T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ
T.C.
ADANA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
9. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2024/2387
KARAR NO: 2025/136
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
BAŞKAN: ... (...)
ÜYE: ... (...)
ÜYE: ... (...)
KATİP: ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: MERSİN 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 10/09/2024
NUMARASI: 2024/... ESAS 2024/... KARAR
DAVACI: ... Yenişehir /MERSİN
VEKİLİ: Av. ...Bakırköy/İSTANBUL
DAVALI: HASIMSIZ
DAVANIN KONUSU: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali)
İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ : 31/01/2025
YAZIM TARİHİ : 31/01/2025
Mersin 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 10/09/2024 tarih ve 2024/... Esas, 2024/... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, istinaf talebinin süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirilmiş olduğu ve istinafa başvuru koşullarının mevcut olduğu dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucu anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonucunda;
İDDİALARIN ÖZETİ :
Davacı vekili dava dilekçesi ile; Müvekkili'nin hamili olduğu ..., ..., ..., ... ve ... seri numaralı çeklerin kaybolduğunu, çeklerin kötüniyetli kişilerin eline geçmesi halinde telafisi imkansız zararların doğacağını belirterek, öncelikle söz konusu çekler hakkında ödemeden men kararı verilmesini ve akabinde çeklerin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ :
Mersin 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 10/09/2024 tarih ve 2024/... Esas, 2024/... Karar sayılı kararı ile; dava konusu çeklerin icra dosyalarına ve ilgili banka şubesine ibraz edilmiş olması nedeniyle davacıya çekleri ibraz eden kişilere/şirketlere karşı istirdat davası açmak üzere 04/06/2024 ve 15/08/2024 tarihli ara kararlar ile 1 haftalık kesin süre verildiğini, buna ilişkin tebligatların 10/06/2024 ve 20/08/2024 tarihlerinde yapılmasına rağmen süresinde istirdat davası açılmadığının görüldüğünü, davacı tarafça, icra dosyalarına konu edilip/ibraz edilip istirdat davası açılmayan talep konusu çekler yönünden zayi nedeniyle iptal davasının reddine karar verildiği anlaşılmıştır.
DAVACI VEKİLİ TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davacı vekili istinaf talebi ile; mahkeme tarafından dava dilekçesinde ileri sürülen beyanların yeterince incelenmeden karar verildiğini, müvekkili şirketin yetkili hamil olduğu 5 adet çekin kaybolması veya çalınmış olması sebebiyle ödemeden men talepli açılmış olunan çek iptali davasında çeklerin icra dosyalarına ibraz edildiği gerekçesiyle mahkemece davanın reddine karar verildiğini, çeklerin müvekkilinin yedinde bulunduğu sırada çalınmış veya kaybolmuş bulunduğundan tahsilatı mümkün olmadığından bu hususun müvekkilinin mağduriyetine neden olduğunu ve müvekkili şirketin iflas aşamasına kadar geldiğini, mahkemece ödeme yasağına ilişkin müzekkere ilgili bankalara yazılmışsa da bu sürecin mahkemece geç gerçekleşmesi sebebiyle hamil olduğunu iddia eden şahıslar tarafından davanın açıldığının haricen öğrenildiğini ve kötüniyetli olarak müvekkili şirket aleyhine icra takibi başlatıldığını, çeki elinde bulunduran hamillerin müvekkili şirketle aralarında herhangi bir ticari bağı veya iş akdi bulunmadığından çekin kötüniyetli kişiler tarafından ele geçirildiğini, bu nedenlerle; Mersin 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 10.09.2024 tarih, 2024/... Esas ve 2024/... Karar sayılı ilamının istinafen incelemesi sonucunda kaldırılmasına ve davanın kabulüne, mümkün değilse mahkeme kararının bozularak dosyanın yeniden görülmesi için mahkemesine gönderilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER :
Mersin 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2024/... Esas, 2024/... Karar sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamı,
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :
Dava, hukuki niteliği itibariyle zayi nedeniyle çek iptali davasıdır.
Davacı dava dilekçesinde, ..., ..., ..., ..., ... seri numaralı çeklerin yetkili hamili olduğunu ancak çeklerin kaybedildiğini tüm aramalara rağmen çekleri bulamadıklarını, bu nedenlerle çeklerin iptaline karar verilmesini talep etmiş olup, anılan çeklerin yargılama aşamasında ortaya çıktığı, ilk derece mahkemesince davacıya çek istirdatı davası açmak üzere süre verildiği, davacının süresi içinde dava açmadığı ve davacının verilen süreye rağmen dava açtığına ilişkin bir bildirimde bulunmadığından bahisle davanın reddine karar verildiği ve işbu karara karşı davacının istinaf kanun yoluna başvurduğu anlaşılmıştır.
Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 Sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Yargılama aşamasında dava dışı ... ve ... vekilinin beyan dilekçesi sunarak müvekkillerinin elinde bulunan dava konusu ..., ..., ... ve ... numaralı 4 adet çekin kredi karşılığı ... Faktoring A.Ş.'ye telim edildiğini, ... faktoringe teslim edilen dava konusu 4 adet çek ile ilgili araştırma yapan faktoring şirketi çeklerin ...'ın bizzat kendisi tarafından faturalı narenciye alımı karşılığı cirantacı ...'a kestiğini teyit ettirdiğini, buna rağmen davacı şirket yetkilisinin şahsi çeklerinin sanki kendi namına kesilmişcesine ödenmesini durdurmak amacıyla haksız ve kötü niyetli olarak çeklerin iptali için bu davayı açtığını, müvekkillerinden ... aleyhine İstanbul 3. İcra Müdürlüğü'nün 2024/... esas, diğer müvekkili ... aleyhine ise Mersin 5. İcra Müdürlüğü'nün 2024/... esas sayılı dosya ile takibe geçildiğini, bahse konu çeklerin ciro silsilesi ile müvekkillerine geçtiğini, müvekkillerinin keşideci tarafından ödemenin yapılacağı inancıyla bu çekleri ... Faktoring A.Ş.'ye teslim edildiğini, bu nedenle dava konusu çekler hakkında açılan iptal davasının haksız ve mesnetsiz olduğunu belirterek, davaya müdahil olarak kabullerini talep etmişlerdir.
İptali istenilen ... ve ... seri numaralı çeklerin ... Faktoring Anonim Şirketi tarafından icra dosyalarına konu edildiği, ... ve ... seri numaralı çeklerin, ... Faktoring Anonim Şirketi tarafından icra dosyalarına konu edildiği, ... seri numaralı çekin ise ... Bankası A.Ş. yazı cevabına göre ... Faktoring A.Ş. tarafından ibraz edildiği görülmüş, çeklerin icra dosyalarına konu edildiği/ibraz edildiği anlaşılmıştır.
Çek iptali davaları, özelliği itibari ile hasımsız açılan davalardan olup, yapılan yargılama sırasında çek hamilinin ortaya çıkması durumunda, çek iptali davasını açan davacıya, mevcut çek hamiline karşı çek istirdadı davası açması konusunda süre verilmeli, istirdat davasının açılması halinde, çek iptali davasının konusuz kaldığından bahisle karar verilmesine yer olmadığı, istirdat davası açılmaması halinde ise çek iptali davasının reddi yönünde hüküm kurulmalıdır.(YARGITAY 11. Hukuk Dairesi ESAS NO:2014/13875 KARAR NO: 2014/20283 kararı bu yöndedir)
Davacı tarafından dava konusu çeklerin zayi edildiği belirtilerek iptali talebiyle dava açılmış, yargılama sırasında çeklerin icra dosyalarına konu edildiği/ibraz edildiği görülmekle mahkeme tarafından davacıya TTK.' nun 763. Maddesi uyarınca iade davası açması hususunda bir haftalık kesin süre verildiği, kesin süre içerisinde iade davası açılmayınca mahkeme tarafından davanın reddine karar verilmesinin usul ve yasaya uygun olduğu davacı vekilince ileri sürülen istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.
Yukarıda açıklanan nedenlerle ilk derece mahkemesinin davanın reddine ilişkin kararının usul ve yasaya uygun olduğu ve davacının istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşılmakla davacının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere :
1)-Mersin 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 10/09/2024 tarih ve 2024/... Esas, 2024/... Karar sayılı kararına karşı davacı vekili tarafından yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
2)-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 615,40.TL karar ve ilam harcından peşin alınan 427,60.TL istinaf karar harcının mahsubu ile bakiye 187,80.TL harcın davacıdan alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
3)-6100 sayılı HMK'nın 326/1 maddesi gereğince davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
4)-6100 sayılı HMK'nın 330. maddesi gereğince inceleme duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
5)-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının kararın kesinleşmesi halinde İADESİNE,
6)-6100 sayılı HMK'nın 359/4 maddesince karar tebliğ işlemlerinin ilk derece mahkemesince YAPILMASINA,
Dair, 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle; 6100 Sayılı HMK'nun 362/1-ç maddesi gereğince kesin olmak üzere 31/01/2025 tarihinde karar verildi.
...
Başkan
...
¸e-imzalıdır
...
Üye
...
¸e-imzalıdır
...
Üye
...
¸e-imzalıdır
...
Katip
...
¸e-imzalıdır