T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2022/1953 - 2025/2667
T.C.
ADANA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
9. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO : 2022/1953
KARAR NO : 2025/2667
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
Başkan :
Üye :
Üye :
Katip :
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : MERSİN 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 08/06/2022
NUMARASI : 2021/... Esas 2022/... Karar
DAVACI : ... -
VEKİLİ : Av.
DAVALI : ... KURUMLARI TİCARET VE
VEKİLİ : Av
DAVANIN KONUSU : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ : 12/12/2025
YAZIM TARİHİ : 12/12/2025
Mersin 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 08/06/2022 tarihli ve 2021/... Esas- 2022/... Karar sayılı kararı aleyhe davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi sonucunda;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;;".. Müvekkilim ...'e ... Ltd.Şti tarafından keşide edilen 08.08.2019 tanzim , 21.02.2020 vade , 90.000,00.TL miktarlı bono ile ilgili olarak önce" İhtiyati Haciz Kararı" alınmış sonra Mersin 1.İcra Dairesi 2020/... Esas sayılı dosyasından kambiyo senetlerine özgü takip yapılmıştır. Müvekkilim yönünden geçerlilik unsurları taşımayan bu kambiyo takibi ve uygulanan hacizler nedeniyle zarara uğramıştır. Kesinleşen takip nedeniyle müvekkilin borçsuzluğunun tespiti, haczedilen paraların istirdatı, ve takip miktarının %20 dan aşağısında olmamak kaydıyla uğranılan zararların tazmini için tazminat talebi zorunluluğu doğmuştur...Bono üzerinde kaşe içindeki ikinci imza aval imzası değildir, bonoda çift şirket kaşesi olduğu için çift imza atılmıştır. Senedin ... lehine düzenlenmesi de bunu göstermektedir. Bono üzerindeki aval olarak yorumlanırsa lehtar ve avalist aynı kişi ise alacaklı ve borçlu sıfatları birleşecek, avalist yönünden borç sona erecektir. ciranta sıfatıyla takip yapıldığında ise ödememe protestosu gönderilmeyip ve süresinde yapılmayan takip geçersizdir. Yargıtay uygulamasına göre, alacağının bulunmadığını bildiği veya bilmesi gereken bir durumda olduğu halde, icra takibine girişen alacaklı, kötüniyetli kabul edilir. Müvekkilim yönünden geçersiz olan bono ile ilgili olarak üstelik ihtiyati haciz alınarak uygulanan hacizler ve takipten dolayı takip miktarının %20 sinden aşağı olmamak üzere tazminata hükmedilmesi gerekir. Mersin 1.İcra Dairesi 2020/... Esas sayılı dosyasından yapılan takipten dolayı müvekkilimin borçlu olmadığının tespitine, Mersin 1.İcra Dairesi 2020/... Esas sayılı dosyasından tahsil edilen paraların istirdatına.." beyanları ile menfi tespit talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;"...Davalı Müvekkil, 5580 Sayılı Kanun çerçevesinde 2003 yılından bu '...' Özel Okullarının faaliyetlerini sürdürmekte olan tacirdir. Bu kapsamda cirantalardan ...(TC:...) veli olarak Davalıya olan borcunu ödeme gayesiyle davaya konu takibe esas bonoyu cirolamakla iyiniyetli hamil Davalıya teslim etmiştir. Vade tarihi geldiğinde, Davalı, 25.02.2020 tarihli ... Yev. No' lu Kartal 20. Noterliği' nce keşide edilmiş protestoya karşın bononun ödenmemesi nedeniyle Mersin 1. Asliye Ticaret Mah. 2020/... D.İş E., 2020/... K. Sayılı dosyasından kurulan ihtiyati haciz kararına dayalı olarak, Mersin 1. İcra Dairesi 2020/... E. Sayılı dosyasından kambiyo senetlerine özgü yol ile takip başlatmıştır. Mahkemeye özellikle ve önemle belirtmek isteriz ki, Davacının titizlikle hazırladığı 'iğfal kaabiliyeti bulunan' bononun mahkeme ve icra dairesince dahi kambiyo vasfında kabul edilmiş, salt bu nedenle ‘ihtiyati haciz’ talebi ve ‘kambiyo senetlerine özgü yol’ ile başlatılmış takibinin reddedilmemiş olduğudur. Davacı, başlatılmış olan icra takip dosyasına sunmuş olduğu -içeriğini asla kabul etmediğimiz- 26.06.2020 tarihli dilekçe ile imzaya itirazda bulunmuştur. Devamla bu itirazından sonuç alamamış Davacı terditli olarak sunmuş olduğu itiraz başlıkları ile huzurdaki davayı açmış ise de resmi belgede sahtecilik, dolandırıcılık ve kanuna karşı hile, M.K. 2 ve 3.’ e aykırı olarak ‘hakkın kötüye kullanılması’ olarak yorumlanacak bu tutumu da göz önünde bulundurulmakla haksız ve mesnetten yoksun davanın reddine ve %20’ den aşağı olmamak üzere tazminata hükmedilmesini dileriz. Davacı aleyhine 'resmi belgede sahtecilik, dolandırıcılık ve diğer' suçları işlemiş olduğu haklı iddiamıza dayalı olarak oluşturulmuş Mersin Cumhuriyet Başsavcılığı' nın 2021/... Soruşturma sayılı dosyasının "T.B.K 74 maddesi gereğince ceza mahkemesince saptanacak maddi vakıaların hukuk hakimini bağlayacağı" gerekçesiyle bekletici mesele yapılmasını öncelikle, önemle ve özellikle dileriz..Haksız ve mesnetten yoksun davaya süresi içerisinde sunmuş olduğumuz cevaplarımızın kabulüne, esasa etkisi göz önünde bulundurularak Mersin CBS' nın 2021/... Soruşturma/devamla kovuşturma dosyasının Bekletici mesele yapılmasına, nihayetinde Davanın reddine ve davacının %20’ den aşağı olmamak kaydıyla tazminata hükmedilmesine, yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini.." beyanları ile davanın reddini talep ettiği görülmüştür.
İLK DERECE MAHKEMESİ'NİN KARAR ÖZETİ :
İlk Derece Mahkemesi kararında özetle; "...Mersin 1. İcra Müdürlüğü'nün 2020/... sayılı dosyasının incelemesi: alacaklının ... Kurumları Tic. Ve San. Ltd. Şti, borçlunun ..., ... Ltd. Şti ile ... olduğu, 90.000,00TL asıl alacak, 755,00TL vekalet ücreti , 3.260,34TL işlemiş faiz, 270,00TL komisyon, 151,80Tl ihtiyati haciz masrafı olmak üzere toplam 94.437,14 TL alacak nedeniyle 24/06/2020 tarihinde takip başlatıldığı görülmüştür. Dava, icra takibine konu çekten dolayı borçlu bulunulmadığının tespiti istemine ilişkindir. Her ne kadar davacı taraf davalının protesto şartını gerçekleştirmeden kendisine takip yaptığını beyan etmiş ise de, davalının protesto evrağını sunduğu ve şartı gerçekleştirdiği anlaşılmakla ve davacının bonodan sorumlu olduğu değerlendirilerek davanın reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. -Davanın Reddine ..." şeklinde karar verildiği anlaşılmıştır.
DAVACI VEKİLİ TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesince verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, müvekkilinin bu bonodan borçlu olmadığını tespit edilmesi gerektiğini daha önce tahsil edilen paraları iade edilmesi gerektiğini haksız icra nedeniyle %20 kötüniyet tazminatının ödenmesi gerektiğini iddia ederek verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
DELİLLER :
Taraf vekillerinin beyan ve dilekçeleri ve tüm dosya kapsamı
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :
Dava, menfi tespit istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi'nce davanın reddine karar verildiği, karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulduğu anlaşılmıştır.
İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.
6102 sayılı TTK'nın 778.maddesi delaletiyle bonolar hakkında da uygulanması gereken aynı kanunun 677.maddesinde "Bir poliçe, poliçe ile borçlanmaya ehil olmayan kişilerin imzasını, sahte imzaları, hayali kişilerin imzalarını veya imzalayan ya da adlarına imzalanmış olan kişileri herhangi bir sebeple bağlamayan imzaları içerirse, diğer imzaların geçerliliği bundan etkilenmez." hükmüne yer verilmiştir.
Buna göre, ticari senetteki geçersiz imza sadece kendisi yönünden hükümsüzlük sonucu doğurur. Senetteki her imza, diğerlerinden bağımsız olarak sadece imza sahibini bağlar. İmzaların istiklali (bağımsızlığı) ilkesi, poliçeye atılı her geçerli imzanın (keşidecinin, cirantanın, avalistin, kabul eden muhatabın imzası gibi) sahibini bağladığını, geçersiz imzaların sahiplerinin sorumlu tutulmamasına rağmen poliçenin geçerliliğini ortadan kaldırmadığını ifade eder. Geçerli imzaların sahipleri, başkasının imzasının geçersiz olduğunu ileri sürerek kambiyo sorumluluğundan kurtulamazlar. Geçersiz bir imza, sahibini bağlamaz ise de, ciro zincirini de koparmaz. Poliçeler bakımından getirilmiş olan bu ilke, TTK m. 778.maddesi yollamasıyla çekler hakkında da uygulanır.
Somut olayda, uyuşmazlık konusu senedin, davadışı ... Ltd. Şti. tarafından davacı (lehtar) ... emrine 08.08.2019 tanzim ve 21.02.2020 vade tarihli 90.000,00 TL bedelli bono olduğu, bononun arka yüzünde sırasıyla davalı ..., ..., ... Kurumları Tic. ve San. Ltd. Şti. ile ... T.A.Ş- Mezitli Mersin Şubesi'ne atfen yapılmış ciroların bulunduğu, ancak ... T.A.Ş- Mezitli Mersin Şubesi'ne atfen yapılan cironun üzerine "İPTAL" kaşesi basılmış olduğu, davacı tarafından bonoyu düzenleyen şirketin müştereken atılan çift imza ile temsil edildiği, uyuşmazlık konusu bonodaki kaşe üzerinde tek imza bulunduğu, kaşe dışında atılan imzanın da kendisine ait olduğu, bu imzanın aval olarak yorumlanması halinde aynı zamanda lehtar olduğundan "lehtar" ve "avalist" aynı kişi olduğundan alacaklı ve borçlu sıfatları birleşeceğinden senetteki borcun sona ereceği ileri sürülmüş ise de, 6102 sayılı TTK'nın 778.maddesi delaletiyle bonolar hakkında da uygulanması gereken aynı kanunun 677.maddesinde düzenlenen "imzaların istiklali" ilkesi düzenlenen uyarınca, davacının hem avalist ve hem de lehtar sıfatıyla kendi adına atılan imzaya bir itirazı bulunmadığına göre senedin lehtarı olması sebebiyle senet bedeli bakımından davalıya borçlu olduğu, davalı tarafından da süresinde keşide edilen protestonun ibraz edildiği anlaşıldığından, ilk derece mahkemesince yazılı şekilde davanın reddine karar verilmesi usul ve esas bakımından hukuka uygun olup, davacı vekilinin aksi yöndeki istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir.
Yukarıda açıklanan sebeplerle İlk Derece Mahkemesi'nce davanın reddine dair verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu, davacı vekilinin istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşıldığından davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere :
1-6100 sayılı HMK'nin 353/1-b.1 maddesi gereğince davacı vekilinin İlk Derece Mahkemesi'nin kararına ilişkin istinaf başvurusunun ESASTAN REDDİNE,
2-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 615,40.TL maktu istinaf karar harcı peşin olarak alınan 80,70.TL'nin mahsubu ile bakiye kalan 534,7TL'nin davacıdan alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
3-6100 sayılı HMK'nin 326/1 maddesi gereğince istinaf başvurusu nedeniyle davacı tarafından yapılan harcamaların kendi üzerine BIRAKILMASINA,
4-6100 sayılı HMK'nin 333. maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının İlk Derece Mahkemesince İADESİNE,
5-6100 sayılı HMK'nin 330. maddesi gereğince inceleme dosya üzerinden yapıldığından vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
6-Kararın DAİREMİZCE taraflara TEBLİĞİNE,
Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, 7036 sayılı Kanunun 7'nci maddesi yollamasıyla 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 361'inci maddesi uyarınca kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Yargıtay nezdinde temyiz kanun yolu açık olmak üzere 12/12/2025 tarihinde oy birliğiyle ile karar verildi.
Başkan Üye Üye Katip
e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır