T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2024/2507 - 2025/275
T.C.
ADANA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
9. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2024/2507
KARAR NO: 2025/275
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
BAŞKAN:
ÜYE:
ÜYE:
KATİP:
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 19/09/2024
NUMARASI: ... Esas ve ... Karar
DAVACI: ... B.V. VKNO
VEKİLİ: Av.
DAVALI:... SEBZE MEYVE HAYVANCILIK GIDA SANAYİ TİCARET İTHALAT İHRACAT LİMİTED ŞİRKETİ
DAVANIN KONUSU: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ: 18/02/2025
KARAR YAZIM TARİHİ: 18/02/2025
.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 19/09/2024 tarih, ... Esas ve ... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi sonucunda;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin ... BV ile davalı ... Sebze Meyve Hayvancılık Gıda Sanayi Ticaret İthalat İhracat Limited Şirketi ile 23.11.2023 tarihinde yapılan e-posta yazışmaları ile “satsuma mandalina” satın alımı hususunda anlaştıkları, müvekkili şirket tarafından davalıya genel satın alma şartlarını içerir sipariş formu gönderildiği, 1 kamyon 54/60 boyutundaki satsuma mandalinalar için 5.250,00-Euro, 1 kamyon 70/75/85 boyutundaki satsuma mandalinalar için 5.250,00 Euro olmak üzere ilk iki kamyon satsuma mandalina için toplam sözleşme bedelinin yarısı olan 10.500,00 Euro ön ödeme yapılacağı ve sözleşme konusu meyvelerin teslimini takip eden iki hafta içerisinde ise sözleşme bedelinin kalan diğer yarısının ödeneceğinin bildirildiği, anlaşma doğrultusunda müvekkili şirketin davalıya sözleşme bedelinin yarısı olan 10.500,00 Euro'yu davalının banka hesabına gönderdiği, ancak davalının siparişe konu ürünleri göndermediği, akabinde davalı aleyhine .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibine başlandığı, ancak davalının haksız ve hukuksuz itirazı sonucu takibin durdurulduğu, bu nedenlerle işbu davayı açtıkları, öncelikle davanın kabulü ile icra takibine yapılan itirazın iptaline karar verilmesi talep edilmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ'NİN KARAR ÖZETİ :
.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 19/09/2024 tarih, ... Esas ve ... Karar sayılı kararında, bir davanın ticari dava niteliğinde olabilmesi için her iki tarafın da tacir olması gerektiğini, uyuşmazlığın da tarafların ticari işletmelerinden kaynaklanması gerektiğini, ... Vergi davalının potansiyel vergi mükellefi (gelir getirici kazanç olmaksızın bazı işlemlerde kullanılan potansiyel vergi kimlik haiz mükellefler) olduğunun bildirildiğini, ortağı ve yetkilisi olduğu şirket olan ... Gıda İth. İhrc. San. Ve tic. Ltd. Şti. 'ne dair kayıtların gönderildiğini, davalının faaliyetinin tacir niteliğinde olmadığını, 6102 sayılı TTK'nın 4, 5 ve 11. maddesinin 2. fıkrasındaki düzenlemelere göre taraflar arasındaki uyuşmazlığın ticari dava niteliğinde olmadığı gerekçesi ile davanın mahkemenin görevsizliği nedeniyle dava şartı yokluğundan reddine karar verildiği anlaşılmıştır.
DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Hollanda merkezli ve tamamen yabancı sermayeli olan müvekkil şirketinin potansiyel vergi kimlik numarasının sorgulanması gerektiğini, müvekkil şirketin ortağı olduğu dava dışı şirketin tacir olmadığı gerekçesiyle huzurdaki davanın ticari dava niteliğinde olmadığı sonucuna varılmasının hatalı olduğunu, bu nedenle, yerel mahkemenin görevsizlik kararının kaldırılması gerektiğini, potansiyel vergi kimlik numarasının, vergi mevzuatı kapsamında Türkiye’de Türk vatandaşı ve vergi mükellefi olmayanların vergi ve bankacılık işlemlerinde kullanabileceği geçici numaralar olup bu numaraların şirket hissedarları ve şirketin Türk vatandaşı olmayan yönetim kurulu üyeleri için de alınması gerektiğinin düzenlendiğini, davacı müvekkili şirketin, Hollanda merkezli ve yüzde yüz yabancı sermayeli bir şirket olduğunu, Türkiye’de mukim ...’i kurabilmek için potansiyel vergi kimlik numarasını almış olduğunu, aynı zamanda, müvekkil şirketin, dava dışı ...’in hem ortağı hem müdürü olup İstanbul Ticaret Odasından alınan firma detaylarının ve yine müvekkil şirket’in ...’in müdürü olarak seçildiğini, yerel mahkemenin, müvekkil şirket adına İTO ve Ticaret Sicili Müdürlüğü’nden sorgulama yapmadığını, davalı tarafça sunulan TTSG ilanını değerlendirmeye dahi almamış olup, müvekkili şirketin ortaklığının bulunduğunu gözetmeden eksik incelemeye dayalı olarak hüküm kurulmuş olduğunu, TTK’nın ilgili maddesi gereğince tüzel kişi olan müvekkil şirket’in Türkiye’de kurulu bir şirketin ortağı ve müdürü olmasında da tacir sıfatının kazanılması bakımından hukuken herhangi bir engelin olmadığını, müvekkil şirketin yüzde yüz yabancı sermayeli bir şirket olduğunu ve Türkiye’de ortaklık kaydı bulunduğunun dikkate alınmadan, dava dışı ...’in tacir sıfatı taşımadığı gerekçesiyle verilen görevsizlik kararının kaldırılması gerektiğini istinaf başvurusunun kabulü ile görevsizlik kararının kaldırılarak dosyanın yerel mahkeme’ye iadesine karar verilmesini, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER :
.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 19/09/2024 tarih, ... Esas ve ... Karar sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamı.
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :
Dava, itirazın iptali istemine ilişkindir.
İlk derece mahkemesince uyuşmazlığın çözümünde görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.
Karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulduğu anlaşılmıştır.
İstinaf incelemesi, HMK'nin 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK)’nun 3. maddesi hükmüne göre bu Kanunda düzenlenen hususlarla bir ticari işletmeyi ilgilendiren bütün işlem ve fiiller ticari işlerdendir. Bir işin ticari veya adi olması, farklı kuralların uygulanmasını gerektirir. Bir işin ticari olup olmadığını kanunda öngörülen kurallar uyarınca saptamak gerekir. Eğer iş ticari ise özel ticari kuralların uygulanması zorunlu olur. Ticari işletmeyi ilgilendiren bütün işler, yani, haklı veya haksız fiil yahut işletmeyi ilgilendiren her iş ayrık durumlar dışında, ticari iş sayılır. Bu işler, eğer bir ticari işletmeyi ilgilendirmiyorsa, ticari iş sayılmazlar (ERİŞ Gönen, Gerekçeli- Açıklamalı- İçtihatlı 6335 Sayılı Kanunla Güncellenmiş Yeni TTK Hükümlerine Göre Ticari İşletme ve Şirketler Ticaret Sicili Yönetmeliği ve İlgili Tebliğler, Seçkin Yayınevi, 1. Baskı, Mart 2013, 1. Cilt, Sh, 323).
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesine göre, bir davanın ticari dava olabilmesi için uyuşmazlığın her iki tarafının da tacir olması ve ticari işletmeleriyle ilgili hususlardan doğmuş bulunması veya anılan yasa maddesinde sayılan mutlak ticari davalardan olması gerekli ve yeterlidir. TTK'nın 5/2. maddesine göre ticari davalara ayrı Asliye Ticaret Mahkemesi olan yerlerde o yerdeki Asliye Ticaret Mahkemesinde bakılır.
Somut olayda, davacı tarafından davacı şirket ile davalı şirket arasında mandalina alım satımı hususunda anlaşma yapıldığı, anlaşma ile ilk iki kamyon satsuma mandalina için toplam sözleşme bedelinin yarısı olan 10.500,00 Euro'nun ön ödeme yapılacağı, ve sözleşme konusu meyvelerin teslimini takip eden iki hafta içerisinde ise sözleşme bedelinin kalan diğer yarısının ödeneceğinin belirlendiğini, anlaşma gereğince 10.500,00 Euro'nun davalının banka hesabına gönderildiğini, buna karşılık davalının sözleşme konusu mandalinaları göndermediği gibi ödenen bedeli de iade etmediği ileri sürülerek, ödenen bedelin iadesi için başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptaline karar verilmesi talep edilmiş olup, tarafların, satım sözleşmesine konu mandalinanın miktarı ve değeri dikkate alındığında, taraflar arasındaki uyuşmazlığın, tacir olan tarafların ticari işletmesi ile ilgili ve dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan TTK'nın 4. maddesi uyarınca nispi ticari dava niteliğinde olduğu ve Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olduğu, bu nedenle mahkemece, işin esasına girilip, sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, görevsizlik kararı verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu anlaşılmıştır.
Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, ilk derece mahkemesince verilen kararın kaldırılmasına ve dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiş, buna dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere :
1)-Davacı vekili tarafından .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 19/09/2024 tarih, ... Esas ve ... Karar sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun KABULÜNE,
2)-.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 19/09/2024 tarih, ... Esas ve ... Karar sayılı kararının HMK'nin 353/1-a-6 maddesi gereğince KALDIRILMASINA,
3)-Dava dosyanın yeniden yargılama yapılmak üzere .... Asliye Ticaret Mahkemesi'ne GÖNDERİLMESİNE,
4)-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince peşin olarak alınan 427,60.TL istinaf karar harcının kararın kesinleşmesi ile talep halinde davacıya İADESİNE,
5)-Davacı tarafından istinaf için yapılan yargılama giderlerinin esas hüküm ile birlikte İlk Derece Mahkemesince karara BAĞLANMASINA,
6)-6100 Sayılı HMK'nin 333. maddesi gereğince peşin alınan ve harcanmayan gider avansının İlk Derece Mahkemesi'ne İADESİNE,
7)-İnceleme dosya üzerinden yapıldığından lehe vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
8)-6100 sayılı HMK'nın 359/4 maddesi gereğince kararın kesin olması nedeniyle İlk Derece Mahkemesi'nce taraf vekillerine TEBLİĞİNE,
Dair, 6100 sayılı HMK'nin 353/1-a/6 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle kesin olmak üzere 18/02/2025 tarihinde karar verildi.
Başkan
e-imzalıdır
Üye
e-imzalıdır
Üye
e-imzalıdır
Katip
e-imzalıdır