T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2024/2508 - 2025/92
T.C.
ADANA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
9. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2024/2508
KARAR NO: 2025/92
KARAR TARİHİ: 14/01/2025
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
BAŞKAN:
ÜYE:
ÜYE:
KATİP:
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 25/04/2024
NUMARASI: ... ESAS ... KARAR
DAVACI: ... SİGORTA ANONİM ŞİRKETİ
VEKİLLERİ: Av.
DAVALI: ... LOJİSTİK ANONİM ŞİRKETİ
VEKİLİ: Av.
İLİŞKİLİ KİŞİ: ... TARIM ÜRÜNLERİ SAN VE TİC LTD ŞTİ
İHBAR OLUNAN: ... SİGORTA ANONİM ŞİRKETİ
VEKİLLERİ: Av.
DAVANIN KONUSU: Deniz Ticaret (Deniz Taşımacılığı Kaynaklı)
İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ : 14/01/2025
YAZIM TARİHİ : 14/01/2025
.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 25/04/2024 tarihli ve ... esas ... karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
Dava, Uluslararası deniz taşımacılığından kaynaklanan, taşınan sigortalı emtianın hasarı nedeniyle ödenen tazminatın rücuen tazmini istemine ilişkindir.
Davacı tarafından, dava dışı sigortalı ... Tarım tarafından ihraç edilen portakal emtiasının ... Limanı’ndan ... Limanı’na nakliyesinin, davalı ... Lojistik tarafından üstlenildiği, yükün, ... Lojistik tarafından düzenlenen konişmento çerçevesinde taşımasının gerçekleştirildiği, varış yerinde emtianın bir kısmının küflenmiş olduğunun tespit edildiği, zarar nedeniyle sigortalıya 128.778,43.TL'nın 12.08.2016 tarihinde ödendiği, davalının “taşıyan” sıfatıyla, tefrik edilen dosya davalısı ..... Ltd. Şti.'nin ise fiili taşımacı olarak zarardan müteselsilen sorumlu oldukları iddia edilmiş, davalı ise, sigortalı şirket ile taşıyıcıya aracılık hizmeti verildiğini, taşıyıcı ... Lojistik acentesi olmadıklarını, konşimentoda, uyuşmazlıkların çözümünde HAIFA İsrail Mahkemelerinin yetkili olacağının kabul edildiğini, bu nedenle MÖHUK 47. maddesi gereği yetki itirazında bulunarak davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuş, mahkemece yazılı gerekçe ile davanın, MÖHUK 47. Maddesi gereğince mahkemenin yetkisizliği nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.
Karara karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.
Dava konusu taşımanın ... numaralı konşimento tahtında yapıldığı, Konşimentonun 22. maddesinde "... İş bu konşimento veya onunla bağlantılı olarak doğan tüm talepler ve/veya uyuşmazlıklar mahkemeler tarafından ve aşağıda belirtilen yasa uyarınca çözülür;1)Taşıyanın şirket merkezinin bulunduğu Haifa-İsrail Mahkemesi.2)Eğer yük Amerika Birleşik Devletlerine ya da Amerika Birleşik Devletlerinden gönderilmiş ise, ABD-New York Güney Bölgesi Mahkemeleri.Yukarıda belirtilen her bir mahkeme sırasıyla, münhasıran yargılama yetkisine haiz olacak ve başka mahkemelerin kaza yetkisi hariç tutulacaktır." şeklinde yetki sözleşmesi bulunduğu, sözleşmeye göre taraflar arasındaki uyuşmazlıklarda yetkili mahkemenin Haifa/İsrail mahkemeleri olduğu anlaşılmıştır.
Dava, davacı tarafından sigortalanan emtianın deniz yoluyla taşınması sırasında hasarlandığından bahisle poliçe kapsamında sigortalı taşıtana ödenen hasar bedelinin, TTK'nun 1472. maddesinde öngörülen halefiyet gereği sorumlu olan taşıyıcılardan tahsiline ilişkin olduğundan, olayda TTK'nun deniz yoluyla taşımaya ilişkin 1138 vd. maddeleri uygulanacaktır.
Davacı, halefi olduğu sigortalı taşıtan ile davalı taşıyan arasında imzalanmış yazılı bir navlun sözleşmesi bulunduğunu iddia etmediği gibi, yazılı bir navlun sözleşmesi de dosyaya sunmamıştır. Buna göre dosyaya sunulan konişmentoya göre taraflar arasındaki hukuki ilişki belirlenecektir.
Konişmento, TTK'nun 1228. maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre Konişmento, bir taşıma sözleşmesinin yapıldığını ispatlayan, eşyanın taşıyan tarafından teslim alındığını veya gemiye yüklendiğini gösteren ve taşıyanın eşyayı, ancak onun ibrazı karşılığında teslimle yükümlü olduğu senettir. 3. fıkrada konişmentonun nama, emre ve hamile olarak düzenlenebileceği son fıkrasında yükletenin istem üzerine konişmentonun kendisi tarafından imzalanmış bir örneğini taşıyana vereceği belirtilmiştir. Konişmento içeriği 1229. maddede düzenlenmiştir. Maddeye göre konişmento yükletenin beyanına göre taşıyan tarafından düzenlenecektir. 1230. ve devamı maddelerde konişmentonun kıymetli evrak olduğu, eşyayı temsil ettiği, taşıyanı, navlunu ve eşyayı ispat eden, meşru hamiline eşyayı teslim alma hakkı veren cirosu kabil kıymetli evrak olduğu düzenlenmiştir. Konişmento kıymetli evrak olması nedeniyle taşıyanın imzasını içermesi yeterlidir. Yükletenin imzası ise isteğe bağlıdır.
MÖHUK 1. maddede Yabancılık unsuru taşıyan özel hukuka ilişkin işlem ve ilişkilerde uygulanacak hukuk, Türk Mahkemeleri'nin milletlerarası yetkisi, yabancı kararların tanınması ve tenfizinin bu kanunla düzenleneceği belirtilmiştir. Davada yabancılık unsuru bulunduğundan MÖHUK hükümleri uygulanacaktır.
MÖHUK 40. maddeye göre Türk Mahkemeleri'nin milletlerarası yetkisini, iç hukukun yer itibariyle yetki kuralları tayin eder.
47. maddede " Yer itibariyle yetkinin münhasır yetki esasına göre tayin edilmediği hâllerde, taraflar, aralarındaki yabancılık unsuru taşıyan ve borç ilişkilerinden doğan uyuşmazlığın yabancı bir devletin mahkemesinde görülmesi konusunda anlaşabilirler. Anlaşma, yazılı delille ispat edilmesi hâlinde geçerli olur. Dava, ancak yabancı mahkemenin kendisini yetkisiz sayması veya Türk mahkemelerinde yetki itirazında bulunulmaması hâlinde yetkili Türk mahkemesinde görülür." hükmü düzenlenmiştir.
Anılan yasal düzenlemeye göre, bir taşıma sözleşmesinin yapıldığını ispatlayan ve yazılı bir navlun sözleşmesinin bulunmaması halinde taraflar arasında navlun sözleşmesinin bulunduğunu ispatlayan, navlun sözleşmesinde kararlaştırılan kayıtları içeren, konişmentoda yazılı bulunan yetki koşulu geçerli olup, Türk Mahkemeleri'nin milletlararası yetkisi buna göre belirlenecektir. Mahkemece yetki hususunun konişmentoya göre belirlenmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmamaktadır.
TTK'nun 1237. maddesine göre taşıyan ile taşıtan arasındaki hukuki ilişkiler navlun sözleşmesi hükümlerine göre çözümlenmektedir. Ancak arada yazılı bir navlun sözleşmesinin bulunmaması halinde konişmento taşıyan ile taşıtan arasındaki hukuki ilişkide belirleyici duruma gelmektedir. Davacının taşıtanın sigortacısı olduğu, davalının ise akdi taşıyan olduğu taşıma ilişkisinde, konişmento hükümleri dolayısıyla konişmentoda yer alan yetki şartı her iki taraf açısından da bağlayıcı olacağından, davalının süresinde yapmış olduğu yetki itirazının kabulü ile davaya bakma yetkisi Hayfa/İsrail Mahkemeleri'ne ait olduğundan dava dilekçesinin yetkisizlik nedeniyle reddine karar verilmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve buna dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere :
1-6100 sayılı HMK'nin 353/1-b-1 maddesi gereğince davacı vekilinin İlk Derece Mahkemesi kararına ilişkin istinaf başvurusunun ESASTAN REDDİNE,
2-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 615,40.TL maktu istinaf karar harcından peşin alınan 427,60.TL harcın mahsubu ile bakiye 187,80.TL maktu istinaf karar harcının davacıdan alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
3-6100 sayılı HMK'nin 326/1 maddesi gereğince istinaf eden davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerine BIRAKILMASINA,
4-6100 sayılı HMK'nin 330. maddesi gereğince inceleme duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
5-6100 sayılı HMK'nin 333. maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının İlk Derece Mahkemesince İADESİNE,
6-6100 sayılı HMK'nin 7035 sayılı yasanın 30. maddesiyle değişik 359/4 maddesi gereğince kararın kesin olması nedeniyle ilk derece mahkemesince taraf vekillerine TEBLİĞİNE,
Dair, 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle; 6100 Sayılı HMK'nun 362/1-a maddesi gereğince kesin olmak üzere karar verildi.
14/01/2025
Başkan
e-imzalıdır
Üye
e-imzalıdır
Üye
e-imzalıdır
Katip
e-imzalıdır