T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2022/989 - 2025/1192
T.C.
ADANA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
9. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO : 2022/989
KARAR NO : 2025/1192
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
BAŞKAN : ...
ÜYE : ...
ÜYE : ...
KATİP : ...
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : ADANA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 02/11/2021
NUMARASI : 2020/111Esas 2021/836Karar
DAVACI : ...
VEKİLLERİ : Av. ...
Av....
Av. ...
Av. ...
Av. ...
DAVALI : 1 -...
DAVALI : 2 -...
DAVALI : 3 -...
VEKİLLERİ : Av. ...
Av. ...
DAVANIN KONUSU : Tazminat (Rücuen Tazminat)
İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ : 11/06/2025
KARAR YAZIM TARİHİ : 11/06/2025
Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 02/11/2021 tarihli kararı aleyhine davalı ... vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi sonucunda;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı idare ile davalılar arasında hizmet alım sözleşmesi imzalandığı, dava dışı işçi ...'nın açtığı işçi alacakları davasında verilen karar üzerine dava dışı işçiye 31.225,00 TL ödeme yapıldığını, yapılan hizmet alım sözleşmeleri gereği bu bedellerden davalıların sorumlu olduğunu belirtilmiş, ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsili talep edilmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu edilen alacak, dava tarihi itibarıyla zamanaşımına uğradığını, öncelikle bu gerekçe ile davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, ayrıca dayanak İş Mahkemesi kararı henüz kesinleşmemiş ise kesinleşmesinin beklenilmesini talep ettiklerini, dava dışı işçinin çalıştırılması ve işten çıkartılması konusunda tek yetkinin davacı kuruma ait olduğunu, dava dışı işçinin pek çok taşeron bünyesinde aralıksız çalıştığının görüldüğünü, geçen süre zarfında taşeronlar değişmiş olmasına rağmen, değişmeyen tek şey işçinin ... bünyesinde aynı işe devam ettiğini, dava dışı işçinin çalışma saatleri ve çalışma koşullarına ilişkin esaslı tüm hususlar Kurum tarafından belirlendiği, işçiye yapılan tüm ödemelerden davacının tek başına sorumlu olduğunu, bu gerekçe ile davanın reddine karar verildiğini, davanın reddine, yargılama gideri ve vekalet ücreti alacağının karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ'NİN KARAR ÖZETİ :
İlk Derece Mahkemesi kararında özetle; "... Tüm dosya kapsamı ve toplanan delillerin incelenmesi sonucunda; davacı şirket ile davalı şirketler arasında asıl-alt işverenlik ilişkisi bulunduğu, taraflar arasında hizmet alımına dair sözleşme ile bu sözlemelere ait teknik şartnameler bulunduğu, taraflar arasındaki uyuşmazlığın dava dışı işçiye ödenen kıdem tazminatının davalılardan rücu talebinin yerinde olup olmadığı noktasında toplandığı, uyuşmazlığın çözümünde öncelikle sözleşme hükümlerine, bundan sonra varsa yine aynı sözleşmelerden kaynaklanan uyuşmazlıklarla verilmiş mahkeme kararlarına ve genel prensiplerine göre sonuca gidildiği, bu cümleden olmak üzere taraflar arasında işçilere ödenecek ücretlerin kimin tarafından ödeneceği açıkça belirtilmemiş ise ancak ihale kapsamına dahil giderler arasında olmakla davacının davalılardan bu miktarı tam sorumluluk kapsamında talep edebileceği ( Yargıtay 23. Hukuk 2019/1400 E. 2020/2512 K.), dava dışı işçinin çalıştığı diğer dönemlerde kıdem tazminatı sorumluluğunun davacı asıl işverende olduğunun sözleşmede açıkça belirtilmediği, bu nedenle davalıların tazminat sorumluluğunun tam sorumluluk hesabına göre bilirkişi hesabında ayrı ayrı belirlendiği, YHGK kararına göre kullanılmayan izin alacağı, fazla mesai ve genel tatil ücreti ötürü son işverenin sorumlu olduğu hususu beraber gözetildiğinde 07/06/2021 tarihli bilirkişi raporunun dosyaya sunulan belgelerle uyumlu olduğu gözetilerek, ödeme tarihleri de dikkate alınmak suretiyle davalılardan tahsiline karar verilmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. DAVANIN KABULÜ İLE, 9.130,16 TL'nin 18/02/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle beraber davalı ... A.Ş.'den alınarak davacıya verilmesine, ..." şeklinde karar verildiği anlaşılmıştır.
DAVALI ... HİZMETLERİ A.Ş VEKİLİ TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesince verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, bilirkişi raporlarının hatalı olduğunu, dava dışı işçinin asıl ve tek işverenin davacı kurum olduğunu, işçinin işe alınması işten çıkartılması çalışma saatleri ve tüm esaslı konularda nihai yetkinin davacıya ait olduğunu, taraflar arasındaki ihale sözleşmesi ve eklerinde işçinin iş akdinin sona ermesi halinde doğacak tazminattan hangi yanın sorumlu olacağına ilişkin hüküm yer olmadığını, davacı belediye ve davalının yarı oranda sorumlu olduğunu iddia ederek verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
DELİLLER :
Taraf vekillerinin beyan ve dilekçeleri ve tüm dosya kapsamı
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :
Dava, dava dışı işçiye ödenen tazminatın rücuen tahsili talebine ilişkindir.
İlk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verildiği işbu karara karşı davalılardan ... A.Ş. vekilince istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.
İstinaf incelemesi HMK'nin 355.maddesi gereğince istinaf sebepleri ve kamu düzeni ile sınırlı olarak yapılmıştır.
İlk derece mahkemesince taraflarca dayanılan delillerin toplanmasından sonra uyuşmazlık konusu hakkında bilirkişi raporu alındığı ve bilirkişi tarafından yapılan hesaplama sonucunda belirlenen miktar esas alınmak suretiyle davanın kabulüne karar verildiği anlaşılmaktadır.
Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunun açık, denetime elverişli ve dosya kapsamına uygun olması nedeniyle davalı yanın yeniden rapor alınması gerektiğine yönelik istinaf sebebi yerinde görülmemiştir.
Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.
İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir (Yargıtay 15.HD'nin 2021/933-2926 EK sayılı bu mahiyettedir).
İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde işçiye ödeme yapıldıktan sonra ödenen miktardan kimin ne miktarda sorumlu olacağının taraflar arasındaki sözleşme uyarınca tespit edileceği ve taraflar arasındaki sözleşmede davacı kurumun hizmet satın alan kişi olarak işçi ücretlerinden de sorumlu olacağına dair açık bir hüküm bulunmadığı anlaşılarak, alt işveren tüm işçilik alacaklarından sorumludur.
Somut dosyamızda taraflar arasındaki sözleşmeden yüklenicinin çalıştırdığı işçinin işçilik hakları bakımından davacının sorumlu olacağına dair bir düzenleme bulunmadığı, yukarıda belirtilen ilkeler nazara alınarak davalının işçiyi çalıştırdığı dönem ile sınırlı olarak, davacı asıl işverenin işçiye ödediği kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve yıllık ücretli izin alacağının tamamından sorumlu olduğu, bu nedenle ilk derece mahkemesinin davalının tam sorumlu olduğuna ilişkin kabulünün yerinde olduğu anlaşıldığından, ilk derece mahkemesince davanın kabulüne yönelik olarak verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu, davalı ... A.Ş. vekilinin aksi yöndeki istinaf sebeplerinin ise yerinde olmadığı anlaşılmıştır.
Yukarıda açıklanan nedenlerle ilk derece mahkemesince verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu, davalı ... A.Ş. vekilinin istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşıldığından istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur..
HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere :
1-6100 sayılı HMK'nin 353/1-b-1 maddesi gereğince davalı vekilinin ilk derece mahkemesi kararına ilişkin istinaf başvurusunun ESASTAN REDDİNE,
2-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince karar tarihi itibarıyla alınması gereken 623,68.TL karar ve ilam harcından peşin olarak alınan 155,00.TL harcın mahsubu ile bakiye 468,68.TL harcın davalı ... A.Ş.'den alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
3-6100 sayılı HMK'nin 326/1 maddesi gereğince istinaf eden davalı ...A.Ş. tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerine BIRAKILMASINA,
4-6100 sayılı HMK'nin 330. maddesi gereğince inceleme duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
5-6100 sayılı HMK'nin 333. maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının İlk Derece Mahkemesince İADESİNE,
6-6100 sayılı HMK'nin 7035 sayılı yasanın 30. maddesiyle değişik 359/4 maddesi gereğince kararın kesin olması nedeniyle ilk derece mahkemesince taraf vekillerine tebliğine,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 6100 sayılı HMK'nin 362/1-a maddesi gereğince 11/06/2025 tarihinde KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi.
Başkan
Üye
Üye
Katip