T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2023/1685 - 2026/2076
T.C.
ADANA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
9. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO : 2023/1685
KARAR NO : 2026/2076
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
BAŞKAN :
ÜYE :
ÜYE :
KATİP :
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : ... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 19/07/2023
NUMARASI : 2022/787 Esas ve 2023/341 Karar
DAVACI :
VEKİLLERİ : Av.
DAVALI :
VEKİLLERİ : Av.
DAVANIN KONUSU : Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ :03/07/2026
KARAR YAZIM TARİHİ :03/07/2026
... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 19/07/2023 tarih, 2022/787 Esas ve 2023/341 Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi sonucunda;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ... ili, ... İlçesi, ... Mahallesi 1917,2002,2022 ve 2031 parsel numaralı arazilerde tarımsal faaliyetlerde bulunduğunu, müvekkiline ait arazilerde kuru soğan olarak ekilmiş olan tarım ürünlerinin Devlet Destekli ... Bitkisel Ürün Sigorta Poliçesi kapsamında sigortalandığını, müvekkilinin maliki olduğu ekim yapılan ve sigortalanan 1917 nolu parsel ... poliçe numaralı, 2002 nolu parsel ... poliçe numaralı, 2022 nolu parsel ... poliçe numaralı, 2031 nolu parsel ise ... numaralı bitkisel ürün sigortası ile sigortalanarak ekili ürünlerin teminat altına alındığını, 2022 yılı ocak ayı içerisinde yaşanan yağıştan kaynaklı oluşan sel ve su baskını nedeniyle müvekkilinin parsellerinde ekili alanların tamamının hasar gördüğünü, ekili ürünlerin sular altında kalması sonrasında müvekkili tarafından sigorta şirketine hasar ihbarında bulunulduğunu, müvekkilinin 2022 ve 2031 parsel numaralı taşınmazlarında 11.01.2022 tarihinde oluşan hasar durumununun 15.01.2022 tarihinde sigorta şirketine bildirdiğini, diğer parseller olan 1917 ve 2002 nolu parsel numaralı taşınmazlarda ise 26.01.2022 tarihinde oluşan hasar durumunu 28.01.2022 tarihinde sigorta şirketine bildirdiğini, davalı sigorta şirketine yapılan hasar ihbarı sonrası ... poliçeleri için ayrı ayrı hasar dosyası açılarak eksper görevlendirildiğini, Sigorta şirketi tarafından görevlendirilen eksper tarafından arazilerdeki gerçek zararın tespiti noktasında yeterli ve gerekli incelemeler yapılmadığı, yüzeysel olarak yapılan değerlendirme sonrasında 1917 nolu parselde %3, 2002 nolu parselde %14, 2022 nolu parselde %12 ve 2031 nolu parselde ise %12 oranında zarar oluştuğunun rapor edildiğini, davalı sigorta şirketi tarafından belirlenen zarar oranlarını kabul etmeyen müvekkilinin yaşanan sel ve su baskını nedeniyle ekili arazilerinde oluşan zararların tespitine yönelik ... Sulh Mahkemesi’ne 2022/10 D.iş sayılı dosyası ile başvuruda bulunduğunu, ... Sulh Mahkemesi’nin 2022/10 D.iş sayılı delil tespiti dosyasında müvekkiline ait parseller üzerinde keşif yapıldığı ve keşif sonrası düzenlenen bilirkişi raporunda; “... ilçesi ... mahallesi 1917, 2002, 2022 ve 2031 parsel sayılı taşınmazların aşırı yağışlar sonucu ekili ürünün tamamının zarar gördüğü ve taşınmazın hali hazır durumu ile ekilecek ürünün hasat ayı dikkate alındığında yeniden ekim yapılmasının mümkün olmadığı” tespitinin yapıldığını, bu hali ile müvekkilinin arazilerinde ekili alanlarda oluşan zarar oranın %100 oranında olduğunun tespit edildiğini, Müvekkilinin arazilerinde ekim yapılan ürünlerin tamamı sular altında kaldığından ürünlerin tamamı zarar görmüş olup ekim döneminin de geçmiş olması dolayısıyla tekrar ürün ekimi yapılamadığını, bu nedenle müvekkilinin arazilerinde oluşan zarar miktarının %100 olarak kabul edilerek bu oran üzerinden müvekkiline ödeme yapılması gerektiğini, bu nedenlerle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile müvekkilinin arazilerinde oluşan maddi zararın karşılanabilmesi amacıyla şimdilik 10.000.TL bakiye maddi zararın sigorta şirketine başvuru tarihinden itibaren temerrüde düşmüş sayıldığı tarihten itibaren yasal faizi ile birlikte davalı sigorta şirketinden tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin de karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı adına ... İli ... İlçesi ... mahallesi 0/1917 - 0/2002 - 0/2022 ve 0/2031 numaralı ada parselde yer alan kuru soğan tarlası ... - ... - ... - ... no'lu Devlet Destekli Bitkisel Ürün Sigortası poliçesi ile sigortalının beyanı doğrultusunda tanzim edildiğini, Poliçelerin başlangıç tarihi 13.12.2021, bitiş tarihi 29.08.2022 olduğunu, Sigortalı davacı tarafından, poliçeli alanda 26.01.2022 tarihinde "sel ve su baskını hasarı" olduğu gerekçesiyle Müvekkili Kuruma hasar ihbarında bulunulduğunu, görevlendirilen ziraat mühendisi eksperler tarafından 14.02.2022 tarihinde yapılan ekspertiz çalışmasında, yeniden ekim-dikim kararı verildiğini, söz konusu poliçe için yeniden ekim dikim kararı alınan bir hasar olması nedeni ile hasar dosyasının incelendiğini ve tazminatı hesaplanarak ödemesinin tamamlandığını, Davacı ...'na ait ... no'lu poliçeli alanda eksperlerce tespit edilen %13 hasar oranı üzerinden 15.483,00.TL; ... no'lu poliçeli alanda %15 hasar oranı üzerinden 15.340,00TL, ... no'lu poliçeli alanda %12 hasar oranı üzerinden 15.411,00.TL; ... no'lu poliçeli alanda %12 hasar oranı üzerinden 13.186,00.TL hasar tazminatı ödendiğini, ... Ovasında, Aralık ayının ilk haftasından itibaren meydana gelen aşırı yağışlar nedeniyle " sel ve su baskınları" meydana gelmiş ve bu yağışların ürünlere olan etkisinin belirlenmesi için hasar ihbarı bulunan poliçe sahibi üreticilerin alanlarında gerekli ekspertiz çalışmalarının yapıldığını, eksperler tarafından sahada yapılan incelemelerde, soğan, sarımsak ve sebze grubu ürünlerde, erken dönemde hasarın meydana gelmiş olması ve meydana gelen hasarın oluş şekli, ürünün gelişme dönemi gibi konular eksperler tarafından değerlendirilerek yeniden ekim dikim kararı alındığını, genel şart maddesi kapsamında eksperler tarafından alanda belirlenen hasar oranları üzerinden muafiyet ve müşterek oran uygulanmaksızın tazminat ödemelerinin gerçekleştirildiğini, davacının ürün yetiştirme tekniklerini yeterince uygulamadığını, davacının tüm taleplerinin haksız ve mesnetsiz olduğunu, bu nedenlerle; haksız davanın reddi ile dava masrafları ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ'NİN KARAR ÖZETİ :
... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 19/07/2023 tarih, 2022/787 Esas ve 2023/341 Karar sayılı kararında, davacının tarlasını davalı ...'e Devlet Destekli Bitkisel Ürün Sigortası poliçesi ile sigorta ettirdiğini, 11/01/2022 tarihinde meydana gelen sel ile tarlalarındaki ürünlerin zarar gördüğünü, davacının süresinde hasar ihbarında bulunduğunu, davalı tarafından sel baskını yönünden teminat verildiğini, mahkemece dosyanın 2 ziraat mühendisi 1 sigorta bilirkişiden oluşan 3 kişilik teknik bilirkişi heyetine tevdi edildiğini, teknik bilirkişilerden oluşan heyet raporunda; "Davaya konu dönemde aşırı yağışın meydana geldiği (dosya içerisinde mevcut fotoğraflar-meteorolojik veriler) taşınmazın sular altında kaldığı, uyuşmazlık konusu döneme ilişkin ÇKS kayıtlarında davacı tarafın dava konusu taşınmaza Kuru Soğan ektiği, taşınmazlarda bulunan Kuru Soğan Bitkisinin su altında kalmasının bitkiyi çürüteceği, tekrar ekim yapılmasının ise ürünün fenolojik durumu ve hasat ayı dikkate alındığında mümkün olmayacağı, zararın sigorta teminatı kapsamında olduğu davacının dava konusu taşınmaz için 170.850,63 TL tazminat alacağının bulunduğu rapor edilmiştir." bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen rapor mahkemece denetlenmiş olduğunu, raporun 7. Sayfasında ... numaralı poliçeye ilişkin yapılan hesaplamada toplama çıkarma hatası yapıldığı 57.465,29.TL bulunan miktarın 57.461,29.TL olması gerektiğini, mahkemece bu hesaplamanın maddi hata olması nedeniyle düzeltilerek davacı zararının 170.846,63.TL olduğunun tespit edildiğini, bu husus dışında bilirkişi raporunda bir eksiklik bulunmadığından; mahkemece bilimsel verilere ve tekniklere uygun hazırlanan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek meydana gelen hasarın teminatı bulunan sel baskını etkisi ile meydana geldiği teknik bilirkişi raporunda da davalının bu miktardan sorumlu olduğu gerekçesi ile davanın kısmen kabulü ile 170.846,63 TL maddi tazminatın temerrüt tarihi olan 29.08.2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.
DAVALI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; bilirkişi raporunda mazot-gübre-destekleme gibi teminat dışı unsurlar tazminat hesaplamasına dahil edildiğini, fakat müvekkil kurumun sigortacı olduğundan sorumluluğu poliçe hükümleriyle sınırlı olduğunu, bu durumun açık hukuki hata olduğunu, hukuku uygulamanın hakimin görevi olduğunu, raporun hükme esas alınmasının mümkün olmadığını, ...'in yalnızca poliçe teminatındaki risklerin neden olduğu doğrudan zararları tazminle yükümlü olduğunu, dolaylı zararların teminat dışı olduğu genel şartlar'ın açık hükmü olduğunu, davacının tüm taleplerinin haksız ve mesnetsiz olduğunu, müvekkil kurumun üzerine düşen tüm yasal yükümlülüğü yerine getirdiğini, bunun dışında teminat kapsamında herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını, haksız kararın bozularak davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, müvekkil kurum tarafından yapılan ödeme, poliçe, genel şartlar, tarife talimatlar hükümlerine ve mevcut duruma uygun olduğunu, fakat bilirkişi raporunda teminat dışı unsurlar(mazot, gübre vs) eklenerek tamamen teminat dışı bir hesaplama yapılmış olduğunu, daha sonra bu hesaplamadan muafiyet düşüldüğünü, teminat dışı unsurlar üzerinden yapılan hesaplamadan muafiyet düşülmesi hesaplamayı poliçe hükümlerine uygun kılmayacağını, kesinlikle kabul manasına gelmemek üzere, yeniden ekim dikim kararı yokmuş gibi bir hesaplama yapılacak ise de hesaplamanın poliçe, genel şartlar ve tarife talimatlara uygun yapılması gerektiğini, bilirkişinin hatalı değerlendirmelerinin aksine,
davacı, ... ovasının toprak yapısı ve ürün yetiştirme tekniklerine uygun ekim yapmamış olduğunu, tam aksine ürünleri kendi haline bırakarak verim almayı beklediğini, bu durumun poliçe teminatı dışında olduğunu, kabul manasına gelmemek üzere, genel şartlar'ın ilgili maddesi ve yerleşik yargıtay içtihadı ile sabit olduğu üzere, poliçe ile ilgili alacak talepleri en erken hasat tarihinde muaccel olduğunu, davacının ıslah talebi zamanaşımı geçtikten sonra yapıldığından, ıslah edilen tutar üzerinden hüküm kurulmasının hatalı olduğunu, açıklanan nedenlerle kararın istinaf incelemesi neticesinde kaldırılması ve yeniden yargılama yapılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER :
... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 19/07/2023 tarih, 2022/787 Esas ve 2023/341 Karar sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamı
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :
Dava, devlet destekli bitkisel ürün sigorta poliçesinden kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir.
İlk derece mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiş işbu karara karşı davalı vekilince istinaf kanun yoluna başvuruda bulunulmuştur.
İstinaf incelemesi 6100 sayılı HMK'nun 355. maddesi uyarınca istinaf başvurusunda ileri sürülen istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni gözetilerek yapılmıştır.
Dosyadaki belgelere, kararın dayandığı delillerle, usul ve yasaya uygun gerektirici nedenlere göre kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, ihtilafın doğru olarak tanımlandığı, meydana gelen sel baskını nedeniyle oluşan hasarın teminat kapsamında olduğu, nitekim davalı sigorta şirketi tarafından bu kapsamda davacıya ödeme yapıldığı, teknik bilirkişilerden oluşan heyet raporunda soğan bitkisinin su altında kalmasının bitkiyi çürüteceği ve ürünün fenolojik durumu ve hasat ayı dikkate alındığında yeniden ekim-dikim yapılmasının mümkün olmadığına ilişkin tespitte bulunulduğu, hasat tarihi itibariyle taleplerin zamanaşımına uğramadığı, mahkemece bu hususlar nazara alınarak davanın kısmen kabulüne dair verilen ilk derece mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşılmakla davalı vekilinin yerinde bulunmayan istinaf kanun yolu başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
Yukarıda belirtilen sebeplerle ilk derece mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu, davalı vekilinin istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşıldığından, davalının istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere :
1)-... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 19/07/2023 tarih, 2022/787 Esas ve 2023/341 Karar sayılı kararına karşı davalı vekili tarafından yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
2)-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 11.670,53.TL karar ve ilam harcından peşin alınan 2.917,62.TL istinaf karar harcının mahsubu ile bakiye 8.752,91.TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
3)-İstinaf kanun yoluna başvuran davalı vekili tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin davalı üzerinde BIRAKILMASINA,
4)-HMK. 333 maddesi uyarınca kullanılmayan gider avansının İlk Derece Mahkemesince İADESİNE,
5)-İnceleme duruşmasız yapıldığından taraflar lehine vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
6)-6100 sayılı HMK'nın 359/4 maddesi gereğince kararın dairemizce taraf vekillerine TEBLİĞİNE,
Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 361'inci maddesi uyarınca kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Yargıtay nezdinde temyiz kanun yolu açık olmak üzere 03/07/2026 tarihinde oy birliğiyle ile karar verildi.
Başkan
e-imzalıdır
Üye
e-imzalıdır
Üye
e-imzalıdır
Katip
e-imzalıdır