T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ
T.C.
ADANA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
9. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO : 2023/1227
KARAR NO : 2026/2065
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
BAŞKAN : ... (...)
ÜYE : ... (...)
ÜYE : ... (...)
KATİP : ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 19/06/2023
NUMARASI : 2017/539 Esas ve 2023/508 Karar
DAVACI :
VEKİLİ : Av. ... -
DAVALI : ... -
VEKİLLERİ : Av. ...
DAVANIN KONUSU : Alacak (Uluslarası Taşımacılık Kaynaklı)
İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ : 03/07/2026
KARAR YAZIM TARİHİ : 13/07/2026
.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 19/06/2023 tarih, 2017/539 Esas ve 2023/508 Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi sonucunda
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin kendi araçları ve dışarıdan kiraladığı araçlar ile yurtiçi ve yurtdışında yerleşik firmaların ihracat ve ithalat yüklerini taşıdığını, davalının ise davacı şirketin CMR Konvansiyonuna bağlı olarak yük taşıma sigortasını yapan şirket olduğunu, davacı müvekkilinin Antalya ilinde yerleşik ... Gıda Taşımacılık Tarım ve Dış Ticaret Anonim Şirketi'nin Antalya'dan Minsk/Belarus ülkesine gidecek taze domates yükünün taşınması işini aldığını, bu taşıma işi için davacı şirkete ait olan ... ve ... plaka sayılı araç ile Antalya’dan Minsk/Belarus şehrine 20/12/2016 tarihinde yüklemesi yapılarak ihracatını gerçekleştirildiğini, taşıma işlemi için gönderici şirketin Taşıma Hamule Senedi'ne yazılı talimatının maksimum +7 derece olması gerektiğinin talimatlandırıldığını, varış noktasına ulaşıldığında 21.500 kg domates yükünün bozulduğu gerekçesi alıcı tarafından kabul edilmeyince durumun davalı şirkete ihbar edildiğini, davalı şirketin görevlendirdiği ekspertiz şirketinin 04/01/2017 tarihinde ekspertiz hizmeti sağladığını, tanzim edilen rapora göre aracın yük taşıma bölümündeki casus denilen sıcaklık kayıt cihazında taşınan ürünün +7 ila +10 derece aralığında taşındığının tespit edildiğini, taşıma işlemi için göndericinin talimatı maksimum +7 derece iken +7 dereceden çok daha fazla ısılarda taşındığının açık olduğunu, ihraca konu yükün ihracat izinlerinin alındığı anda sağlık ve ihracata uygun olduğu da Antalya Tarım İl Müdürlüğü'nün EC-TR A ... nolu Sağlık Sertifikası'na göre de sabit olduğunu, oluşan dava değeri miktarındaki hasar bedelini yükü taşınan davadışı ... Gıda AŞ firması tarafından 30/01/2017 tarih ve 443322 nolu fatura ile davacı müvekkili şirkete fatura ettiğini ve bedelini de tahsil ettiğini, davadışı ... firması tahsilatını yaptıktan sonra davalı sigorta şirketi tarafından bilgilendirme yapıldığını, CMR Poliçesi Ekspertiz Raporunun düzenlenme tarihinin 07/02/2017 olduğu davalı şirketin yazılı bilgilendirme belgesinin tarihinin de 23/07/2017 düzenleme tarihli olduğunu, davacı şirketçe davalı şirkete önce telefon edilerek oluşan ve kendilerinden tahsil edilen bedelin ödenmesi istendiği halde ödenmediğini, ödemenin yapılmaması üzerine taraflarınca sorunun çözüme kavuşturulması için .... Noterliği'nden 07/06/2017 tarihinde 18670 yevmiye numaralı ihtarname ile hasar bedeli olan miktarın ödenmesi istenmiş ise de davalı şirket tarafından .... Noterliği'nin 20/06/2017 tarih ve 14794 yevmiye nolu cevabi ihtarı ile davacı müvekkil şirketin taşımada meydana gelen malın hasarlanmasında kusursuz olduğu savı ile ödeme taleplerinin reddedildiğini, müvekkili firmanın toplam 18.266,00.Euro zararı olduğunu, davacı müvekkili TTK manasında taşıyan iken davalı şirketin de sigortacı konumunda olduğunu, oluşan hasarın davacıya ödenmesi gerektiğini, davalı şirketin uygun sıcaklıkta ürünü taşımaması nedeniyle meydana gelen hasarlanan ürünün değerinden sorumlu olduğunu, bu nedenlerle; davacının ödemek zorunda kaldığı 18.266,00.Euro'nun 30/01/2017 tarihinden itibaren reeskont avans faizi ile birlikte davacıya ödenmesine ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ'NİN KARAR ÖZETİ :
.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 19/06/2023 tarih, 2017/539 Esas ve 2023/508 Karar sayılı kararında, uyuşmazlığın dava dışı ... Gıda A.Ş. firmasına ödenen ürün bedeli ve nakliye bedelinin davacı tarafından temlik alınması üzerine davalıdan talep edilip edilemeyeceği noktasında toplandığını, dava konusu taşımanın CMR hükümlerine tabi olduğunu, alınan bilirkişi raporlarında teslim şeklinin CPT olduğunu, teslimde yükün satıcı tarafından taşıyıcıya tesliminden sonra taşıma esnasında oluşması muhtemel risklerin alıcıya ait olacağını, taşımaya konu domateslerde olması gereken ısı şartlarında taşınmadığı için meydana gelen zararın alıcının sorumluluğunda bulunduğunu, davacının dava dışı ... Gıda A.Ş.'ye yaptığı ödemenin hatır ödemesi olarak kabul edileceğini, alınan 11/03/2019, 03/12/2019, 02/03/2020, 12/01/2021 tarihli bilirkişi kök ve ek raporlarına meydana gelen hasarın taşıma sırasında meydana geldiğine yönelik belirlemelere itibar edildiğini fakat meydana gelen zararın davalıya rücusu noktasındaki belirlemelere itibar edilmediğini, davacının sigortalı olarak değil dava dışı ... Gıda A.Ş.'nin yerine geçerek iş bu davayı açtığını, bu nedenlerle; davanın reddine karar verildiği anlaşılmıştır.
DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dosyaya kazandırılan tüm raporlarda davacı şirketin aracının dorsesinde domates yükünü soğutmasını yapan motorun arızasının olduğunu, domates ürünlerinin dorse içi sıcaklık nedeniyle bozulmasının söz konusu olduğunu, kusurlu taşımadan da davalı şirketin sorumlu olduğunun ortaya konulduğunu, davadışı ... firmasına hatır ödemesi yapılmadığını, dosyaya sunulan ve cari hesap çalışması usulü yapılan taşımalardan kaynaklı davacı şirketin nakliye bedeli alacağından kesinti yapıldığını, yapılan bu kesintilere ilişkin de davacı şirketin halef edildiğine ilişkin taraflar arasındaki mutabakatın da dosyaya sunulduğunu, bu nedenlerle; .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2017/539 Esas 2023/508 Karar sayılı ilamının tamamen ortadan kaldırılarak davanın tam kabulünü, tüm yargılama giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER :
.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 19/06/2023 tarih, 2017/539 Esas ve 2023/508 Karar sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamı
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :
Dava, uluslararası taşıma sırasında oluşan hasar nedeniyle taşıyan tarafından taşıtana ödenen tazminatın CMR sigorta poliçesi kapsamında CMR sigortacısından rücuen tahsili istemine ilişkindir.
İlk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmiş işbu karara karşı davacı vekilince hatalı taşıma nedeniyle zarardan davacının sorumlu olduğu, davacının dava dışı yük sahibinin halefi olduğu, dava dışı yük sahibine hatır ödemesi yapılmadığı, dosyada mevcut bilirkişi raporlarının çelişkili olduğundan bahisle istinaf kanun yoluna başvuruda bulunulmuştur.
İstinaf incelemesi 6100 sayılı HMK'nun 355. maddesi uyarınca istinaf başvurusunda ileri sürülen istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni gözetilerek yapılmıştır.
Davaya konu taşıma Antalya-Belarus arasında yapılmakta olup taşımanın CMR konvansiyonunun 1. maddesi uyarınca CMR konvansiyonu hükümlerine tabi olduğu görülmektedir. CMR'nin 17/1 maddesine göre taşımacı yükü teslim aldığı andan teslim edinceye kadar bunların kısmen veya tamamen kaybından ve doğacak hasardan sorumludur. 17/2 maddesinde ise eğe kayıp hasar ve gecikme istek sahibinin hatası ve ihmalinden, taşımacının hatasından değilde istek sahinin verdiği talimattan, yüke has bir durumdan yahut da taşımacının önlemesine olanak bulunmayan durumlardan ileri gelmiş ise taşımacının sorumlu olmayacağı düzenlenmiştir. Taşıyıcının anılan madde uyarınca sorumluluktan kurtulabilmesi için hasarın önlenmesine imkan bulunmayan bir halden meydana geldiğinin kanıtlanması gerekir. Zira taşıyıcının sorumluluğu ispat külfeti ters çevrilmiş bir kusur sorumluluğudur.
Davalı tarafça davaya cevap verilmemiş ise de dosyada mevcut bilirkişi raporlarında davacının aracındaki hava dönüş sensöründe arıza bulunduğu bu nedenle hava sirkülasyonunun yapılamadığı ve ürünlerin hasarlandığı belirlenmiştir. Bu kapsamda somut olayda hükme esas alınan bilirkişi raporunun denetime ve hüküm kurmaya elverişli olmadığı, sigortalının hatalı olarak değerlendirildiği, zira davalının yük sahibinin değil davacı taşıyanın sigortacısı olduğunun göz ardı edildiği, sigortanın emtia sigortasından değil CMR sigorta poliçesinden kaynaklandığı anlaşılmakla, dava dışı mal sahibine yapılan ödemenin CMR sigortası Genel Şartlarının "sigorta dışı hususlar" başlıklı 4. Maddesi kapsamında kalıp kalmadığı değerlendirilerek davacı tarafça yapılan ödemenin davalıya rücu edilip edilemeyeceğinin de genel şartlar kapsamında değerlendirilmesi tarafların önceki bilirkişi raporlarına itirazları da göz önünde bulundurularak ve davacının talep ettiği kalemlerin gerek CMR sigorta poliçesinde gerekse CMR genel şartlarına göre teminat kapsamında olup olmadığı da değerlendirilerek yeniden bilirkişi raporu alınıp sonucuna göre karar verilmesi gerekirken aksi düşünce ile davanın reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu, davacı vekilinin bu sebeple istinafında haklı olduğu anlaşılmakla davacı vekilinin istinaf talebinin kabulü ile istinafa konu kararın kaldırılmasına ve yeniden yargılama yapılmak üzere dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere :
1)-.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 19/06/2023 tarih, 2017/539 Esas ve 2023/508 Karar sayılı kararına karşı davacı tarafından yapılan istinaf başvurusunun KABULÜNE,
2)-.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 19/06/2023 tarih, 2017/539 Esas ve 2023/508 Karar sayılı kararının HMK.'nun 353/1-a-6 maddesi gereğince KALDIRILMASINA,
3)-Dava dosyanın yeniden yargılama yapılmak üzere .... Asliye Ticaret Mahkemesi'ne GÖNDERİLMESİNE,
4)-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince peşin alınan 269,85.TL istinaf karar harcının kararın kesinleşmesi ve talep halinde istinaf eden davacıya İADESİNE,
5)-Davacı tarafından istinaf için yapılan yargılama giderinin esas hüküm ile birlikte İlk Derece Mahkemesince karara BAĞLANMASINA,
6)-6100 Sayılı HMK'nun 333. maddesi gereğince peşin alınan ve harcanmayan gider avansının İlk Derece Mahkemesi'ne İADESİNE,
7)-İstinaf incelemesi dosya üzerinden yapıldığından lehe vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
8)-6100 sayılı HMK'nın 359/4 maddesi gereğince kararın kesin olması nedeniyle ilk derece mahkemesince taraflara TEBLİĞİNE,
Dair, 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-a-6 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle kesin olmak üzere 03/07/2026 tarihinde karar verildi.
Başkan
e-imzalıdır
Üye
e-imzalıdır
Üye
e-imzalıdır
Katip
e-imzalıdır