T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2023/1569 - 2026/2077
T.C.
ADANA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
9. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO : 2023/1569
KARAR NO : 2026/2077
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
BAŞKAN : ...
ÜYE : ...
ÜYE : ...
KATİP : ...
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : İSKENDERUN ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 19/07/2023
NUMARASI : 2022/899 Esas ve 2023/319 Karar
DAVACI : ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVALI : ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVANIN KONUSU : Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ :03/07/2026
KARAR YAZIM TARİHİ :03/07/2026
İskenderun Asliye Ticaret Mahkemesi'nin19/07/2023 tarih, 2022/899 Esas ve 2023/319 Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi sonucunda;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin ... 'de bulunan ... parsel sayılı taşınmazlarda tarımsal faaliyetlerde bulunduğunu, müvekkilinin tarımsal faaliyette bulunduğu dava konusu taşınmazların bulunduğu bölgede sel ve su baskınları meydana gelmiş olup, bunun sonucunda dava konusu taşınmazlardaki ürünlerin tamamının zarar gördüğünü, ekili ürünlere ilişkin davacının ..., ..., ... numaralı Bitkisel Ürün Sigortası Poliçeleri ... tarafından keşide edildiğini, müvekkilinin, arazisinde meydana gelen sel ve su baskınından kaynaklı zararların tespiti için ... ihbarda bulunulduğunu, İhbar sonrası ... tarafından durum tespiti yapılarak hasar dosyası açıldığını, ancak davacının tarlasının tamamı suyun altında kalmasına rağmen hasar durumu ve oranının ... eksperleri tarafından yetersiz, eksik ve düşük olarak belirlendiğini, bu nedenlerle fazlaya dair her türlü hakları saklı kalmak kaydı ile tespit edilecek miktarlara temerrüt tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile olmak üzere 6100 sayılı HMK m.107 uyarınca toplanacak delillere göre meydana gelen sel ve su baskını neticesi sigortalı ürünlerde oluşan hasar dolayısıyla davacının hasar gören ürünlerinin gerçek-tam zararının tespiti ile poliçe limitleri ve yasal teminatları dahilinde oluşan zararlarının her türlü yargılama harç ve giderleri ve vekalet ücreti ile birlikte davalı şirketten müştereken ve müteselsilen tazmin ve tahsiline dair karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;Davacı adına ... numaralı ada parselde yer alan soğan tarlası ... - ...- ... no'lu Devlet Destekli Bitkisel Ürün Sigortası poliçesi ile sigortalının beyanı doğrultusunda tanzim edildiğini, Poliçenin başlangıç tarihi 21.12.2021, bitiş tarihi 29.08.2022 olduğunu, ... - ...- ... no'lu poliçeli alanlarda 01/02/2022 tarihinde "sel ve su baskını hasarı" olduğu gerekçesiyle Müvekkili Kuruma hasar ihbarında bulunulduğunu, görevlendirilen ziraat mühendisi eksperler tarafından 09.02.2022 tarihinde yapılan ekspertiz çalışmasında, yeniden ekim-dikim kararı verildiğini, söz konusu poliçe için yeniden ekim dikim kararı alınan bir hasar olması nedeni ile hasar dosyasının incelendiğini ve tazminatı hesaplanarak ödemesinin tamamlandığını, Hasara ilişkin olarak ... no'lu poliçe için 25.02.2022 tarihinde 8.052,00 TL; ... no'lu poliçe için 25.02.2022 tarihinde 9.125,00.TL; ... no'lu poliçe için 25.02.2022 tarihinde 9.128,00.TL hasar tazminatının sigortalıya ödendiğini, ... Ovasında, Aralık ayının ilk haftasından itibaren meydana gelen aşırı yağışlar nedeniyle " sel ve su baskınları" meydana gelmiş ve bu yağışların ürünlere olan etkisinin belirlenmesi için hasar ihbarı bulunan poliçe sahibi üreticilerin alanlarında gerekli ekspertiz çalışmalarının yapıldığını, eksperler tarafından sahada yapılan incelemelerde, soğan, sarımsak ve sebze grubu ürünlerde, erken dönemde hasarın meydana gelmiş olması ve meydana gelen hasarın oluş şekli, ürünün gelişme dönemi gibi konular eksperler tarafından değerlendirilerek yeniden ekim dikim kararı alındığını, genel şart maddesi kapsamında eksperler tarafından alanda belirlenen hasar oranları üzerinden muafiyet ve müşterek oran uygulanmaksızın tazminat ödemelerinin gerçekleştirildiğini, davacının ürün yetiştirme tekniklerini yeterince uygulamadığını, davacının tüm taleplerinin haksız ve mesnetsiz olduğunu, bu nedenlerle; haksız davanın reddi ile dava masrafları ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ'NİN KARAR ÖZETİ :
İskenderun Asliye Ticaret Mahkemesi'nin19/07/2023 tarih, 2022/899 Esas ve 2023/319 Karar sayılı kararında, davacının tarlasını davalı ...'e Devlet Destekli Bitkisel Ürün Sigortası poliçesi ile sigorta ettirdiğini, 09/02/2022 tarihinde meydana gelen sel ile tarlalarındaki ürünlerin zarar gördüğünü, davacının süresinde hasar ihbarında bulunduğunu, davalı tarafından sel baskını yönünden teminat verildiğini, mahkemece dosyanın 2 ziraat mühendisi 1 sigorta bilirkişiden oluşan 3 kişilik teknik bilirkişi heyetine tevdi edildiği, teknik bilirkişilerden oluşan heyet raporunda davaya konu dönemde aşırı yağışın meydana geldiği (dosya içerisinde mevcut fotoğraflar-meteorolojik veriler) taşınmazın sular altında kaldığı, uyuşmazlık konusu döneme ilişkin ÇKS kayıtlarında davacı tarafın dava konusu taşınmaza Kuru Soğan ektiği, taşınmazlarda bulunan Kuru Soğan Bitkisinin su altında kalmasının bitkiyi çürüteceği, tekrar ekim yapılmasının ise ürünün fenolojik durumu ve hasat ayı dikkate alındığında mümkün olmayacağı, zararın sigorta teminatı kapsamında olduğu davacının dava konusu taşınmaz için 83.503,74 TL tazminat alacağının bulunduğunun rapor edildiğini, mahkemece bilimsel verilere ve tekniklere uygun hazırlanan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek meydana gelen hasarın teminatı bulunan sel baskını etkisi ile meydana geldiği teknik bilirkişi raporunda da davalının bu miktardan sorumlu olduğu gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.
DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkeme tarafından hükme esas alınan bilirkişi raporunda davacının hesap edilen zararının düşük olduğunu, dava konusu olay nedeni ile oluşan zarar miktarının çok daha fazla olduğunu, Hesap raporundaki ürün birim fiyatı piyasa fiyatının altında çok düşük olarak esas alındığını, Piyasa - sebze hali fiyatlarının esas alınması gerektiğini, Muafiyet oranı (%8) poliçede yazılı toplam sigorta bedeli üzerinden hesaplanarak indirildiğini, oysa raporda hesaplanan zarar miktarı üzerinden % 8 muafiyet indirimi uygulanması gerektiğini, mübrez raporda zarar miktarı poliçe bedelinden düşük olduğu için ödenmeyen zarar üstü poliçe bedeli bakiyesi üzerinden de muafiyet indirimi yapılması hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu, Yani poliçe bedeli - zarar miktarı = ödenmeyecek bakiyenin esas alınmasının uygun olmadığını, ayrıca raporda (%40) indirim yapıldığını, bu indirimin dayanağı Devlet Destekli Bitkisel Ürün Sigortası Tarife ve Talimatları olarak uygulandığını, dayanak tarife zarar gören ürün ile ilgili herhangi bir tanımlama yapılmadığını, dolayısıyla doğrudan %40 indirim yapılmasının hiçbir dayanağının olmadığını, , davacının zararı poliçe de belirtilen teminat limitlerini aştığını, davacının zarar miktarının eksik ve düşük hesaplandığını, ayrıca yerel Mahkeme tarafından tespit edilen temerrüt tarihi (29.08.2022) hatalı tespit edildiğini, zira dava konusu olayın meydana gelmesi ve davalı şirket tarafından ekspertiz görevlendirmesi yapılması ve yine davalı şirket dosyaya sunmuş olduğu dilekçelerinde 25.02.2022 tarihinde kısmi ödeme yaptığını beyan ve kabul etmesi aşamalarda temerrüt oluştuğunu gösterdiğini, dolayısıyla davalı şirket kısmi ödemeyi yaptığı 25.02.2022 tarihinde temerrüte düşmüş olduğunu, ayrıca gerekçeli kararda maddi hata neticesi yargılama gideri miktarı eksik ve düşük hesaplandığını, yargılama giderinin hesaplanması yönünden yapılan maddi hatanın istinaf incelemesi neticesi düzeltilmesini, kararın aleyhe olan kısımlarının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DAVALI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; bilirkişi raporunda mazot-gübre-destekleme gibi teminat dışı unsurlar tazminat hesaplamasına dahil edildiğini, fakat müvekkil kurumun sigortacı olduğundan sorumluluğu poliçe hükümleriyle sınırlı olduğunu, bu durumun açık hukuki hata olduğunu, hukuku uygulamanın hakimin görevi olduğunu, raporun hükme esas alınmasının mümkün olmadığını, ... yalnızca poliçe teminatındaki risklerin neden olduğu doğrudan zararları tazminle yükümlü olduğunu, dolaylı zararların teminat dışı olduğu genel şartlar'ın açık hükmü olduğunu, davacının tüm taleplerinin haksız ve mesnetsiz olduğunu, müvekkil kurumun üzerine düşen tüm yasal yükümlülüğü yerine getirdiğini, bunun dışında teminat kapsamında herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını, haksız kararın bozularak davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, müvekkil kurum tarafından yapılan ödeme, poliçe, genel şartlar, tarife talimatlar hükümlerine ve mevcut duruma uygun olduğunu, fakat bilirkişi raporunda teminat dışı unsurlar(mazot, gübre vs) eklenerek tamamen teminat dışı bir hesaplama yapılmış olduğunu, daha sonra bu hesaplamadan muafiyet düşüldüğünü, teminat dışı unsurlar üzerinden yapılan hesaplamadan muafiyet düşülmesi hesaplamayı poliçe hükümlerine uygun kılmayacağını, kesinlikle kabul manasına gelmemek üzere, yeniden ekim dikim kararı yokmuş gibi bir hesaplama yapılacak ise de hesaplamanın poliçe, genel şartlar ve tarife talimatlara uygun yapılması gerektiğini, bilirkişinin hatalı değerlendirmelerinin aksine,
davacı, ... Ovasının toprak yapısı ve ürün yetiştirme tekniklerine uygun ekim yapmamış olduğunu, tam aksine ürünleri kendi haline bırakarak verim almayı beklediğini, bu durumun poliçe teminatı dışında olduğunu, kabul manasına gelmemek üzere, genel şartlar'ın ilgili maddesi ve yerleşik yargıtay içtihadı ile sabit olduğu üzere, poliçe ile ilgili alacak talepleri en erken hasat tarihinde muaccel olduğunu, davacının ıslah talebi zamanaşımı geçtikten sonra yapıldığından, ıslah edilen tutar üzerinden hüküm kurulmasının hatalı olduğunu, açıklanan nedenlerle; kararının istinaf incelemesi neticesinde kaldırılması ve yeniden yargılama yapılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER :
İskenderun Asliye Ticaret Mahkemesi'nin19/07/2023 tarih, 2022/899 Esas ve 2023/319 Karar sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamı
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :
Dava, Devlet Destekli Bitkisel Ürün Sigorta Poliçesinden kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir.
İlk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçe ile davanın kabulüne karar verilmiş olup karara karşı davacı vekilince ve davalı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
İstinaf incelemesi HMK 355. Madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve resen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmıştır.
Dosyadaki belgelere, kararın dayandığı delillerle, usul ve yasaya uygun gerektirici nedenlere göre kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, ihtilafın doğru olarak tanımlandığı, meydana gelen sel baskını nedeniyle oluşan hasarın devlet destekli bitkisel ürün sigortası genel şartları ve poliçe gereğince teminat kapsamında olduğu, nitekim davalı sigorta şirketi tarafından bu kapsamda davacıya ödeme yapıldığı, teknik bilirkişilerden oluşan heyet raporunda soğan bitkisinin su altında kalmasının bitkiyi çürüteceği ve ürünün fenolojik durumu ve hasat ayı dikkate alındığında yeniden ekim-dikim yapılmasının mümkün olmadığına ilişkin tespitte bulunulduğu, bilirkişi tarafından poliçe ve genel şartlarda belirtilen hususlar ile muafiyet ve müşterek sigorta hükümleri gözetilerek tazminat hesabının yapıldığı, bilirkişi raporunun dosya kapsamı ile uyumlu olduğu, davacı tarafından ıslah talebinin 2 yıllık zaman aşımı süresi içerisinde yapıldığı, tüm bu nedenlerle, mahkemece, bilirkişi raporu hükme esas alınarak davanın kabulüne ve hasat tarihinde alacağın muaccel olduğu dikkate alınarak bu tarihten itibaren temerrüt faizi işletilmiş olmasında usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı, taraf vekillerinin aksi yöndeki istinaf sebeplerinin ise yerinde olmadığı anlaşılmıştır.
Yukarıda belirtilen sebeplerle İlk Derece Mahkemesi'nce verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu davalı ve davacı vekilinin istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşıldığından davalı ve davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM :
1)-İskenderun Asliye Ticaret Mahkemesi'nin19/07/2023 tarih, 2022/899 Esas ve 2023/319 Karar sayılı kararına karşı davacı ve davalı vekili tarafından yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca AYRI AYRI ESASTAN REDDİNE,
2)a-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince karar tarihi itibarıyla alınması gereken 732,00.TL karar ve ilam harcından peşin olarak alınan 269,85.TL istinaf karar harcının mahsubu ile bakiye 462,15.TL'nin davacıdan alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
b-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince karar tarihi itibarıyla alınması gereken 5.704.08.TL karar ve ilam harcından peşin olarak alınan 1.426,02.TL istinaf karar harcının mahsubu ile bakiye 4.278,06.TL'nin davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
3)a-6100 sayılı HMK'nın 326/1 maddesi gereğince davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
b-6100 sayılı HMK'nın 326/1 maddesi gereğince davalı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin davalı üzerinde BIRAKILMASINA,
4)-6100 sayılı HMK'nın 330. maddesi gereğince inceleme duruşmasız yapıldığından lehe vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
5)-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının kararın kesinleşmesi halinde İlk Derece Mahkemesince İADESİNE,
6)-6100 sayılı HMK'nın 359/4 maddesi gereğince kararın Dairemizce taraf vekillerine TEBLİĞİNE,
Dair, dairemizce dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda oy birliğiyle, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 353/1-b-1 bendi gereğince aynı kanunun 361/1 maddesi gereğince Dairemiz kararının tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde Yargıtay nezdinde temyiz kanun yolu açık olmak üzere 03/07/2026 tarihinde karar verildi.
Başkan
Üye
Üye
Katip