekkilinin davalının taşıma işini üstlendiği ürünleri kusurlu eylemleri ile geç teslim etmesi nedeniyle oluşan demuraj bedelleri nedeniyle zarara uğratıldığını, davalı tarafından müvekkilinin fabrikasında Afganistan'a (Turgundi ve Termez'e) taşınmak üzere teslim alınan ürünler; davalı ... Lojistik A.Ş'nin yüklendiği taşıma işini gereği gibi yerine getirmemesi nedeniyle dava dışı Birleşmiş Milletler'e geç teslim edildiğini, uğranılan zararın giderilmesi hiç değilse azaltılması için müvekkil ile dava dışı BM arasında yaklaşık 1 yıl süre kadar gerek sözlü, gerek ise yazılı olarak yapılan müzakereler başlatılarak sürenin sonunda yapılan uzun görüşmeler sonucu Birleşmiş Milletler yapacağı kesinti miktarından 546.886.911-USD (beş yüz kırk altı bin sekiz yüz seksen altı amerikan doları dokuz yüz on bir sent) tutarında indirim yapmayı kabul ettiğini, müvekkilinin zararını azaltmaya yönelik bütün gayretlerine ve iyi niyetli çabasına rağmen söz konusu çabaların tamamıyla sonuç vermediğini ve davalının kusurlu eylemleri nedeniyle müvekkili firmanin Birleşmiş Milletler nezdindeki 380.709,77-USD'lik alacağının eksik ödenmesi suretiyle maddi zarara uğratıldığını belirterek neticede; 306.656.33-USD bedelin ödeme anındaki amerikan doları kuru esas alınarak, 10.03.2023 tarihinin temerrüt tarihi olarak kabul edilerek, işbu tarihten itibaren mevduata uygulanacak en yüksek ticari temerrüt faizi ile haklı davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasında düzenlenen 14/01/2022 tarihli uluslararası taşıma sözleşmelerine göre ihtilaf halinde, İstanbul mahkemelerinin yetkili olacağının kararlaştırıldığını, davanın İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesinde görülmesi gerektiğini, bu nedenle yetkisizlik kararı verilmesini, davalı müvekkilce teslim süresine ilişkin davacıya verilmiş bir taahhüt bulunmadığını, dava dışı tarafa taahhütte bulunanın davacının kendisi olduğunu, davalı tarafça yapılacak olan taşıma işi kara yolu ve demir yolu taşımacılığını kapsadığını, davacının dava dışı Birleşmiş Milletler'e bizzat kendisi teslimle ilgili taahhütte bulunduğunu, davacı kendi taahhütleri üzerinden kötü niyetli olarak, davalı müvekkili sorumlu tutmaya çalıştığını, davacı üstelik yağ ihracatı yasağı varken karşı tarafa taahhütte bulunduğunu, davacı kötü niyetli olarak ihracat yasağı sebebiyle teslim sürelerinin davalı müvekkilin kusurundan ari bir biçimde uzayabileceğini her basiretli tacir gibi biliyor olmasına karşın beyhude, anlamsız ve mesnetsiz iddialarla davalı müvekkili sorumluluk altına alma ve kendi sorumluluktan kurtulmaya çalıştığını, davacının edimlerini yerine getirmediğini, davalı müvekkil ve davacı taraf arasında uluslararası taşıma sözleşmelerinde ödeme şekli olarak navlun faturasının %60'ı fatura tarihine denk gelen haftanın son iş gününe kadar ve kalan bakiyenin araç varışını takip eden hafta son iş gününe kadar ödeneceğinin kararlaştırıldığını ancak davacı tarafından ödeme sürelerine riayet edilmediğini belirterek neticede davacının iddia ettiği hususları ispatla yükümlü olduğunu, davalı müvekkilce davaya konu malların tamamını makul sürede ve sorunsuz bir şekilde tesliminin gerçekleştirilmiş olmasına karşın müvekkilinin sorumlu tutulamayacağı mesnetsiz iddia ve talepleriyle tüm zararlarını kötü niyetli olarak müvekkile yükleme arzusunda olduğundan davanın reddine karar verilmesini, Yetki itirazının kabulü ile yetkisizlik karan verilmesini, aksi halde davanın esastan reddine ve karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ :
İlk derece mahkemesi 14/03.2025 tarihli kararında özetle; "...Mahkememizin ... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; dava konusunun itirazın iptali davası olduğu, davacısının ... Lojistik AŞ davalısının ... Ve Gıda Sanayi Anonim Şirketi olduğu, dosyanın halen derdest olduğu anlaşılmıştır.
Mahkememizin işbu dosyası ile, yine Mahkememizin ... Esas sayılı dosyası arasında; taraf, konu ve sebep yönünden irtibat olduğu, yargılamanın hızlandırılması, yargılama giderlerinin asgariye indirilmesi bakımından her iki davanın birlikte görülmesinde yarar bulunduğu anlaşılmakla her iki davanın birleştirilmesine...." şeklinde karar verildiği anlaşılmıştır.
DAVACI VEKİLİ TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davacı vekili 15/04/2025 tarihli istinaf dilekçesinde özetle; mahkeme gerekçeli kararında, "istinaf yolu açık olmak üzere" ibaresi sebebi ile yasal haklarını kullanarak işbu karara karşı istinaf kanun yoluna başvurduklarını, kurulan hükmün hakka, hukuka aykırı olup bozulması gerektiğini, dosyalar arasında konu ve hukuki sebep açısından farklılıklar olduğunu, mahkemece hatalı bir şekilde taraf, konu ve sebep yönünden irtibat bulunduğunu değerlendirmişse de, itirazın iptali davası ile rücuen tazminat davası birbirinden bağımsız, hukuki temelleri ve yargılama süreçleri farklı iki dava olduğunu, birleştirme kararının usul ekonomisi ilkesine zarar verdiğini, adil yargılanma ve hukuki güvenlik ilkesinin ihlal edildiğini, davaların birleştirilmesinde hukuki yarar bulunmadığını ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN EK KARAR ÖZETİ :
İlk derece mahkemesi davacının istinaf başvurusu üzerine verdiği kararında; .... Birleştirilmesine karar verilen dosyanın istinafı ana dosyanın karar bağlanması durumunda ana dosya ile birlikte mümkün olduğundan davacı vekilinin istinaf talebinin reddine ...." şeklinde karar verildiği anlaşılmıştır.
DAVACI VEKİLİ TARAFINDAN İSTİNAF TALEBİNİN REDDİ KARARINA KARŞI İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davacı vekili ilk derece mahkemesinin istinaf talebinin reddi kararına karşı sunduğu istinaf dilekçesinde, 15/04/2025 tarihli istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrarla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep ettiği anlaşılmıştır.
DELİLLER :
Mersin 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E, ... K. Sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamı,
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :
Dava, hatalı taşıma nedeniyle 3.kişiye ödenmek zorunda kalınan zararının davalı taşıyandan rücuan tazmini istemine ilişkindir.
İlk derece mahkemesince, işbu dosya ile, mahkemenin ... Esas sayılı dosyası arasında; taraf, konu ve sebep yönünden irtibat olduğu, yargılamanın hızlandırılması, yargılama giderlerinin asgariye indirilmesi bakımından her iki davanın birlikte görülmesinde yarar bulunduğu gerekçesiyle davaların birleştirilmesine karar verildiği, birleştirme kararına karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulduğu, ilk derece mahkemesince istinaf başvurusu değerlendirme kararı ile istinaf başvurusunun reddine karar verildiği, bu karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulduğu anlaşılmıştır.
İstinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi hükmü uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
6100 sayılı HMK'nın 168. maddesi "Aynı yargı çevresinde yer alan aynı düzey ve sıfattaki hukuk mahkemelerinde görülmekte olan davalar yönünden verilen birleştirme ve ayırma hususundaki ilk derece mahkemesi kararlarına karşı istinaf yoluna; bölge adliye mahkemesi kararları hakkında ise temyiz yoluna, ancak hükümle birlikte gidilebilir. Şu kadar ki, bu husus tek başına, bölge adliye mahkemesinde hükmün kaldırılarak esastan incelenme; Yargıtayda ise bozma sebebi teşkil etmez." hükmünü içermektedir.
HMK'nın 168. maddesinin amir hükmü gereği, aynı yargı çevresinde yer alan ilk derece mahkemelerinin birleştirme ve ayırma kararlarına karşı ancak hükümle birlikte istinaf yoluna başvurulabileceği, birleştirme ve ayırma kararının tek başına istinafı kâbil bir karar olmadığı, ilk derece mahkemesinin birleştirme kararında da, birleştirme kararına karşı istinaf yolu açık tutulmayıp, birleştirilen dosyada verilecek karar üzerine istinaf yoluna başvurulabileceğinin belirtildiği, bu nedenle ilk derece mahkemesinin istinaf talebinin reddine dair ek kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından, davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/(1)-b-1. maddesi gereğince esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere :
1-6100 sayılı HMK'nin 353/1-b.1 maddesi gereğince davacı vekilinin İlk Derece Mahkemesi'nin kararına ilişkin istinaf başvurusunun ESASTAN REDDİNE,
2-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 615,40.TL maktu istinaf karar harcı peşin olarak alındığından BU KONUDA KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
3-6100 sayılı HMK'nin 326/1 maddesi gereğince istinaf başvurusu nedeniyle davacı tarafından yapılan harcamaların kendi üzerine BIRAKILMASINA,
4-6100 sayılı HMK'nin 333. maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının İlk Derece Mahkemesince İADESİNE,
5-6100 sayılı HMK'nin 330. maddesi gereğince inceleme dosya üzerinden yapıldığından vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
6)-6100 sayılı HMK'nin 7035 sayılı yasanın 30. maddesiyle değişik 359/4 maddesi gereğince kararın kesin olması nedeniyle ilk derece mahkemesince taraf vekillerine tebliğine,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 6100 sayılı HMK'nin 168 ve 352 maddeleri gereğince KESİN olmak üzere 08/07/2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Başkan
e-imzalıdır
Üye
e-imzalıdır
Üye
e-imzalıdır
Katip
e-imzalıdır