T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2025/196 - 2025/546
T.C.
ADANA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
9. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2025/196
KARAR NO: 2025/546
KARAR TARİHİ: 27/03/2025
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN: ... (...)
ÜYE: ... (...)
ÜYE: ... (...)
KATİP: ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: ADANA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
NUMARASI: 2024/... ESAS
DAVACI: ...
VEKİLİ: Av. ...
DAVALI: HASIM SIZ -
DAVANIN KONUSU: Konkordato (Adi Konkordatodan Kaynaklanan (İİK 285 İla 308/h))
İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ : 27/03/2025
YAZIM TARİHİ : 27/03/2025
Adana 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2024/... Esas sayılı ara kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
Dava; konkordato davası olup, çekişmeye konu olay ise "çeklere 'Karşılıksızdır.' şerhi yazılmasının ihtiyati tedbiren önlenmesi ile ibraz edilen ve karşılığı bulunmayan çeklere 'Konkordato tedbiri' şerhinin yazılmasına" yönündeki tedbir talebinin reddine dair kararın kaldırılması istemine ilişkindir.
Davacı vekili ;konkordato sürecinde bankaların ibraz edilen çeklerin arkasına konkordato ilan eden kişi ve kurumlar ile ilgili olarak "borçlunun konkordato sürecinde bulunması nedeniyle komiserler onayı bulunmadığından işlem yapılamamıştır." yönünde şerh düşülmesi gerekmekteyken müvekkil aleyhine çeklerin arkasına "Karşılıksızdır." ibaresi düşülmemesi adına konkordato talep etmiş bulunmasına karşın yine de bu sorunla yüzleşmek zorunda kaldığını, bu nedenlerle "5941 sayılı Çek Kanununun 5. maddesi gereğince, üzerinde yazılı bulunan düzenleme tarihine göre kanuni ibraz süresi içinde ibrazında "Karşılıksızdır." şerhi yazılmasının "ihtiyati tedbiren önlenmesine" ibraz edilen ve karşılığı bulunmayan çeklere "Konkordato tedbiri" şerhinin yazılmasına," şeklinde ara karar kurularak bankalara gönderilmesine karar verilmesini talep etmiş, mahkeme tarafından ise; ara kararın, çeklerin kambiyo senedi olma vasfını etkileyeceğinden ve çeklerin arkasının yazılması sonucu davacı keşidecinin Merkez Bankası nezdinde tutulan listeye kaydedilmesinin olumsuz sonuçlarının da geçici mühlete ilişkin ara kararının ilgili bankalara ibrazı suretiyle giderilmesi mümkün olduğundan reddine karar verildiği anlaşılmıştır.
Karara karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.
İstinaf incelemesi HMK.nun 355.maddesi gereğince istinaf sebepleri ve kamu düzeni ile sınırlı olarak yapılmıştır.
Geçici mühlet başlığını taşıyan 287/1. Fıkrada, mahkemenin konkordato talebi üzerine 286. maddede belirtilen belgelerin eksiksiz olarak mevcut olduğunu tespit ettiğinde derhal geçici mühlet kararı vereceği ve 297’nci maddenin ikinci fıkrasındaki haller de dahil olmak üzere borçlunun malvarlığının muhafazası için gerekli gördüğü bütün tedbirleri alacağı düzenlenmiştir. Konkordato talebi üzerine, kanunda öngörülmeyen ancak mahkemece verilebilecek ihtiyati tedbirlerin amacı, yukarıda ifade edildiği üzere, konkordato talep eden borçlunun malvarlığını veya işletmenin bütünlüğünün korunması ve konkordatonun amacına ulaşmasının sağlanmasıdır.
Diğer yandan, İİK'nun 288/1. fıkrasında, geçici mühletin, kesin mühletin sonuçlarını doğuracağına yer verilmiş, İİK 294. maddesinde, kesin mühletin alacaklılar bakımından sonuçları, 297. maddesinde ise, kesin mühletin borçlu bakımından sonuçlarına ilişkin düzenleme yer almıştır.
İlk derece mahkemesi tarafından, yukarıda ayrıntılı olarak belirtilen şekilde, geçici mühlet kararı ile birlikte doğru olarak yasada yer alan tedbirlere karar verilmiştir.
Diğer yandan, borçlunun konkordato mühleti içinde bazı istisnai alacaklar dışında, alacaklıların takiplerinden ve malvarlığının korunmasına dair diğer bütün tedbirlerin, konkordatonun amacının öngördüğü zorunlu bir sonuç olduğunu kabul etmek kaçınılmazdır. Zira, konkordato talep eden borçlunun, konkordato işlemlerini gerçekleştireceği bu süreç içinde, icra ve iflas takiplerine muhatap kılınması ve bir kısım tedbirlerin alınmaması malvarlığının tümüyle elinden çıkmasına yol açabilir. Oysa konkordatoda temel ilke borçlunun malvarlığının başında bulunması ve işletmesini yeniden sağlam bir yapıya kavuşturmasıdır. Bu dönemde, borçlunun tedbirlerin alınmaması sonucunda malvarlığının tasfiye edilmesi durumu ile karşılaşması hali, konkordato kurumunun amacı ile bağdaşmayacaktır.
Farklı nedenlerle, nakit döngüsünde ciddi sıkıntılar yaşayan, mali yönden ödeme güçlüğü içinde olan ve bu sebeple konkordato talebinde bulunan borçlu şirketin, ticari hayatının devamında önemli yer tutan keşide ettiği çeklerin bankaya ibrazında "karşılıksızdır" şerhi yazılması, yukarıda ayrıntılı şekilde ifade edildiği üzere, çek kanunu kapsamında karşılaşacağı yaptırımlar ve özellikle, adli para cezası, elindeki bütün çek yapraklarını ait olduğu bankaya iade etmekle yükümlü olması, yeni çek hesabı açılamayacağı, mevcut olan organ üyelikleri görev sürelerinin sonuna kadar devam etse dahi, yasaklılık süresi içinde sermaye şirketlerinin yönetim organlarında görev alamamaları halleri gözetildiğinde, proje kapsamında borçlarını ödemek suretiyle alacaklıların İflas tasfiyesine göre daha iyi bir şekilde ve eşit koşullar altında tatmin etmeye yönelik konkordato ile ulaşılması öngörülen hedefe uygun düşeceğinin kabulü mümkün görülmemektedir.
Açıklanan nedenlerle ve özellikle 2004 sayılı İİK 287. maddedeki mahkemenin borçlunun malvarlığının muhafazası için gerekli gördüğü bütün tedbirleri alır düzenlemesi de göz önünde bulundurularak, konkordatonun amacı ile aykırı düşmeyecek olan, borçlu şirketin keşide etmiş olduğu çeklerin muhatap bankaya ibrazı ve karşılığının olmaması halinde “karşılıksızdır" şerhi düşülmemesi ile ibraz edilen ve karşılığı bulunmayan çeklere 'Konkordato tedbiri' şerhinin yazılması yönünde ihtiyati tedbir talebinin kabulüne karar verilmesi gerekirken, buna ilişkin talebin reddi isabetli görülmemiştir.
Ancak, kararda hata edilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile, ilk derece mahkemesince verilen kararın kaldırılmasına, yeniden hüküm kurulmasına ve davacı şirket tarafından keşide edilen çekler üzerinde "karşılıksızdır şerhi uygulanmaması/çeklerin işleme alınmaması ile ibraz edilen ve karşılığı bulunmayan çeklere 'Konkordato tedbiri' şerhinin yazılmasına" yönünde tedbir kararı vermek gerekmiş, buna dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere :
1-6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince davacı vekilinin ilk derece mahkemesi ara kararına ilişkin istinaf başvurusunun Kabulüne,
2-Adana 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 12/12/2024 tarihli 2024/... Esas sayılı ara kararının KALDIRILMASINA,
3-Davacı borçlu şirketin, geçici mühlet talebinden önce keşide ettiği çeklerin, geçici mühlet kararının ilanından sonra, 5941 sayılı Çek Kanunu'nun "5". maddesi gereğince, üzerinde yazılı bulunan düzenleme tarihine göre kanuni ibraz süresi içinde ibrazında "Karşılıksızdır" şerhi yazılmasının İhtiyati tedbiren önlenmesine, ibraz edilen ve karşılığı bulunmayan çeklere "KONKORDATO TEDBİRİ" ŞERHİNİN YAZILMASINA,
Borçlu şirketin, çek hesabının olduğu banka şubelerini bildirmesi halinde, ilgili bankalara MÜZEKKERELER YAZILMASINA,
4-İhtiyati tedbire ilişkin karar uygulanmasının İlk Derece Mahkemesince YAPILMASINA,
İstinaf incelemesi yönünden;
5- 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince peşin alınan 615,40.TL maktu istinaf karar harcının istek halinde davacıya İADESİNE,
6-6100 sayılı HMK'nın 326/1. maddesi gereğince davacı tarafından istinaf başvurusu nedeniyle yapılan harcamaların ilk derece mahkemesince esas hakkında hükümle DEĞERLENDİRİLMESİNE,
7-6100 sayılı HMK'nın 330. maddesi gereğince inceleme duruşmasız yapıldığından taraflar yönünden vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA
8-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi uyarınca peşin alınan ve harcanmayan gider avansının İlk Derece Mahkemesine İADESİNE,
9-Kararın ilk derece mahkemesince taraf vekillerine TEBLİĞİNE,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle ve 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b-1-2 maddesi delaletiyle 6100 Sayılı HMK'nun 362/1-f maddesi gereğince kesin olarak 27/03/2025 tarihinde karar verildi.
...
Başkan
... ¸e-imzalıdır
...
Üye
... ¸e-imzalıdır
...
Üye
... ¸e-imzalıdır
...
...
... ¸e-imzalıdır