T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ
T.C.
ADANA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
9. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO : 2022/1129
KARAR NO : 2025/1522
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
BAŞKAN : ... (...)
ÜYE : ... (...)
ÜYE : ... (...)
KATİP : ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 19/04/2022
NUMARASI : ... Esas ve ... Karar
DAVACI : ... -...
VEKİLİ : Av. ...
DAVALI : ... -... ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVANIN KONUSU : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ : 17/07/2025
KARAR YAZIM TARİHİ : 17/07/2025
.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 19/04/2022 tarih, ... Esas ve ... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi sonucunda;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı müvekkili ...'in ... plakalı aracını ...'e sattığını, devir bedelinin bir kısmını davaya konu çek olan ... no'lu 50.000TL bedelli 10/12/2020 tarihli çek ile aldığını, müvekkilinin iş bu çek'i cirolayarak ...' den ( ... Otomotiv) almış olduğu ... plakalı araca karşılık 02/10/2019 tarihinde ...' e verdiğini, dava konusu çekin vadesi geldiğinde müvekkilin cirolayarak vermiş olduğu çeki keşideci ...'in ...' e ödediği ve çeki teslim aldığını, davacı müvekkili ...' e çeki kendisine vermesini ya da cirosunun karalanmasını söylediği ve sonrasında keşideci ... müvekkilinin cirosunu karalamayı unutarak çekin vadesi olan 10/12/2020 tarihini karalayarak 05/04/2021 tarihini attığı ve çeki tekrar kullandığını, somut olay bu şekilde iken maddi hukuk bakımından kambiyo vasfına haiz olmayan, alacaklının cirosunun bankaya ibrazdan sonra eklenmesi, ibrazdan sonra alacağın temliki hükmünde de olsa davalı/takip alacaklısına bir cironun olmaması vb. nedenlerle yetkili hamil olmayan davalı tarafından kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile takip yoluna da konu edilemeyecek olan çekin davalı ... Aslan tarafından ... İcra Dairesi ... E. Sayılı dosyası ile kambio senetlerine özgü haciz yolu ile takibe girişildiğini ileri sürerek davanın kabulü ile müvekkilinin icra dosyası kapsamında borçlu olmadığının tespitine, % 20 den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının çekin karşılığının ödendiği hususunun kabulünün mümkün olmadığını, çekin davacı tarafından ödenmesi halinde çekin davacının elinde olması gerektiğini, söz konusu çekin müvekkilinden önce birden fazla cirolanarak ticari faaliyetlerde kullanıldığını, çekin bedelinin banka haricinde ödenmiş olmasının söz konusu çekin ticari faaliyette kullanılmasına engel olmadığı, ciro zincirinde kopukluk olsa dahi cirolar arasındaki bağlılığın kontrolü sadece şeklen yapıldığını arada bir imzanın sahte olması veya yetkisiz bir kimse tarafından atılmış bulunmasının, ciro zincirini bozmayacağını, şeklen hak sahibi görünen kişiden çeki iktisap eden kimse kötü niyetle veya ağır kusurla davranmamış olduğu takdirde, bu kazanımı korunduğunu, bir poliçeyi elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa da kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde, yetkili hamil sayılacağı iş bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ'NİN KARAR ÖZETİ :
.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 19/04/2022 tarih, ... Esas ve ... Karar sayılı kararında, somut uyuşmazlıkta ibraz anına kadar kendisi lehine ciro yapılmamış takibe dayanak çekin ibrazından sonra cirantalar arasına ad soyad yazılarak adına imza atılı bulunan davalının kambiyo senetlerinde yetkili hamil olmayacağı ve senet ve takip nedeni ile alacaklı duruma gelmeyeceği, davacının davalıya senet ve takip nedeni ile borçlu olmadığının belirlenmiş olduğu, bu nedenle davanın kabulü ile, davacının davalıya ... İcra Müdürlüğünün ... E sayılı takip dosyası nedeni ile borçlu olmadığının tespitine, dava değerine göre ve hamil olmayan davalı tarafından cirolar arasına adının yazılmış olarak senedin takibe konulması sebebi ile kötü niyetli olduğu değerlendirilerek %20 oranında 10.677,58 TL kötü niyet tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davacı tarafından takip dosyası kapsamında yapılan 70.960,00 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verildiği anlaşılmıştır.
DAVALI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; huzurdaki bu davanın ticari dava olmasından dolayı ticari dava şartı olarak arabuluculuğa başvurusunun zorunlu olduğunu, davacı tarafından arabulucuğa başvuru yapılmadan açılan iş bu davanın usulden reddi gerektiğini, hukuki niteliği bakımından bir ödeme aracı olduğunu, çekte kayıtsız şartsız bedelin ödenmesi emri olduğunu, muhattabın daima banka olduğunu, çek üzerinde yazılı belli bir tutarın, belli bir kişiye, emrine taşıyıcısına(hamiline) ödenmesi konusunda bankaya hitaben yazılmış olduğunu, Türk Kanununda belirtilen hükümlere göre düzenlenmiş bir ödeme emri olduğunu, davacının çekin karşılığının ödendiği hususunun kabulünün mümkün olmadığını, zira çek davacı tarafından ödenmiş olsa idi çek davacının elinde bulunacağını, söz konusu çek müvekkilinden önce birden fazla cirolanarak ticari faailyetlerde kullanıldığını, çekin ödemesine ilişkin iddialara bakıldığında söz konusu çek ticari amaçlarla çek sahibi ... tarafından kullanıldığını, çek bir ödeme aracı olmasının yanında muhatabı daima bir banka olduğunu, çekin bedelinin banka haricinde ödenmiş olması söz konusu çekin ticari faaliyette kullanılmasına engel olmadığını, söz konusu çek davacı tarafından bankadan karşılığının alınmadığını, bu nedenle de iş bu çekin ticari faaliyette kullanılmasında herhangi bir engelin olmadığını, tüm bu iddiaları kabul etmemekle birlikte ciro zincirinde kopukluk olsa dahi cirolar arasındaki bağlılığın kontrolü sadece şeklen yapıldığını, arada bir imzanın sahte olması veya yetkisiz bir kimse tarafından atılmış bulunmasının, ciro zincirini bozmadığını, bir poliçeyi elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa da kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde, yetkili hamil sayılacağının belirtildiğini, açıklanan nedenlerle; .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında davanın kabulü kararının, istinaf incelemesi neticesinde kaldırarak talep doğrultusunda yeniden hüküm kurularak müvekkil lehine davanın reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine, karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER :
.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 19/04/2022 tarih, ... Esas ve ... Karar sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamı
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :
Dava, çeke dayalı icra takibi nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti ve istirdat istemine ilişkindir.
Davacı vekili dava dilekçesi ile, davacının sattığı aracın devir bedeli olarak davaya konu çek olan ... no'lu 50.000.TL bedelli 10/12/2020 tarihli çek ile aldığını, daha sonra çeki almış olduğu araca karşılık cirolayarak ...' e verdiğini, çekin keşideci ... tarafından bedeli ...' e ödendiği, ve ...'in çeki teslim aldığını, keşideci ... davacının cirosunu karalamayı unutarak çekin vadesi olan 10/12/2020 tarihini karalayarak 05/04/2021 tarihini attığı ve çeki tekrar kullandığını, davalının yetkili hamil olmadığı belirterek ... İcra Dairesi'nin ... sayılı takip dosyasının dayanağı çekten dolayı borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir, davalı vekili, çekin ödeme aracı olduğu, davalıdan önce birden fazla cirolanarak ticari faaliyette kullanıldığını, cirolar arasındaki bağlılığın kontrolünün sadece şeklen yapıldığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İlk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiş ve iş bu karara karşı davalı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.
İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.
... İcra Müdürlüğünün ... E sayılı takip dosyasının inelenmesinde; takip alacaklısı ... tarafından ..., ... ve ... hakkında kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takip başlatıldığı, takip dayanağının ... nolu 50.000 TL bedelli çek olduğu anlaşılmıştır.
TTK'nun 790. maddesinde; ''(1) Cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır. Çizilmiş cirolar yazılmamış hükmündedir. Bir beyaz ciroyu diğer bir ciro izlerse, bu son ciroyu imzalayan kişi çeki beyaz ciro ile iktisap etmiş sayılır'' düzenlemesine yer verilmiştir.
6102 sayılı TTK'nun 793. maddesinde ise "Protestonun düzenlenmesinden veya aynı nitelikte bir belirlemeden veya ibraz süresinin geçmesinden sonra yapılan ciro, ancak alacağın temlikinin sonuçlarını doğurur." hükmüne yer verilmiştir.
Somut olayda, dava konusu çekin, keşidecinin ... lehtarının ve birinci cirantanın davacı sonraki cirantaların ..., ...; ..., ... ... Ltd şti olduğu, keşide tarihinin 05/04/2021 olarak düzeltme işleminin yapıldığı, çekin son ciranta ve hamil ... .. Ltd tarafından 05/04/2021 tarihinde bankaya ibraz edildiği, icra takip dosyasındaki çek suretinin incelenmesinde ise, ibraz anında çek üzerinde adı bulunmayan davalı takip alacaklısının adının cirantalar arasına ekleme ile yazıldığı anlaşılmakta olup kambiyo senedi niteliğinde olan çeklerde, hakkın devrinin ancak ciro ve teslim yoluyla mümkün olduğu, çekin bankaya ibrazından sonra, ciro edilmeksizin başkasına devrinin olanaksız olduğu, bu durumda davalının dava ve takip konusu çekten dolayı davacıya karşı alacaklı duruma gelmeyeceği, sonuç olarak ilk derece mahkemesince yazılı gerekçe ile davanın kabulüne dair verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu davalı vekilinin aksi yöndeki istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.
Yukarıda belirtilen sebeplerle İlk Derece Mahkemesi'nce verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu davalı vekilinin istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşıldığındandavalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere :
1)-6100 sayılı HMK'nin 353/1-b-1 maddesi gereğince davalı vekilinin İlk Derece Mahkemesi kararına ilişkin istinaf başvurusunun ESASTAN REDDİNE,
2)-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 3.646,65.TL karar ve ilam harcından peşin alınan 911,66.TL istinaf karar harcının mahsubu ile bakiye 2.734,99.TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
3)-İstinaf kanun yoluna başvuran davalı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
4)-HMK. 333 maddesi uyarınca kullanılmayan gider avansının İlk Derece Mahkemesince İADESİNE,
5)-İnceleme duruşmasız yapıldığından taraflar lehine vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
6)-6100 sayılı HMK'nın 359/4 maddesince karar tebliğ işlemlerinin İlk derece Mahkemesince YAPILMASINA,
Dair, 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle; 6100 Sayılı HMK'nun 362/1-a maddesi gereğince kesin olmak üzere 17/07/2025 tarihinde karar verildi.
...
Başkan
...
¸e-imzalıdır
...
Üye
...
¸e-imzalıdır
...
Üye
...
¸e-imzalıdır
...
Katip
...
¸e-imzalıdır