T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2025/2543 - 2025/2775
T.C.
ADANA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
9. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2025/2543
KARAR NO: 2025/2775
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
Başkan :
Üye :
Üye :
Katip :
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: MERSİN 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 13/02/2025
NUMARASI: 2022/... Esas 2025/... Karar
DAVACI: ... -
VEKİLLERİ: Av. S...
DAVALILAR: 1-... İNŞAAT TARIM KÜLTÜR SAN. LTD. ŞTİ. ERDEMLİ/ MERSİN
2-... -
VEKİLLERİ: Av.
DAVANIN KONUSU: Tapu İptali Ve Tescil
İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ : 26/12/2025
YAZIM TARİHİ : 26/12/2025
Mersin 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 13/02/2025 tarih ve 2022/... Esas 2025/... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, istinaf talebinin süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirilmiş olduğu ve istinafa başvuru koşullarının mevcut olduğu dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucu anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonucunda;
İDDİALARIN ÖZETİ :
Davacı vekili dava dilekçesi ile; davalı şirketle davacının Erdemli 1. Noterliği'nin 10/12/2015 tarih ve ... yevmiye nolu isim hakkı sözleşmesi düzenlendiğini, bu sözleşmeye istinaden teminat olarak alınan senetlerin yanında Mersin İli, Mezitli İlçesi, Davultepe Mahallesi, ... bağımsız bölümün devrinin ...'a teminat olarak verildiğini, davacının davalı şirketin haksız ve hukuka aykırı olarak sözleşme sonrası malların teslimine istinaden davacıya verilen malların fatura çıkışı üzerinden satılmasının istendiğini, bu durumun da hukuka ve ahlaka aykırı olduğu davacı tarafından davalı şirket yetkililerine bildirildiğini, ancak şirket yetkililerince sözleşmeye uyulmadığı takdirde malların ve senetlerin işleme konulacağının belirtildiğini, buna istinaden davacının Kozan 1. Noterliği'nin 01/03/2016 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarname ile söz konusu sözleşmeyi feshettiğini, bunun üzerine davacı tarafından alacaklı kısmı boş olarak davalı şirkete verilen teminat senetlerine farklı isimler yazılmak suretiyle icra takiplerine konu edildiğini, sözleşmenin feshedilmesi üzerine davalı ... tarafından dava konusu taşınmazın tapusunun davacıya devredilmediği gibi Mersin 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2016/... Esas sayılı dosyası ile elatmanın önlenmesi ve tazminat davası açıldığını belirterek dava konusu Mersin İli, Mezitli İlçesi, Davultepe Mahallesi, ... bağımsız bölüm taşınmazın davalı ... adına olan tapu kaydının iptali ile davacı adına tapuya tesciline karar verilmesini, tescil olmadığı takdirde taşınmazın bedelinin sözleşme tarihinden değilse fesih tarihinden itibaren faizi ile birlikte iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesi ile; davacı ile davalı ... arasındaki aktin taşınmaz satış akti olup Tapu Müdürlüğü huzurunda yapıldığını, davacı tarafın itirazlarının somut hiçbir delile dayanmayıp tamamen soyut ve haksız iddialardan ibaret olduğunu, davacı tarafın davaya konu ettiği taşınmazın Mezitli ilçesi, Davultepe Mahallesi, ... bağımsız bölüm olup davalı ...'ın satış akdine ve Mersin 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2016/... Esas sayılı dosyasına konu yapılan taşınmazın ise Mezitli İlçesi, 75. Yıl mahallesinde 542 ada, 2 parsel, E Blok, Kat :3, 9 nolu bağımsız bölüm taşınmaz olduğunu ayrıca davacı tarafın dayanak yaptığı isim hakkı sözleşmesinin ... Ltd. Şt. ile davacı arasında yapıldığını, davalı ...'ın sözleşmenin tarafı olmadığını, davacının isim hakkı sözleşmesindeki yükümlülüklerinin hiçbirisini yerine getirmediğini halen şirkete borcu olduğunu belirterek davalı şirket hakkındaki davanın husumet yönünden, her iki davalı hakkındaki davanın da haksız ve yersiz olduğundan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ :
Mersin 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 13/02/2025 tarih ve 2022/... Esas 2025/... Karar sayılı kararı ile; Davacı ... ile davalılardan ...Ltd. Şti. arasında sözleşme imzalandığı, ... mağazanın kurulup, işletmeye alınması ve kuruluş sürecinin başlaması ve devam etmesi için komşu mağazalarına, sözleşme başlangıç tarihinde; Mersin İli Mezitli ilçesi Davultepe mahallesi ...nolu bağımsız bölümün satışının verildiğini, Mersin İli Mezitli ilçesi Davultepe mahallesi ...nolu bağımsız bölüm aynı zamanda sözleşmenin teminatı olduğunu, ...'nın Komşu magazalarına bütün borç ve yükümlülükleri bitene kadar bu tapu (Mersin İli Mezitli ilçesi Davultepe mahallesi ...nolu bağımsız bölüm) iade edilmeyeceği, borç ve yükümlülükler bittikten sonra ...'nın tapusunu şartsız olarak geri iade edeceğinin belirtildiği ve taşınmazın sözleşme süresinde kısa bir süre sonra davacı ... tarafından ...'a devredilmesi karşısında, işbu taşınmazın 10/12/2015 tarihli sözleşmenin teminatı olduğu kanaatine varıldığını, davacı tarafça ..., ...Limited Şirketi'ne çektiği Kozan 1.Noterliği'nin 01/03/2016 tarihli,... yevmiyeli ihtarnamesinde, Erdemli 1.Noterliği'nce düzenlenen ... yevmiye numaralı sözleşmeyi tek taraflı olarak feshettiğini, kazanç elde etme imkanının verilmediğini, dekarasyon ve tamiratın muhatap firma tarafından yapılacağı ve bunun da bedelinin ödeneceğinin belirtildiğini, devamında dekarasyon ve tamiratın yapıldığını, ancak buna dair belge ve fatura sunulmadığını, yapılmış olan dekarasyon ve masraflara karşılık Mersin'de bulunan evinin firma ortağı ... isimli kişiye hiçbir bedel almadan tapuda devir yapıldığının belirtildiğini, incelenen ticari defterlerde, davacı ... ile davalı ... Ltd. Şti. arasında ticari ilişkinin olmadığı, mal satışının yapılmadığı, davacı ... ile dava dışı ... Ltd. Şti. arasında ticari ilişki olduğu ve dava dışı şirketin davacıdan 471.442,32.TL bakiye alacağının olduğunun görülmesi karşısında, şirketler arasındaki bağ incelendiğini, 25/10/2024 tarihli bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere, dava dışı ... Ltd. Şti. sözleşmenin tarafı olmasa dahi, sözleşmede tarafı gibi yazıldığı ve bu sözleşmenin uygulandığının görülmesi karşısında, sözleşmenin dava dışı ... Ltd. Şti. yönünden de uygulandığı kanaatine varılarak, davacının ileri sürdüğü fesih sebepleri incelendiğini, davacının dayandığı fesih sebeplerinin sözleşmede yer almadığının görüldüğünü, yine incelenen dava dışı dava dışı ... Ltd. ticari defterinde davalıdan alacaklı olarak görünmesi karşısında, sözleşmenin özel şartlar bölümünde, borç ve yükümlülükler bitene kadar taşınmazın iade edilemeyeceği maddesi karşısında, davacının dava dışı ... Ltd.'ye borçlu olması karşısında, davacının haklı görülmeyen davasının reddine karar verildiği anlaşılmıştır.
DAVACI VEKİLİ TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davacı vekili istinaf talebi ile; Müvekkili ile davalı şirket arasında 10.12.2015 tarihinde Erdemli 1.Noterliği'nde(... Yevmiye numaralı) isim hakkı sözleşmesi düzenlendiğini, davalı taraf sözleşmenin Komşu tekstil ile yapıldığını ...'ın taraf olmadığını belirttiğini, davalılardan ... Komşu Tekstil'in şirket ortağı ve yetkilisi olduğunu, sözleşmeye istinaden ise tapuda taşınmazıda kendi üzerine aldığını, davalı taraf söz konusu taşınmaza istinaden teminat olarak taşınmazı şirket ortağı ve yetkilisinin üzerine aldığını, Ticaret Sicil Müdürlüğü'nden alınan bilgilerle 24.03.2004 tarihinden beri ... Ltd. Şti.'nin en büyük ortağı olduğunu ve 25.10.2024 tarihli bilirkişi raporu nezdinde de ...'ın söz konusu şirketin yetkililerinden olduğu ve sözleşme gereği teminat olarak belirlenen taşınmazın ...'ın şahsına devrinin gerçekleşmiş olduğunu, davaya konu Mersin ili Mezitli ilçesi Davultepe Mahallesi ... ...nolu bağımsız bölümlü taşınmazın isim hakkı sözleşmesinin teminatı olarak devredildiği ortada olup, davalı şirket yetkilisi ...(diğer davalı) adına mevcut tapu kaydının iptali ile davacı müvekkili adına tesciline karar verilmesi gerektiğini, müvekkili sözleşmeden doğan hakkı olarak haklı fesih sebeplerine dayanarak davalı taraf ile arasındaki sözleşmeyi feshettiğini, sözleşmenin bir taraf için çekilmez ve sürdürülemez hale gelmesinden sebeple haklı fesih nedenlerine dayandırarak aralarındaki akdi sonlandırıldığını, teminat olarak verilmiş olan muhtelif senetler davalı tarafından müvekkili zarara uğratma saikiyle doldurulmuş ve icra takibine sunulduğunu, davalı tarafın hem kötüniyetli olması hem de müvekkilin sözleşmeyi haklı nedenle feshetmesi sebebiyle hiçbir borca konu olmayan yalnızca teminat olarak sunulan taşınmazın iadesi gerektiğini, Erdemli Ticaret Sicil Müdürlüğü'nden gelen 27.03.2017 tarihli yazısından da anlaşılacağı üzere ...'ın ...Limited Şirketi'nin ortağı olduğunun belirtildiğini, buradan da anlaşılacağı üzere raporda davalı şirkete yönelik müvekkilin herhangi bir borcu olmadığı tespiti şirketin ortağı olan diğer davalı ... içinde evleviyetle geçerli olmakla davalı ...'a da müvekkilin herhangi bir borcu söz konusu olmadığını, bu nedenlerle; Mersin 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/... Esas 2025/... Karar sayılı ilamı ile tapu iptali ve tescil talebinin reddi yönünde verilen red kararının kaldırılarak; haklı davada tüm taleplerin kabulü yönünde karar verilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yüklenmesine karar verilmesi talep etmiştir.
DELİLLER :
Mersin 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/... Esas 2025/... Karar sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamı,
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :
Dava "Tapu İptali ve Tescil" talebine ilişkindir.
Davacı vekili dava dilekçesinde, davacının Erdemli 1. Noterliği'nin 10/12/2015 tarih ve ... yevmiye nolu isim hakkı sözleşmesi uyarınca dava konusu taşınmazı davalı şirket yetkilisi olan diğer davalı ...'a devir ettiğini, davacının sözleşmeyi haklı sebeplerle fesih ettiğini buna rağmen, dava konusu taşınmazın tapusunun devir edilmediğini belirterek, tapu iptal ve tescil talebinde bulunmuş olup, ilk derece mahkemesince yapılan açık yargılama neticesinde davanın reddine karar verildiği ve işbu karara karşı davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.
Uyuşmazlık; dava konusu taşınmazın davacı ve davalı şirket arasındaki 10.12.2105 tarihli sözleşme uyarınca davalı ...'a teminat olarak verilip verilmediği, sözleşme uyarınca tarafların edilmelerini yerine getirip getirmediği, davacı tarafından sözleşmenin feshinin haklı nedenlere dayanıp dayanmadığı, davacının davalı şirkete borçlu olup olmadığı ve dava konusu taşınmazın teminat mahiyetinde verildiğinin kabulü halinde teminatın iade koşullarının oluşup oluşmadığı noktasında toplanmaktadır.
Erdemli 1. Noterliği'nin 10.12.2105 tarih ... yevmiye nolu isim hakkı sözleşmesinin davacı ve davalı .... arasında imzalandığı, sözleşmenin 9. maddesinde özel şartlar başlığı altında sözleşme maddelerinin teminatı olarak Mersin İli Mezitli İlçesi Davultepe Mahallesi ... parsel sayılı taşınmazın satışının davalıya verildiği belirtilmiştir.
Dava konusu taşınmazın tapu kaydının incelenmesinden 15.12.2015 tarihinde davalı ...'a tapuda satış suretiyle devir edildiği anlaşılmıştır.
Erdemli Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün 27.03.2017 tarihli cevabi yazısının incelenmesinden ...'ın davalı şirketin ortaklarından olduğu bildirilmiştir.
Somut olayda; davacı ile davalılardan ...Ltd. Şti. arasında sözleşme imzalandığı, ...; mağazanın kurulup , işletmeye alınması ve kuruluş sürecinin başlaması ve devam etmesi için komşu mağazalarına, sözleşme başlangıç tarihinde; Mersin İli Mezitli ilçesi Davultepe mahallesi ...nolu bağımsız bölümün satışının verildiği, Mersin İli Mezitli ilçesi Davultepe mahallesi ...nolu bağımsız bölüm aynı zamanda sözleşmenin teminatı olduğu, ...'nın Komşu magazalarına bütün borç ve yükümlülükleri bitene kadar bu tapu (Mersin İli Mezitli ilçesi Davultepe mahallesi ...nolu bağımsız bölüm ) iade edilmeyeceği, borç ve yükümlülükler bittikten sonra ...'nın tapusunu şartsız olarak geri iade edeceğinin belirtildiği ve taşınmazın sözleşme süresinde kısa bir süre sonra davacı ... tarafından davalı şirket ortağı diğer davalı ...'a devredilmesi karşısında, iş bu taşınmazın 10/12/2015 tarihli sözleşmenin teminatı olarak şirket ortağı davalı ...'a devredildiği yönündeki ilk derece mahkemesinin kabulü doğru görülmüştür.
Davacı tarafın, davalı ...Limited Şirketi'ne gönderdiği Kozan 1.Noterliği'nin 01/03/2016 tarihli ... yevmiyeli ihtarnamesinde, Erdemli 1.Noterliğince düzenlenen ... yevmiye numaralı sözleşmeyi tek taraflı olarak feshettiğini, kazanç elde etme imkanının verilmediği, dekarasyon ve tamiratın muhatap firma tarafından yapılacağı ve bunun da bedelinin ödeneceğinin belirtildiği, devamında dekarasyon ve tamiratın yapıldığı, ancak buna dair belge ve fatura sunulmadığı, yapılmış olan dekarasyon ve masraflara karşılık Mersin'de bulunan evinin firma ortağı ... isimli kişiye hiçbir bedel almadan tapuda devir yapıldığı fesih sebebi olarak belirtilmiştir.
Mali Müşavir bilirkişi tarafından incelenen ticari defterlerde, davacı ile davalı ... Ltd. Şti. arasında ticari ilişkinin bulunmadığı, mal satışının yapılmadığı, ancak davacı ile dava dışı ... Ltd. Şti. arasında ticari ilişki olduğu görülmüştür.Dava dışı ... Ltd. Şti. ve davacı arasında alacak borç ilişkisinden kaynaklı uyuşmazlık bulunduğu, dava dışı ... Ltd. Şti'nin ...'ya Mersin 1.Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2019/... esas 2021/... karar sayılı kararına göre işbu davamıza konu sözleşmeye istinaden ödenmeyen fatura alacakları için itirazın iptali davası açıldığı, mahkemece davanın kısmen kabulüne dair karar verildiği, karara karşı ... tarafından istinaf kanun yoluna başvurulduğu, Dairemizin 2022/... Esas 2024/... Karar sayılı kararı ile ilk derece mahkemesi kararı usul ve yasaya uygun bulunarak istinaf isteminin esastan reddine dair karar verildiği, kararın temyiz edildiği, dosyanın temyiz incelemesi için Yargıtay'da olduğu anlaşılmaktadır.
6100 sayılı HMK'nın 165/1. maddesi " Bir davada hüküm verilebilmesi, başka bir davaya, idari makamın tespitine yahut dava konusuyla ilgili bir hukuki ilişkinin mevcut olup olmadığına kısmen veya tamamen bağlı ise mahkemece o davanın sonuçlanmasına veya idari makamın kararına kadar yargılama bekletilebilir. " hükmünü içermektedir.
Davalı şirket ve davacı arasında ticari kayıtlarda bir ilişki bulunmadığı görülmüş ise de; davacı tarafa dava dışı şirket olan ... Ltd. Şti. tarafından bu sözleşme kapsamında mal satışı yapıldığı, davalı şirketin dava dışı şirket ile olan organik bağını kabul ettiği, yukarıda açıklandığı üzere dava konusu taşınmazın taraflar arasındaki sözleşmenin teminatı olarak davalıya verildiğinin kabul edilmesi gerektiği, sözleşmenin 9.maddesindeki özel şartlar uyarınca; davacı tarafın bütün borç ve yükümlülükleri bitene kadar taşınmazın iade edilmeyeceği, borçlar bittikten sonra davacı tarafa taşınmazın iade edileceği kararlaştırılmış olduğundan dava dışı ... Ltd. Şti. ve davacı arasında alacak borç ilişkisinin ve davacının bu şirkete borcu bulunup bulunmadığı, davacı tarafından sözleşmenin feshinin haklı nedenlere dayanıp dayanmadığı ve teminatın iade koşullarının oluşup oluşmadığının bu dosya kapsamında incelenmesi gerekmektedir.
Hal böyle olunca dava dışı ... Ltd. Şti ve ... arasında olan Mersin 1.Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2019/... esas 2021/... Karar sayılı dosyasının kesinleşmesinin bu dava için bekletici mesele yapılması gerektiği ve oluaşacak sonuca göre karar verilmesi gerektiği halde mahkemece bu yön göz ardı edilerek sonuca gidilmiş olması yerinde olmadığından davacı tarafın istinaf başvurusu yerinde görülmüştür.
Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı tarafın istinaf başvurusunun kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, eksik hususlar tamamlanıp yeniden karar verilmek üzere dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiş ve buna dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere :
1)-Mersin 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 13/02/2025 tarih ve 2022/... Esas 2025/... Karar sayılı kararına karşı davacı tarafından yapılan istinaf başvurusunun KABULÜNE,
2)-Mersin 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 13/02/2025 tarih ve 2022/... Esas 2025/... Karar sayılı kararının HMK.'nun 353/1-a-6 maddesi gereğince KALDIRILMASINA,
3)-Dava dosyanın yeniden yargılama yapılmak üzere Mersin 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne GÖNDERİLMESİNE,
4)-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince peşin alınan 44,40.TL istinaf karar harcının kararın kesinleşmesi ve talep halinde istinaf eden davacıya İADESİNE,
5)-Davacı tarafından istinaf için yapılan yargılama giderinin esas hüküm ile birlikte İlk Derece Mahkemesince karara BAĞLANMASINA,
6)-6100 Sayılı HMK'nun 333. maddesi gereğince peşin alınan ve harcanmayan gider avansının İlk Derece Mahkemesi'ne İADESİNE,
7)-İstinaf incelemesi dosya üzerinden yapıldığından lehe vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
8)-6100 sayılı HMK'nın 359/4 maddesi gereğince kararın kesin olması nedeniyle ilk derece mahkemesince taraflara TEBLİĞİNE,
Dair, 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-a-6 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle kesin olmak üzere 26/12/2025 tarihinde karar verildi.
Burak ÖZDOĞAN
Başkan
95103
¸e-imzalıdır
Mustafa YILMAZ
Üye
151458
¸e-imzalıdır
Hatice DEPEDELEN
Üye
125202
¸e-imzalıdır
Vahide Gizem ÖZGÜVEN
Katip
306754
¸e-imzalıdır