T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ
T.C.
ADANA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
9. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2025/1842
KARAR NO: 2025/1727
KARAR TARİHİ: 15/09/2025
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
BAŞKAN: ... (...)
ÜYE: ... (...)
ÜYE: ... (...)
KATİP: ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: ADANA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 17/12/2024
NUMARASI: 2023/... ESAS 2024/... KARAR
DAVACI:...
VEKİLİ: Av. ...-
DAVALI : HASIMSIZ
DAVANIN KONUSU: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ : 15/09/2025
YAZIM TARİHİ : 16/09/2025
Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 17/12/2024 tarihli ve 2023/... esas 2024/... sayılı ara kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
Dava, zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir.
Davacı tarafından, ... Bankasına ait ... seri numaralı, 31.07.2023 tarihli, 50.000,00.TL bedelli çek ile Akbanka ait ... seri numaralı, 30.10.2023 tarihli, 100.000,00.TL bedelli çek, ... Bankasına ait, ... seri numaralı 28.07.2023 tarihli 168.992,00.TL bedelli ve ... bankasına ait ... seri numaralı 20.08.2023 tarihli 49.000,00.TL bedelli çekin, ticaret yapmış olduğu kişiler tarafından ticaret karşılığı kendisine verildiği, bu hususun çeklerin arka kısmındaki ciro ve şerhlerden anlaşılacağı, çeklerin uhdesindeyken kaybolduğu ve tüm aramalara rağmen bulunamadığı belirtilerek, çekler üzerine ödeme yasağı konulması ve iptaline karar verilmesi talep edilmiş, mahkemece yazılı gerekçe ile ... Bankasına ait ... seri numaralı 20.08.2023 tarihli 49.000,00.TL bedelli çek ile ...'a ait ... seri numaralı, 30.10.2023 tarihli, 100.000,00.TL bedelli çekin zayii nedeniyle iptaline, ... Bankası ve ... Bankasına ait çekler yönünden açılan davanın ise reddine karar verilmiştir.
Karara karşı davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.
İstinaf incelemesi, HMK'nun 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.
Zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteyebilmek için gerekli olan şartlardan birisi de senette mündemiç olan hakkın varlığını sürdürmesidir. Esasen hasımsız olarak açılan ve kesin hüküm niteliği de taşımayacak olan bu tür davalarda, davacının yetkili hamil olduğu konusunda mahkemeye olumlu bir kanaat verecek kadar delil sunmasını yeterli saymak gerekir. Kaldı ki, dava sırasında yapılacak ilanlar neticesinde hak sahiplerinin daha sonradan ortaya çıkması durumunda hasımlı olarak açılacak bir dava ile çek iptali kararının iptali de talep edilebilecektir.(bkz.Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2016/...Karar sayılı kararı)
Somut olayda, davacı tarafından, dava konusu çeklerin, ticaret yapmış olduğu kişiler tarafından ticaret karşılığı kendisine verildiği, çekin hamil sıfatıyla elinde bulunduğu sırada kaybedildiği ileri sürülmüş ve iptalini talep ettiği çeklerin keşidecisinin kim olduğunu, verildiği banka ve şubesini, çek numarasını ve çek tutarını mahkemeye bildirmiş olup, davacının daha fazlasını ispata zorlanması, zayi nedeniyle çek iptali hükümlerini uygulanmaz hale getireceği, esasen hasımsız olarak açılan ve kesin hüküm niteliği de taşımayacak olan bu dava sırasında yapılacak olan ilanlar sonucunda, hak sahipleri varsa ortaya çıkabilecek ve kendilerine karşı istirdat davası açılabilecek, ya da hak sahipleri tarafından hasımlı olarak açılacak bir dava ile, çek iptali kararının iptali talep edilebileceği, dolayısıyla mahkemeyi tereddüde sevk eden hususların, esasen anılan davalarda tartışılacağı, davacı tarafından iptali istenen ... bankasına ait çekin, banka tarafından müşteride göründüğünün bildirilmesinin başlı başına iptal edilmesini engellemeyeceği gibi, ... bankasına ait çek örneğinin de dosya kapsamında bulunduğu, mahkemece yasal ilanların yapıldığı ve hak sahibi olarak bir başvuruda bulunulmadığı anlaşıldığından, mahkemece davanın kabulüne ve dava konusu tüm çeklerin TTK'nun 651.maddesi gereğince zayi sebebiyle iptaline karar verilmesi gerekirken, davanın kısmen kabulüne karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu anlaşılmıştır.
Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesince verilen kararın kaldırılmasına, yeniden hüküm kurulmasına ve davacı tarafından açılan davanın kabulüne karar vermek gerekmiş, buna dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere :
1)-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE,
2)-Adana 3.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 17/12/2024 tarih ve 2023/... Esas ve 2024/... Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,
3)-HMK 353/1-b/2 maddesi gereğince ESAS HAKKINDA YENİDEN HÜKÜM KURULMASINA,
4)- Davanın KABULÜ İLE,
... Bankasına ait, keşidecisi Ger Mühendislik imalat ve Tic.AŞ olan, ... seri numaralı 20.08.2023 tarihli 49.000,00.TL bedelli, ...'a ait, keşidecisi Mehmet Baydemir olan, ... seri numaralı, 30.10.2023 tarihli, 100.000,00.TL bedelli, ... Bankasına ait, keşidecisi Fonmersan Antik merm.Er.San.ve Tic.Ltd.Şti olan ... seri numaralı, 31.07.2023 tarihli, 50.000,00.TL bedelli ve ... Bankasına ait,keşidecisi Mimsan Endüstri Kaz. San.ve Tic.A.Ş olan ... seri numaralı 28.07.2023 tarihli 168.992,00.TL bedelli çeklerin ZAYİİ NEDENİYLE İPTALİNE,
6-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 615,40.TL harçtan peşin alınan 269,85.TL harcın mahsubu ile bakiye 345,55.TL harcın davacıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
7-Davacının yaptığı yargılama giderlerinin kendi üzerinde BIRAKILMASINA,
8-Davanın niteliği gereği davacı lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
İstinaf incelemesi yönünden;
1-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince peşin alınan 615,40.TL harcın kararın kesinleşmesi ve talep halinde davacıya İADESİNE,
2-Davacının yaptığı yargılama giderlerinin kendi üzerinde BIRAKILMASINA,
3-6100 Sayılı HMK'nın 333. maddesi uyarınca peşin alınan ve kullanılmayan gider avansının ilk derece mahkemesine İADESİNE,
4-6100 sayılı HMK'nin 359/4 maddesi gereğince kararın kesin olması nedeniyle ilk derece mahkemesince davacı vekiline tebliğine,
Dair, 6100 Sayılı HMK'nin 353/1-b-1 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 6100 Sayılı HMK'nin 362/1-ç maddesi gereğince kesin olmak üzere 15/09/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
...
Başkan
...
¸e-imzalıdır
...
Üye
...
¸e-imzalıdır
...
Üye
...
¸e-imzalıdır
...
Katip
...
¸e-imzalıdır