T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2024/2465 - 2025/481
T.C.
ADANA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
9. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2024/2465
KARAR NO: 2025/481
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
BAŞKAN: ... (...)
ÜYE: ... (...)
ÜYE: ... (...)
KATİP: ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: MERSİN 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 22/10/2024
NUMARASI: 2024/...Esas
DAVACILAR: 1-... -
2-...
3-... -
VEKİLİ: Av. ...
DAVALI: ...
VEKİLLERİ: Av. ...
Av. ...
Av. ...
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ: 19/03/2024
KARARIN YAZILDIĞI
TARİH: 19/03/2024
Mersin 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 22/10/2024 tarihli tensip zabtı kararı aleyhine davacılar vekili tarafından aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi sonucunda;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; bayilik sözleşmesi kapsamında davalı tarafa verilen teminat çekine dayanan alacağı davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ettiğini, davadan önce Mersin 1. ATM'nin 2024/... D. İş sayılı dosyasında teminat karşılığı icra veznesine giren paranın alacaklıya ödenmemesine ilişkin ihtiyati tedbir talebinin kabulüne karar verildiğini, icra takibinin durdurulması yönünde ihtiyati tedbir yönünden karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ'NİN 22/02/2025 TARİHLİ ARA KARARI ÖZETLE:
Davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebinin; İİK 72/3 maddesi gereğince icra takibinden sonra açılan menfi tespit davalarında ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurulmasına karar verilemeyeceğinden davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebinin reddine, şeklinde karar verildiği anlaşılmıştır.
DAVACILAR TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı tarafça davalının ihtiyati haciz kararı aldığından haberdar olunması üzerine, ihtiyati haczin teminata kaydırılmasını talep ettiğini ve menfi tespit davası açmak üzere ara buluculuk bürosuna başvurduğunu, davalı yan tarafından esas takibe geçirilmesinden önce menfi tespit talepli ara buluculuk başvurusunu yapılmış bulunduğunu, bu nedenle ihtiyati tedbir talebinin reddi yerinde olmadığını, dava dilekçesinin 11. bendindeki ibareden öncelikli olarak takibin ihtiyaten durdurulmasını talep etmiş olmakla birlikte aksi yönde kanaat hasıl olması durumunda icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini talep edildiğini, Mersin 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2024/... D. İş sayılı ihtiyati tedbir kararından sonra ihtiyati tedbiri tamamlayan işlem yerine getirilmiş olup, bu ihtiyati tedbir kararının halen ayakta olduğunu, kabul anlamına gelmekle birlikte yerel mahkemece devam eden bir ihtiyati tedbir kararı bulunması durumunda karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi mümkünken hiçbir değerlendirme yapılmadığını iddia ederek verilen kararın kaldırılması talebi ile istinaf başvurusunda bulunmuştur.
DELİLLER :
Taraf vekillerinin beyan ve dilekçeleri ve tüm dosya kapsamı
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :
Dava, menfi tespit (kıymetli evraktan kaynaklanan) talebine ilişkindir.
Davacılar vekilinin dava dilekçesinde özetle, Bayilik Sözleşmesi kapsamında davalı tarafa verilen teminat çekine dayanan Mersin 7.İcra Müdürlüğü'nün 2024/... Esas sayılı icra takibine konu alacağı davalıya borçlu olmadıklarının tespitine, davanın açılmasından önce Mersin 1.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2024/... D.İş sayılı dosyasında teminat karşılığı icra veznesine giren paranın alacaklıya ödenmemesine karar verildiği belirtilerek sözkonusu icra takibinin durdurulmasına, aksi yönde kanaat hasıl olması durumunda vezneye giren para olması halinde bu paranın alacaklıya ödenmemesine yönelik ihtiyati tedbir kararı verilmesi talep edilmiştir.
İlk derece mahkemesinin 22.10.2024 tarihli Tensip Tutanağı'ndaki 15 no'lu ara karar ile İİK'nın 72/3.maddesi gereğince icra takibinden sonra açılan menfi tespit davasında ihtiyati tedbir yoluyla takibin durdurulmasına karar verilemeyeceği gerekçesiyle davacılar vekilinin ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verildiği, ara karara karşı davacılar vekilince istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.
İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.
2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 72/3.maddesinde "İcra takibinden sonra açılan menfi tesbit davasında ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurulmasına karar verilemez. Ancak, borçlu gecikmeden doğan zararları karşılamak ve alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere göstereceği teminat karşılığında, mahkemeden ihtiyati tedbir yoluyle icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini istiyebilir" düzenlemesi yer almaktadır.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun "Dava şartı olarak arabuluculuk" başlıklı 5/A maddesinde "Bu Kanunun 4.maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması 01 Eylül 2023 tarihinden itibaren dava şartıdır" hükmüne, 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun "Dava şartı olarak arabuluculuk" başlıklı 5/A maddesinin 16.fıkrasında ise "Dava açılmadan önce ihtiyati tedbir kararı verilmesi hâlinde 6100 sayılı Kanunun 397 nci maddesinin birinci fıkrasında, ihtiyati haciz kararı verilmesi hâlinde ise 9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununun 264 üncü maddesinin birinci fıkrasında düzenlenen dava açma süresi, arabuluculuk bürosuna başvurulmasından son tutanağın düzenlendiği tarihe kadar işlemez. (Ek cümle:28/3/2023-7445/36 md.) Arabuluculuk bürosuna başvurulmasından sonra, başvuran taraf aleyhine uyuşmazlık konusuyla ilgili olarak icra takibi yapılması durumunda, başvuran tarafın bu takibe karşı son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren iki hafta içinde 2004 sayılı Kanunun 72 nci maddesi uyarınca menfi tespit davası açması ve talep etmesi halinde 2004 sayılı Kanunun 72 nci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uygulanır." hükmüne yer verilmiştir.
Davalı tarafından davacılar aleyhine Mersin 2.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 13.09.2024 tarih ve 2024/... D.İş sayılı kararına dayanılarak ihtiyati haciz yoluyla Mersin 7.İcra Müdürlüğü'nün 2024/... Esas sayılı icra takibinin başlatıldığı, davacıların ise eldeki menfi tespit davasını açılmasından önce 20.09.2024 tarihinde sözkonusu icra takibine konu alacağa ilişkin olarak menfi tespit davası öncesi arabuluculuk başvurusunda bulunulduğu anlaşılmakta olup, aynı icra takibinde esas yönünden sonradan ödeme emri düzenlenmiş olması menfi tespit davasının takipten önce açıldığı şeklinde değerlendirilemez.
Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacılar vekilinin menfi tespit davasının esas takipten önce başladığının ihtiyati tedbir yoluyla icra tabinin durdurulması gerektiğine ilişkin istinaf sebebi yerinde görülmemiştir. Ancak, davacılar vekilinin dava dilekçesindeki ihtiyati tedbir talebinin öncelikle icra takibin durdurulmasına, mahkemede aksi kanaat hasıl olması halinde icra veznesine giren paranın alacaklıya ödenmemesine ilişkin olduğu anlaşılmaktadır. Bu durumda, mahkemece, davacıların icra takibinin durdurulmasına yönelik ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verildiğine göre, davacıların "icra veznesine giren paranın alacaklıya ödenmemesine ilişkin ihtiyati tedbir kararı verilmesi talebinin" de değerlendirilmesi gerekirken, bu konuda olumlu ya da olumsuz bir karar verilmemesi doğru olmamış, davacılar vekilinin istinaf başvurusu bu sebeple yerinde görülmüştür.
Yukarıda belirtilen sebeplerle, davacılar vekilinin istinaf başvurusun haklı olduğu anlaşıldığından istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılması ile dosyanın yeniden yargılama yapılmak üzere mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere :
1)-Davacılar vekili tarafından Mersin 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/... Esas 22/10/2024 tarihli ara kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun KABULÜNE,
2)-Mersin 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 21/10/2024 tarihli 2024/...Esas sayılı ara kararının HMK.'nin 353/1-a-6 maddesi gereğince KALDIRILMASINA,
3)-Dava dosyanın yeniden yargılama yapılmak üzere Mersin 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne GÖNDERİLMESİNE,
4)-Peşin olarak alınan 427,60.TL istinaf karar harcının kararın kesinleşmesi ile talep halinde davacılara İADESİNE,
5)-Davacılar tarafından istinaf için yapılan yargılama giderlerinin esas hüküm ile birlikte İlk Derece Mahkemesince karara BAĞLANMASINA,
6)-6100 Sayılı HMK'nin 333. maddesi gereğince peşin alınan ve harcanmayan gider avansının İlk Derece Mahkemesi'ne İADESİNE,
7)-İnceleme dosya üzerinden yapıldığından lehe vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
8)-6100 sayılı HMK'nin 7035 sayılı yasanın 30. maddesiyle değişik 359/4 maddesi gereğince kararın kesin olması nedeniyle İlk Derece Mahkemesi'nce taraf vekillerine TEBLİĞİNE,
Dair, 6100 sayılı HMK'nun 353/1-a/6 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle HMK'nın .../1-f maddesince kesin olmak üzere 19/03/2025 tarihinde karar verildi
...
Başkan
...
¸
...
Üye
...
¸
...
Üye
...
¸
...
Katip
...
¸