T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ
T.C.
ADANA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
9. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO : 2022/2033
KARAR NO : 2025/2613
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
BAŞKAN : ... (...)
ÜYE : ... (...)
ÜYE : ... (...)
KATİP : ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : MERSİN 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 23/06/2022
NUMARASI : 2014/... Esas ve 2022/... Karar
DAVACI-BİRLEŞEN
DAVA DAVALISI : ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVALI- BİRLEŞEN
DAVA DAVACISI : ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVANIN KONUSU : Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan)|İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA : İtirazın İptali
İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ : 08/12/2025
KARAR YAZIM TARİHİ : 08/12/2025
Mersin 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 23/06/2022 tarih, 2014/... Esas ve 2022/... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi sonucunda;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalı firmadan 04.03.2014 tarihinde ... nolu alış kontratı ile Metrik tonu 362 USD olan toplam 2.500 Metrik Ton Tayland orijinli uzun taneli pirinç alımı konusunda sözleşme imzaladığını, sözleşmeye göre 1.000 Metrik Tonluk kısmının en geç 12.03.2014 tarihine, kalan miktarın (1.500 Metrik Tonun) 25.03.2014 tarihine kadar davalı firma tarafından tarafımıza teslim edilmesi gerektiğini, ancak davalı firma tarafından 17.03.2014 tarihinde 1.154,32 Metrik ton ve 30.04.2014 tarihinde 275 Metrik Ton olmak üzere toplam 1.429,32 Metrik ton sözleşmeye konu ürün teslim edildiğini, davalı firma tarafından halen müvekkili firmaya 1.070,00 Metrik Ton ürün teslim edilmediğini, teslim edilmeyen kontrata konu mallar için müvekkilinin 21.05.2014 tarihinde Mersin Noterliğinin 11945 yevmiye numaralı ihtarnamesi ile davalı tarafı temerrüde düşürerek, sözleşmeye konu edimini ifa etmediğini ve bilerek ifadan kaçtığını, bu hususta müvekkilininde doğacak tüm zararın davalıdan karşılanacağını ihtarname içeriğinde net bir şekilde belirtildiğini, müvekkilinin davalı ile imzalanan kontrata konu malların 1.000 Metrik tonluk kısmını Metrik Tonunu 417 USD den ve 05.03.2014 tarihli ...-53 nolu kontrat ile Birleşik Arap Emirliklerinde mukim C-I.S. Agro FZE firmasına satışını gerçekleştirdiğini, ancak davalı firmanın anlaşmaya konu malin 1.070,00 Metrik Tonunu yüklemesinden kaynaklanan gecikmeyi müvekkili satış yaptığı firmaya izah ederek 04.04.2014 ve 25.04.2014 tarihlerinde yükleme tarihi revizesi ve gecikmeden kaynaklanan sözleşmeye konu malda indirim yapmak zorunda kaldığını, müvekkili 04.04.2014 tarihli ek kontrat (addendum contract) ile malı teslim etmek zorunda olduğu C-.S. Agro FZE firmasına yükleme tarihini 30.04.201â olarak ve fiyatı 408,7 USD / Metrik Ton olarak revizede anlaşmışlardır. Ancak yine davalı firmanın sözleşmeden doğan ifasını yerine getirmemesinden dolayı müvekkilinin malı dava dışı ... firmasına teslim edemediğini, bu kez müvekkilinin son olarak 25.04.2014 tarihli ek kontrat (addendum contract) ile malı teslim etmek zorunda olduğu ... firmasına yükleme tarihini 30.05.2014 olarak ve fiyatı 402 USD / Metrik Ton olarak revizede anlaştıklarını, ancak yine davalı firmanın sözleşmeden doğan ifasını yerine getîrmemesinden dolayı müvekkilinin malı dava dışı ... firmasına teslim edemediğini ve temerrüde düştüğünü, Müvekkilinin son olarak dava dışı ... firmasına, davalıdan sözleşmeye konu Dava dışı firmanın müvekkilime göndermiş olduğu “debit note” başlıklı borç muhtırasında, ilk sözleşmede malın fiyatı olan 478 USD ile son sözleşme ile belirlenen 402 USD lik fark fatura edildiğini, bu da 1.000,00 Metrik tonluk malda toplam tonda 76 USD " lik bir zarara tekabül etmekte ve toplam zarar 76.000 USD olarak yansıdığını, müvekkili tarafından sözleşmeyi ifa edemediği için ... firmasına 17.06.2014 tarihinde ... A.Ş. aracılığıyla 76.000,00 USD gönderildiğini, müvekkili tarafından sözleşmeyi ifa edemediği için ... firmasına 17.06.2014 tarihinde ... A.Ş. aracılığıyla 76.000,00 USD gönderildiğini, müvekkilinin davalı ile yapmış olduğu sözleşmede tüm edimlerini eksiksiz yerine getirdiğini, defalarca davalıya ihtarname, mail, fax ve telefon görüşmelerivle davalının sözleşmeyi ifa etmediğini ve bu durumda doğacak tüm zararların tazmin edileceğinin bildirildiğini, buna rağmen davalı sözleşmeye konu malların 1.070,00 MetrikTonluk kısmının tesliminden sürekli olarak kaçındığını , davalı tarafça akdedilen sözleşmenin davalı tarafça ifa edilmemesinden doğan zararı olan 76.000,00 USD 'nin dava tarihinden itibaren devlet bankalarının bir yıl vadeli döviz hesabına uyguladıkları en yüksek faiz haddinden işleyecek faizi ile birlikte fiili ödeme günündeki Türk Lirası karşılığının davalıdan tahsiline, ücreti vekalet ve dava masrâflarının davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı şirket ile müvekkili arasında yapılan 04.03.2014 tarihli sözleşme dolayısıyla müvekkili şirketin davacıdan 19.000- USD alacaklı bulunduğunu, bu alacağın tahsili amacıyla Bakırköy 8. İcra Müdürlüğünün 2014/ ... E. sayılı dosyasıyla yapmış oldukları icra takibine davacı tarafından zaman kazanmak amacıyla haksız olarak itiraz edilerek bu takibin durdurulmuş olduğunu, huzurdaki davanın da bu icra takibine karşı zaman kazanmak amacıyla haksız ve kötü niyetli olarak açılmış bulunduğunu, dava dilekçesinde çelişkiler bulunduğunu, sözleşmeye konu malların teslim edileceği düşüncesiyle bu malları Birleşik Arap Emirliklerinde Dubai'de bulunan ... firmasına sattığını iddia ettiğini, ancak, davacının bu iddiasının gerçek olmadığı ve dava dilekçesinde belirtildiği şekilde bir zararının bulunmadığını, davacı firmaya ait www.agrozan.com internet sitesi çıktılarının incelenmesinde davacının malını sattığını iddia ettiği firma hakkında tereddütler oluşturduğunu, bu firmanın ortaklık yapısı ve yetkililerinin kim olduğu ve davacı firma aralarındaki ilişkinin araştırılması gerektiğini, bu kapsamda ... şirketinin gerçekte olup olmadığı varsa şirket sahiplerinin bildirilmesi için Birleşik Arap Emirlikleri Dubai'ye veya Hazine Dış Ticaret Müsteşarlığına müzekkere yazılmasını, dava dilekçesinde davacının 05.03.2014 tarihinde 1.000,- metrik ton malı dava dışı ... firmasına sattığı, ancak bu malın teslim edilmediğinin belirtildiğini, oysa, aynı dilekçede müvekkili şirketin davalıya 25.03.2014 tarihinde 1.154,32 metrik ton ve 30.04.2014 tarihinde 275 metrik ton olmak üzere toplam 1.429,32 metrik ton pirinç teslim edildiğinin belirtilmiş bulunduğunu, bu durumda davacının dava dışı firmaya sattığı maldan daha fazlasının davacıya teslim edilmiş olduğu gibi bir sonucun ortaya çıktığını, davacının bu teslim edilen miktar ile dava dışı firmaya olan yükümlülüklerine pekala yerine getirebilir olduğunu gösterdiğini, bu hususun ise, davacının bir zararının söz konusu olmadığı ve kötü niyetli olduğunu gösterdiğini, müvekkili şirket ile davacı firma arasında 22.11.2013, 10.12.2013, 27.12.2013 tarihlerinde pirinç alım satımı ile ilgili olarak satış sözleşmeleri yapıldığını ve müvekkilinin bu sözleşmeler gereğince malı davacıya teslim etmiş olduğunu, bu sözleşmeleri müvekkilinin akde vefa ilkesine ne kadar titizlikle uyduğunu ve müvekkilinin iyi niyetli olduğunu belirtmek amacıyla dosyaya sunduklarını, müvekkili ile davacı arasında 04.03.2014 tarihinde yapılan sözleşme gereğince malın büyük bir kısmanın davacıya teslim edildiğini, taraflar arasında yapılan sözleşmenin 3. Kontrat ve Tahkim Başlıklı maddesinde İrak ve Türkiye'de yaşanacak force majöre durumlarda kontrat iptal edilir denildiğini, davacı tarafından da bilindiği üzere müvekkili şirketin pirinci Irak pazarından Irak Zaho'da bulunan Majd Al Irak Company firmasından aldığını haksız açılan davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Birleşen dosyada davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; davacı şirket ile davalı şirket arasında 04.03.2014 tarihli 2500 ton Tayland menşeli pirinç alım satım sözleşmesi yapıldığını, bu sözleşmeye göre davacı şirketin, davalı şirkete 17.03.2014 tarihinde 417.863,84 USD bedelli 1.154 ton 320 kg ve 30.04.2014 tarihinde ....550 USD bedelli 275 ton Tayland pirincini teslim ettiğini, davalı şirket tarafından bu teslimatlara karşılık kısmi ödeme yapıldığını ancak davacının bu teslimatlardan dolayı 19.000,00 USD bakiye alacağı kaldığını, bunun üzerine davacı şirketin bakiye 19.000,00 USD alacağını tahsil etmek için Bakırköy 8. İcra Müdürlüğünün 2014/... esas sayılı dosyası ile icra takibine geçildiğini, davalı/borçlunun itirazının iptali ile takibin devamına, haksız ve kötüniyetli itiraz ettiğinden % 20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatının davalı/borçludan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Birleşen dosyada davalı vekili, cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasında imzalanan sözleşmeye göre 1.000,00 metrik tonluk kısmının en geç 12.03.2014 tarihine, kalan miktarın 25.03.2014 tarihine kadar davacı firma tarafından davalı tarafa teslim edilmesi gerektiğini, ancak davalı firma tarafından sözleşmeye konu ürünün eksik teslim edildiğini, davacı firma tarafından halen davalı firmaya 1.070,00 metrik ton ürün teslim edilmediğini, tüm bu nedenlerden ötürü davacı tarafından açılan haksız davanın reddine, davacının haksız icra takibi başlatması yüzünden % 20'den aşağı olmamak şartı ile davacıya tazminata hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ'NİN KARAR ÖZETİ :
Mersin 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 23/06/2022 tarih, 2014/... Esas ve 2022/... Karar sayılı kararında, davacının dava dışı ... firması ile yapmış olduğu sözleşme ve yazışmaların her zaman düzenlenmesi mümkün olan belgeler olduğu, Bakanlık vasıtası ile yapılan bütün yazışmalara rağmen dava dışı ... firmasının yetkili ve ortak bilgilerine ulaşılamadığı, bu nedenle adı geçen firmanın gerçekten var olan bir firma olup olmadığı ve mezkur firma ile davacı arasında organik bir bağ olup olmadığının da tespit edilemediği, yine sözleşme uyarınca davalı tarafından teslim edilemeyen 1070 metrik ton pirincin teslim edilememesinin ve ifa imkansızlığının force majeure kapsamında davalıya yüklenemeyen bir sebepten dolayı meydana geldiği, 04.03.2014 tarihli sözleşmenin kontrat ve tahkim bölümünde " anlaşmazlık durumlarında TC Mersin Ticaret Mahkemeleri, Irak ve Türkiye ' de yaşanacak force majeure durumlarda kontrat iptal edilir" ibaresinin bulunduğu, bu tarihte Irak' da meydana gelen olaylar nedeni ile ifa imkansızlığının olduğu, bilirkişi heyet raporunun da bu hususu doğruladığı gerekçesi ile asıl davanın reddine birleşen davanın mahkemece alınan SMMM bilirkişi raporlarına göre davacının takip tarihi itibari ile davalıdan 6.801,30.TL alacaklı olduğunu, davacı alacaklı tarafından takip tarihinden sonra defter kayıtlarında takip talebindeki miktar kadar düzeltme yapıldığı ancak sonradan eklenen bu kayıtlara itibar edilemeyeceği gerekçesi ile birleşen davanın kısmen kabulüne, karar verilmiştir.
DAVACI BİRLEŞEN DOSYA DAVALISI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davacı birleşen dosya davalısı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Esas dosya yönünden müvekkiline mal teslimi tam yapılmadığından müvekkilinin üçüncü taraflara karşı taahhütlerini yerine getiremediğini, bu nedenle cezai şart ödemek zorunda kaldığı buna ilişkin dekontun dosyaya sunulduğunu, her ne kadar karşı tarafça ve gerekçeli kararda "müvekkiline teslim edilen maldan üçüncü tarafa karşı verilen taahhüdün yerine getirilebileceği belirtilmişse de", dilekçelerinde de belirttildiği üzere "müvekkil yıllık 30 - 40 milyon TL arası cirosu olan, büyük sözleşmeler imzalayan ve farklı firmalara farklı taahhütleri olan bir şirket olduğunu, davalı tarafça dile getirilen teslim edilen ilk parti malı teslim etseydi müvekkilinin temerrüde düşmeyeceği iddiası son derece geçersiz ve hukuktan uzak bir yaklaşım olduğunu, müvekkilinin bir program dâhilinde çalışıp müşterilerine gelen malları taahhütleri çerçevesinde dağıtarak edimlerini ifa ettiğini, her şirketin kendi iç işleyişi, plan ve programının farklı olduğunu, müvekkil şirketin burada doğal olarak karşı tarafın edimini süresinde yerine getireceğine güvendiği için üçüncü taraflara karşı kendi edimlerini düzenlediğini, karşı tarafın bu iddiası tamamen kendi kusur ve eksikliğinin üzerini örtme amaçlı olduğunu, ayrıca dosya kapsamında alınan bilirkişi raporları arasında mevcut bulunan çelişkiler de tam olarak giderilmeden karar verildiğini, bu durumda yine verilen karar yönünden hukuka aykırılık söz konusu olduğunu, birleşen dosyada karşı taraf, Mersin 1.İcra Müdürlüğü 2014/7022 E. Sayılı dosyasına tarafça yapılan itirazın iptalini istemiş olduğunu ve Yerel Mahkemece kısmen kabul kısmen red kararı verildiğini, Mahkemece birleşen dosya yönünden verilen karar da usul ve yasaya aykırı olduğunu, karara dayanak olarak alınan bilirkişi raporlarında yapılan hesaplamalar ve değerlendirmeler hatalı olup bu hatalı hesaplamalar doğrultusunda davanın reddi yerine kısmen kabul kararı verilmesi hukuka aykırılık oluşturduğunu, takip tarihinde müvekkil şirketin karşı tarafa herhangi bir borcunun bulunmadığını, eksik inceleme ve hatalı bilirkişi raporu doğrultusunda verilen kararın kaldırılmasına yeniden incelenerek taraflarınca açılan tazminat davanın kabulüne ; karşı tarafça açılan birleşen dosya itirazın iptali davasının ise reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DAVALI BİRLEŞEN DOSYADA DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davalı Birleşen Dosyada Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; icra takibine konu olan alacağın konusu 30.04.2014 tarihli ... seri nolu ....550USD bedelli faturadan kaynaklı bakiyenin alacağını, alacak talebinin ticari defterlere dayanmadığını, dolayısıyla faturanın tarafların ticari defterlerinde yer almasının yeterli olmadığını, tarafların ticari defterlerine bu faturanın işlendiğini, bu hususun bilirkişi raporu ile sübuta erdiğini, faturanın ticari defterlerde yer alması hukuken yeterli olduğunu, icra takibine konu olan 30.04.2014 tarihli ....550USD bedelli fatura her iki tarafın ticari defterlerinde var olduğunu, bu faturaya karşılık yapılan ödemeler ve miktarları hakkında da ihtilafın bulunmadığını, bilirkişi ek raporu ile bu durum tespit edildiğini, bilirkişi ek raporu ile müvekkilinin 02.06.2014 icra takip tarihinde Mersin İcra Müdürlüğünün 2014/7022Esas sayılı dosyasına konu olan 30.04.2014 tarihli ... seri nolu ....550USD bedelli faturadan dolayı davalı şirketten 19.000USD alacaklı olduğunun tespit edildiğini, bu tespitle 19.000USD üzerinden alacak talebinin subuta erdiğini, mahkemece bu husus gözönüne alınarak davanın kabulüne karar verilmesi gerektiğini, ancak mahkemenin davanın kısmen kabulüne karar verdiğini, mahkeme kararının birleşen dosya yönünden usul ve hukuka aykırı olduğunu, yerel mahkeme kararının birleşen dosya yönünden kaldırılmasını karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER :
Mersin 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 23/06/2022 tarih, 2014/... Esas ve 2022/... Karar sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamı
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :
Asıl Dava, sözleşmenin ifa edilmemesinden kaynaklı tazminat, birleşen dava ise itirazın iptali istemine ilişkindir.
Asıl davada davacı vekili tarafından, davacının davalıdan 04.03. 2014 tarihinde toplam 2.500 Metrik Ton Tayland Orjinli uzun taneli pirinç alımı konusunda anlaştığı, sözleşme gereğince 1.000 Metrik Tonluk kısmın 12.03.2014 tarihine kadar kalan miktarın 25.03.2014 tarihine kadar davalıya teslim edilmesi gerektiği, ancak davalı tarafından 17.03.2014 tarihinde 1.154,32 Metrik Ton , 30.04.2014 tarihinde 275 Metrik Ton ürün teslim edildiği, davacının davalı ile yapılan sözleşmeye konu malın 1.000 metrik tonluk kısmını ... firmasına satışını gerçekleştirdiği, davalı ile yapılan sözleşmeye güvenerek son teslim tarihini 07.04.2014 olarak belirlediği, ancak davalının malı teslim etmemesi nedeniyle dava dışı şirkete fiyat indirimi yapmak zorunda kaldığını, ancak davalının sözleşmeyi ifa etmemesi nedeniyle dava dışı ... firmasına teslim yapamadığı, davacının sözleşmeyi ifa edememesi nedeniyle dava dışı ... firmasına 76.000 USD ödeme yaptığı belirtilerek sözleşmenin davalı tarafından ifa edilmemesi nedeniyle 76.000,00 USD'nin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, davalı vekili, davacının dava dışı firmaya sattığını beyan ettiği maldan daha fazlasının davacıya teslim edildiğini, dava dışı firmaya sattıldığı belirtilen pirinç fiyatlarının gerçeği yansıtmadığını, taraflar arasında yapılan sözleşmenin 3. Maddesinde Irak ve Türkiye'de yaşanacak force majöre durumlarında kontratın iptal edileceğinin düzenlendiği, mücbir sebep nedeniyle davalının sorumlu tutulamayacağı, davacı şirket ile dava dışı şirket arasındaki ilişkinin araştırılması gerektiği, davalının davacıdan alacaklı olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Birleşen davada davacı vekili tarafından, taraflar arasında 04.03.2014 tarihinde pirinç alım satım sözleşmesi yapıldığı, bu sözleşme kapsamında davalıya 17.03.2014 tarihinde 1154 ton 320kg ve 30.04.2014 tarihinde 275 ton pirinç teslim edildiği, bu teslimatlar nedeniyle davacınınn 19.000 USD bakiye alacağının kaldığını, bakiye alacağın tahsili için davalı hakkında başlatılan icra takibine haksız olarak itiraz edildiğini belirterek itirazın iptaline takibin devamına karar verilmesini talep etmiş, davalı vekili davalı tarafından sözleşmeye konu ürünün eksik teslim edildiğini, davacının dava konusu etmiş olduğu 19.000,00 USD'nin teslim edilmeyen mallara ilişkin olduğu, davalının gönderilmeyen malların bedelini ödemesinin söz konusu olamayacağını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İlk derece mahkemesince asıl davanın davanın reddine, birleşen davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ve işbu karara karşı davacı birleşen dosya davalı vekili ve davalı birleşen dosya davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.
İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.
6098 sayılı Kanun'un 138 inci maddesinin birinci fıkrasında "Sözleşmenin yapıldığı sırada taraflarca öngörülmeyen ve öngörülmesi de beklenmeyen olağanüstü bir durum, borçludan kaynaklanmayan bir sebeple ortaya çıkar ve sözleşmenin yapıldığı sırada mevcut olguları, kendisinden ifanın istenmesini dürüstlük kurallarına aykırı düşecek derecede borçlu aleyhine değiştirir ve borçlu da borcunu henüz ifa etmemiş veya ifanın aşırı ölçüde güçleşmesinden doğan haklarını saklı tutarak ifa etmiş olursa borçlu, hâkimden sözleşmenin yeni koşullara uyarlanmasını isteme, bu mümkün olmadığı takdirde sözleşmeden dönme hakkına sahiptir. Sürekli edimli sözleşmelerde borçlu, kural olarak dönme hakkının yerine fesih hakkını kullanır." hükmü bulunmaktadır.
Dosya kapsamında bulunan Alış Kontratı başlıklı 04.03.2014 tarihli sözleşmenin 13. Kontrat ve Tahkim maddesinin " Irak ve Türkiye'de yaşanacak Force Majore durumlarında kontrat iptal edilir" şeklinde düzenlendiği anlaşılmaktadır.
Somut olayda; davacı tarafından 04.03.2014 tarihli sözleşmedeki edimin davalı tarafından zamanında ve tamam olarak yerine getirilmediği bu nedenle zarara uğradığını ileri sürülmekte olup, dosya kapsamı ile tarafların 2500 metrik ton pirin satışı konusunda anlaştığı, davalı tarafından 1.493,32 metrik tonluk pirinccin davacıya teslim edildiği, geri kalan 1.070 metrik tonluk kısmın ise teslim edilmediği konularında taraflar arasında uyuşmazlık bulunmadığı, davalının sözleşmenin mücbir sebeplerden dolayı yerine getirilemediğini savunduğu, mücbir sebebin olayın özelliklerine göre değerlendirilmesi gerektiği, ilk derece mahkemesince alınan bilirkişi raporunda bölgede yaşanan fiili oluşumların ifayı güçleştiren durumlardan sayılabileceği, bu hususun davalıya yüklenemeyecek sebeplerden olduğunun belirtildiği, taraflar arasında ki 04.03.2014 tarihli sözleşmede de "Irak ve Türkiye ' de yaşanacak force majeure durumlarda kontrat iptal edilir" maddesinin de bulunduğu, bu durumda mahkemece davalının teslim edilemeyen 1070 metrik ton pirincin teslim edilmemesinin davalıya yüklenemeyen bir sebepten dolayı meydana geldiğinin kabulünün yerinde olduğu HMK'nın 190 ve TMK'nın 6. maddesi gereğince davalının sözleşmeyi tam olarak yerine getirmemesi nedeniyle zarara uğradığının tazminat talebinde bulunan davacı tarafından ispatlanması gerektiği,
dava dışı Birleşik Arap Emirliklerinde mukim ... firmasına satışı yapılan 1000 metrik ton pirinç teslim edilemediği ve bu nedenle zarara uğradığı ileri sürülmüş ise de davacıya 1.070 ton pirincin teslim edildiği, davacının dava dışı 3. Kişiye yükümlülüğüne yerine getirmesine engel bulunmadığı, davacının teslim edilen ürünün daha önce başka şirketlere satıldığı iddiasının usulüne uygun yazılı deliller ile ispat edilemediği, davacının dava dışı firma ile yapmış olduğu sözleşmenin her zaman düzenlenmesi mümkün belgelerden olup davacının zararının varlığı ispatlar nitelikte olmadığı, sonuç olarak ilk derece mahkemesince asıl davanın reddine karar verilmiş olmasının usul ve yasya uygun olduğu davacı birleşen dosya davalı vekilinin aksi yöndeki istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır
Taraf vekillerinin birleşen dosya yönünden yapılan istinaf sebeplerinin incelenmesinde; davalı birleşen dosya davacısı Hajar Grup Petrol Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi tarafından davacı birleşen dosya davalısı Agrozan Tarım Ürünleri Gıda Üretim İth.İhr.San.ve Tic.Ltd.Şti hakkında 39.710,00.TL fatura alacağı 421,85.TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 40.131,85.TL için genel haciz yoluyla takip başlatıldığı, takip dayanağı olarak 30.04.2014 tarihli, 99550 USD bedelli faturanın 19.000 USD bakiye alacağının gösterildiği, birleşen davada davacı tarafından taraflar arasında yapılan 04.03.2014 tarihli sözleşme gereğince davalıya toplam 275 ton Tayland pirincinin teslim edildiği, bu teslimatlara karşılık kısmi ödeme yapıldığı, ancak bakiye 19.000,00 USD nin ödenmediğinin ileri sürüldüğü, sözleşme konusu 275 ton pirincin davalıya teslim edildiğine ilişkin taraflar arasında ihtilaf bulunmadığı, davalı tarafından teslim alınan ürünün bedelinin tamamının ödendiğinin ispat yükünün davalıda olduğu, ilk derece mahkemesince alınan bilirkişi raporuna göre takip dayanağı 30.04.2014 Tarihli ... Fatura Numaralı ....550,00 USD bedelli faturanın davalı defterlerinde kayıtlı olduğu ayrıca yıl sonu kapanış kaydının yapıldığı 31.12.2014 tarihinde davalı Argozan Ltd. Şti 'nin davacı Haj Ar Grup Petrol Sanayi ve Ticaret A.Ş. 19.000 USD (44.059,10.TL) bakiye borcunun olduğunun tespit edildiği, davalının kendi ticari defterlerindeki kayıtların aleyhine delil teşkil etiği, davalının kendi ticari defterlerinde yer alan 19.000,00 USD borcun ödendiğinin ispatlar nitelikte yazılı delil sunmadığı, bu durumda ilk derece mahkemesince birleşen davanın 39.710,00.TL asıl alacak üzerinde kabulüne karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde 6.801,30.TL asıl alacak yönünden kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiş, açıklanan nedenlerle davacı birleşen dosya davalı vekilinin istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı, davalı birleşen dosya davacı vekilinin bu yöndeki istinaf sebeplerinin yerinde olduğu anlaşılmıştır.
Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı birleşen dosya davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davalı birleşen dosya davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, ilk derece mahkemesince verilen kararın kaldırılarak yeniden hüküm kurulmasına, asıl davanın reddine, birleşen davanın kısmen kabulüne birleşen davada 39.710,00.TL asıl alacak yönünden itirazın iptali ile takibin devamına, icra takibi öncesi temerrüd gerçekleşmediğinden takip talebindeki işlemiş faiz yönünden talebin reddine karar vermek gerekmiş buna dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM; Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere :
1-6100 sayılı HMK'nin 353/1-b.1 maddesi gereğince davacı- birleşen dosya davalı vekilinin İlk Derece Mahkemesi'nin kararına ilişkin istinaf başvurusunun ESASTAN REDDİNE,
1-Davalı-birleşen dosya davacı vekilinin Mersin 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 23/06/2022 tarih, 2014/... Esas ve 2022/... Karar sayılı kararına ilişkin istinaf başvurusunun KABULÜNE,
2-6100 sayılı ...nun 353/1-b/2. maddesi uyarınca Mersin 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 23/06/2022 tarih, 2014/... Esas ve 2022/... Karar sayılı KARARININ KALDIRILMASINA,
3-HMK'nın 353/1-b-3 maddesi gereğince YENİDEN ESAS HAKKINDA HÜKÜM KURULMASINA,
Esas dosyada;
4-Davanın REDDİNE,
5- Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
6-Davalı tarafından yapılan 1.935,00.TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalı tarafa VERİLMESİNE,
7-Karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre kademeli olarak hesaplanan ve takdir edilen 19.150,00.TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak kendisini bir vekil ile temsil ettiren davalı tarafa VERİLMESİNE,
8-Peşin alınan 2.732,40.TL harçtan karar tarihi itibariyle alınması gereken 80,70- TL red harcının mahsubu ile bakiye 2.651,70.TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı tarafa İADESİNE,
9-Dosyada mevcut olan harcanmayan davacı/ davalı tarafından yatırılan gider avansının sarf edilmeyen kısmının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya/ davalıya İADESİNE,
Birleşen 2014/727 Esas sayılı dosyada;
Davanın KISMEN KABUL, KISMEN REDDİ ile;
1-Davalı-borçlunun Mersin 1. İcra Müdürlüğünün 2014/7022 Esas sayılı icra dosyasına yaptığı İTİRAZININ 39.710,00.TL asıl alacak yönünden İPTALİNE, takibin iş bu asıl alacak ve takip tarihinden itibaren asıl alacağa işleyecek değişen oranlarda avans faiz oranı üzerinden DEVAMINA, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,
2-İİKnun 67/2 maddesi uyarınca hükmolunan alacak üzerinden %20 oranında takdir edilen 7.942,00.TL icra inkar tazminatının davalı-borçludan tahsili ile davacı-alacaklıya VERİLMESİNE,
3)-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince karar tarihi itibarıyla alınması gereken 2.712,59.TL karar ve ilam harcından peşin olarak alınan 678,15.TL harcın mahsubu ile bakiye 2.034,44.TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
4-Birleşen dosyada davacı tarafından dava açılışı sırasında yatırılan, 25,20.TL Başvurma Harcı ve 678,15.TL Peşin Harç olmak üzere toplam 703,35.TL harcın davalıdan alınarak davacı tarafa VERİLMESİNE,
5-Birleşen dosyada davacı tarafından yapılan 582,75.TL yargılama giderinin davanın kabul ve ret oranına göre hesaplanan ve takdir edilen 570,36.TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine, bakiye giderin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
6-Kabul edilen dava değeri üzerinden karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan AAÜT'ne göre hesaplanan 39.710,00.TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak kendisini vekil ile temsil ettiren davacı tarafa VERİLMESİNE,
7-Reddedilen dava değeri üzerinden karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre hesaplanan 421,85.TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak kendisini vekil ile temsil ettiren davalı tarafa VERİLMESİNE,
8-Dosyada mevcut olan harcanmayan gider ve delil avansının sarf edilmeyen kısmının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara İADESİNE,
İstinaf incelemesi yönünden;
1- 492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 615,40.TL karar ve ilam harcından peşin alınan 80,70.TL istinaf karar harcının mahsubu ile bakiye 534,70.TL harcın davacı birleşen dosya davalısından alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
2)-İstinaf kanun yoluna başvuran davacı birleşen dosya davalısı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerinde BIRAKILMASINA,
3)-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince davalı birleşen dosya davacısından peşin alınan 80,70.TL istinaf karar harcının kararın kesinleşmesi ile talep halinde davalı birleşen dosya davacısına İADESİNE,
4)-6100 sayılı HMK'nun 326/1 maddesi gereğince 220,70.TL başvurma harcı, 36,75.TL tebligat gideri ve 121,00.TL posta masrafı olmak üzere toplam 378,45.TL yargılama giderinin davacı birleşen dosya davalısından alınarak davalı birleşen dosya davacısına VERİLMESİNE,
5)-4-6100 sayılı HMK'nın 330. maddesi gereğince inceleme duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
6)-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının İlk Derece Mahkemesince İADESİNE,
7-6100 sayılı HMK'nın 359/4 maddesi gereğince kararın Dairemizce taraf vekillerine TEBLİĞİNE,
Dair, dairemizce dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda oy birliğiyle, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 361/1 maddesi gereğince Dairemiz kararının tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde Yargıtay nezdinde temyiz kanun yolu açık olmak üzere 08/12/2025tarihinde karar verildi.
...
Başkan
...
¸e-imzalıdır
...
Üye
...
¸e-imzalıdır
...
Üye
...
¸e-imzalıdır
...
Katip
...
¸e-imzalıdır