T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2022/1277 - 2025/2125
T.C.
ADANA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
9. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO : 2022/1277
KARAR NO : 2025/2125
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
BAŞKAN :
ÜYE :
ÜYE :
KATİP :
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : ... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 20/10/2021
NUMARASI : 2018/219 Esas ve 2021/397 Karar
DAVACI : ... ... ULUSLARARASI LİMAN İŞLETMECİLİĞİ ANONİM ŞİRKETİ
VEKİLLERİ : Av.
DAVALI : ... GEMİ İŞLETMECİLİĞİ A.Ş.
VEKİLLERİ : Av.
DAVANIN KONUSU : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ : 20/10/2025
KARAR YAZIM TARİHİ : 20/10/2025
... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 20/10/2021 tarih, 2018/219 Esas ve 2021/397 Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi sonucunda;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; donatanının davalı şirket olduğu ... Gemisinin (IMO numarası : ...) 26.03.2018 günü saat 17.30 civarında müvekkil şirket tarafından işletilen limanın “3” no'lu rıhtımından 1 no'lu rıhtımına shifting operasyonu sırasında, meydana gelen kazada ilgili gemi “1” no'lu rıhtımda bulunan “5” no'lu usturmaçaya şiddetle çarpması sonrası usturmaçanın kullanılmaz hale geldiğini, kaza sonrası müvekkili şirket ilgili gemi acentesi ve davalı gemi donatanıyla irtibata geçerek hasar bedelinin tazminini talep ettiğini, ancak davalı yanın bu talebi kabul etmeyerek kazayı görmezden geldiğini ve suçu usturmaçanın yeterli mukavemete sahip olmamasına attığını, davalı yanın oluşan zarardan açıkça sorumlu olmasına rağmen, müvekkili şirket tarafından konuyla ilgili olarak tanzim edilen faturayı ödemediği için ... İcra Müdürlüğünün 2018/15511 sayılı dosyasında takip başlattıklarını, davalının başlatılan takibe konu borca, icra dairesinin yetkisine, faize ve faiz oranına haksız ve kötü niyetli olarak itiraz ettiğini beyan ederek itirazın iptaline, takibin devamına, alacağın % 20'denaşağı olmamak üzere inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; yetki itirazında bulunduklarını, İstanbul Anadolu Mahkemelerinin yetkili olduğunu, yetkisizlik nedeniyle reddine karar verilmesini talep ettiklerini, müvekkili firmanın muhatap olmadığını, gemi sahibi donatan firma olan .... Ltd isimli firmanın muhatap olduğunu, bu nedenle husumetten reddi gerektiğini, davacı tarafından düzenlenen Önceden Tespit-Tespit Kaza/ Hasar Analiz rapor formundan da görüldüğü üzere olayın meydana gelmesinde geminin /kaptanının veya her hangi bir mürettebatın bir kusuru bulunmadığını, vakıaların dava dilekçesinde doğru yansıtılmadığını, olayın baş römorkörün ağır kusuruyla meydana geldiğini, bahse konu tarafı gemi ve kılavuzluk hizmeti veren firma olduğunu, davacı limanın sözleşmenin tarafı olmadığını, işbu sözleşme hükümlerinin üçüncü kişi konumunda olan davacı bakımından hiçbir bağlayıcılığı bulunmadığını, Pilotage Bill kılavuzluk hizmeti verildikten sonra imzalandığını, dava konusu kazanın meydana gelmesinde sorumluluklarının olmadığını, davacının talep ettiği faiz oranının hukuka aykırı olduğunu beyan ederek davanın reddine, davacı aleyhine % 20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ'NİN KARAR ÖZETİ :
... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 20/10/2021 tarih, 2018/219 Esas ve 2021/397 Karar sayılı kararında, davaya konu hasar "..." isimli römorkörünün kusurlu manevrası sonucu meydana geldiğini, her ne kadar "Büyük Britanya UK Standard Römorkaj ve Diğer Hizmetler Şartları madde 4 uyarınca öngörülen" ihbar edilen tarafın sorumsuz, davalının ise sorumluluğuna ilişkin kayıtların, TBK madde 115 ve madde 166. Maddeleri kapsamında kesin olarak hükümsüz olduğunu, Yine, sözleşme şartlarının. TBK madde 25 genel işlem koşullarına göre içerik denetimine tabi olduğunu, TTK madde 55/1-/ 2. uyarınca sözleşmenin niteliğine önemli ölçüde aykırı haklar ve borçlar dağılımını öngören bu şartların dürüstlüğe aykırı kayıt niteliğinde olduğundan bu kayıtların hükümsüz olduğunu, sonuç itibari ile davada ihbar olunan sıfatına haiz ... Kılavuzluk ve Römorkör Hiz.İnş. Ve San. A.Ş.'nin ve yardımcı şahısların kusurlu oldukları, sıfatı itibariyle ihbar olunan yönünden karar verilemeyeceğinden ve davalının kusurunun ve sorumluluğunun bulunmadığı anlaşıldığından açılan davanın reddine, davacının takipte haksız ve kötü niyetli olduğundan takipteki asıl alacak miktarı olan 43.040,61.TL'nin % 20 oranındaki kötü niyet tazminatının davacıdan alınarak davalıya verilmesine karar verilmiştir.
DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Kaza davalıya ait geminin kaptanı tarafından bizzat yürütülen operasyon sırasında gerçekleştiğini, kazanın bu şekilde gerçekleştiği telsiz görüşmelerinin dosyada mevcut ses kayıtlarından da açıkça anlaşıldığını, hatta bu ses kayıtlarında gemi kaptanının oluşan hasarın kendileri tarafından ödenmesi gerekeceği yönündeki hayıflanması dahi yer aldığını, yani kaza anında gemi kaptanı da bu hasarın sorumluluğunun kendilerinde olduğunu bildiğini, olaydaki kusur durumu tespit edilirken hataya düşüldüğünü, Deniz Hukukunda uygulama alanı olmayan kanun maddeleri nazara alınarak Uluslararası Deniz Hukukunun özüne aykırı bir sonuca ulaşıldığını, raporda bilirkişilerin operasyon sırasında yönetimin davacı geminin kaptanında olduğun göz önünde bulundurmadan, ihbar olunan şirketin sorumlu olduğu yanılgısına düştüğünü, ancak denizcilikte böyle bir kusur yüklemesinin Dünya'nın hiçbir yerinde mümkün olmadığını, operasyonu gemi kaptanı yürütüyorsa oluşacak hasarlardan donatanın sorumlu olduğunu, dava konusu olayda da operasyonun davacı geminin kaptanı tarafından yürütüldüğünü, Bilirkişi Heyetinin atıfta bulunduğunu, TTK ve TBK hükümlerinin dava konusu olayda uygulanma imkanının olmadığını, bu rapora tarafça itiraz edilmiş ve isabetli olan ilk rapora göre karar verilmesi ya da çelişkiyi giderecek nitelikte yeni bir alınmasının talep edildiğini, mahkemenin bu 2 karardan birini vereceği düşünülürken tamamen ters ve hukuka aykırı bir karar çıkardığını, açıklanan nedenlerle kararın istinafen incelenerek kaldırılması ve talep doğrultusunda 'davanın kabulüne' karar verilmesini talep etmiştir.
İHBAR OLUNAN TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
İhbar olunan vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu uyuşmazlıkta hasar gören usturmaça iki vgeya daha çok geminin çarpışması neticesinde zarar görmediğini, gemide hasarın bulunmadığını, emide bulunan herhangi bir eşyanın da zarar görmediğini, yasal düzenleme kapsamında dava konusu hasar bakımından çatma hükümlerinin uygulanmasının mümkün olmadığını, bu doğrultuda Sayın Mahkemenin hukuki nitelendirmesinin de tümüyle yanlış olduğunu, açıklanan nedenlerle; ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 20.10.2021 tarihli 2018/219 Esas ve 2021/397 Karar Sayılı, savunma ve adil yargılanma hakkımız kısıtlanmak suretiyle tesis edilen, hatalı ve hukuka aykırı eksik incelemeye dayanan kararının istinaf incelemesi neticesinde kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER :
... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 20/10/2021 tarih, 2018/219 Esas ve 2021/397 Karar sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamı
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :
Dava, hukuki niteliği itibariyle tazminat istemine ilişkindir.
Davacı vekili tarafından, davalının donatını olduğu ... Gemisinin davacı tarafından işletilen limanın “3” no'lu rıhtımından 1 no'lu rıhtımına shifting operasyonu sırasında, meydana gelen kazada geminin usturmaçaya çarpması sonrası usturmaçanın kullanılmaz hale geldiğini, kaza sonrası hasar bedelinin tazmininin talep edildiğini, ancak davalı yanın bu talebi kabul etmediğini, davalının zarardan sorumlu olduğunu, ... İcra Müdürlüğünün 2018/15511 sayılı dosyasında takip başlattıklarını, davalının başlatılan takibe itiraz ettiğini belirterek itirazın iptaline takibin devamına karar verilmesini talep etmiş, davalı vekili, davaya konu olayın shifting operafyonu sırasında hizmet veren zorunlu kılavuz / baş römorkörün ağır kusuruyla meydana geldiğini, olay günü shifting için geminin zorunlu olarak römorkaj kullanmak durumunda kaldığını, gemi donatanının sorumlu tutulamayacağını, hasar gördüğü iddia edilen usturmaçada önceden kaynaklı hasarlar ve çatlaklar olduğu belirtilerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İlk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmiş ve iş bu karara karşı davacı vekilince ve ihbar olunan vekilince istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.
İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.
İhbar olunan vekilinin istinaf talebinin incelenmesinde;
Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 61-64. maddelerine göre dava ihbar olunan gerçek ve tüzel kişi, davada taraf sıfatını kazanamaz. Bir davada hüküm, davanın tarafları arasında kurulur. Bu nedenle hükmü istinaf etme hakkı davada taraf olan kişilere aittir. Kural olarak kendisine dava ihbar olunan davaya katılmadıkça (müdahil olmadıkça) mahkemece verilen kararı istinaf etme hakkı yoktur. Ancak, mahkemece usul ve yasaya aykırı olarak taraf sıfatını almayan dava ihbar olunan kişi hakkında hüküm kurulmuşsa, ihbar olunan hükmün kendisiyle ilgili bölümünü istinaf edebilir.
Somut olayda; yargılama aşamasında davacı ve davalı tarafından davanın ... Kılavuzluk ve Römorkaj Hizmetleri İnşaat San. Tic. A.Ş. . ihbar edildiği, ihbar olunan davaya müdahil olduğuna dair herhangi bir bilgi veya belge olmadığı gibi bu yönde bir talep yada iddiada da bulunulmadığı, mahkemece gerekçeli kararda da ihbar olunan hakkında hüküm kurulmadığı, ihbar olunanın davada taraf sıfatını kazanmadığı dolayısıyla ihbar olunanın istinaf talep hakkı olmadığından, ihbar olunan ... Kılavuzluk ve Römorkaj Hizmetleri İnşaat San. Tic. A.Ş. vekilinin ilk derece mahkemesinin kararına yönelik istinaf başvurusunun usulden reddine karar vermek gerekmiştir.
Davacı vekilinin istinaf talebinin incelenmesinde;
Somut olayda davacı tarafından davalının donatanı olduğu geminin shifting operasyonu sırasında usturmaçaya çarpması sonucu usturmaçanın zarar gördüğü, davalının meydana gelen zarardan sorumlu olduğunun ileri sürüldüğü, ilk derece mahkemesince alınan 16.04.2019 tarihli bilirkişi raporunda ... shifting manevrasında, geminin usturmaçaya verdiği hasarın donatana ait olduğu, kurtarma-yardım (Rescu), Cer (Tovage) gibi kuralların bu olayda uygulanamayacağının belirtildiği, mahkemece alınan 15.06.2021 tarihli bilirkişi raporunda ise, ihtilaf konusu hasarın ... römorkörünün kusurlu manevrası sonucu meydana geldiği, ihbar edilen tarafın sorumsuz, davalının ise sorumluluğuna ilişkin kayıtların hükümsüz olduğu, ihbar edilen ve yardımcı şahısların kusurundan kaynaklı zarardan sorumlu olduklarının belirtildiği anlaşılmak olup, bu durumda kusura ilişkin bilirkişi raporları arasındaki çelişki bulunduğu, raporlar arasında çelişkiyi giderecek şekilde konusunda uzman bilirkişi veya bilirkişi kurulundan yeniden rapor alınarak oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.
Yukarıda belirtilen sebeplerle ihbar olunan vekilinin istinaf başvurusunun usulden reddine davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak yeniden yargılama yapılması için dosyanın İlk Derece Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere :
1)-İhbar olunan vekili tarafından ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 20/10/2021 tarih, 2018/219 Esas ve 2021/397 Karar sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun USULDEN REDDİNE
2)-Davacı vekili tarafından ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 20/10/2021 tarih, 2018/219 Esas ve 2021/397 Karar sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun KABULÜNE,
3)-... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 20/10/2021 tarih, 2018/219 Esas ve 2021/397 Karar sayılı kararının HMK'nin 353/1-a-6 maddesi gereğince KALDIRILMASINA,
4)-Dava dosyanın yeniden yargılama yapılmak üzere ... Asliye Ticaret Mahkemesi'ne GÖNDERİLMESİNE,
5)-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince peşin olarak alınan 59,30.TL istinaf karar harcının kararın kesinleşmesi ile talep halinde davacıya İADESİNE,
6-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince peşin olarak alınan 59,30.TL istinaf karar harcının kararın kesinleşmesi ile talep halinde ihbar olunan vekillerine İADESİNE,
7)-Davacı tarafından istinaf için yapılan yargılama giderlerinin esas hüküm ile birlikte İlk Derece Mahkemesince karara BAĞLANMASINA,
8)-İhbar olunan tarafından istinaf için yapılan yargılama giderlerinin esas hüküm ile birlikte İlk Derece Mahkemesince karara BAĞLANMASINA,
9)-6100 Sayılı HMK'nin 333. maddesi gereğince peşin alınan ve harcanmayan gider avansının İlk Derece Mahkemesi'ne İADESİNE,
10)-İnceleme dosya üzerinden yapıldığından lehe vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
11)-6100 sayılı HMK'nın 359/4 maddesi gereğince kararın kesin olması nedeniyle İlk Derece Mahkemesi'nce taraf vekillerine TEBLİĞİNE,
Dair, 6100 sayılı HMK'nin 353/1-a/6 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle kesin olmak üzere 20/10/2025 tarihinde karar verildi.
Başkan
e-imzalıdır
Üye
e-imzalıdır
Üye
e-imzalıdır
Katip
e-imzalıdır