T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ
T.C.
ADANA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
9. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO : 2022/917
KARAR NO : 2025/1601
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
BAŞKAN : ... (...)
ÜYE : ... (...)
ÜYE : ... (...)
KATİP : ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : MERSİN 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 14/02/2022
NUMARASI : ... Esas ve ... Karar
DAVACI : ... ...
VEKİLLERİ : Av. ..
DAVALI : ... ...
VEKİLLERİ : Av.
İHBAR OLUNANLAR : 1- ...
2- ... PAKETLEME TARIM GIDA NAKLİYAT İNŞAAT TAAHHÜT OTOMOTİV İTHALAT İHRACAT SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ -...
DAVANIN KONUSU : İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ : 18/07/2025
KARAR YAZIM TARİHİ : 18/07/2025
Mersin 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin14/02/2022 tarih, ... Esas ve ... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi sonucunda;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı taşıtan ... Denizcilik Tic. Tur. San. A.Ş, tarafından gönderilen taşıma talimatı uyarınca tanzim olunan ve ...'i (Taşıtan/Yükleten'i) davalı ... Denizcilik Tic. Tur. San. A.Ş. olan; müvekkili şirketin acenteliğini yaptığı ... tarafından tanzim olunan ... nolu konişmento kapsamında, ... nolu, ... nolu, ... nolu ve ... nolu toplam 4 (Dört) adet 40'lik HC konteyner muhteviyatı emtianın, Mersin'den, ... Limanına taşınarak tam ve eksiksiz olarak tahliye limanına tahliye edildiğini, ancak konişmentolar üzerinde gösterilen alıcısı tarafından teslim alınmadığını, davaya konu emtiaların alıcısı tarafından teslim alınmaması nedeniyle taşımaya konu konteynerlerin dolu bir şekilde tahliye limanında kaldığını ve konteynerlerin bu şekilde beklediği sürede müvekkili şirketin demuraj alacağının oluştuğunu, bunun yanısıra; alıcısı tarafından teslim alınmayan ve bu nedenle tahliye limanında konteynerler içerisinde beklemek durumunda kalan taşımaya konu soğan emtiasının suyunun, konteynerlerden dışarıya sızıntı yaptığını ve konteynerleri koku sardığını, bu nedenle teslim alınmayan emtiaların konteynerlerden boşaltılarak imha edilmesi gerektiğini, ... nolu ve ... nolu konteyner muhteviyatı emtianın 18.10.2016 tarihinde, ... nolu ve ... nolu konteynerin ise 19.10.2016 tarihinde imha edildiğini, konteynerlerdeki yükün imhası nedeniyle müvekkili şirketin acenteliğini yaptığı ... tarafından masraf yapılmak zorunda kalındığını, ayrıca içinde soğan emtiasının bozularak sızıntı / koku yapması nedeniyle; taşımaya konu ... nolu, ... nolu, ... nolu ve ... nolu konteynerlerin bir başka taşımada kullanılması mümkün olmadığından konteynerlerin de total loss olduğunu, netice itibariyle müvekkili şirketin acenteliğini yaptığı ... tarafından tanzim olunan ... nolu, konişmento kapsamında taşınan ... nolu, ... nolu, ... nolu ve ... nolu toplam 4 (Dört) adet 40'lik HC konteyner ile ilgili olarak; müvekkili şirketin demuraj ücreti, total loss bedeli alacağı ve yapılan masraflar olmak üzere toplam 115,935,54-USD tutarında alacağının mevcut olduğunu, taşımanın dayanağı olan konişmento hükümleri ve TTK. madde 1207 ve yerleşik Yargıtay içtihatları uyarınca, malların alıcısı tarafından teslim alınmaması halinde oluşacak masraflardan taşıtanın-yükleyicinin sorumlu olacağı kabul edilmiş olduğundan, müvekkili şirketin dava konusu alacaklarından davalının sorumlu olduğunu, bu çerçevede müvekkili şirketin toplam 115,935,54-USD tutarındakl alacağının tahsili için İstanbul 22. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi yapıldığını ancak takibin, davalı-borçlunun icra takibine itirazları üzerine durduğunu, davalı - borçluların yetki itirazı nedeniyle dosyanın Mersin İcra Müdürlüklerine gönderildiğni ve dosyanın Mersin 6. İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyasına kaydolunduğunu, ancak davalı-borçlunun iş bu dosyaya da itiraz etmesi üzerine takibin durduğunu, davalı-borçlunun tüm itirazlarının haksız ve kötü niyetli olduğunu belirterek, Mersin 6. İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı icra takibine davalının yaptığı haksız itirazların iptali ile takibin devamına, davalının, alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini istemiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın her ne kadar davacıya izafeten acentesi sıfatı ile ... Denizaşırı Nak. A.Ş tarafından açılmış ise de asıl davacı tarafın ... ünvanlı şirketin Türkiye'de yerleşik bir şirket olmadığını, ayrıca konşimentonun 24. Maddesine göre Alman hukukunun uygulanacağını ve Hamburg mahkemelerinin yetkili ve görevli olduğunu, bunun yanısıra davayı açanın Armatör, faturaları kesenin ise acente olduğunu, bu durumda faturaların müvekkiline taşıyan tarafından kesilip müvekkilinden talep edilmesi gerekirken acente tarafından kesilip izafeten demuraj ve diğer masrafları talep etmesinin yanlış olduğunu, acente ile taşıyan arasındaki ilişkinin vekil-müvekkil ilişkisi olduğunu, esasa ilişkin olarak da; davacı tarafın malın alıcısının malı 30 gün içinde almaması halinde bozulacak malların satışını istemesi gerekirken bunu istemeyerek demurajın artmasına ve malların bozulmasına sebep olduğunu, burada müterafik kusur olduğunu, müvekkilinin davacıdan konteynerlerin derhal boşaltılmasını talep ettiği halde davacının konteynerleri boşaltmayarak demurajın artmasına ve haksız kazanç sağlama yoluna gittiğini, demurajın konteynerin gecikmesinden doğan tazminat olup konteyner değerinin neredeyse 30 misli demuraj ödemeye mahkum edildiğini, bunun kötü niyet olduğunu, konteyneri boşaltma imkanı varken boşaltamayarak konteyner demurajının artmasına sebep olduğunu, malların bozulacak cins mal olup davacı tarafın bunu soğutmalı konteynerde taşıması veya malın taşımasını reddetmesi gerekirken malları kabul ettiğini üstelikte bu kadar uzun zamanda bozulacağını bile bile hem de ihtara rağmen konteynerde tutarak bozulmasına sebep olduğunu, ayrıca davacının yurt dışında ödediği hizmet faturalarının Türkiye'deki acentesi tarafından faturalandırılması ve kendi adına fatura kesip müvekkilinden davacı adına tahsilini talep etmesinin Vergi Usul Kanununa aykırı olduğunu belirterek, davacı ile izafeten dava açan acentenin kestiği faturaya, asıl alacaklının davacıya izafeten hareket ettiğini öne süren acente olması sebebiyle bu durumda da asıl davacının bizzat acente olması gerektiğinden, davanın asıl davacı yönünden reddine, davada Alman hukukunun uygulanmasına, davanın esastan reddine, bu kabule şayan görülmezse müterafik kusurun kabulü ile davanın kısmen kabulüne ve kısmen reddine karar verilmesini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ'NİN KARAR ÖZETİ :
Mersin 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin14/02/2022 tarih, ... Esas ve ... Karar sayılı kararında, davacının demuraj alacağı olarak 13.216,50.USD ve liman tesis masraf alacağı olarak 445,93.USD olmak üzere toplam alacağının 13.660,43.USD olduğundan bu kısım alacak yönünden davalının itirazının haksız olup iptali gerektiği anlaşıldığından davanın kısmen kabul kısmen reddi ile davacı alacaklı tarafından davalı borçlu aleyhine Mersin 6. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyasında yapılan icra takibinde toplam 13.660,43.USD alacağın takip tarihinden itibaren işleyecek devlet bankalarınca USD ile açılmış bir yıl vadeli mevduata uygulanan en yüksek faizi ile birlikte fiili ödeme günündeki kurun TL karşılığı olarak icra harç ve masrafları ve vekalet ücreti ile birlikte tahsiline ilişkin icra takibine yönelik davalı borçlunun itirazının iptali ile takibin devamına, 13.660,43.USD asıl alacağın %20'si olan 2.732,08.USD icra inkar tazminatının icra takip tarihindeki TL cinsi karşılığının davalı borçludan alınarak davacı alacaklıya verilmesine, davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine karar verilmiştir.
DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dosyaya sunulan tüm yazılı belgelerle konteynerlerin total loss olduğunu ve malların imha bedelleri ispatlanmış olmasına rağmen ilk derece mahkemesince total loss bedeli ve imha bedeli taleplerinin reddine ilişkin kararın tümüyle hatalı olduğunu, terminal masraflarına ilişkin 178,96-gbp bedelli 2 (iki) adet fatura ve iş bu faturalara ilişkin ödeme belgesi dosyada mübrez olup, ilk derece mahkemesince iş bu taleplerin kabulüne karar verilmesinin hukuka uygun olduğunu, davalı şirketin; malların alıcısı tarafından teslim alınmaması nedeniyle oluşan müvekkil şirketin alacaklarından sorumlu olduğunu, açıklanan nedenlerle; Mersin 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 14.02.2022 tarihli ... e. ve ... k. sayılı "davanın kısmen kabul, kısmen reddine" ilişkin usule ve yasaya aykırı kararın icrasının tehirine ve iş bu kararın ortadan kaldırılarak, davanın kabulüne karar verilmesini, istinaf incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasına ve yargılama giderleri, harç, ücreti vekalet ve sair tüm masrafların davalı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DAVALI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; İcra takibine ve dolayısıyla davaya esas davacının talebinin 115.935,54 dolar olduğunu, mahkeme ise bu talebin sadece 13.660,43 dolarına hükmettiğini, likit olmayan alacaktan dolayı icra inkâr tazminatına hükmedilemez kısmının bu yönü ile kaldırılması gerektiğini, demurajın artmasına, davacı taraf katkıda bulunduğunu, müvekkilinin talimatını yerine getirmediğini, Konşimentonun 20(3)Nolu klozuna göre davacı tarafın malın alıcısının malı 30 gün içinde almaması halinde, bozulacak malların satışını istemesi gerekirken, bunu istemeyerek demurajın artmasına ve malların bozulmasına sebep olduğunu, müvekkilinin konteynerlerin derhal boşaltılmasını yazılı olarak talep etmesine ve malın bozulmuş olabileceğini ve malların satışının imkânsız olacağını ve süreyi geciktireceğini bildirmesine ki, müvekkilinin bu talimatlarına armatör uymakla mükellef olduğunu, davacı taraf konteynerleri boşaltmayarak demurajın artmasına ve haksız kazanç sağlama yoluna gittiğini, demuraj, konteynerin gecikmesinden doğan tazminat olup, konteyner değerinin nerede ise 30 misli demuraj ödemeye mahkûm edileceğini, Konteyneri boşaltmak imkânı varken boşaltamayarak konteyner demurajının artmasına sebep olduğunu, ... nolu ... Şirketince kesilen faturada demuraj saati 50 ingiliz sterlingi olarak gösterilmiş olduğunu ve bunun da aynen yansıtıldığını, dünyanın hiçbir limanında böyle bir demuraj tutarının uygulanamayacağını, kaldı ki demuraj ücretinin müvekkiline de tebliğinin şart olduğunu, bunun da incelenmediğini, açıklanan nedenlerle; Tehir-i icra talebinin kabulüne, davanın kısmen kabulü yönünde verilen kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER :
Mersin 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin14/02/2022 tarih, ... Esas ve ... Karar sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamı
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :
Dava hukuki niteliği itibarıyla "İtirazın İptali (Gemi ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)" davasıdır.
Davacı vekili tarafından dava dilekçesiyle davalı taşıtan ... Denizcilik Tic. Tur. San. A.Ş, tarafından gönderilen taşıma talimatı uyarınca davacının acenteliğini yaptığı ... tarafından tanzim olunan konişmento kapsamında, toplam 4 adet konteyner muhteviyatı emtianın, Mersin'den, ... Limanına taşınarak tam ve eksiksiz olarak tahliye limanına tahliye edildiğini, ancak konişmentolar üzerinde gösterilen alıcısı tarafından teslim alınmadığını, davaya konu emtiaların alıcısı tarafından teslim alınmaması nedeniyle taşımaya konu konteynerlerin dolu bir şekilde tahliye limanında kaldığını ve konteynerlerin bu şekilde beklediği sürede demuraj alacağının oluştuğunu, ayrıca alıcısı tarafından teslim alınmayan ve bu nedenle tahliye limanında konteynerler içerisinde beklemek durumunda kalan taşımaya konu soğan emtiasının suyunun, konteynerlerden dışarıya sızıntı yaptığını ve konteynerleri koku sardığını, bu nedenle teslim alınmayan emtiaların konteynerlerden boşaltılarak imha edilmesi gerektiğini, malların alıcısı tarafından teslim alınmaması halinde oluşacak masraflardan taşıtanın-yükleyicinin sorumlu olduğunu, davacının demuraj ücreti, total loss bedeli alacağı ve masraflar olmak üzere toplam 115.935,54 USD alacağı oluştuğunu, alacağın tahsili için başlatılan icra takibine itiraz edildiğini ileri sürerek itirazın iptaline karar verilmesini talep etmiş, davalı vekili, yabancılık teminatı yatırılması gerektiğini, asıl davacının bizzat acenta olması gerektiğinden aktif husumet itirazlarının bulunduğu, konşimentoda Alman hukukunun uygulanacağını ve Hamburg mahkemelerinin yetkili ve görevli olduğunu, davacı tarafın malın alıcısının malı 30 gün içinde almaması halinde bozulacak malların satışını istemesi gerekirken bunu istemeyerek demurajın artmasına ve malların bozulmasına sebep olduğunu, müterafik kusurun bulunduğunu, davacıdan konteynerlerin derhal boşaltılmasını talep edildiği halde davacının konteynerleri boşaltmayarak demurajın artmasına sebep olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İlk derece mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ve iş bu karara karşı davacı vekilince ve davalı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.
İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.
Dosyadaki belgelere, kararın dayandığı delillerle, usul ve yasaya uygun gerektirici nedenlere göre, kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, ihtilafın doğru olarak tanımlandığı, davaya konu konişmentonun "iş bu konşimento ve / veya taşıyıcı ile rezarvasyon yapan taraf arasındaki sözleşmeden doğan herhangi bir talep, ihtilaf, işlem, veya dava Alman yasalarına tabi olarak ve münhasıran Hamburg mahkemelerinde belirlenecektir. Taşıyıcı, tacirin iş yerinin bulunduğu yerde dava açma seçenediğine sahip olacaktır" hükmünü içerdiği anlaşıldığından davalının Hamburg mahkemelerinin yetkili ve görevli olduğu itirazının yerinde olmadığı, mahkemece uyuşmazlığın Alman Hukuku'na göre çözümlendiği, davacı tarafından taşınan emtianın alıcısının teslim almaması nedeniyle demuraj alacağı ve emtianın bozulmasından kaynaklı imha nedeniyle yapıldığı belirtilen masrafların ve konteynarların loss total bedelinin talep edildiği, somut olayda taşımaya konu konteynerlerdeki yüklerin alıcısı tarafından teslim alınmadığı konusunda ihtilaf bulunmayıp tahliye limanında beklemeden kaynaklı davacının demuraj alacağı oluştuğu, davacının demuraj alacağının konteynerlerin limana vardığı 24/06/2016 tarihinden itibaren başlayarak ve taşıyanın tarifesinde kabul edilen miktar üzerinden ilk ihtar tarihine kadar yapılan hesaplamanın tahliye limanına varış tarihi ve taşımaya konu emtianın niteliği gözetildiğinde dosya kapsamına uygun olduğu, davacı tarafından konteynerlerin kullanılamaz olduğuna dair herhangi bir ekspertiz raporu veya başkaca durumu tespit eden bir rapor ibraz edilmediği, mahkemece konteyner total loss bedelinin ispatlanamadığından reddine karar verilmesinin yerinde olduğu, davacının yaptığını ileri sürdüğü terminal masfarları yönünden iki adet fatura toplamı olan 445,93 USD tutarındaki faturalara ilişkin davacı tarafa bu hizmetlerin verildiğinin kabul edilmesinin yerinde olduğu, sonuç olarak ilk derece mahkemesince yazılı gerekçe ile davanın kısmen kabulüne ve dava ve takip konusu alacaklar likid nitelikte olduğundan icra inkar tazminatına hükmedilmesinin usul ve yasaya uygun olduğu taraf vekillerinin aksi yöndeki istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.
Yukarıda belirtilen sebeplerle İlk Derece Mahkemesi'nce verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu davacı ve davalı vekillerinin istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşıldığından davacı ve davalı vekillerinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM :
1)-Mersin 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin14/02/2022 tarih, ... Esas ve ... Karar sayılı kararına karşı davacı ve davalı vekili tarafından yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca AYRI AYRI ESASTAN REDDİNE,
2)a-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince karar tarihi itibarıyla alınması gereken 615,40.TL karar ve ilam harcından peşin olarak alınan 80,70.TL istinaf karar harcının mahsubu ile bakiye 534,70.TL'nin davacıdan alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
b-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince karar tarihi itibarıyla alınması gereken 3.348,59.TL karar ve ilam harcından peşin olarak alınan 837,14.TL istinaf karar harcının mahsubu ile bakiye 2.511,45.TL'nin davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
3)a-6100 sayılı HMK'nın 326/1 maddesi gereğince davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
b-6100 sayılı HMK'nın 326/1 maddesi gereğince davalı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin davalı üzerinde BIRAKILMASINA,
4)-6100 sayılı HMK'nın 330. maddesi gereğince inceleme duruşmasız yapıldığından lehe vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
5)-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının kararın kesinleşmesi halinde İlk Derece Mahkemesince İADESİNE,
6)-6100 sayılı HMK'nın 359/4 maddesi gereğince kararın dairemizce taraf vekillerine TEBLİĞİNE,
Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, 7036 sayılı Kanun'un 7'nci maddesi yollamasıyla 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 361'inci maddesi uyarınca kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Yargıtay nezdinde temyiz kanun yolu açık olmak üzere 18/07/2025 tarihinde oy birliğiyle ile karar verildi.
...
Başkan
...
¸e-imzalıdır
...
Üye
...
¸e-imzalıdır
...
Üye
...
¸e-imzalıdır
...
Katip
...
¸e-imzalıdır