T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2023/835 - 2026/1955
T.C.
ADANA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
9. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO : 2023/835
KARAR NO : 2026/1955
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
BAŞKAN :
ÜYE :
ÜYE :
KATİP :
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : .... ASLİYE TİCARETP MAHKEMESİ
TARİHİ : 01/02/2023
NUMARASI : 2020/811 Esas - 2023/38 Karar
DAVACILAR : 1-...
VEKİLİ : Av.
DAVALILAR : 1-...
TASFİYE MEMURU : ...
DAVA : Tapu İptali Ve Tescil
İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ :26/06/2026
KARAR YAZIM TARİHİ :26/06/2026
.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 01/02/2023 tarihli ve 2020/811 Esas- 2023/38 Karar sayılı kararı aleyhine davalı ... vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi sonucunda;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ :
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; davacı ...'in davalı kooperatif yetkilisi müteahhit ...'den 16.02.2000 tarihinde harici sözleşme ile ... İli, ... İlçesi, 5043 Ada, 1 Parsel, 5.Kat, 9 No'lu Bağımsız Bölümü 8.000.000.000 (eski) TL karşılığında satın aldığı ve kooperatif üyesi olduğu, müteahhit ...'in kooperatifin inşaatını yarım bıraktığı, adıgeçen davacının, diğer kooperatif üyeleri ile birlikte arsa sahibine ait 4 dairenin tüm eksik işlerini yaptırdığı ve bu iş için 2008-2009 yılında 9.000,00 TL ödediği, dava konusu taşınmazın tapu kaydının davacıya devri gerektiği ileri sürülerek ... İli, ... İlçesi, 5043 Ada, 1 Parsel, 5.Kat, 9 No'lu Bağımsız Bölümün arsa sahibi davalı ... adına olan tapu kaydının iptali ile davacı ... adına tesciline karar verilmesi, davacı ...'ın eşi ...'ın davalı kooperatif yetkilisi müteahhit ...'den 10.01.2001 tarihinde harici sözleşme ile ... İli, ... İlçesi, 5043 Ada, 1 Parsel, 6.Kat, 12 No'lu Bağımsız Bölümü 11.250.000.000 (eski) TL karşılığında satın aldığı ve davacının kooperatif üyesi olduğu, müteahhit ...'in kooperatifin inşaatını yarım bıraktığı, adıgeçen davacının, diğer kooperatif üyeleri ile birlikte arsa sahibine ait 4 dairenin tüm eksik işlerini yaptırdığı ve bu iş için 2008-2009 yılında 10.000,00 TL ödediği, dava konusu taşınmazın tapu kaydının davacıya devri gerektiği ileri sürülerek ... İli, ... İlçesi, 5043 Ada, 1 Parsel, 6.Kat, 12 No'lu Bağımsız Bölümün arsa sahibi davalı ... adına olan tapu kaydının iptali ile davacı ... adına tesciline karar verilmesi talep edilmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın zamanaşımı ve görev (asliye hukuk mahkemesi) nedeniyle reddinin gerektiği, davadan önce arabuluculuk yoluna başvuru yapılmadığından dava şartı yokluğu nedeniyle davanın reddinin gerektiği, dava konusu taşınmazın tapu kaydında devredilemez şerhi bulunduğundan davalıya husumet düşmediği, davalı arsa sahibi ile diğer davalı yüklenici ... arasında .... Noterliği'nde düzenlenen 01.04.1997 tarihli ve 12434 yevmiye sayılı Düzenleme Şeklinde Gayrimenkul Satış Vaadi ve Kat Karşılığı İnşaat Sözleşmesi düzenlendiği, yüklenici ...'in, sözleşme ile üstlendiği edimini yerine getirmediği, bu nedenle arsa sahibi tarafından yükleniciye karşı başlatılan .... İcra Müdürlüğü'nün 2014/4567 sayılı takip dosyasındaki takibinin devam ettiği, davacı ile davalı arsa sahibi arasında herhangi bir akdi ilişki bulunmadığı belirterek davanın reddi talep edilmiştir.
Davalı ... vekili 19.03.2021 tarihli cevap dilekçesinde özetle; davalının kooperatif üyeliğinin 08.01.2005 tarihinde ve kooperatif yönetim kurulu üyeliğinin ise 01.12.2007 tarihinde sona erdiğini, davanın haksız olduğu, davacı ... ile 16.02.2000 tarihinde yapılan satış sözleşmesinde kooperatif adına sadece davalının imzası bulunmakta olduğu, oysa kooperatifin çift imza ile temsil edilmesi gerektiğinden yapılan sözleşmenin geçerli olmadığı, kooperatif ile arsa sahibi ve davalı ... arasında kat karşılığı inşaat sözleşmesi bulunmadığı, arsa sahibi ... ile davalı ... arasındaki sözleşme uyarınca arsa sahibi tarafından açılan davada (.... Asliye Hukuk Mahkemesi 2009/132-2010/92) davalının 200.000,00 TL ödemeye mahkum edildiği, arsa sahibi ... ile davalı ... arasındaki ferağa icbar davasında (.... Asliye Hukuk Mahkemesi 2015/205 esas) yüklenicinin tüm edimini yerine getirdiği ve sözleşmedeki bağımsız bölümleri tescile hak kazandığının bilirkişi raporu ile belirlendiği, davacı ... ile davalı arasında ise herhangi bir yazılı sözleşme düzenlendiği, bu davacı tarafından ...’a yapılan ödemelerin davalıyı bağlamadığı, davacının muhatabının davalı ... değil, diğer davalı ... olduğu belirtilerek reddi talep edilmiştir.
Davalı Tasfiye Halinde S.S. ... Yapı Kooperatifi Yönetim Kurulu Başkanı ... 12.04.2021 tarihli dilekçesinde özetle; kooperatifin 11 üyeli olduğu, tüm üyelerin kooperatife karşı hiçbir borcunun bulunmadığı, yüklenici ile arsa sahibi arasındaki sorunlar nedeniyle kooperatif üyelerinin mağdur edildiği belirtilerek davanın kabul edildiği beyan edilmiştir.
Davalı Tasfiye Halinde S.S. ... Yapı Kooperatifi Yönetim Kurulu Üyesi ... 01.11.2021 tarihli dilekçesinde özetle; kooperatifin 11 üyeli olduğu, tüm üyelerin kooperatife karşı hiçbir borcunun bulunmadığı, yüklenici ile arsa sahibi arasındaki sorunlar nedeniyle kooperatif üyelerinin mağdur edildiği belirtilerek davanın kabul edildiği beyan edilmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ'NİN KARAR ÖZETİ :
İlk Derece Mahkemesi kararında özetle; "... Somut olayda davalı ... ile arsa maliki davalı ... arasında .... Noterliğinde düzenlenen 01.04.1994 tarih 12434 yevmiye sayılı Düzenleme Şeklinde Gayrimenkul Satış Vaadi ve Kat Karşılığı İnşaat Sözleşmesi düzenlenmiştir. Davacı ... davalı ...’den 16.02.2000 tarihli adi yazılı sözleşme ile ... 5043 ada 1 parsel 5. Kat 9 No.lu bağımsız bölümü, davacı ...’ın eşi ... davalı müteahhit ...’den 10.01.2001 tarihli adi yazılı sözleşme ile ... 5043 ada 1 parsel 6. Kat 12 No.lu bağımsız bölümü satın almıştır. Arsa sahibi ile yüklenici arasındaki sözleşme feshedilmiş, kooperatif ile arsa sahibi arasında 26.06.2008 tarihinde protokol düzenlenerek arsa sahibine düşen dairelerdeki eksik işlerin bedeli (35.000 YTL) kooperatif tarafından ödenmiştir. Öte yandan davacıların kooperatife karşı ödemedikleri bir ortaklık yükümlüğü bulunmamaktadır. Kural olarak davacı kooperatif üyeleri kat karşılığı inşaat sözleşmesinde ve 26.06.2008 tarihli protokolde taraf olmadıklarından arsa sahibine karşı tapu iptal ve tescil isteme hakkı bulunmamaktadır. Bununla birlikte davacıların kooperatife karşı bir yükümlüğünün olmaması, kooperatifinde protokolle üstlendiği edimini ifa etmiş olması, dava konusu dairelerin kooperatif kayıtlarında davacılar adına tahsis edilmiş olması dikkate alındığında Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin kararı ve Adana BAM 9. Hukuk Dairesinin 29.12.2021 tarih 2019/2115-2021/1627 sayılı kararı uyarınca davacıların tapu iptali ve tescil isteminde bulunma haklarının olduğu ve davanın kabulü gerektiği kanaatine varılmıştır." gerekçesiyle davacıların davasının kabulüne karar verildiği anlaşılmıştır.
DAVALI ... VEKİLİ TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesince verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, arsa sahibi ile yüklenici arasındaki sözleşmenin davacılar yönünden geçerli olmadığını, tapu iptal ve tescil şartlarının oluşmadığını, müteahhidin kat karşılığı inşaat sözleşmesindeki edimlerini yerine getirmediğini, bu nedenle davacıların talepte bulunamayacağını, müvekkilinin davacılardan herhangi bir ödeme almadığını, kooperatifin tasfiye ve temsil durumunun araştırılmadığını, taraf teşkilinin eksik olduğunu, kooperatif kayıtlarının defterleri ve banka belgeleri getirilmeden karar verilmesinin eksik inceleme olduğunu iddia ederek verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
DELİLLER :
Taraf vekillerinin beyan ve dilekçeleri ve tüm dosya kapsamı
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :
Dava, Kooperatif Üyeliğine Dayanan Tapu iptali ve Tescil istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi'nce davanın kabulüne karar verildiği, karara karşı davalı ... vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulduğu anlaşılmıştır.
İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.
Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerden, .... Noterliğinde düzenlenen 01.04.1994 tarih ve 12434 yevmiye sayılı Düzenleme Şeklinde Gayrimenkul Satış Vaadi ve Kat Karşılığı İnşaat Sözleşmesi düzenlendiği, sözleşmedeki tarafların satmayı vaad eden arsa sahibi ... adına vekaleten ... ile satın almayı kabul eden müteahhit ... olduğu, sözleşmeyle arsa sahibi ...'ın ... İli ... İlçesi ... Mahallesi 21 K 1 Pafta 5043 Ada 1 Parsel numarasında kayıtlı bulunan gayrimenkulü ...'e 10.000.000.TL bedel mukabilinde satmayı vaad ve taahhüt ettiği, müteahhit ...'in de gayrimenkul üzerine yapılacak inşaattan sözleşmede belirtilen şartlarda dört adet bağımsız bölümü satmayı vaad eden arsa sahibine vereceğini kabul ettiği, davacı ...'in davalı ...'den 16.02.2000 tarihli adi yazılı sözleşme ile ... İli, ... İlçesi, 5043 Ada, 1 Parsel, 5.Kat, 9 No'lu Bağımsız Bölümü, davacı ...'ın eşi ...'ın ise davalı müteahhit ...'den 10.01.2001 tarihli adi yazılı sözleşme ile ... İli, ... İlçesi, 5043 Ada, 1 Parsel, 6.Kat, 12 No'lu Bağımsız Bölümü satın aldığı, arsa sahibi ile yüklenici arasındaki sözleşmenin feshedildiği, kooperatif ile arsa sahibi arasında 26.06.2008 tarihinde protokol düzenlenerek arsa sahibine düşen dairelerdeki eksik işlerin bedeli (35.000 YTL)'nin kooperatif tarafından ödendiği, davacıların kooperatife karşı ödemedikleri bir ortaklık yükümlüğü bulunmadığı anlaşılmaktadır.
Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 04.11.2020 tarihli emsal ilamında "Kural olarak, arsa malikleri ile yapılan arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinde, davacı ortak taraf olmadığından ve arsa maliklerince davacı ortağa karşı bağımsız bir taahhüt altına girilmediğinden, davacının arsa sahiplerine karşı doğrudan dava açması mümkün değildir. Yine yüklenici konumunda olan kooperatifin, arsa sahiplerinden tapu talep edebilmesi , sözleşmeden doğan yükümlülüklerini yerine getirmiş olmasına bağlıdır. Ortakların da kendilerine tahsis edilen konutun mülkiyetini isteyebilmeleri, genel kurullarda kararlaştırılan ve geçerliliğini koruyan parasal yükümlülüklerini yerine getirmiş olmaları halinde mümkündür. Öte yandan, yukarıda belirtildiği üzere, ilke olarak kooperatif ortağının arsa sahiplerine doğrudan dava açma hakları bulunmasa da tüm dairelerin arsa sahipleri adına tescilinin ardından, kooperatifin edimlerini yerine getiren ortakları için arsa sahiplerinden tapu devrini istemesi şeklinde bir uygulama benimsenmiş ve arsa sahibi ile kooperatif arasındaki sözleşme ve uygulamalara göre davacı tarafından tapusu istenilen dairenin kooperatife bırakılacak dairelerden olduğu belirlenir ise arsa sahiplerine husumet yöneltilebileceği kabul edilmelidir." içtihat edilmiştir.
Somut olayda, davacıların davalı kooperatifin üyesi oldukları, davacıların arsa sahibine ait bağımsız bölümlerdeki eksiklikleri tamamladıkları, davacıların uzun yıllardır dava konusu taşınmazlarda fiilen oturdukları, inşaatın bitmiş olduğu sabit olup davalı kooperatifin cevap dilekçesinde taşınmazın kooperatif üyelerinden alınan paralar ile yapıldığının ve davayı kabul ettiklerini beyan etmeleri ile arsa sahibi ile kooperatif arasında yapılan 26.06.2008 tarihli protokolde arsa sahibi tarafından eksik işler bedelinin kooperatiften alındığının belirtilmesi karşısında Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin ilamında belirtilen gelişen uygulama gereğince kooperatif edimlerini yerine getiren ortaklar için arsa sahibinden tapu devrini isteyebilecekleri, taşınmazlar davalı arsa sahibi adına tapuda kayıtlı olduğundan davalı arsa sahibine karşı davacıların husumet yönelterek tapu iptali ve tescil talebinde bulunabileceği, davalı arsa sahibi yönünden husumet şartının gerçekleşmiş olduğu , tapu iptal ve tescil şartlarının oluştuğu, ayrıca kooperatif evraklarının bir kısmının ibraz edilmemiş olmasının dosya kapsamında bulunan bilgi, belge beyanlar karşısında sonuca etkili olmadığı, açıklanan nedenlerle davalı ... vekilinin istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.
Yukarıda belirtilen sebeplerle İlk Derece Mahkemesi'nce verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu, davalı ... vekilinin istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşıldığından davalı ... istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere :
1-6100 sayılı HMK'nin 353/1-b-1 maddesi gereğince davalı ... vekilinin ilk derece mahkemesi kararına ilişkin istinaf başvurusunun ESASTAN REDDİNE,
2-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince istinaf eden davalı ...'dan alınması gereken 68.310,00.TL istinaf karar ve ilam harcından peşin olarak alınan 16.897,60.TL'nin harçtan mahsubu ile bakiye 51.412,40.TL harcın davalı ...'dan alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
3-6100 sayılı HMK'nin 326/1 maddesi gereğince istinaf eden davalı ... tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerine BIRAKILMASINA,
4-6100 sayılı HMK'nin 330. maddesi gereğince inceleme duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
5-6100 sayılı HMK'nin 333. maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının İlk Derece Mahkemesince İADESİNE,
6-Kararın DAİREMİZCE taraflara TEBLİĞİNE,
Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, 7036 sayılı Kanunun 7'nci maddesi yollamasıyla 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 361'inci maddesi uyarınca kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Yargıtay nezdinde temyiz kanun yolu açık olmak üzere 26/06/2026 tarihinde oy birliğiyle ile karar verildi.
Başkan
e-imzalıdır
Üye
e-imzalıdır
Üye
e-imzalıdır
Katip
e-imzalıdır