T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ
T.C.
ADANA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
9. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO : 2022/2448
KARAR NO : 2025/2652
KARAR TARİHİ : 10/12/2025
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
BAŞKAN : ... (...)
ÜYE : ... (...)
ÜYE : ... (...)
KATİP : ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : İSKENDERUN ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 09/02/2022
NUMARASI : 2020/... ESAS 2022/... KARAR
DAVACI : ... -...- ...
DAVALI : 1 -... -...-
VEKİLİ : Av. ...-
DAVALI : 2 -153 CEZAEVİ AKKENT MOTORLU TAŞIMA KOOP- Arpaderesi Arsuz/ HATAY
BİRLEŞEN MAHKEMEMİZİN 2021/588 ESAS 2021/502 KARAR SAYILI DOSYADA
DAVACI : ... - ... ...
DAVALI : ...Arpaderesi Arsuz HATAY
DAVA : Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ : 10/12/2025
KARAR YAZIM TARİHİ : 10/12/2025
İskenderun Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/... esas 2022/... karar sayılı kararına karşı istinaf başvurusu üzerine dosya Dairemize gönderilmiş olmakla, dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.
Üye hakimin görüşü değerlendirildi.
DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ :
Asıl dosyada davacı vekili; müvekkili davacının abisi olan davalıya ait ... plaka sayılı 2004 model ... marka minibüsün İskenderun-Akkent Arpaderesi güzergahında 153 nolu çalışma sıra hattının 1/2 sini bütün hukuki vecibeleri ile birlikte İskenderun 1. Noterliğinin 29 Eylül 2009 tarih ... yevmiye numaralı satım işlemi ile davacı müvekkilinin satın aldığını, aradan belli bir zaman geçmesinden sonra davacı abisi olan davalıya satış işleminin neden kooperatif kayıt defterine işlenmediğini sorduğunda bir sıkıntı olmayacağını her nasılsa abi kadeş olduğunu bildirdiğini, müvekkilinin tescil işleminin halen yapılmadığını öğrendiğini, 20 Mart 2017 tarihinde davalı tarafa İskenderun 1. Noterliği'nin ... yevmiye numarası ile ihtarname çektiğini, müvekkili davacının mağdur olduğunu, davalarının kabulü ile davalı adına kayıtlı olan ... plaka ayılı 2004 model ... marka minibüsün İskenderun-Akkent Arpaderesi güzergahında 153 nolu çalışma sıra hattının 1/2 sinin 29 Eylül 2009 tarihinde İskenderun 1. Noterliği'nin 29/09/2019 tarih ve ... yevmiye nolu satış sözleşmesi ile satıldığının tespiti ile davalı adına tesciline karar verilmesini talep ve dava ettiği anlaşılmıştır.
Birleşen dosyada davacı vekili; Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/... esas sayılı dosyasında Sınırlı Sorumlu 153 Akkent Motorlu Taşıma Koop. Adına ayrı bir dava açılması için süre verildiğini, davalıya ait ... plakalı minibüsün İskenderun-Akkent Arpaderesi güzergahında 153 nolu çalışma sıra hattının 1/2'sini bütün hukuki vecibeleri ile birlikte davacının satın aldığını, satın alma işlemini İskenderun 1. Noterliği'nin 29. Eylül 2009 tarihli ve ... yevmiye numaralı işlem ile satım işleminin gerçekleştiğini, ancak davalının satım işlemini kooperatif kayıt defterine işlenmediğini, tescil işleminin yapılmadığını öğrenmeleri üzerine 20 Mart 2017 tarihinde davalı tarafa İskenderun 1. Noterliği'nin ... yevmiye numaralı ihtarnamesinin çekildiğini belirterek davanın kabulüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ :
Davalı vekili, davanın görevsiz mahkemede açıldığını, davanın ticari bir dava olmadığını, görev yönünden itirazda bulunduklarını, açılan davanın haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, dava konusu satın alma işleminin noter huzurunda gerçekleşsede de para karşılığı yapılan bir satış işlemi olmadığını, davacı tarafından çalışma sıra hattının yarısının devri konusunda müvekkili davalıya ödenmiş her hangi bir para bulunmadığını, davacı tarafından satışa ilişkin olarak müvekkili davalıya her hangi bir bedel ödenmediğinden davacı bu dava ile sebepsiz zenginleşmeye yol açtığını, ortada bir bedel bulunmadığından bu devir gerçek ve usule uygun bir devir olmadığını, davacı tarafından 2009 yılında çalışma sıra hattının yarısının devir alındığı iddia edildiğini, davacı bu zamana kadar tescil işlemi ya da satış işleminin kooperatif kayıt defterine işlenmesi konusunda müvekkili davacıya karşı bir girişide bulunmadığını, 8 yıl sonra ihtarname göndererek iş bu davayı açtığını, davacının devrin gerçek olmadığını bildiği için bu kadar sene beklediğini, zamanaşımına uğradığını, hattın 1/2 oranında devri kooperatif ana sözleşme hükümlerine ve koperatif uygulamalarına göre mümkün olmadığını, açılan davayı kabul etmediklerini, davanın reddine karar verilmesini talep ve dava ettiği anlaşılmıştır.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ :
Yerel mahkemece verilen karar ile; " Davacı taraf, davacının, davalıya ait ... plaka sayılı 2004 model ... marka minibüsün İskenderun-Akkent Arpaderesi güzergahında 153 nolu çalışma sıra hattının 1/2 sini bütün hukuki sorumlulukları ile birlikte İskenderun 1. Noterliğinin 29 Eylül 2009 tarih ... yevmiye numaralı satım işlemi ile satın aldığını, aradan belli bir zaman geçmesine rağmen tescil işleminin halen yapılmadığını öğrendiğini, 20 Mart 2017 tarihinde davalı tarafa İskenderun 1. Noterliğinin ... yevmiye numarası ile ihtarname çektiğini ancak sonuç alamadığını ileri sürerek, davalı adına kayıtlı olan ... plaka ayılı 2004 model ... marka minibüsün İskenderun-Akkent Arpaderesi güzergahında 153 nolu çalışma sıra hattının 1/2 sinin 29 Eylül 2009 tarihinde İskenderun 1. Noterliği'nin 29/09/2019 tarih ve ... yevmiye nolu satış sözleşmesi ile satıldığının tespiti ile davalı adına tesciline karar verilmesini talep etmiş buna ilişkin noter sözleşmesini sunmuş ve yargılama aşamasında dinlenen tanıklar davacı taraf iddiaları doğrulamışsa da Hatay Büyükşehir Belediye Başkanlığından ve 153 Cezaevi Akkent Motorlu Taşıma Kooperatifinden gelen cevap incelendiğinde aynı hattın 1/2 şeklinde birden fazla kişiye tescilinin yapılamadığı bildirildiğinden davacının tescile yönelik davasının reddine" şeklinde karar verilmiştir.
DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davacı tarafından verilen istinaf dilekçesi ile; dosya kapsamında haklılığının ortada olduğunu belirterek, davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER :
Taraf vekillerinin beyan ve dilekçeleri ve tüm dosya kapsamı.
GEREKÇE :
Dava ve birleşen dava, taşıma kooperatifinde çalışan aracın çalışma sıra hattının satış sözleşmesi ile satıldığının tespiti ile tescili talebine ilişkindir.
Davacı tarafından, davalıya ait aracın, 1/2' sini noterde yapılan satış sözleşmesi ile satın aldığı, birleşen dosya davalısı kooperatifin, satış işlemi ile aracın 1/2 sahibi olmasına rağmen, sıra hattının kendisine ait olduğunu kayıt defterine işlemediği iddia edilerek, kooperatif sıra hattının 1/2'sinin adına satışının yapıldığının tespiti ve tescili talebinde bulunulmuş, asıl dosya davalısı ise, mahkemenin görevsiz olduğunu, aracın satış bedelinin davacı tarafından ödenmediğini, devrin usule uygun yapılmadığını, sıra hattının 1/2'sinin devrinin, Kooperatif Ana Sözleşmesine göre mümkün olmadığını, davanın reddi gerektiğini savunmuş, davanın açıldığı İskenderun Asliye Ticaret Mahkemesi'nce görevsizlik kararı verilerek, dosya İskenderun 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmiş, mahkemece, davaya bakmakla görevli mahkemenin Ticaret Mahkemesi olduğu gerekçesiyle karşı görevsizlik kararı verilmiştir.
Karara karşı davacı tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.
Dosya istinaf aşamasındayken davacı ...'in nüfus kaydının incelenmesinden 07/03/2024 tarihinde öldüğü anlaşılmıştır.
Dava devam ederken taraflardan birinin ölmesi halinde MK 27/1. maddesi gereğince ölen kişinin taraf ehliyeti son bulur. Bu nedenle, davaya ölen tarafa karşı veya onun tarafından devam edilmesine imkan yoktur. Ölü kişi adına hüküm kurulamaz. Yalnız öleni ilgilendiren yani mirasçılara geçmeyen haklara ilişkin davalar tarafın ölümü ile konusuz kalır. Yalnız ölen tarafı ilgilendirmeyen, yani mirasçıları da ilgilendiren, mirasçıların malvarlığı haklarını etkileyen davalar tarafın ölümü ile konusuz kalmaz. Bu davalara, ölen tarafın mirasçıları tarafından veya ölen tarafın mirasçılarına karşı devam edilir.
Öte yandan; yargılama sırasında taraflardan birinin ölmesi halinde, ölen tarafın ehliyeti sona ereceğinden, ölen tarafın vekili varsa ölüm ile vekalet ilişkisi de kural olarak sona erer (TBK m.43/1, 513/1). Vekilin davaya devam etmesi mümkün olmayıp, sadece bu kişinin mirasçıları tarafından davaya devam edilebilir.
Somut olayda; davacı ...'in, dosya İstinaf aşamasındayken 07/03/2024 tarihinde vefat ettiği anlaşıldığından, öncelikle, vefat eden davacının nüfus kaydının incelenerek, mirasçılarına usulüne uygun tebligat yapılıp, mirası reddetmeyen mirasçılarının mecburi dava arkadaşı olarak yöntemince davaya katılımı sağlanmak, mirasçılar davayı birlikte takip etmekten kaçınırlarsa, terekeye temsilci tayin ettirmek suretiyle, taraf teşkili sağlandıktan sonra, ayrıca birleşen 2021/588 E. Sayılı dosya davalısına, dava dilekçesi ve eklerinin tebliğ edilerek, ortaya çıkacak sonuca göre esas hakkında bir karar verilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, ilk derece mahkemesi tarafından verilen kararın esası ve davacının istinaf sebepleri incelenmeksizin, kararın HMK'nun 353/1-a.4 maddesi uyarınca kaldırılmasına ve dosyanın, taraf teşkili hususundaki eksiklikler tamamlanıp yeniden hüküm kurulmak üzere ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiş, buna dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere :
1)-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun esası incelenmeksizin KABULÜNE,
2)-İskenderun Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 09/02/2022 tarih, 2020/... Esas, 2022/... Karar sayılı kararının HMK.'nin 353/1-a-4 maddesi gereğince KALDIRILMASINA,
3)-Dava dosyasının yeniden yargılama yapılmak üzere İskenderun Asliye Ticaret Mahkemesi'ne GÖNDERİLMESİNE,
4)-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince peşin olarak alınan 80,70.TL istinaf karar harcının kararın kesinleşmesi ile talep halinde davacı'ya İADESİNE,
5)-Davacı tarafından istinaf için yapılan yargılama giderlerinin esas hüküm ile birlikte İlk Derece Mahkemesince karara BAĞLANMASINA,
6)-6100 Sayılı HMK'nin 333. maddesi gereğince peşin alınan ve harcanmayan gider avansının İlk Derece Mahkemesi'ne İADESİNE,
7)-İnceleme dosya üzerinden yapıldığından lehe vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
8)-6100 sayılı HMK'nin 7035 sayılı yasanın 30. maddesiyle değişik 359/4 maddesi gereğince kararın kesin olması nedeniyle İlk Derece Mahkemesi'nce taraf vekillerine TEBLİĞİNE,
Dair, 6100 sayılı HMK'nin 353/1-a/4 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle kesin olmak üzere 10/12/2025 tarihinde karar verildi.
...
Başkan
...
¸e-imzalıdır
...
Üye
...
¸e-imzalıdır
...
Üye
...
¸e-imzalıdır
...
Katip
...
¸e-imzalıdır