T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ
T.C.
ADANA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
9. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO : 2022/655
KARAR NO : 2025/1605
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
BAŞKAN : ... (...)
ÜYE : ... (...)
ÜYE : ... (...)
KATİP : ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 10/11/2021
NUMARASI : ... Esas ve ... Karar
DAVACI : ... TOHUMCULUK TARIMSAL ÜRÜNLER GIDA PAZARLAMA TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ -
VEKİLİ : Av. ...
DAVALI : ... TARIM TİCARET SANAYİ VE PAZ.LTD.ŞTİ-
VEKİLİ : Av. ...
DAVA TARİHİ : 10/06/2019
DAVA :Maddi-Manevi Tazminat (Haksız Rekabetten Kaynaklanan)
Birleşen ....Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. ... K.sayılı dosyası
DAVACI : ... TARIM ÜRÜN.PAZ.SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
VEKİLİ : Av. ...
DAVALI : ... TARIM TİC.SAN.VE PAZ.LTD.ŞTİ. -
VEKİLİ : Av. ...
DAVA : Maddi-Manevi Tazminat (Haksız Rekabetten Kaynaklanan)
İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ : 18/07/2025
KARAR YAZIM TARİHİ : 18/07/2025
.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 10/11/2021 tarih, ... Esas ve ... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi sonucunda;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirketin Türkiye çapında tanıttığı ... isimli domates tohumunun tek satıcısı olduğunu, davalının da üretici firma olan ... Tohumculuk A.Ş nin diğer tohumlarının bölge bayisi olarak faaliyet gösterdiğini, davalının müvekkili şirketin müşterilerini Şubat ayında gezerek "... tohumunu kendisinin satacağını ve 450,00.TL fiyattan vereceğini" beyan ettiğini, ancak bu söylemini yerine getiremeyince bu kez bir hafta içinde tohumların kendisine geleceğini beyan ederek bayilerin ve fideliklerin müvekkilinden tohum almasını engellediğini, davacının müşterilerine yüksek fiyattan tohum sattığını, beyan ettiğini, daha sonra müşterilerine ... isimli tohumu davacıdan temin edemediklerine ilişkin faksları ... A.Ş ye gönderilmesini istediğini, bu haksız fiiller neticesinde davacı ile hem müşterilerinin hem de üretici firmanın arasının bozulduğunu, bu söylentilere kanan ... A.Ş nin tek satıcılık sözleşmesini sonlandırdığını, davalının bu tutum ve davranışlarının haksız rekabet olduğu gibi davacının kişilik haklarına da saldırı niteliğinde bulunduğunu beyan ederek 100.000,00.TL maddi, 300.000,00.TL manevi tazminatın ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı şirketin 1993 yılında kurulduğu, 2007 yılından bu yana ... Tohumculuk Ticaret A.Ş nin Adana-Çukurova bölgesi distribütörü olarak faaliyet gösterdiğini, davacı ve kardeş şirket olarak adlandırılan ... şirketinin, ... A.Ş nin tek satıcılık sözleşmesi kurduğu firmalar olmadığı, bölge distribütörleri olduğu, kendi bölgelerinde distribütörlük adı altında satış yaptıklarını, daha sonra 01/12/2017 tarihinde ... şirketinin ... A.Ş tarafından ... tohumculuk Türkiye geneli tek pazarlayıcı olarak yetkilendirildiğini ve bu ürünün satışını yaptığını, ... A:Ş tarafından davalı şirkete gönderilen 22/03/2019 tarihli postada ... F1 çeşidi tohumların satış yetkisini ve bu tarihten itibaren verdiğini, mevcut davanın haksız yere açıldığını, dava dışı ... A.Ş nin ... isimli tohumu yalnızca distribütörlük yapan ... ve ... Tohumculuk şirketlerine değil davalıya da satma yetkisi verdiği, davacının tek satıcılık ilişkisinin 22/03/2019 tarihinden itibaren sona erdiğini, davalı şirketin 22/03/2019 tarihinden itibaren kendi bölgesinde bu tohumun satışını yapmaya başladığı, daha önce hiçbir şekilde kendi bölgesinde dahi satmadığı, bu durumun ticari defter ve sipariş kayıtlarında görüleceğini ve davanın reddinin gerektiğini beyan etmiştir.
Birleşen ....Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. ... K.sayılı dosyasında davacı vekili; davacı şirket ... Tohumculuk Ltd. Şti. ile birlikte ... markalı domates tohumunun tek satıcısı ve üretici ... Tohumculuk A.Ş.’nin bölge bayisidir. Davalı taraf, davacı şirketin tohum sattığı bayilere aynı tohumu paketi 450 .TL’den satacağını söyleyerek bayilerin davacı şirketten tohum almasını engellemiştir. Bunun dışında bazı bayilere üretici ... Tohumculuk A.Ş.’ne belirtilen tohumu ... Tohumculuktan temin edemediklerine dair fakslar göndermelerini istemiştir. Davalı tarafın bu eylemleri nedeniyle davacı şirketin bayilerle arası bozulmuş ve üretici şirket ile yürürlükte olan tek satıcılık sözleşmesi sonlandırılmıştır. Davalının haksız rekabet oluşturan eylemleri nedeniyle davacı şirketin maddi ve manevi zarara uğradığı ileri sürülerek 100.000,00.TL maddi, 300.0000.TL manevi tazminatın ticari temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesi talep edilmiştir.
Birleşen ....Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. ... K.sayılı dosyasında davalı vekili; davaya konu ... tohumunun 2005 yılında tescil edilmiş ürün olup, geliştirilmeleri ... A.Ş tarafından yapılıp yalnızca piyasa bölge distribütörleri tarafından piyasaya sürüldüğünü, davacının bu ürünleri yanlnızca kendi bölgeleri ile sınırlı olarak dispiritörlük adı altında sattıklarını, 22/03/2019 tarihinde ... A.Ş tarafından alınan bir karar doğrultusunda dava konusu bu ürünü satışı ve pazarlaması diğer bölge dispiritörlerinde verildiğini beyan ederek öncelikle davanın husumet ve derdestlik yönünden reddine, mahkeme aksi kanatte ise davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ'NİN KARAR ÖZETİ :
.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 10/11/2021 tarih, ... Esas ve ... Karar sayılı kararında, dava ve birleşen davada davacılar, davalının daha cazip fiyata ürün satmayı vaat ederek ve davacıları dava dışı ... Tohumculuk Tic. A.Ş ye kötüleyerek dava dışı ... Tohumculuk Tic.A.Ş ile olan tek satıcılık sözleşmesinin feshine sebep olmaları nedeni ile bu eylemlerinin haksız rekabet teşkil ettiğini ileri sürerek maddi ve manevi tazminat talebinde bulunduğunu, davacı ... Şirketine ait ticari defter ile davalı şirket ticari defterleri üzerinde yapılan bilirkişi incelemesi, davacı tanıkları ve davalı tanıklarının beyanları hep birlikte değerlendirildiğinde; davalının haksız rekabet teşkil edecek herhangi bir eyleminin kanıtlanamadığını, özellikle ... Tohumculuk Tic. A.Ş.'ye yazdıkları yazıda, kendi durumlarını ifade eden cümleler kurduklarından bu beyanlarının haksız rekabet seviyesine ulaşmadığını, tanık beyanlarından da anlaşılacağı üzere davacıların sadece söz konusu domates tohumlarının kendilerinin de satacaklarını ifade ettikleri ve ayrıca davalının haksız rekabet teşkil edecek başkaca herhangi bir eyleminin tespit edilememiş olması nedeni ile asıl dosya ve birleşen dosya yönünden davacıların maddi ve manevi tazminat taleplerinin reddine karar verilmiştir.
DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalının haksız rekabeti nedeni ile müvekkillerinin tek satıcılık sözleşmesinin feshedildiğini, Bilirkişiler fesih tarihini 22/03/2019 olarak tespit etmişlerse de sözleşme 19/03/2019 tarihinde feshedildiğini, 22/03/2019 tarihinde ... tek satıcılığı sonlandırdığını distribütörlerle bildirdiği tarih olduğunu, Bilirkişilerin bu tarihlerin karıştırdığını, Müvekkillerinin maddi zararının büyük olduğunu, alıcılarının belli olduğunu, hepsinin de müvekkilinin müşterileri olduğunu, ancak gerçek zararın tespit edilmesinin zorunlu olduğunu, bu nedenle B.K'nu Md.50 uğranılan zararın miktarını hakkaniyeti uygun olarak belirler maddesine göre maddi tazminat talebinin olduğunu, diğer taraftan davalının baskıları ile tek satıcılık sözleşmesinin ansızın haksız feshi nedeni ile müvekkillerinin ticari itibarlarının sarsılmış olduğunu ve müvekkillerinin müşteriler nezdinde küçük düşürmüş olduğunu, öyle ki müvekkillerinin borçlarını ödemediği hatta iflas ettiği dedikodularının yayılmış olduğunu, bu nedenlerle de manevi tazminat isteme hakkının olduğunu, ayrıca davalının tutum ve davranışları, kötü niyeti, yazıları, sözleşmeyi feshettirmesinin de rol oynaması müvekkillerinin küçük düşürülmesi anlamında olduğunu, tüm bunlar göz önüne alındığında bilirkişiler raporunun son derece yetersiz olduğu nedeniyle davanın reddinin hukuka aykırı olduğunu, verilen kararın istinaf incelemesi neticesinde kaldırılarak yeniden duruşmalı şekilde yapılması gerektiğini, müvekkili ... Tohumculuk Ltd. Şti. 100.000.TL maddi, 300,000.TL manevi tazminata, Müvekkilinin ... Ltd. İçin 100,000.TL maddi 300,000.TL manevi tazminata hükmedilmesine, hükmedilecek tazminatlara dava tarihinden itibaren en yüksek ticari faize uygulanmasına ve yargılama giderlerinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER :
.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 10/11/2021 tarih, ... Esas ve ... Karar sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamı
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :
Asıl dava ve birleşen dava haksız rekabet nedeniyle maddi ve manevi tazminat talebine ilişkindir.
Davacı vekili asıl davada davacı şirketin Türkiye çapında tanıttığı ... isimli domates tohumunun tek satıcısı olduğunu, davalının da üretici firma olan ... Tohumculuk A.Ş nin diğer tohumlarının bölge bayisi olarak faaliyet gösterdiğini, davalının müvekkili şirketin müşterilerini gezerek "... tohumunu kendisinin satacağını ve 450,00.TL fiyattan vereceğini" beyan ederek bayilerin ve fideliklerin müvekkilinden tohum almasını engellediğini, davacının müşterilerine yüksek fiyattan tohum sattığını, beyan ettiğini, daha sonra müşterilerine ... isimli tohumu davacıdan temin edemediklerine ilişkin faksları ... A.Ş ye gönderilmesini istediğini, davalının eylemlerinin haksız rekabet oluşturduğunu ileri sürerek maddi ve manevi tazminatın davalıdan tahsilini talep etmiş, davalı vekili, davalı şirketin 2007 yılından bu yana ... Tohumculuk Ticaret A.Ş nin Adana-Çukurova bölgesi distribütörü olarak faaliyet gösterdiğini, davacı ve kardeş şirketin ... A.Ş nin tek satıcılık sözleşmesi kurduğu firmalar olmadığı, kendi bölgelerinde distribütörlük adı altında satış yaptıklarını, 22/03/2019 tarihinde ... A.Ş. 'nin bu ürünün satış ve pazarlamasını diğer düstribitörlerine de veridiğini, davalının 22/03/2019 tarihinden itibaren kendi bölgesinde bu tohumun satışını yapmaya başladığı belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiş, davanın reddinin gerektiğini beyan etmiştir.
Davacı vekili birleşen davada, davacının ... Tohumculuk Ltd. Şti. ile birlikte ... markalı domates tohumunun tek satıcısı ve üretici ... Tohumculuk A.Ş.’nin bölge bayisi olduğu, davalının bayilere aynı tohumu paketi 450 .TL’den satacağını söyleyerek bayilerin davacı şirketten tohum almasını engellediği, bazı bayilere üreticiye tohumu ... Tohumculuktan temin edemediklerine dair fakslar göndermelerini istediği, davalının eylemlerinin haksız rekabet oluşturduğunu ileri sürerek maddi ve manevi tazminatın davalıdan tahsilini talep etmiş, davalı vekili, davacının bu ürünleri yanlnızca kendi bölgeleri ile sınırlı olarak dispiritörlük adı altında sattıklarını, 22/03/2019 tarihinde ... A.Ş tarafından alınan bir karar doğrultusunda dava konusu bu ürünü satışı ve pazarlaması diğer bölge dispiritörlerinde verildiğini beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İlk derece mahkemesince asıl ve birleşen davanın reddine karar verilmiş ve iş bu karara karşı asıl ve birleşen dava davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.
İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.
İhtilaf, davalı tarafın haksız rekabet nitelinde fiilerinin bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.
Haksız rekabet, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 54. ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. TTK'nın m. 54. Fıkra. 2'de; "Rakipler arasında veya tedarik edenlerle müşteriler arasındaki ilişkileri etkileyen aldatıcı veya dürüstlük kuralına diğer şekillerdeki aykırı davranışlar ile ticari uygulamalar haksız ve hukuka aykırıdır." biçiminde haksız rekabet oluşturan fiiller genel olarak belirtilmiştir.
TTK'nın. m. 55’de ise başlıca haksız rekabet halleri örnekseme metodu ile belirtilmiştir. Madde düzenlemesinde belirtilen başlıca haksız rekabet halleri; “dürüstlük kurallarına aykırı reklamlar ve satış yöntemleri ile diğer hukuka aykırı davranışlar (kötüleme, avantaj sağlama, hakkı olmayan unvanları, meslek, derece ve sembolleri kullanma, karıştırılmaya neden olma, karşılaştırma ya da üçüncü kişiyi benzer yollarla öne geçirme, tedarik fiyatının altında fiyatla satışa sunma yoluyla aldatma, gerçek değer hakkında yanıltma, karar verme özgürlüğünü sınırlama, nicelik ve nitelikte yanıltma, hukuki işlemlere ilişkin kamuya yapılan ilanın açık olmaması, tüketici kredilerine ilişkin açık beyanda bulunmamak, yanıltıcı sözleşme formüllerini kullanmak), sözleşmeyi ihlale veya sona erdirmeye yöneltmek, başkalarının iş ürünlerinden yetkisiz yararlanmak, üretim ve iş sırlarını hukuka aykırı olarak ifşa etmek, iş şartlarına uymamak, dürüstlük kurallarına aykırı işlem şartlarını kullanmak” olarak belirtilmiştir.
Haksız rekabet nedeniyle açılabilecek davalar TTK'nın 56. ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. Buna göre, ‘Haksız rekabet yüzünden… zarar gören veya böyle bir tehlikeye maruz bulunan kimse, fiilin haksız olup olmadığının tespitini, haksız rekabetin men`ini, neticesi olan maddi durumun ortadan kaldırılmasını, yanlış veya yanıltıcı beyanlarla yapılmışsa bu beyanların düzeltilmesini, kusur varsa zarar ve ziyanın tazminini, Borçlar Kanununun 49 uncu maddesinde gösterilen şartlar mevcutsa manevi tazminat verilmesini’ isteyebilir hükmü düzenlenmiştir.
Dosyadaki belgelere, kararın dayandığı delillerle, usul ve yasaya uygun gerektirici nedenlere göre, kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, ihtilafın doğru olarak tanımlandığı, dava ve birleşen davada davacılar tarafından, davalının bayileri ve fidelikleri gezerek cazip fiyata ürün satmayı vaat etiği, dava dışı ... Tohumculuk Tic. A.Ş ye davacılardan tohum temin edilmemediği söylenerek davacıların kötülediği, dava dışı ... Tohumculuk Tic.A.Ş ile olan tek satıcılık sözleşmesinin feshine neden olduğu davalının bu eylemlerinin haksız rekabet teşkil ettiğini ileri sürdüğü, dava dışı ... Tohumculuk tarafından sözleşmenin 19.03.2019 tarihinde feshedildiğinin belirtildiği, ilk derece mahkemesince alınan dosya kapsamına uygun gerekçeli ve denetime elverişli bilirkişi raporu ile , davalı şirketin 21/03/2019 tarihinden itibaren dava konusu ... isimli domates tohumunu ... şirketinden alıp satmaya başladığı, davalının paketi 400,00 TL ye satın aldığı, 450,00 TL ye satışın zararına satış olmadığı, davacının iddia ettiği eylemlerin davalı tarafından yapıldığına dair tanık beyanı ile yazı dışında somut bilgi ve belge tespit edilemediğinin tespit edildiği, ... Tohumculuk Tic. A.Ş ye yazılan yazı içeriğinin haksız rekabet oluşturacak nitelikte olmadığı, tanık anlatımlarınında davalı tarafından haksız rekabet teşkil edecek eylemlerin gerçekleştirildiği iddiasını ispatlar nitelikte olmadığı, davacılar tarafından davalının haksız rekabet teşkil edecek eylemlerinin bulunduğunun ispatlanamadığı, ilk derece mahkemesince yazılı gerekçe ile asıl ve birleşen davanın reddine karar verilmiş olmasının usul ve yasaya uygun olduğu, asıl ve birleşen dosya davacılar vekilinin aksi yöndeki istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.
Yukarıda belirtilen sebeplerle İlk Derece Mahkemesi'nce verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu davacılar vekilinin istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşıldığından asıl ve birleşen dosya davacılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere :
1)-.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 10/11/2021 tarih, ... Esas ve ... Karar sayılı kararına karşı asıl ve birleşen dosya davacılar vekili tarafından yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
2)-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 615,40.TL karar ve ilam harcından peşin alınan 80,70.TL istinaf karar harcının mahsubu ile bakiye 534,70.TL harcın asıl dosya davacısından alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
2)-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 615,40.TL karar ve ilam harcından peşin alınan 80,70.TL istinaf karar harcının mahsubu ile bakiye 534,70.TL harcın birleşen dosya davacısından alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
3)-İstinaf kanun yoluna başvuran asıl ve birleşen dosya davacıları tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin asıl ve birleşen dosya davacıları üzerinde BIRAKILMASINA,
4)-HMK. 333 maddesi uyarınca kullanılmayan gider avansının İlk Derece Mahkemesince İADESİNE,
5)-İnceleme duruşmasız yapıldığından taraflar lehine vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
6)-6100 sayılı HMK'nın 359/3 maddesince karar tebliğ işlemlerinin Dairemizce taraf vekillerine TEBLİĞİNE,
Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, 7036 sayılı Kanun'un 7'nci maddesi yollamasıyla 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 361'inci maddesi uyarınca kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Yargıtay nezdinde temyiz kanun yolu açık olmak üzere 18/07/2025 tarihinde oy birliğiyle ile karar verildi.
...
Başkan
...
¸e-imzalıdır
...
Üye
...
¸e-imzalıdır
...
Üye
...
¸e-imzalıdır
...
Katip
...
¸e-imzalıdır