T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ
T.C.
ADANA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
9. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO : 2022/899
KARAR NO : 2025/1268
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
BAŞKAN : ... (...)
ÜYE : ... (...)
ÜYE : ... (...)
KATİP : ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : MERSİN 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 10/02/2022
NUMARASI : ... ESAS ... KARAR
DAVACI : ... -...-
VEKİLİ : Av. ...-
DAVALI : ...
VEKİLİ : Av. ...-
DAVANIN KONUSU : Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen)
İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ : 19/06/2025
YAZIM TARİHİ : 19/06/2025
Mersin 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 10/02/2022 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, istinaf talebinin süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirilmiş olduğu ve istinafa başvuru koşullarının mevcut olduğu dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucu anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonucunda;
İDDİALARIN ÖZETİ :
Davacı vekili dava dilekçesi ile; Müvekkiline ait ... plakalı araç 08/11/2006 tarihinde ... yönetiminde iken yaya ...’e çarpması sonucu yaralamalı trafik kazası meydana geldiğini, müvekkile ait ... plakalı araç davalı şirketin 01.11.2006 tarih, ... Acente ve ... Poliçe numaralı Karayolları Trafik Kanunu Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta poliçesi ile sigortalı olduğunu, kaza nedeniyle müvekkil aleyhine Mersin 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Esas ve ... karar sayılı dosyası ile dava açıldığını ve müvekkili aleyhine karar verildiğini, verilen karar Mersin 7.İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasından takibe konulduğunu ve 26.04.2018 tarihinde 45.000,00.TL. 04.07.2019 tarihinde 63.000,00.TL 05.07.2019 tarihinde 1.635,00.TL olmak üzere toplam 109.635,00.TL. ödeme yaptıklarını, müvekkilinin, ödemiş olduğu işbu meblağların kendisine iadesi için davalı ... şirketine rücu ettiklerini, ancak taleplerinin reddedildiğini, arabuluculuk başvurusundan da sonuç alınamadığını belirterek neticede, müvekkilinin ödemiş olduğu 109.635,00.TL.nin ödeme tarihinden itibaren bankalarca mevduata uygulanan en yüksek faizi ile birlikte tahsiline ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin de davalıya yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesi ile; ... plakalı aracın müvekkili şirket nezdinde 01.11.2006 başlangıç ve 01.11.2007 bitiş tarihli ... nolu ZMMS (Trafik) Poliçesi ile sigortalı olduğunu, müvekkili şirketin sorumluluğu sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve poliçe limitleri ile sınırlı olduğunu, müvekkili şirket tarafından ZMMS (Trafik) Poliçesi ile sigortalı aracın karıştığı kaza sonrasında yaralanarak malul olduğunu iddia eden ... tarafından Mersin 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... E. Ve ... K. Sayılı dosyası tahtında ikame edilen dava dosyasından verilen karar gereği 109.635,00-TL ödemenin kendisine ödenmesini talep etmiş olmakla müvekkili şirketin işbu dava dosyalarından sonra yapılan ödemeden haberdar edilmediğini, davacının, dava konusu olayla ilgili olarak dava öncesinde müvekkili sigorta şirketine müracaatı olmadığından bu yolda bir ödeme de yapılamadığını, müvekkili şirketin, temerrüde düşmediği gibi, davanın açılmasına da sebebiyet verdiğini, ...'in öncesinde müvekkili şirkete başvurusu üzerine dosya kapsamında 25.07.2007 tarihinde 4.770,00-TL ödenmiş ve mağdurun tüm zararı karşılandığını belirterek sigorta Hukuku uzmanlığını havi bilirkişi tarafından bilirkişi raporu tanzim ettirilerek müvekkil şirketinin sorumluluğunun değerlendirilmesine, davanın reddine yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ :
Mersin 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 10/02/2022 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararı ile; Mersin 7. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasında takibe konu edilen maddi tazminat miktarının 32.525,20.TL, işbu maddi tazminata işlemiş faiz miktarının 24.292,31.TL, maddi tazminat yönünden ilam vekalet ücretinin 3.877,77.TL olduğunu, sigorta şirketinin sorumluluğunda olan bu miktarın 60.695,28.TL olduğunu, bu nedenle bilirkişi raporunda belirtilen hesaplamanın hatalı olduğunu, bununla birlikte davaya konu sigorta poliçesinde kişi başına poliçe teminat limitinin 57.500,00.TL olduğu ve sigorta şirketinin bu miktarı aşan zarardan sorumlu tutulamayacağını, netice itibari ile davacı işletenin kaza nedeni ile 3. kişiye ödemiş olduğu maddi tazminatın poliçe limiti olan 57.500,00.TL üzerinden davalı sigortaya rücu edebileceği anlaşılmakla işbu bedel üzerinden davanın kısmen kabulüne karar verildiği anlaşılmıştır.
DAVACI VEKİLİ TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davacı vekili istinaf talebi ile; Rücuya konu edilen alacak miktarının Mersin 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas ... Karar sayılı dosyası ile hüküm altına alınan tazminat miktarından kaynaklanmakta olduğunu, işbu kararda müvekkili aleyhine "32.525,20.TL maddi tazminatın 08/11/2006 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davacıya verilmesine, 3.877,77.TL maddi tazminattan kaynaklı vekalet ücretine ve 871,17 TL yargılama giderine" hükmedildiğini, davalı sigortanın poliçe limitinin ise 57.500,00.TL olduğunu, Mersin 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin maddi tazminat yönünden hükmetmiş olduğu tazminat miktarının davalı ... şirketinin poliçe limiti içerisinde yer almakta olduğunu, karar veren mahkemenin, sigorta şirketi poliçe limiti miktarını asıl alacak+faiz miktarı olarak değerlendirmesi ve bu miktar üzerinden sigorta şirketine rücu edilebileceğine dair vermiş olduğu kararda hukuka uyarlık bulunmadığını, asıl olanın mahkemece hüküm altına alınan alacak miktarı olduğunu, bu miktarın sigorta poliçe limitinin üzerinde değilse asıl alacakla birlikte ferilerinden de sigorta şirketinin sorumlu olduğunu, asıl alacak miktarının teminat limiti üzerinde kalsaydı bu durumda limit üzerinde kalan asıl alacak ve bu alacağın ferilerinden sorumluluğunun olmayacağını, belirtildiği üzere asıl alacak poliçe limitinin altında olduğunu, asıl alacakla birlikte ferilerinden de sigorta şirketinin sorumlu olduğunu,
Mersin 3. Asliye Hukuk Mahkemesi kararı icraya konmuş ve icra masrafları ve vekalet ücreti de müvekkilden tahsil edildiğini, bu miktarlardan da sigorta şirketinin sorumlu olduğunu, bu nedenlerle; Mersin 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas, ... Karar sayılı kararının kaldırılması ile davanın tümden kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER :
Mersin 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas, ... Karar sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamı,
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :
Dava, trafik kazası nedeni ile sigorta ettiren tarafından zarar gören 3. Kişiye ödenen tazminatın davalı ZMMS sigortacısından rücuen tahsili istemine ilişkindir.
Davacı vekili, davacıya ait aracın 08.11.2006 tarihinde dava dışı sürücü yönetiminde iken yayaya çarpması sonucu yaralamalı trafik kazası meydana geldiğini, aracın davalı şirket nezdinde ZMMS poliçesi ile sigortalı olduğunu, kaza nedeniyle davacı aleyhine Mersin 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Esas ve ... karar sayılı dosyası ile dava açıldığını ve aleyhine karar verildiğini, verilen kararın takibe konulduğunu ve davacı tarafından toplam 109.635,00.TL. ödeme yaptıklarını, davacının ödemiş olduğu işbu miktarın iadesi için davalı ... şirketine rücu ettiklerini iddia etmiş, davalı taraf ise Mersin 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Esas ve ... karar sayılı tazminat dosyasında ihbar edilen olmadıklarını bu sebeple davanın reddini savunmuş, İlk Derece Mahkemesi'nce davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, karara karşı davacı vekilince istinaf başvurusunda bulunulduğu anlaşılmıştır.
İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.
Borçlar Kanunu’nun 51. maddesine göre, birden çok kişinin aynı zarardan dolayı değişik
hukuki nedenlere dayanarak sorumlu tutuldukları durumlarda, zararı gideren kişinin diğer
sorumlulara dönme (rücu) hakkının bulunduğu kabul edilmiştir (BK m. 50). Borçlar Kanunu’nun 50.
maddesi hükmünde 51. maddeye yapılan atıf, Borçlar Kanunu’nun 147/I. maddesine de yapılmış
olmaktadır. Bu nedenle, tam teselsülde rücuya ilişkin hükümler, eksik teselsülde de uygulanır; tam
teselsül ve eksik teselsül ayrımı yapılmaksızın borcun tamamını ödeyen müteselsil borçlu, diğer
borçlulara rücu hakkını kullanabilir.
Borçlar Kanunu’nun 147/I. maddesi uyarınca, müteselsil borçlu, “tediye ettiği nispette”
rücu hakkına sahiptir. Zarar görenin tüm zararının karşılanmış olması gerekmez. Ödeme yapan
müteselsil sorumlu, iç ilişkide kendine düşen payı aşmışsa, rücu hakkının da doğduğunun kabulü
gerekir.
2918 sayılı KTK'nun 85/1.maddesi gereğince "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." Aynı Kanunun 91/1.maddesi gereğince "işletenlerin, bu Kanunun 85.maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortaları yaptırmaları zorunludur." Yine 2918 sayılı KTK'nun 98 ve 99. maddelerinde tedavi gideri ile tazminat ve giderlerin ödenmesi hususları düzenlenmiştir. 99/1.maddesinde "Sigortacılar, hak sahibinin kaza veya zarara ilişkin tespit tutanağını ve bilirkişi raporunu, sigortacının merkez veya kuruluşlarından birine ilettiği tarihten itibaren 8 işgünü içinde ZMSS sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadır" hükmü getirilmiştir. Bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüt gerçekleşmektedir. ZMSS şirketi, sigorta edilen aracın neden olacağı bir trafik kazasında 3.kişinin uğrayacağı sigorta kapsamındaki zararı sigorta limiti dahilinde karşılayacaktır. Sigortacının limitle sorumluluğu kuralı sadece kaza nedeniyle gerçekleşen zarar konusunda olup, yargılama gideri limit gözetilmeksizin (kabul/red oranında) sigortacıya aittir.
Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Poliçesi Genel Şartlarının 10-d maddesine göre, sigorta ettiren trafik kazası nedeniyle dava yolu ile tazminat talebi karşısında kaldığı takdirde keyfiyeti sigortacısına bildirmekle yükümlüdür. Keza aynı Genel Şartların 12/b maddesine göre de, sigorta ettiren aleyhine dava açılması halinde sigorta poliçesinde yazılı limitlere kadar davanın takip ve idaresi sigorta şirketine ait olup, davanın kaybedilmesi halinde, dava masrafları ve avukatlık ücretlerini ödemekle sigortacı yükümlüdür.
Somut olayda; davacıya ait araç 01.11.2006 başlangıç tarihli ZMSS poliçesi ile davalı şirkete sigortalı olup, teminat miktarı 57.500 TL'dir. Poliçe vadesi içinde 08.11.2006 tarihinde davacı aracı, yaya olan 3.kişiye çarparak yaralanmasına sebebiyet verdiği, bu nedenle yaralanan 3. Kişi tarafından Mersin 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Esas ... Karar sayılı dosyası ile davacı ... ettirene karşı tazminat davası açıldığı, yapılan yargılama sonucunda mahkemece davanın kabulü ile 32.525,20 TL maddi tazminatın ve 7.500,00 TL manevi tazminatın sigorta ettiren ...' dan tahsiline karar verildiği, ayrıca anılan kararda yargılama gideri ve avukatlık ücretine de hükmedildiği, işbu kararın Yargıtay denetiminden geçerek kesinleştiği, kesinleşen mahkeme kararının Mersin 7. İcra müdürlüğünün ... E sayılı dosyası ile takip konusu yapıldığı, takipte kesinleşen ilamdaki maddi ve manevi tazminatlar ile harç, yargılama gideri ve vekalet ücretinin işlemiş faizleri ile birlikte takibe konu edildiği, ... tarafından işbu icra takip dosyasına 26.04.2018 tarihinde 45.000,00 TL, 04.07.2019 tarihinde 63.000,00 TL ve 05.07.2019 tarihinde 1.635,00 TL olmak üzere toplam 109.635,00 TL ödeme yapıldığı görülmüştür.
Mersin 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Esas ... Karar sayılı dosyasında davacı vekili tarafından aracın HDI sigorta tarafından ZMMS poliçesi ile sigortalandığı belirtilerek ve sigorta poliçesi de eklenmek sureti ile davanın adı geçen sigorta şirketine ihbarının talep edildiği ancak ihbar talebi ile ilgili mahkemece olumlu ya da olumsuz herhangi bir karar verilmediği ve ihbarın yapılmadığı görülmüştür.Davacı tarafın bu durumda kendisinin de bu hususu sigorta şirketine ihbar edebileceği ancak bu yükümlülüğünü yerine getirmediği bu sebeple dava açılmasından ve icra takibinden sigorta şirketi haberdar
edilmediği ve oluşan sonuç itibariyle sigorta şirketinin temerrütünün gerçekleşmediği, davalının Mersin 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Esas ... Karar sayılı dosyasında karar verilen asıl alacaktan sorumlu olduğu bunun dışındaki faiz ve
ferilerinden sorumlu olmayacağı, zira ihbarla birlikte temerrüt gerçekleşip akabinde davalının asıl alacağı karşılamaması durumunda faiz, vekalet ücreti ve yargılama giderinden sorumluluğu doğacağından sadece asıl alacak tutarı olan 32.525,20 TL nin
davalıdan rücu talebinin uygun olduğu, mahkemece her ne kadar davacı işletenin kaza nedeni ile 3. Kişiye ödemiş olduğu maddi tazminatın poliçe limiti olan 57.500,00 TL üzerinden davalı sigortaya rücu edebileceği anlaşılmakla işbu bedel üzerinden davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ise de, davalı tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmadığı, sadece davacı tarafından kararın istinaf edildiği bu sebeple tarafların usuli kazanılmış hakları gözetilerek davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine dair karar verilmiştir.
Yukarıda belirtilen sebeplerle ilk derece mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu, davacı vekilinin istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşıldığından, davacının istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere
1-Mersin 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 10/02/2022 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararına karşı davacı vekili tarafından yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
2-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 615,40.TL karar ve ilam harcından peşin alınan 80,70.TL istinaf karar harcının mahsubu ile bakiye 534,70.TL harcın davacıdan alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
3-6100 sayılı HMK'nın 326/1 maddesi gereğince davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
4-6100 sayılı HMK'nın 330. maddesi gereğince inceleme duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
5-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının kararın kesinleşmesi halinde İADESİNE,
6-6100 sayılı HMK'nın 359/4 maddesince karar tebliğ işlemlerinin ilk derece mahkemesince YAPILMASINA,
Dair, 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle; 6100 Sayılı HMK'nun 362/1-a maddesi gereğince kesin olmak üzere 19/06/2025 tarihinde karar verildi.
...
Başkan
...
¸e-imzalıdır
...
Üye
...
¸e-imzalıdır
...
Üye
...
¸e-imzalıdır
...
Katip
...
¸e-imzalıdır