T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2022/1195 - 2025/1461
T.C.
ADANA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
9. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO : 2022/1195
KARAR NO : 2025/1461
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
BAŞKAN :
ÜYE :
ÜYE :
KATİP :
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : ADANA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 10/03/2022
NUMARASI : ... ESAS ... KARAR
DAVACI : ... TEKSTİL SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ
VEKİLLERİ : Av.
DAVALI : ... TEKSTİL SANAYİ VE TİCARET ANONİM ŞİRKETİ
VEKİLİ : Av.
DAVANIN KONUSU : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ : 10/07/2025
YAZIM TARİHİ : 10/07/2025
Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 10/03/2022 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, istinaf talebinin süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirilmiş olduğu ve istinafa başvuru koşullarının mevcut olduğu dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucu anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonucunda;
İDDİALARIN ÖZETİ :
Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili ile davalı taraf arasında sözlü alım - satım sözleşmesi uyarınca, davalı tarafça 9.750 metre kumaş üretimi ve kumaşların 25.03.2020 tarihinde taraflarına teslimi karşılığında, keşidecisi müvekkili ve lehtarı davalı taraf olan, ... Bank ... Şubesi’ne ait ... no’lu, 11.04.2020 vade tarihli 200.000 TL bedelli çek ile 30.04.2020 vade tarihli 86.500 TL bedelli senetin davalı tarafa elden teslim edildiğini, davalı ile imzalanan sözleşme gereğince süresi içerisinde kumaş teslimatı yapılmadığını, davalı tarafa teslim edilen çekin karşılığının semeresiz kaldığını, müvekkiline ait senet ve çeklerin davalı tarafından iade edilmesi hususunun, Adana 13. Noterliği'nin 26.03.2020 Tarihli ... Yevmiye numarası ile keşide edilen ihtarname ile bildirildiğini, covid-19 hastalığı döneminde yaşanan zorunlu sebepler nedeni ile çek ibraz sürelerinin 04/15/2020 tarihine kadar durdurulmuş olması ve 26/03/2020 tarihinde davalı tarafa semeresiz kalan çek ve senedin iadesi gerektiği hususunun bildirildiğini, davalı tarafça iş bu çekin bankaya ibraz edildiği ve karşılıksızdır işlemi gördüğünü, söz konusu senedin ... Bankası'na tahsil için verildiğini, anlatılan sebeplerle bedelsiz kalmış olan çek ve senedin karşı tarafça haksız ve kötüniyetli olarak takibe konduğunu, müvekkilinin davalıya borcunun olmadığının tespit edilmesini, davalının haksız ve kötü niyetli takip yapmış olması nedeni ile çek ve bonoda yazılı miktarların toplamı olan 286.500 TL'nin %20'si üzerinden kötüniyet tazminatına mahkum edilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesi ile; davacı şirketin müvekkili şirketten 9.750 metre kumaş sipariş ettiğini, bu doğrultuda müvekkili şirketin ürünleri 15/03/2020 tarihinde üretmeye başladığını, 31/03/2020 tarihinde kumaş üretimini tamamladığını ancak davacı yanın üretimi tamamlanan kumaşları teslim almadığını, Bursa 22.Noterliği'nin ... yevmiye nolu, 03/04/2020 tarihli ihtarnamesi ile davacıya kumaşların tesliminin hazır olduğu ve satıma konu kumaşları devralmaları gerektiğinin bildirildiğini, ihtara rağmen davacının kumaşları teslim almadığını, kumaş siparişinin avansı için verilen 200.00 TL çek ile 86.500 TL senet bedellerini ödemediğini, müvekkili şirketin davacının üretmiş olduğu kumaşları, davacının istediği tip ve modelde ürettiğini, bir başkasına satmasının mümkün olmadığını, davacının siparişi iptal etmesi ya da sözleşmeden dönmesini haklı kılacak hiçbir sebebinin bulunmadığını, davacının davasının haksız ve hukuka aykırı olduğunu, bu sebeple usulden reddini, mahkeme aksi kanaateyse yapılan inceleme neticesinde davanın esastan reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ :
Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 10/03/2022 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararı ile; davalının dava konusu malı davacıya teslim etmediği açık olup, sözleşme konusu kumaşın davalı tarafça üretiminin tamamlanmış olup olmadığı da davalı yanca ispat edilemediğini, davalı yanın kumaşın taraflar arasında yapılan ticari anlaşma ve uzun zamandır süregelen teslim etme şekline sadık olarak davacı tarafça gelip teslim alınacağını iddia etmiş ise de, taraflar arasında yapılmış yazılı bir sözleşme de mevcut olmadığından dosya kapsamında davalı taraf bu iddiasını ve siparişe konu kumaşları gerçekten üretip malları fiilen teslime hazır hale getirdiğini ispat edemediğini, davacının davasında haklı olduğu kanaatine varılarak, açılan davanın kabulü ile davacının; Bursa 20.İcra Müdürlüğü'nün ... ve Bursa 20.İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyalarında takibe dayanak yapılan ... Bank ... Şubesi'ne ait ... no'lu, 11/04/2020 vade tarihli 200.000,00.TL bedelli çek ve 30/04/2020 vade tarihli 86.500,00.TL bedelli senetten kaynaklı olmak üzere toplam 286.500,00.TL davalıya borçlu olmadığının tespitine, davalının kötüniyetli olduğu davacı tarafça ispat edilemediğinden davacının % 20 tazminat talebinin reddine karar verildiği anlaşılmıştır.
DAVALI VEKİLİ TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davalı vekili istinaf talebi ile; Davanın konusu olan icra takiplerinden Bursa 20. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takibin dayanağı 11/04/2020 tarihli ... seri nolu ve 200.000,00.TL bedelli çek olduğunu, davanın konusu diğer icra takibi olan Bursa 20. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takibin dayanağı ise 18/10/2019 tanzim tarihli 30/04/2020 vade tarihli ve 86.500,00.TL bedelli senet olduğunu, davacı şirket müvekkili şirketten 9.750 metre özel üretim kumaş sipariş etmiş olup, takibin dayanağı olan senet ve çekler ise davacı tarafın dilekçelerinden de anlaşılacağı üzere bu sipariş karşılığında müvekkili şirkete verildiğini, müvekkili şirket, davacı şirket tarafından sipariş edilen kumaşın üretimine 15/03/2020 tarihinde başlamış ve 31/03/2020 tarihinde üretimi tamamlamışsa da davacı yan üretimi tamamlanan kumaşları teslim almadığını, akabinde müvekkili şirket Bursa 22. Noterliği'nin ... yevmiye numaralı 03/04/2020 tarihli ihtarnamesi ile davacı tarafa, kumaşların teslime hazır olduğunu ve kumaşları devralmaları gerektiğini ihtar ettiğini, davacı taraf ne kumaşları teslim almış ne de sipariş karşılığı verdiği çek ve senedin bedelini ödediğini, kumaşların "özel üretim" olup davacı şirketin talep ettiği tip ve modelde üretildiğini, mahkeme davanın kabulü ile davacı şirketin borçlu olmadığının tespitine karar verirken gerekçe olarak ihtilafa konu kumaşın üretilip üretilmediğinin tespit edilemediğinin ve taraflar arasında yazılı bir sözleşme bulunmadığını beyan ettiğini, taraflar arasında yazılı bir sözleşmenin mevcut olmaması taraflar arasındaki ticari ilişkinin olmadığına delil teşkil etmeyeceği gibi tarafların arasındaki ticari ilişkiler sebebiyle süregelen alışılmış teslim şeklini de yok sayılmasına sebep olmayacağını, müvekkili şirket, ürettiği kumaşların teslimi için üzerine düşen sorumluluğu davacı tarafa ihtarname göndererek yerine getirdiğini, müvekkili şirket ile davacı şirket arasındaki diğer ticari ilişkiler araştırıldığında uzun zamandır anlaşılan teslim şeklinin "davacı tarafça teslim alma" yönünde olduğu ortaya çıkacağını, müvekkili şirketin davacı ile yapmış olduğu diğer ticari ilişkilerde teslim şekli davacı tarafından gelip teslim alma şeklinde gerçekleştiğini, davacı tarafın tamamen pandemi dönemi ve ekonomik zorlukları sebebiyle yazılı sözleşme bulunmamasını ileri sürerek kötüniyetli hareket etmekte ve kumaşların özel olarak üretildiğini iptal etme şansının bulunmadığını bildiğinden bu yola başvurulduğunu, bu nedenlerle; Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 10/03/2022 tarihli ... Esas ... Karar sayılı ilamının istinaf incelemesinden geçirilerek kaldırılmasına, davacı şirketçe tarafımıza yöneltilen haksız ve mesnetsiz davanın reddine, haksız ve kötüniyetle takibe itiraz edildiğinden asıl alacağın %20’sinden aşağı olmamak üzere lehe icra inkar tazminatına hükmolunmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER :
Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas, ... Karar sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamı,
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :
Dava, çekten ve bonodan kaynaklı menfi tespit istemine ilişkindir.
Davacı vekili, davalı taraf arasında sözlü alım satım sözleşmesi uyarınca, davalı tarafça kumaş üretimi ve kumaşların 25.03.2020 tarihinde taraflarına teslimi karşılığında keşidecisi müvekkili ve lehtarı davalı taraf olan 1 adet 200.000 TL bedelli çek ile 1 adet 86.500 TL bedelli senetin davalı tarafa teslim edildiğini, davalı ile imzalanan sözleşme gereğince süresi içerisinde kumaş teslimatı yapılmadığını, davalı tarafa teslim edilen çekin ve senedin bedelsiz kaldığını iddia ederek menfi tespit talep edildiği, davalı taraf kumaş üretiminini yaptıklarını ancak davacının kumaşları teslim almadığını, teslim alma yükümlülüğünün davacı tarafta olduğunu savunduğu, İlk derece mahkemesince davanın kabulüne dair karar verildiği, bu karara karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulduğu anlaşılmaktadır.
İstinaf incelemesi HMK'nin 355.maddesi gereğince istinaf sebepleri ve kamu düzeni ile sınırlı olarak yapılmıştır.
Taraflar arasında sözlü alım satım sözleşmesi olup, malın kim tarafından nerede teslim edileceği hususunda yazılı bir sözleşme bulunmadığından uyuşmazlık konusu olan husus mal teslim yükümlüğünün hangi tarafta olduğu noktasındadır.
Somut olayda davacı taraf, Adana 13. Noterliği'nin 26.03.2020 Tarihli ... Yevmiye numarası ile davalıya ihtarname keşide ettiği, ihtarname içeriğine göre "Covid 19 salgını sebebiyle tarafınız ile ticari ilişkilerimiz durmuş olup taraflar arasında ticaret gerçekleştirilememiş ve kumaş teslimatı yapılamamıştır.Bu sebeple taramızca keşide edilen ... Bank ... Şubesi’ne ait ... no’lu, 11.04.2020 vade tarihli 200.000 TL bedelli çek ile 30.04.2020 vade tarihli 86.500 TL bedelli senetin tarafımıza iadesi gerekmektedir" şeklinde olduğu, davalı tarafın Bursa 22.Noterliği'nin ... yevmiye nolu, 03.04.2020 tarihli ihtarnamesi ile "Vermiş olduğunuz siparişiniz üretilmiş olup teslim almanız beklenilmektedir." şeklinde cevap verildiği, davacı tarafın bu ihtarnameye karşı Adana 6. Noterliği'nin 14.04.2020 Tarihli ... Yevmiye numarası ile 2. İhtarnamesi ile " taraflar arasında uzun amandır süregelen alım satım ilişkisi ve yine taraflar arasındaki anlaşmaya binaen aramızda ticari ilişkinin oluşturulduğu ilk günden bu yana ürün teslimi tarafınızca yani satıcı tarafında yapılmakta olup cevabi ihtarnamenizde beyan ettiğiniz şekilde alıcı olarak teslim alma yükümlülüğümüz bulunmamaktadır.Tarafımız için özel olarak üretildiğini beyan ettiğiniz 9750 metre kumaşın taraflar arasında yapılan ticari anlaşma ve uzun zamandır süregelen teslim etme şekline sadık kalınarak tarafımıza teslim edilmesi halinde ürün bedelleri tarafınıza eksiksiz olarak ödenecektir." şeklinde düzenlendiği görülmüştür.
TBK 89.maddesi gereği "Borcun ifa yeri tarafların açık veya örtülü ifadelerine göre belirlenir.Aksine bir anlaşma yoksa, aşağıdaki hükümler uygulanır.
1.Para borçları, alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde
2.Parça borçları, sözleşmenin kurulduğu sırada borç konusunun bulunduğu yerde
3.Bunların dışındaki bütün borçlar, doğumları sırasında borçlunun yerleşim yerinde ifa edilir." hükmü getirilmiştir.
TBK 232.maddesinde " Alıcı satış sözleşmesinde kararlaştırılmış olduğu biçime satış bedelini ödemek ve kendisine sunulan satılanı devralmakla yükümlüdür." hükmü düzenlenmiştir.
Somut olayda, teslim yerinin davacının işyeri olacağına dair davalı satıcıya nakliye yükümlülüğü getiren bir düzenleme bulunmadığı, davacı tarafın davalıya gönderdiği 14.04.2020 tarihli 2.ihtarnameden görüldüğü üzere davacının sözleşmeden dönmediği, fesih bildiriminin yapılmadığı ve sözleşmenin halen ayakta olduğunun görüldüğü, TBK 89/2 maddesine göre teslim yerinin borç konusunun bulunduğu yer olan davalı satıcının iş yeri olduğu bu sebeple teslimin davalının iş yerinde yapılacağı kabul edilerek, satıcının mal teslimine hazır olduğunu bildirmesine göre davacı alıcının temerrüdü düştüğü anlaşıldığından mahkemece davanın reddine karar verilmesi gerekirken hatalı değerlendirme yapılarak davanın kabulüne karar verilmiş olması doğru bulunmamıştır.
Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, ilk derece mahkemesi kararın kaldırılmasına ancak bu durum yeniden yargılama yapılmasına gerek bulunmadığından davanın reddine, mahkemece verilmiş ve infaz edilmiş bir tedbir kararı bulunmadığından şartları oluşmayan davalının tazminat talebinin reddine dair hüküm fıkrasının aşağıdaki şekilde oluşturulması uygun görülmüştür.
HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere :
1)-6100 sayılı HMK'nin 353/1-b-2 maddesi gereğince davalı vekilinin ilk derece mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun KABULÜNE,
2)-6100 sayılı HMK'nin 353/1-b-2 maddesi gereğince Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 10/03/2022 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,
3)- YENİDEN ESAS HAKKINDA HÜKÜM KURULMASINA,
a)-Davanın REDDİNE,
b-)Şartlar oluşmadığından davalının tazminat talebinin REDDİNE,
c)-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 615,40.TL maktu karar ve ilam harcının peşin alınan 4.892,71.TL harçtan mahsubu ile bakiye 4.277,31.TL'nin talep halinde karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya İADESİNE,
d)-Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 10/03/2022 tarih ve ... Esas, ... Karar, ... Harç nolu Harç Tahsil Müzekkeresinin İPTALİNE,
Harç tahsil edilmiş ise davalıya İADESİNE,
e)-6100 Sayılı HMK'nın 326/1 maddesi gereğince davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
f)-6100 Sayılı HMK'nın 330. maddesi gereğince davalı, davada kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihi itibariyle yürürlükte olan AAÜT'ye göre hesap edilen 45.840,00.TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
g)-Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi kapsamında Adana Arabuluculuk Bürosu tarafından düzenlenen arabulucu ücret kararı uyarınca 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
h)-Hüküm kesinleştiğinde kullanılmayan gider avansının ilgilisine adesine,
İstinaf incelemesi yönünden;
1)-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince davalı tarafça yatırılan 4.892,70.TL istinaf nispi karar harcının istek halinde davalıya İADESİNE,
2)-6100 Sayılı HMK'nın 326/1 maddesi gereğince davalı tarafça yapılan 6,50.TL posta masrafı, 78,60.TL dosya masrafı ve 220,70.TL istinaf kanun yoluna başvurma harcının toplamı olan 305,80.TL istinaf yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
3)-İstinaf incelemesi dosya üzerinden yapıldığından vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
4)-6100 Sayılı HMK'nun 333. maddesi gereğince peşin alınan ve harcanmayan gider avansının İlk Derece Mahkemesince İADESİNE,
5)-6100 sayılı HMK'nın 359/4 maddesince karar tebliğ işlemlerinin Dairemizce YAPILMASINA,
Dair, dairemizce dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda oy birliğiyle, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 353/1-b-1 bendi gereğince aynı kanunun 361/1 maddesi gereğince Dairemiz kararının tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde Yargıtay nezdinde temyiz kanun yolu açık olmak üzere 10/07/2025 tarihinde karar verildi.
Başkan
e-imzalıdır
Üye
e-imzalıdır
Üye
e-imzalıdır
Katip
e-imzalıdır