T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ
T.C.
ADANA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
9. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO : 2022/535
KARAR NO : 2025/483
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
BAŞKAN : ... (...)
ÜYE : ... (...)
ÜYE : ... (...)
KATİP : ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 16/12/2021
NUMARASI : ... ESAS ... KARAR
DAVACI : ...
VEKİLLERİ : AV. ...
DAVALI : ... -...
VEKİLİ : AV. ....
DAVANIN KONUSU : Çek İstirdatı
İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ : 19/03/2025
YAZIM TARİHİ : 19/03/2025
.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 16/12/2021 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, istinaf talebinin süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirilmiş olduğu ve istinafa başvuru koşullarının mevcut olduğu dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucu anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonucunda;
İDDİALARIN ÖZETİ :
Davacı vekili dava dilekçesi ile; Müvekkili şirketin müteahhitlik ve inşaat alanında faaliyet gösterdiğini, ticari faaliyeti kapsamında alacaklarına istinaden keşidecisi ... Mimarlık Taah. İnş.Emlak Yapı ith.İhr...Ltd.Şti.'den aldığı, ... şubesine ait ... seri numaralı, 15.01.2017 keşide tarihli, 30.000,00.TL bedelli çek ile beraber toplam 8 yaprak çeki kaybettiğini ya da çaldırdığını, .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile çeklerin iptali için dava açıldığını ve çekler hakkında ödemeden men yasağı verildiğini bu hususun muhatap bankaya bildirdiğini, davalının da çekin davacının elinden rızası hilafında çıktığını ve çek üzerindeki ciro ve kaşenin sahte olduğunu, bankaya ibraz ile öğrendiğini, müvekkili aleyhine ... .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibinde bulunulduğunu, taraflarınca yasal süresi içerisinde ... .... İcra Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile borca, imzaya ve yetkiye itiraz edildiğini, dava yetkisizlik kararı ile lehlerine sonuçlandığını, istinaf aşamasında olduğunu, her ne kadar zayi nedeniyle verilen ihtiyati tedbir kararının, istirdat kesinleşinceye kadar geçerli olduğu açıksa da bu dosya üzerinden de çek için ihtiyati tedbir kararı verilmesini, çekin asıl hak sahibi ve hamil davacı şirkete iadesi gerektiğini belirterek ... seri numaralı çekin davalıdan alınarak müvekkiline iadesini, müvekkilinin davalıya borcu olmadığının tespitini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesi ile; Müvekkili ve kardeşinin aralarındaki ticari ilişki nedeniyle alacaklı oldukları ... Arm. Hır. Mak. Turizm. Ve İnş. San. Ve Tic. Ltd. Şti. ve bu şirketin diğer kardeş/muadil aile firması olan ... Yapı Malzemeleri Dış. Tic. Ltd. Şti.'den daha önceki ödenmeyen senet alacaklarına karşılık sıralı çekler aldıklarını, bu çeklerden ... çek numaralı çekin itiraz edilmeden ödendiğini, ancak 15.01.2017 tarihli ve 30.000,00.TL bedelli çekin lehtar tarafından açıldığı belirtilen çek iptali davası olduğu ve bu davada ödeme yasağı kararı aldığı gerekçesi ile karşılığının ödenmediğini, çeklerin keşidecileri olan ... Mimarlık..Ltd.Şti. Ve ... Gayrimenkul..A.Ş. İle lehtarları olan ... İnş...Ltd.Şti. İsimli şirketlerinin kayıtlı adresinin aynı olduğu her üç şirketin de aynı adreste faaliyet gösteren ... ve ... ailelerine ait aile şirketleri olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ :
.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 16/12/2021 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararı ile; uyuşmazlık konusu çekin adı geçen dava dışı keşideci tarafından davacı şirket emrine keşide edildiğini, çekin arka yüzünde davacı şirket yetkililerine ait olmayan imza bulunduğu tespit edilmiş ise de; mahkemece alınan mali müşavir bilirkişi raporuna göre davacıya çekin ... Mimarlık Taah. İnş...Ltd.Şti. tarafından verildiğinin ticari defter ve kayıtlarına işlendiğini, davacı tarafından dava konusu çeklerin ... Armatörleri Hıd..Ltd.Şti.'ye cirolanarak verildiğini, sonrasındaki ciro silsilesi dikkate alındığında TTK'nın 790.maddesi hükmüne göre davalının uyuşmazlık konusu çekin yetkili ve meşru hamili olduğunu, yetkili hamil olan davalıdan çekin istirdatını talep eden davacının TTK'nın 792.maddesi hükmüne göre onun çeki kötüniyetle iktisab etmiş olduğunu veya iktisapta ağır bir kusurunun bulunduğunu ispat etmesi gerektiğini, davacı tarafça davacı şirket ile davalı arasında hiçbir ilişki veya fatura düzenlenmesinin söz konusu olmadığı ileri sürülmüş ise de, davacı şirket tarafından dava dışı ... Armatörleri Hıd...Ltd.Şti.'ye dava konusu ... numaralı çekin cirolanarak verildiğinin yasal ticari defter ve kayıtlarına işlenmiş olduğu tespiti kapsamında davalının çeki kötüniyetle iktisab etmiş olduğunu veya iktisapta ağır bir kusurunun bulunduğuna ilişkin ispata yeter delilin dosya kapsamına sunulmadığı anlaşıldığından davanın reddine, davalının kötüniyet tazminatı talebinin koşulları oluşmamış olması nedeniyle reddine karar verildiği anlaşılmıştır.
DAVACI VEKİLİ TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davacı vekili istinaf talebi ile; Müvekkili şirket benzer şekilde bazı çeklerini kaybettiğini, kaybetmiş olduğu bazı çekler için çek iptali davası açtığını, davada imza incelemesi yapıldığını, imzanın müvekkili şirket yetkililerinin el ürünün olmadığının tespit edildiğini ve akabinde karşı taraf imza inkarında bulunduğunu, alacağın varlığını ispatlayamadığını, istinafa konu kararda esas alınan 09.09.2021 tarihli bilirkişi raporunda dava konusu çeklerin ... şirketine verildiğini, defter kayıtlarına göre bahsi geçen çeklerin çalınmadığı/kaybolmadığı şeklindeki tespitlerde bulunulduğunu, söz konusu tespitlerin tarafımızca kabulünün mümkün olmadığını, müvekkili şirketin muhasebe defterleri incelendiğinde söz konusu çekin defter kayıtlarında yer almadığı bilirkişi tarafından da tespit edilmediğini, bilirkişi daha sonra çekin önce deftere işlendiğini, e-defter beratının alınmasından sonra silindiği ancak izinin kaldığını, dolayısıyla deftere çeki verdiğini yazan şirketin bu çeki verdiğini kabul ettiği sonucuna varıldığı şeklinde anlaşılması zor bir iddiada bulunduğunu, bu iddiaların kabulünün mümkün olmayıp, müvekkile şirketin defterleri genel kabul görmüş muhasebe usul ve esasları ile kanun ve mevzuata uygun tutulduğunu, söz konusu çekin ... şirketine verilmediğinin açık olduğunu, işbu dosya kapsamında çeklerin çalındığını yahut kaybolduğunu bertaraf edecek hiçbir delil bulunmadığını, bu nedenlerle; İstinaf başvurumuzun kabulüne, mahkemenin ... Esas, ... Karar sayılı ilamının istinaf incelemesi üzerine kaldırılmasına ve neticeten haklı davanın kabulüne, Tehir-i icra talebimiz kabul edilerek istinaf incelemesi sonuçlanıncaya kadar mahkeme hükmünün uygulanmasının geriye bırakılmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER :
.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas, ... Karar sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamı,
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :
Dava, çek istirdadı istemine ilişkindir.
Davacı vekili, keşideci ... Mimarlık Ltd. Şti. tarafından müvekkili emrine düzenlenen 1 adet çekin kaybedilmesi nedeniyle .... Asliye Ticaret Mahkemesi'ne ait ... Esas sayılı dosyada zayi nedeniyle çek iptali davası açıldığını, yargılama sırasında çekin davalının elinde bulunduğunun ortaya çıktığını, ancak çek üzerindeki müvekkiline ait ciro ve kaşenin müvekkili şirket yetkililerinin eli ürünü olmadığını belirtilerek, müvekkilinin işbu çekten dolayı davalıya borçlu olmadığının tespiti ile çeklerin müvekkiline iadesine karar verilmesini talep etmiş, davalı ise, davacının çeki kaybetmediğini, davacının çeki bir sonraki cirantaya cirolayarak verdiğini, kendisinde bu cirantadan ticari ilişki karşılığı bu çeki aldığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiş, mahkemece yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmiş olup, işbu karara karşı davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.
İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine ilişkin aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacının, dava dışı keşideci ... Ltd.Şti. tarafından davacı şirket emrine keşide edilen dava konusu çekin davacının iradesi dışında elinden çıkıp çıkmadığı ve davalının dava konusu çeki kötüniyetli ya da ağır kusurlu olarak davacı aleyhine iktisap edip etmediği, davacının davalıdan dava konusu çekin istirdatının talep hakkınının bulunup bulunmadığı hususlarındadır.
6102 sayılı TTK'nın 790.maddesinde "cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran bir kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır" hükmü , 792.maddesinde ise "çek herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış olursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkının 790.maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde bu çeki vermekle yükümlüdür" hükmü düzenlenmiştir.
Somut olayda; davacı şirket, dava konusu çekteki ciro imzasının davacı şirket temsilcisine ait olmadığını iddia ettiğinden, çekteki ciro imzasının borçlu-davacıya ait olduğunu ispat külfeti çek hamili olan alacaklıya aittir. İlk derece mahkemesince bilirkişiden alınan raporda, dava konusu çekteki davacı şirkete atfen atıldığı iddia edilen cirodaki imzanın davacı şirket yetkilileri ... ve ... ...'ın eli ürünü olmadığının belirtildiği, ancak mahkemece Mali Müşavir bilirkişiden alınan raporda; davacı defter kayıtlarına göre davaya konu ... numaralı çekin dava dışı ... şirketi tarafından davacıya verildiğini, davacının da dava dışı ... Armatörleri Hıd..Ltd.Şti.'ye verdiğini, karşılığında ... şirketinden herhangi bir mal alımının yapılmadığı, davacının ... şirketinden çek kadar alacaklı olması gerekmekle birlikte, defterlerin yıl sonu kapanış kaydında davacının bu çekten dolayı alacaklı olduğuna ilişkin kaydın görülmediği, çekin ilk önce deftere işlendiği, e-defter beratının alınmasından sonra silindiği ancak izinin kaldığı, bundan dolayı da yılsonu kayıtlarında çekin görülmediğinin rapordan anlaşıldığı, bu haliyle davacının ticari defterlerindeki bu kayıt sebebiyle dava konusu çekteki ciro imzasının davacının eli ürünü olmadığı iddiasının kötü niyetli olduğu, davacının ticari ilişki kapsamında dava dışı ... firmasına verdiği çekten dolayı davalıya karşı sorumlu olduğu, davalının hamil olarak iyiniyet karinesi davacı tarafından çürütülmediğinden dava konusu çekin istirdatına karar verilemeyeceği bu sebeple mahkemece davanın reddine karar verilmesi usul ve yasaya uygun olup davacı vekilinin istinaf talebinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.
Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacının istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b-1. maddesi uyarınca esastan reddine karar vermek gerekmiş, buna dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere :
1)-.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 16/12/2021 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararına karşı davacı vekili tarafından yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
2)-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 615,40.TL karar ve ilam harcından peşin alınan 80,70.TL istinaf karar harcının mahsubu ile bakiye 533,70.TL harcın davacıdan alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
3)-6100 sayılı HMK'nın 326/1 maddesi gereğince davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
4)-6100 sayılı HMK'nın 330. maddesi gereğince inceleme duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
5)-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının kararın kesinleşmesi halinde İADESİNE,
6)-6100 sayılı HMK'nın 359/4 maddesince karar tebliğ işlemlerinin ilk derece mahkemesince YAPILMASINA,
Dair, 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle; 6100 Sayılı HMK'nun 362/1-a maddesi gereğince kesin olmak üzere 19/03/2025 tarihinde karar verildi.
...
Başkan
...
¸e-imzalıdır
...
Üye
...
¸e-imzalıdır
...
Üye
...
¸e-imzalıdır
...
Katip
...
¸e-imzalıdır