T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ
T.C.
ADANA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
9. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2025/81
KARAR NO: 2025/268
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
BAŞKAN: ... (...)
ÜYE: ... (...)
ÜYE: ... (...)
KATİP: ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: ... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 12/07/2024
NUMARASI: ... Esas ve ... Karar
DAVACI : ... İNŞAAT SANAYİ TİCARET TURİZM VE TAŞIMACILIK LİMİTED ŞİRKETİ - ....
DAVALI : HASIMSIZ
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ: 17/02/2025
KARAR YAZIM TARİHİ: 17/02/2025
... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 12/07/2024 tarih, ... Esas ve ... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi sonucunda;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 06.02.2023 günü Kahramanmaraş merkezli olarak meydana gelen depremler nedeniyle belirtilen işyeri adresinde bulunan, belgelerinin deprem enkazında tamamen zayi olduğunu, ilgili makamlara talep edilmesi halinde sunulmak üzere kanuni defter ve belgelerinin zayi olduğuna ilişkin olarak tarafına zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ'NİN KARAR ÖZETİ :
... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 12/07/2024 tarih, ... Esas ve ... Karar sayılı kararında, davacı saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgeleri muhafaza ettiği işletmenin 06/02/2023 tarihinde yıkılmış olması redeniyle bu belgelerin zayi olduğunu belirttiğini, davacı davaya konu ettiği, belge ve defter kayıtlarını 06/02/2023 tarihinde öğrenmiş bulunduğunu, kanuni düzenlemeler gereğince 31/07/2023 tarihine kadar yetkili mahkemeye kendisine zayi belgesi verilmesi için başvurmak zorunda olan davacının iş bu davayı sürenin bitiminden sonra 28/06/2024 tarihinde açtığının anlaşıldığı, bu hususlar gözetildiğinde; TTK'nın 82/7. Maddesinde öngörülen hak düşürücü süreden sonra açılmış olması nedeniyle HMK 114/2 ve 115/2 maddeleri gereğince dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verildiği anlaşılmıştır.
DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkil şirket tarafından tutulması zorunlu olan defterlerden ortaklık pay defterinin, 06.02.2023 tarihinde Kahramanmaraş merkezli olarak meydana gelen deprem dolayısıyla Hatay Erzin de bulunan şirket adresinde enkazda zayi olduğunu, müvekkil şirket yetkilileri büyük depremin ardından gelen artçı depremler ve depremin getirmiş olduğu korku ile depremin etkisini hissettirdiği bölgede yaşayan her insan gibi bir süre şirkete gidemediğini, müvekkil şirket yetkilileri dava açıldığı tarih olan 28/06/2024 tarihinden 2 gün önce 26/06/2024 Çarşamba günü şirketin bulunduğu adrese gittiklerinde, şirkette Ortaklık Pay Defterinin olmadığından haberdar olunduğunu, tüm aramalara rağmen bir sonuç elde edilemediğini, söz konusu defter müvekkil şirket yetkilileri tarafından gerekli tüm dikkat ve özenin gösterilmesine rağmen elde olmayan, irade dışı bir nedenle kaybolduğunu, 28/06/2024 tarihinde defterin kaybolduğu bilgisine haiz olan müvekkil şirket yetkilileri hak düşürücü süre içerisinde derhal yerel mahkemede dava açtığını, ancak davanın usulden reddedildiğini, yerel mahkemenin duruşma yapmadan, dava dilekçesinde söz konusu defterin kaybolduğundan ne zaman haberdar olunduğuna dair herhangi bir bilgi olmamasına rağmen davanın hak düşürücü süreden sonra açılmış olması nedeniyle dava şartı yokluğundan usulden reddine karar vermiş olduğunu, TTK'da ilgili maddede dava açma süresinin öğrenildiği tarihten itibaren başladığının görüldüğünü, dolayısıyla müvekkil şirket yetkilisi 26/06/2024 tarihinde defterin zayi olduğundan haberdar olmuş olup davayı süresinde açtığını, müvekkil şirketin ortaklık pay defterinin olmaması müvekkil şirket yetkililerinin ve şirketin ticari hayatını çok zora sokmakta olduğunu ve müvekkil şirketin mağdur olduğunu, böylesine önemli bir defterin zayi olmuş olması sebebiyle açılan yerel mahkemedeki davanın gerekli inceleme yapılmadan duruşma dahi yapılmadan reddolması müvekkil şirketi mağdur durumda bırakmış olduğunu, arz ve izah edilen nedenlerle ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 12/07/2024 tarih ... Esas, ... Karar sayılı kararının yapılacak istinaf incelemesi neticesinde kaldırılarak davanın kabulü ile müvekkil şirkete ait ortaklık pay defterinin zayi olduğuna dair zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER :
... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 12/07/2024 tarih, ... Esas ve ... Karar sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamı.
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :
Dava, zayi belgesi verilmesi talebine ilişkindir.
Davacı tarafından 06/02/2023 tarihinde meydana gelen depremler nedeniyle işyerinde bulunan kanuni defter ve belgelerin deprem enkazında tamamen zayi olduğu ileri sürülerek , bu belgeler için zayi belgesi verilmesi talep edilmiş, mahkemece yazılı gerekçe ile davanın, hak düşürücü süre nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.
Karara karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
İstinaf incelemesi ...nun 355. maddesi gereğince davacının istinaf sebepleri ve kamu düzeni ile sınırlı olarak yapılmıştır.
6102 sayılı TTK'nın (7417 sayılı kanunla değişik) 82/7.maddesinde "bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde ziyaa uğrarsa tacir ziyaı öğrendiği tarihten itibaren 30 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir." hükmüne yer verilmiştir.
7440 numaralı 09/03/2023 kabul tarihli Resmi Gazete'nin 12/03/2023 tarihinde yayımlanan Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 10. Maddesinin 22.fıkrasında ise "13/01/2011 tarihli ve 6102 sayılı TTK'ya ve 213 sayılı Kanuna göre tutulması ve tasdiki zorunlu defterleri ile kullanmak mecburiyetinde bulunduğu belgeleri 06/02/2023 tarihinde Kahramanmaraş ilinde meydana gelen depremler nedeniyle zayi olan mükellefler durumu öğrendiği tarihten itibaren 31/07/2023 tarihine kadar (bu tarih dahil) yetkili Mahkemede kendisine bir belge verilmesini isteyebilir." düzenlemesi bulunmaktadır.
Somut olayda, davacı tarafından, 6 Şubat 2023 tarihinde yaşanan deprem nedeniyle talebe konu belge ve defterlerin zayi olduğunun iddia edildiği, 6102 sayılı TTK'nun 82/7. Maddesinde, zayi nedeniyle açılacak davalarda 30 günlük hak düşürücü sürenin, ziyanın öğrenildiği tarihte başlayacağının düzenlendiği ve bu sürenin 7440 sayılı yasanın 10. Maddesinin 22 fıkrası gereğince 31/07/2023 tarihine kadar uzatıldığı, eldeki davanın 28.06.2024 tarihinde açıldığı dava tarihi itibariyle hak düşürücü sürenin dolduğu ve davanın süresi içerisinde açılmadığı, davanın basit yargılama usulüne tabi olduğu, HMK 320. Maddesi gereğince duruşma açılmadan karar verilebileceği, bu durumda İlk Derece Mahkemesi'nce davanın hak düşürücü süreden reddine karar verilmesinde usul ve yasaya aykırı bir husus bulunmadığı, davacı vekilinin aksi yöndeki istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.
Yukarıda belirtilen sebeplerle İlk Derece Mahkemesi'nce verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu davacı vekilinin istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşıldığından davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere :
1)-6100 sayılı HMK'nin 353/1-b-1 maddesi gereğince davacı vekilinin İlk Derece Mahkemesi kararına ilişkin istinaf başvurusunun ESASTAN REDDİNE,
2)-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 615,40.TL karar ve ilam harcından peşin alınan 427,60.TL istinaf karar harcının mahsubu ile bakiye 187,80.TL harcın davacıdan alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
3)-İstinaf kanun yoluna başvuran davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
4)-HMK. 333 maddesi uyarınca kullanılmayan gider avansının İlk Derece Mahkemesince İADESİNE,
5)-İnceleme duruşmasız yapıldığından taraflar lehine vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
6)-6100 sayılı HMK'nın 359/4 maddesince karar tebliğ işlemlerinin İlk derece Mahkemesince YAPILMASINA,
Dair, 6100 Sayılı HMK'nin 353/1-b-1 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 6100 Sayılı HMK'nin 362/1-ç maddesi gereğince kesin olmak üzere 17/02/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
...
Başkan
...
¸e-imzalıdır
...
Üye
...
¸e-imzalıdır
...
Üye
... ¸e-imzalıdır
...
Katip
...
¸e-imzalıdır