T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ
T.C.
ADANA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
9. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO : 2022/1115
KARAR NO : 2025/1507
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
BAŞKAN : ... (...)
ÜYE : ... (...)
ÜYE : ... (...)
KATİP : ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : MERSİN 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 09/03/2022
NUMARASI : ... Esas ... Karar
DAVACI : ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVALI : ...
VEKİLLERİ : Av.
DAVANIN KONUSU : Menfi Tespit (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden
Kaynaklanan)
İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ :16/07/2025
KARAR YAZIM TARİHİ :16/07/2025
Mersin 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 09/03/2022 tarihli ... Esas ve ... Karar sayılı kararı aleyhine davacı ve katılma yoluyla davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi sonucunda;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; "Bir borçtan dolayı Mersin 8. İcra Mudurlugunun ... E. sayılı dosyasından alacaklısı ... vekili tarafından, borçlulardan ... ... Ticaret Ltd.Şti. olan icra takibi yapılmış sözkonusu icra dosyasından Müvekkil Banka'ya İİK 89 maddesi gereği mevcut olması durumunda hak ve alacaklarının haczini teminen 89/I.haciz ihbarnamesi tebliğe çıkarılmıştır. Verilen cevabi yazıda; borçlulardan ... ... Ticaret Ltd.Şti'nin sadece ... Şubesinde ... nolu hesapta 3355,05.TL ve ... nolu hesapta 28.04.USD bulunduğu belirtilerek geri kalan tutara itiraz edilmiştir. Ardından söz konusu haciz ihbarnamesi ile ilgili Müvekkil Bankaya tekit müzekkeresi yollanmış bu tekit müzekkeresine de daha önce 89/1 Haciz İhbarnamesine süresi içerisinde itiraz edildiği ve cevap verildiği belirtilerek cevap verilmiştir.Buna rağmen ilgili icra dosyasından 89/2 Haciz İhbarnamesi yollanmış ve bu haciz ihbarnamesine de süresi içerisinde itiraz edilmiş ve daha önce verilen cevaplarre olarak belirtilmiştir.Ancak buna rağmen usul ve yasaya aykırı olarak Bankar; ihbarnamesi gönderilmiştir.Bu ihbarnameye de tarafımızca itiraz edilmiş ve posta görüntüleri ile birlikte daha önceki tüm cevaplar ek olarak sunulmuş ve icra müdürlüğünden ihbarnamesinin iptaline karar verilmesi talep edilmiştir. İcra Müdürlüğü tarafından söz konusu talep kabule dilerek daha önce süresi içerisinde 89/1 ve 89/2 Haciz ihbarnamelerine cevap verildiği belirtilerek elektronik posta sisteminde hata olduğu gerekçesi ile 89/3 haciz ihbarnamesi iptal edilmiştir.Ancak Mersin 5.icra hukuk mahkemesi ... e.-... karar sayılı 02/01/2019 tarihli dosya üzerinden verilen ve tarafımıza tebliğ edilmeyen kararı ile söz konusu icra müdürlüğü kararı kaldırılmış ardından davalı alacaklının talebi ile müvekkil banka dosyaya borçlu sıfatı ile eklenerek söz konusu tutarın ödenmesi talep edilmiştir. 89/1I haciz ihbarnamesine itirazımıza rağmen 89/IlI haciz ihbarnamesi gönderilmiştir. Bu nedenlerle borçlu aleyhine yapılan icra takibinde müvekkil banka aleyhine borcun zimmetinde sayılarak ödenmesinin talep edilmesi açıkça hukuka aykırılık teşkil etmekte olup öncelikle söz konusu takibe konu tutarın 3 gün içerisinde ödenmesi talep edildiğinden ve Müvekkil Bankanın borçlu olmadığı ve sistemsel sorun nedeniyle icra müdürlüğüne ulaşmadığı açık olan 89/2 ve 89/3 haciz ihbarnameleri sebebiyle yapılacak ödemenin ilerde müvekkil bankanın geri dönülmez zararına yol açacağından ihtiyati tedbir nedeniyle ilgili icra dosyasını müvekkil banka yönünden durdurulmasına, borçlu olmadığımızın tespiti ile alacaklı tarafından tebliğ edilen 89/1l ve 89/III haciz ihbarnamelerinin iptaline karar verilmesini saygılarımla bilvekale arz ve talep ederim." şeklinde beyanda bulunmuştur.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; "Davacı tarafın iddiaları haksız ve mesnetsizdir davanın reddi gerekmektedir. Şöyle ki; Müvekkil şirketin alacağından dolayı borçlu ... ... Ticaret Ltd.şti' ne karşı Mersin 8. İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı takip dosyasıyla icra takibi başlatılmıştır. Borçlu şirketin hak ve alacaklarına haciz konulması hususunda alacaklı vekili olarak 31/08/2018 tarihli talebimize istinaden talepte yazılı banka şubelerine e-tebliğ edilmek üzere düzenlenen 04/09/2018 tarihli 89/1 haciz ihbarnamesinin, 04/09/2018 tarihinde 3. Şahıs ... T.A.Ş'ye elektronik tebligat yoluyla tebliğ edildiğinin, tebliğ mazbatası üzerinde yazan "04/09/2018 tarihinde E-Tebligat Alıcı Kullanıcı tarafından okundu" ibaresinden anlaşıldığı, tebliğ mazbatasının onaylı suretinin dosya içerisine alındığı, bunun dışında başkaca kayıt bulunmadığı, Üçüncü şahıs ... T.A. Ş'ye 04/09/2018 tarihinde tebliğ edilen 89/1 haciz ihbarnamemize 7 günlük yasal süre içerisinde cevap verilmediği, cevap verildiğine dair dosyamızda bilgi, belge, beyan bulunmadığı, uyap kayıtlarına göre de ... T.A.Ş tarafından 89/1 haciz ihbarnamesinin cevapsız bırakılmış olduğunun anlaşıldığı, Tarafımızdan üçüncü şahıs ... T.A.Ş'ye 04/09/2018 tarihinde tebliğ edilen 89/1 haciz ihbarnamemize 7 günlük yasal süre içerisinde cevap verilmediği, ilgi sayılı yazımız akıbeti hakkında bilgi verilmesi, cevabının çabuklaştırılarak gönderilmesi için TEKİT yazısı 25/09/2018 tarihinde gönderilmesine rağmen davacı banka tarafından herhangi bir cevap verilmemiştir. Bunun üzerine alacaklı vekili olarak 17/10/2018 tarihli talebimize istinaden düzenlenen 18/10/2018 tarihli 89/2 haciz ihbarnamesinin 22/10/2018 tarihinde 3. Şahıs ... T.A.Ş'ye elektronik tebligat yoluyla tebliğ edildiği tebligatın 22/10/2018 tarihinde alıcı kullanıcı tarafından okunduğu, buna dair e-tebligat mazbatasının onaylı suretinin dosyasına alındığı, Üçüncü şahıs ... T.A.Ş tarafından tebliğ edilen 89/2 haciz ihbarnamesine de cevap verilmediği, cevap verildiğine dair dosyamızda herhangi bir, bu açıklanan ve mahkemenizce re'sen nazara alınacak nedenlerle; Öncelikle verilen ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına ve icra dosyasındaki paranın tarafımıza ödenmesine, haksız davanın 15 günlük hak düşürücü süre geçtikten sonra açılmasından dolayı ve hukuki yarar bulunmamasından dolayı öncelikle usulden reddine, mahkemeniz aksi kanaatte ise yukarıda açıklanan sebeplerden dolayı esastan reddine, davacının takip dosyasının borçlusu olarak tespitine, davacı aleyhine dava konusu tutarın %20 sinden az olamamak üzere tazminata hükmedilmesine, yargılama masrafları ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini saygılarımızla vekaleten arz ve talep ederiz." şeklinde beyanda bulunmuşlardır.
İLK DERECE MAHKEMESİ'NİN KARAR ÖZETİ :
İlk Derece Mahkemesi kararında özetle; "...Dosya kapsamında toplanan deliller, sunulan bilgi ve belgeler birlikte değerlendirilmekle dosya kül halinde bilirkişiye tevdi edilmiş olup bilirkişi 08/07/2019 tarihli raporunda özetle; davacı banka vekilince gerekli olan Kep delilleri kayıtlarının mail yoluyla sunulması neticesinde bu kayıtların tetkikinde bankanın, birinci haciz ihbarnamesine süresi içinde cevap vermiş olduğunu, ancak kep adresine telslim edilen bu cevabın Mersin 8. İcra Müdürlüğü kayıtlarında görülmemesinin, ancak UYAP sisteminden kaynaklanan bir aksaklık olabileceğini, ikinci haciz ihbarnamesine 89/2 bankaca 26.10.2018 tarihinde ... PTT barkod numarasıyla verilen itirazi cevap ve eklerinin "02.11.2018 tarihinde saat 16:23 'de Mersin 8. İcra Müdürlüğüne teslim edildiği" şeklinde PTT kaydı olduğu anlaşıldığından icra müdürlüğüne itirazla ilgili bilgilendirildiği ve 89/2 haciz ihbarnamesine de süresinde cevap verilmiş olduğunu rapor etmiştir. Alınan rapor uyarınca davacı tarafın birinci haciz ihbarnamesine süresinde cevap vermekle birlikle müdürlük kayıtlarına girmediğini tespit etmiş olup tarafların rapora itirazları ve bilirkişi raporunda itirazın dosyaya süresinde ulaşıp ulaşmamasının sebebi net bir şekilde belirlenemediğinden teknik inceleme için dosya bu defa bilişim uzmanına tevdi edilmiştir.
Dosya Bilirkişi ...'ye tevdi edilmiş olup bilirkişi 24/05/2021 tarihli raporunda özetle; Alacaklının ... Akaryakıt Nakliyat San. ve Tic.Ltd şti olduğu, borçlunun ... Trarns Tic.Ltd. Şti. olduğu anlaşılmıştır. Alacaklı vekili Av. ... tarafından 04.09.2018 tarihinde borçlu ... ... Tic.Ltd.Şti nin hesabının bulunduğu ve mahkemeniz dosyasındaki davacı ...Ş. ne İİK. 89/1 haciz ihbarnamesinin tanzim edilerek gönderildiği, ... tarafından bu ihbarnamenin elektronik yazışma adresi mesaj kutusuna düştüğü 04/09/2018 tarihinde kabul edilip okunduğu, 89/1 Haciz ihbarnamesinin tekidinin ise 25.09.2018 tarihinde çakırıldığı, ... tarafından bu ihbarnamenin mesaj kutusuna düştüğü 25/09/2018 günü kabul edilip okunduğu, 89/2 haciz ihbarnamesinin ise 18/10/2018 tarihinde çıkarıldığı, ... tarafından bu ihbarnamenin mesaj kutusuna düştüğü 22/10/2018 tarihinde kabul edilip okunduğu, 89/3 haciz ihbarnamesinin ise 13/11/2018 tarihinde gönderilip ... tarafından mesaj kutusuna düştüğü 14.11.2018 tarihinde kabul edilip okunduğu anlaşılmıştır. Mersin 8.İcra Müdürlüğünün ... sayılı takip dosyasında 89/1 ve 89/2 haciz ihbarnamelerine itiraza dair herhangi bir belge veya dilekçeye gerek uyap ortamından gerekse fiziki dosyasından yaptığım incelemede rastlanılmamıştır. 89/3 haciz hbarnamesine itirazın ise dosya ve uyap ortamında mevcut olduğu, haciz ihbarnamelerine tek itirazın da bu olduğunu, Davacı ... vekili tarafından dosyaya sunulan 89/1 ve 89/2 haciz ihbarnamelerine itiraza dair KEP yazışmaların iş adımları veya safahat bilgilerine Adliyemiz içinde Adalet Portal Ağının kullanıldığı Mahkemeniz veya 8.İcra Müdürlüğü ekranlarından ulaşmak mümkün değildir. İlgili kep yazışmalarının safahat bilgilerine Adalatet Bakanlığı Bilgi İşlem Genel Müdürlüğü tarafından Ulaşılabilineceğini rapor etmiştir. Alınan rapor uyarınca Adalatet Bakanlığı Bilgi İşlem Genel Müdürlüğü'nden ilgili evrakların celbi sağlanmış olup alınan ek raporda davacı ...Ş. Tarafından gönderilen evrakların UYAP sisteminin kabul ettiği döküman formatlarının dışında başka bir formatta gönderilmesi nedeni ile sistemde hata oluşarak dosyasına aktarılamayıp sisteme dahil edilemediği açık bir şekilde belirtilmiş olduğu tespit edilmiş olup anılan hatanın takibinin evrakı tanzim edip sisteme dahil etmeye çalışan tarafın uhdesinde olduğuna kanaat getirilmekle davacının davasını ispatlayamadığına kanaat getirilerek davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. Davanın reddine, ..." şeklinde karar verildiği anlaşılmıştır.
KATILMA YOLUYLA DAVALI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesince verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, hak düşürücü süre dolmadan önce davanın açıldığını, davacı ...'ın dosyaya sunulan bilirkişi raporunda belirtilen hususlara cevap verilmediğini, ilk derece mahkemesinin davacı aleyhine tazminata hükmetmemesi ve hükmün tamamlanmamasına rağmen talepleri reddetmesinin hukuka aykırı olduğunu iddia ederek istinaf talebinin kabulü davacının istinaf isteminin reddine davacı aleyhine tazminata hükmedilmesi eksik hesaplanan vekalet ücretinin yeniden değerlendirilmesi yargılama giderleri ie vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenmesini talep etmiştir.
DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesince verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, borçlu olmadığına dair açık kayıtlar olduğunu, evrakların gönderilmesinde hata olduğunu haciz ihbarnameleri ve KEP ve PTT kanalıyla gönderilmiş olsa da bazı yazıların ...'a ulaşmadığı, KEP sisteminde okunmadı olarak göründüğünü, postada kaybolduğu veya geç ulaştığına dair bariz çelişkiler olduğu iddia edildiğini iddia ederek verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
DELİLLER :
Taraf vekillerinin beyan ve dilekçeleri ve tüm dosya kapsamı
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :
Dava, İİK'nın 89/3.maddesi gereğince açılan menfi tespit istemine ilişkindir.
Davacı vekilinin dava dilekçesinde, davalı şirket tarafından diğer davadışı ... ... Ticaret Ltd.Şti aleyhine başlatılan Mersin 8.İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra takibinde, takip borçlusunun üvey kardeşi olan davacıya İİK'nın 89/1 ve 89/2 maddeleri çerçevesinde gönderilen haciz ihbarnamelerine süresi içinde itiraz edildiği, buna rağmen müvekkili bankaya İİK'nın 89/3 maddesi kapsamında haciz ihbarname düzenlenerek tebliğ edildiği, borcun müvekkili zimmetinde sayılarak ödenmesinin talep edilmesinin hukuka aykırılık teşkil ettiği ileri sürülerek davacının borçlu olmadığının tespiti ile İİK'nın 89/2 ve 89/3 maddeleri kapsamında haciz ihbarnamelerinin iptaline karar verilmesi talep edilmiştir.
Davalı şirket vekili, davanın reddini istemiştir.
İlk Derece Mahkemesi'nce davanın reddine karar verildiği, karara karşı davacı vekili ile katılma yoluyla davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulduğu anlaşılmıştır.
İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.
6102 sayılı TTK'nın 4. maddesinde, bu hükümde sayılan mutlak ticari davaların yanısıra "Her iki tarafın da ticari işletmesi ile ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ticari dava sayılır" hükmü ile nispi ticari davaya ilişkin de düzenleme yapılmış olup, buna göre tarafların her ikisinin de tacir olması ve uyuşmazlık konusu işin tarafların ticari işletmesi ile ilgili olması gerekir.
2004 sayılı İİK'nın 89/3. maddesinin, üçüncü cümlesi, "..İkinci ihbarnameye süresi içinde itiraz etmeyen ve zimmetinde sayılan borcu icra dairesine ödemeyen veya yedinde sayılan malı icra dairesine teslim etmeyen üçüncü şahsa onbeş gün içinde parayı icra dairesine ödemesi veya yedinde sayılan malı teslim etmesi yahut bu süre içinde menfi tespit davası açması, aksi takdirde zimmetinde sayılan borcu ödemeye veya yedinde sayılan malı teslime zorlanacağı bildirilir. Bu bildirimi alan üçüncü şahıs, icra takibinin yapıldığı veya yerleşim yerinin bulunduğu yer mahkemesinde süresi içinde menfi tespit davası açtığına dair belgeyi bildirimin yapıldığı tarihten itibaren yirmi gün içinde ilgili icra dairesine teslim ettiği takdirde, hakkında yürütülen cebri icra işlemleri menfi tespit davası sonunda verilen kararın kesinleşmesine kadar durur..." hükmünü içermektedir. Bu hükümde belirtilen mahkemenin hangi mahkeme olduğu konusunda bir açıklık bulunmamakla birlikte 2004 sayılı İİK'nın 235/1. maddesindeki gibi kayıt kabul ve 154/3. maddesindeki gibi iflas davaları için Ticaret Mahkemelerinin görevli olduğu gibi açık bir düzenleme bulunmadığından bu mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunun kabulü gerekir. Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'nin 2016/3568 Esas ve 2016/6425 Karar sayılı ilamında da açıklandığı üzere "İİK 89. maddesindeki haciz ihbarnamesi üzerine açılan menfi tespit davalarında görevli mahkeme genel mahkemelerdir."(Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin 12/04/2016 tarih ve 2016/3568 Esas, 2016/6425 Karar, Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin 17/12/2015 tarih ve 2015/7065 Esas, 2015/17162 Karar, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2020/4645 Esas, 2020/4139 Karar sayılı kararı benzer mahiyettedir)
01/10/2011 tarihinden sonra İİK'nın 89/3 maddesine dayalı açılan menfi tespit davaları için görevli mahkeme, HMK'nın 2. maddesi uyarınca Asliye Hukuk Mahkemesidir (Prof. Dr. Baki Kuru, İcra ve İflas Hukuku El Kitabı, Ankara 2013, s:476)
Somut olayda taraflar arasında doğrudan bir ticari ilişki bulunmadığı gibi, uyuşmazlık davalı alacaklı tarafından başlatılan icra takibinde çıkarılan haciz ihbarnameleri nedeniyle borçtan davacının sorumlu olup olmadığının tespitine ilişkindir. İİK 89.maddesindeki özel düzenleme ile aynı kanuunun 72.maddesindeki menfi tespit davasına ilişkin genel düzenleme gözetildiğinde genel düzenleme hükmünün İİK 89. maddesini işlevsiz bırakacak biçimde uygulanamayacağı da açıktır.
İlk derece mahkemesince, 2004 sayılı İİK'nın 89/3. maddesine dayalı olarak açılan işbu davada Asliye Hukuk Mahkemesi'nin görevli olduğu gözetilip, göreve ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmesi gerekirken, uyuşmazlığın esası hakkında karar verilmesi doğru olmamış, davacı vekilinin ve katılma yoluyla davalı vekilinin istinaf başvurusunun esasa ilişkin bir inceleme yapılmaksızın mahkemenin görevsiz olması sebebiyle kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının re'sen kaldırılmasına karar verilerek hüküm fıkrasının aşağıdaki şekilde kurulması uygun görülmüştür.
HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere :
1-Mersin 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 09/03/2022 TARİH ... Esas ... Karar sayılı kararı ile davacı vekili ve katılma yoluyla davalı vekili tarafından yapılan istinaf başvurusunun KABULÜNE,
2-Mersin 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 09/03/2022 TARİH ... Esas ... Karar sayılı kararı kararının HMK.'nın 353/1-a-2 maddesi gereğince RE'SEN KALDIRILMASINA,
3-Dava dosyanın yeniden yargılama için Mersin 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne GÖNDERİLMESİNE,
4-a)-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince peşin alınan 80,70.TL istinaf karar harcının kararın kesinleşmesi ile talep halinde davalıya İADESİNE,
b)-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince peşin alınan 80,70.TL istinaf karar harcının kararın kesinleşmesi ile talep halinde davacıya İADESİNE,
5-Davalı ve davacı tarafından istinaf için yapılan yargılama giderinin esas hüküm ile birlikte ilk derece mahkemesince karara BAĞLANMASINA,
6-6100 Sayılı HMK'nun 333. maddesi gereğince peşin alınan ve harcanmayan gider avansının İlk Derece Mahkemesine İADESİNE,
7-İnceleme dosya üzerinden yapıldığından lehe vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
8-6100 sayılı HMK'nın 7035 sayılı yasanın 30. maddesiyle değişik 359/4 maddesi gereğince kararın kesin olması nedeniyle ilk derece mahkemesince taraf vekillerine TEBLİĞİNE,
Dair, 6100 sayılı HMK'nun 353/1-a/6 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle kesin olmak üzere 16/07/2025 tarihinde karar verildi.
...
Başkan
...
¸
...
Üye
...
¸
...
Üye
...
¸
...
Katip
...¸