T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2021/2403 - 2025/492
T.C.
ADANA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
9. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO : 2021/2403
KARAR NO : 2025/492
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
BAŞKAN :
ÜYE :
ÜYE :
KATİP :
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 06/10/2021
NUMARASI : ... Esas ... Karar
DAVACI : ... ... SİGORTA A.Ş.
VEKİLLERİ : Av.
DAVALI : ... LOJİSTİK OTOMOTİV ULUSLARARASI NAKLİYE AKARYAKIT TEKSTİL TARIM GIDA İTHALAT İHRACAT SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ
VEKİLLERİ : Av.
İHBAR OLUNAN : 1 -... SİGORTA A.Ş
VEKİLİ : Av.
İHBAR OLUNAN : 2 -... SİGORTA VE REASÜRANS BROKERLİĞİ ANONİM ŞİRKETİ
VEKİLLERİ : Av.
DAVANIN KONUSU : İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ : 20/03/2025
KARAR YAZIM TARİHİ : 20/03/2025
.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 06/10/2021 tarihli ... Esas ... Karar sayılı kararı aleyhine davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi sonucunda;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; şirketin sigorta şirketi olup sigortalısı ... Dış Ticaret ve Tarım A.Ş.'ne ait taze meyve emteası ürünlerinin davalı taşımacıyâ ait .../... araç ile Hollanda'ya sevki esnasında 11.07.2018 tarihinde tarihinde varış yerinde yapılan tespitte nakliye aracının frigosunun yüksek ısıda çalışmalarından dolayı malın kısmen bozulduğu tespit edildiğini, alıcı tarafından teslim |alınan kirazlara yumuşama, çürüme, terleme vb şekilde bozulmalar olduğunu, tespit edildiğini, davalıya taşınması için tam, eksiksiz ve hasarsız olarak teslim edilen emteanın kısmen hasarlı olarak teslim edildiğini bu sebeple TTK ve CMR hükümleri dairesinde sorumluluğunun bulunduğunu, sigortalı araçların nakliyeci firma tarafından tam ve sağlam olarak teslim alınmış ancak sigortalı malın bir kısmının henüz malları teslim edilmeden yani taşıyıcının uhdesinde ve sorumluluğunda iken zarar görmesi neticesinde tam ziya olduğunu, hasarın müvekkili şirkete ihbar edilmesi neticesinde müvekkili şirket tarafından hasar dosyası açılarak eksper tayin edildiği ve işi bu ekspertiz raporu sonucunda tespit edilen zarar bedeli olan 115.086,86-TL hasar bedelinin 14/01/2019 tarihinde ödendiğini, başlatılan icra takibine borçlunun itiraz ederek takibin durmasına sebebiyet verdiğini, davalı borçlunun icra takibine vaki itirazın iptali ile .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında takibin devamına ve borçlunun haksız ve kötü niyetli itirazı nedeniyle alacağın %20 si oranında icra inkar tazminatı ödemeye mahkum edilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Açılmış olan haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddi gerektiğini, davacı tarafın emtianın taşınması sırasında hasara uğradığını belirttiğini, bu hasarın frigodaki derece artışından kaynaklı olduğunu, belirterek taşıyıcının bundan sorumlu olduğunu belirttiğini, söz konusu iddiaları kabul etmenin mümkün olmadığını, taşıma esnasında hiçbir problem olmadığını iddia edilen hasarın nedeninin emtiaların kalitesi ile yada bir kısmı daha baştan kısmen hasarı olması ile açıklanabileceğini, emtianın derecesinde değişiklik olması durumunda emtia sahibinin aynı anda haberdar olduğunu, müvekkili şirketin araçlarının bakımlarını ve kontrollerini düzenli olarak yaptırdığını, taşıması yapılan taze meyvelerin karışık meyvelerdi olduğunu sadece kiraz meyvesinin bozulduğu ve bunun dereceden kaynaklandığı iddiasının gerçek dışı olduğunu, müvekkilinin kusurunun, hatası ve gecikmesi olmayan bir taşımadan dolayı oluşan bir zarardan müvekkilinin sorumlu tutulamayacağını, emtiaların tek kademeli soğutucu ile taşındığını, davacı tarafın emtiaların iki kademeli soğutucu ile taşındığı iddiasının gerçek dışı olduğunu, alınan ekspertiz raporunu kabul etmediklerini, davcının hukuki dayanaktan yoksun haksız şekilde açtığı davanın reddini, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ'NİN KARAR ÖZETİ :
İlk Derece Mahkemesi kararında özetle; "... Tarafların delilleri toplanmış, dava konusu olaya ilişkin taşıma sözleşmesi, davacı ile dava dışı sigortalısı arasındaki Nakliyat Abonman Sigorta Poliçesi, taşımaya ilişkin belgeler ekspertiz raporu dosyaya ibraz edilmiş, taşımanın yapıldığı .../... plakalı araca ilişkin kayıtlar değerlendirilmiş ve dosya kül halinde bilirkişi incelemesi yapılmış olup,
Talimat Mahkemesi aracılığıyla dosyanın 1 CMR uzmanı, 1 makine mühendisi ve 1 ziraat mühendisinden oluşan üçlü heyete tevdine karar verilmesine karşın talimat mahkemesinde yalnızca ziraat mühendisi ve nitelikli hesap uzmanı bilirkişilere dosyanın tevdi edildiği görüldüğünden taraf itirazları da değerlendirilerek dosyanın konusunda uzman heyete yeniden tevdine karar verilmiş olup dosya .... Asliye Ticaret Mahkemesi aracılığı ile aldırılan Bilirkişiler Lojistik ve Taşımacılık Uzmanı ..., Ziraat Yüksek Mühendisi ... ve Makine Mühendisi ...'ın mahkememize sunmuş oldukları heyet raporlarında; Uyuşmazlığa konu davada CMR Konvansiyonu hükümlerinin uygulama alanı bulacağı, somut olay bakımından meydana gelen hasarda davalı taşıyıcının geçici zilyetliğindeki emtiaya özen borcunun göstermeyerek idimini ifa etmediği değerlendirildiği, emtiada meydana gelen kısmi hasarda taşıyıcının CMR m.25 atfi ie CMR m.17/1 uyarınca hata ve kusurlu olduğu değerlendirildiğinde, davacı yanın davalı yandan gerçek hasar zararı olan 115.086,86 Türk Lirası talep edebileceği değerlendirildiği, A ye Emtiada meydana gelen hasarın yukarıda belirtilen nedenlerden dolayı taşıma esnasında 0 derece 2 derecelerden yukarı yönlü sapmalardan kaynaklandığı, kayıtlarda nakliye müddeti boyunca Termostatın 0 derece 2 derece olarak ayarlanmış olduğu ancak naklin + 4 derece ile +5 derece arasında devam olunduğunu tespit etmiştir. Mahkememizce aldırılan iş bu bilirkişi raporunun hüküm kurmaya elverişli olduğuna kanaat getirilmekle birlikte aracın taşıma kayıtları ve dosyadaki diğer bilgi ve belgeler ile uyumlu olduğuna kanaat getirilmekle birlikte davalının dava konusu malları itirazı kayıt koymaksızın teslim aldığı, araç kayıtlarına göre malların uygun ısıda taşınmadığı, diğer meyce ve sebzelerin bozulmamış olmasının kiraz meyvesinin daha hassas bir sıcaklık dengesi ile muhafaza edilmesi gerektiğinden malların kusurlu taşınmadığına karine teşkil etmeyeceği, davalının taşıma esnasında kusurlu olduğu dikkate alınarak davacının davasını ispat ettiğine kanaat getirilmekle davanın kabulüne dair karar vermek gerekmiş, davanın kabulü ile; davalı tarafın .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile, takibin asıl alacak 115.086,86-TL üzerinden devamına, asıl alacak miktarı olan 115.086,86-TL'nin %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, ..." şeklinde karar verildiği anlaşılmıştır.
DAVALI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesince verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, bilirkişi raporu hüküm verilmesine elverişli olmadığını raporda meyvelerin 0 derece ile 2 derece arasında taşınması +4 derece ile +5derece arasında taşındığı belirtildiğini, bu tespitin kaynağı raporda açıklanmadığını, yurt dışındaki şirketin ekspertiz raporuna göre değerlendirme yapılmasının kabul edilemez bir durum olduğunu, taşınmaya konu kirazların ön soğutmasının ihracatçı firma tarafından yapılması gerektiğini, buna ilişkin bir tespit bulunmadığını, müvekkil şirket teslim aldığı emtiayı karşı yeri olan Hollanda'ya aynı şekilde ulaştırdığını, hatanın nedeni emtianın kalitesi veya bir kısmının daha baştan hasarlı olmasıyla açıklabileceğini taşıyıcı müvekkil bir malın kalitesinin düşük ya da çok yüksek olduğunu anlayacak uzmanlığa sahip olmadığını, herhangi bir uzman da bunu gözle tespit edemeyeceğini, diğer meyvelerin bozulmamasına rağmen kiraz da bozulma olması ve bundan taşıyıcının sorumlu olmasının kabul edilemeyeceğini, eksper raporunda aracın CMR'sinde +2 derece yazıldığı belirtildiğini, bu husus un doğru olduğunu buna göre aracın 2 kademeli yüklenseydi CMR belgesinde iki farklı derece kaydı olması gerektiğini, davaya konu alacağın likit olmadığını, müvekkil aleyhine %20 inkar tazminata hükmedilmesinin doğru olmadığını, davaya konu alacak tazminata ilişkin olduğundan ve tazmini gereken gerçek zararın mahkemece saptanması gerekeceğinden tazminat alacağının likit olmadığının kuşkusuz olduğunu iddia ederek verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
DELİLLER :
Taraf vekillerinin beyan ve dilekçeleri ve tüm dosya kapsamı
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :
Dava, itirazın iptali istemine ilişkindir.
Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle, müvekkilinin davadışı sigortalısına ait malların davalıya ait araçlarla Hollanda ülkesindeki alıcıya teslim edilmek üzere sevk edildiği, ancak varış yerinde yapılan tespitte alıcı tarafından teslim alınan ürünlerden kiraz cinsi ürünlerin yumuşama, çürüme, terleme vb şeklinde bozulduğunun tespit edildiği, hasarın ihbarı üzerine müvekkili tarafından sigortalısına poliçesindeki teminat kapsamında tazminat ödendiği, ürünlerdeki bozulmanın taşımanın yapıldığı aracın frigosunun taşıma sırasında yüksek ısıda çalışmasından kaynaklandığından sigortalıya yapılan ödemenin davalıdan tahsili için başlatılan icra takibinin davalının haksız itirazı nedeniyle durdurulduğu ileri sürülerek itirazın iptaline karar verilmesi talep edilmiştir.
Davalı vekili tarafından, hasarın frigodaki derece artışından kaynaklandığı iddiasının kabulünün mümkün olmadığı savunularak davanın reddi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi'nce davanın kabulüne karar verildiği, karara karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulduğu anlaşılmıştır.
İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.
Dava, dava dışı sigortalıya ödenen hasar bedelinin davalı taşıyıcıdan rücuen tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkin olup, davaya konu emtianın Türkiye'den Hollanda'ya taşındığı, bu nedenle somut olayda Karayoluyla Eşya Taşınmasına İlişkin Uluslararası Sözleşme (CMR) hükümlerinin uygulanması gerektiği anlaşılmaktadır.
Taşıyıcının sorumluluğu, CMR Konvansiyonunun 17. maddesi ve devamında düzenlenmiştir. Buna göre taşımacının, yükü teslim aldığı andan, teslim edinceye kadar, bunların kısmen veya tamamen kaybından ve doğacak hasardan sorumludur; yükün gönderici, alıcı veya bunlar adına hareket eden kişiler tarafından alınması, taşınması, yüklenmesi, yığılması veya boşaltılması halinde taşımacının sorumlu tutulamaz.
Mahkemece talimat mahkemesi aracılığıyla Lojistik ve Taşımacılık Uzmanı, Ziraat Yüksek Mühendisi ve Makine Mühendisi bilirkişilerden alınan 25.08.2021 tarihli bilirkişi kurulu raporunda, CMR Uluslararası Hamule Senedinde davacının davadışı sigortalısı olan gönderen ... Dış Ticaret firmasına ait 32 palet 20.645 kg taze kiraz yükünün Alaşehir'den alınarak Hollanda ülkesindeki alıcı ... firmasına teslim edilmek üzere davalı taşıyıcıya ait ... Çekici ve ... Thermoking Dorse plakalı araçlarla +2 (artı iki) Santigrat derecede taşınma kaydıyla 07.07.2018 tarihinde çıkış yerinden hareketle taşınmasının üstlenildiği, varış noktasında sözkonusu senede "kirazlarda terleme ve çürük var derece 4.2 C indirilirken hasarlı teslim alındı.11.07.2018" kaydının konulduğu, davacının sigortalısının hasar ihbarı üzerine düzenlenen 3.07.2018 tarihli Kesin Ekspertiz Raporu'na göre toplam 38.643,25 Euro bedelli emtianın kısmi hasarlandığı ve Hasar Tutarının 28.356,00 Euro, Sovtajın 6.721,60 Euro, Muafiyetin 722,86 Euro ve Net Zararın 20.861,54 Euro olarak belirlendiği, dosyaya sunulan Survey Turkey firması tarafından düzenlenen Hasar Ekspertiz Raporunda sefer esnasında araç frigo kaydında zaman zaman +4 Santigrat derece seviyesinde ısı tespit edildiği ile tahliye öncesinde aracın frigosunun +2 Santigrat derecede ayarlı iken araç içindeki malda +4,5 / +5,4 Santigrat arası ölçümler yapıldığı dikkate alındığında sefer esnasında araç frigo kaydının +4 Santigrat dereceye ulaştığında araçta yüklü malın daha fazla bir ısıya maruz kalmış olabileceği şeklindeki tespitlerin rapor edildiği, kiraz meyvesinin soğuk zincir taşımasına en hassas özellik gösteren meyve olup uzun süreli depolamasının yapılamadığı, bu meyvenin 0-2 Santigrat derecelerde %90-95 bağıl nem aralığında 30 güne kadar muhafaza edilebildiği, sıcaklığın artması durumunda solunum yoğunluğunun ısı ve nem ile artacağı ve ürün kalitesinin düşeceği, dosya içerisindeki fotoğraflar teker teker incelendiğinde kirazların soğuk zincir nakliyeye uygun hazırlanmış olduğu, fakat ön soğutma yapılıp yapılmadığının bilinmediği, ayrıca kirazların yükleme öncesinde hangi kalitede olduğu ve dolayısıyla hasat sırasında zarar görüp görmediğinin bilinemediği, dosyadaki kiraz fotoğrafları incelendiğinde kirazlar üzerinde yumuşamalar, çökmeler görüldüğü ve terlemenin bariz bir şekilde belli olduğu, ayrıca bazı kirazlar üzerinde küf belirtilerinin belli olduğu, bu üç etmenin soğuk zincirde kırılma olabileceğini gösterdiği, koyu renkli ve iri daneli kirazların şeker oranları yüksek olduğu için soğuğa dayanıklı olmalarına rağmen daha fazla bozulma göstermesinin soğuk zincirde kırılma ya da değişim olabileceğini gösterdiği, anılan bu nedenlerden dolayı kirazlardaki bozulmaların taşıma esnasında 0-2 Santigrat derecelerden yukarı yönlü sapmalardan kaynaklanmış olabileceğinin öngörüldüğü, nakliye aracı içerisindeki diğer meyveler olan erik, kayısı, nektarin ve şeftalinin ise kiraz kadar hassas olmadıkları ve 2-4 Santigrat derece arasında 7-15 gün dayanabildikleri içi kısa süreli soğuk değişiminden kiraz meyvesi kadar etkilenmedikleri öngörüldüğü, kısmi hasarlanan emtianın gerek CMR Uluslarası Hamule Senedi ve gerekse Eksper Raporundaki tespitlere göre 17 palet 10.940 kg/brüt olduğu, CMR 23/3 gereğince beher kg için 8,33 birimi üzerinden SDR (Özel çekme Hakkı)/11.085.369,80 TL üst sınır hesaplandığı, sonuç olarak davacının gerçek zararı olan 115.086,86 TL talep edebileceği ve emtiada meydana gelen hasarın taşıma esnasında 0 / +2 Santigrat derecelerden yukarı yönlü sapmalardan kaynaklanmış olduğu yönünde görüş görüş bildirildiği anlaşılmıştır.
Dosyadaki belgelere, kararın dayandığı delillerle, usul ve yasaya uygun gerektirici nedenlere göre kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, ihtilafın doğru olarak tanımlandığı, Karayoluyla Eşya Taşınmasına İlişkin Uluslararası Sözleşme (CMR) 17.maddesi kapsamında davalı taşımacı şirketin yükü teslim aldığı andan, teslim edinceye kadar, bunların kısmen veya tamamen kaybından ve doğacak hasardan sorumlu olduğu, mahkemece konusunda uzman bilirkişilerden oluşan kuruldan alınan ve gerekçeli ve denetime açık olmakla Dairemizce de hükme esas alınmaya elverişli bulunan 25.08.2021 tarihli bilirkişi raporuna göre taşınan emtiada meydana gelen hasarın taşımacının kusurundan kaynaklanan nedenlerle ileri geldiği anlaşıldığından ilk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verilmesi usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğundan, davalı vekilinin müvekkilinin oluşan hasar sebebiyle hukuki sorumluluğunun bulunamadığına ilişkin aksi yöndeki istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir.
Davacı tarafından talep edilen tazminat miktarı likit (muayyen, belirli) olmayıp gerçek zarar miktarının tespiti ve davalı tarafın zarardan sorumlu olup olmadığı yargılama yapılmasını, bilirkişi incelemesi yaptırılmasını gerektirmektedir. Bu nedenle, davacı tarafın şartları oluşmayan icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu gibi davalı aleyhinde icra inkar tazminatına karar verilmesi de doğru görülmemiş, davalı vekilinin istinaf başvurusu bu sebeple yerinde görülmüştür (Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 11/12/2017 Tarih ve 2015/2722 Esas-2017/11482 Karar sayılı ilamı)
Yukarıda belirtilen nedenlerle, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, HMK'nun 353/1-b-2 maddesi gereğince, mahkemece kararda hata edilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, ilk derece mahkemesince verilen kararın kaldırılarak davanın esası hakkında yeniden hüküm kurulmasına, davanın kabulüne, .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptaline, sözkonusu takibin 115.086,86-TL asıl alacak üzerinden devamına, davacının icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilerek hüküm fıkrasının aşağıdaki şekilde oluşturulması uygun görülmüştür.
HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere :
1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun ESASTAN KABULÜNE,
2-.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 06/10/2021 tarihli ... Esas ... Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,
3-YENİDEN ESAS HAKKINDA HÜKÜM KURULMASINA,
4-a)-Davanın KABULÜ ile davalı tarafın .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın iptaline, sözkonusu takibin 115.086,86-TL asıl alacak üzerinden DEVAMINA,
b)-Davacının inkar tazminatı talebinin REDDİNE,
5-Harçlar Kanunu'na göre alınması gereken 7.861,58-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 1.338,93-TL harcın mahsubu ile bakiye 6.522,65-TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
6-Davacı tarafından yatırılan 1.338,93-TL peşin harcın davalıdan alınarak davacılara VERİLMESİNE,
7-Davacı tarafından yapılan 2.200,00-TL posta ve bilirkişi giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
8-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde BIRAKILMASINA,
9-Arabulucuya ödenen 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin 6325 sayılı kanunun 18/A-14 maddesi gereğince davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
10-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT tarifesine binaen hesaplanan 14.883,25-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
11-Dosyada mevcut olan harcanmayan taraflarca yatırılan gider avansının sarf edilmeyen kısmının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
İstinaf incelemesi yönünden;
1-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince peşin alınan 1.965,39-TL istinaf karar harcının talep halinde davacılıya İADESİNE,
2-6100 sayılı HMK'nin 326/1 maddesi gereğince davalı tarafından yapılan 44,40-TL istinaf başvurma harcı, 22,00-TL tebligat gideri ve 88,60-TL posta gideri olmak üzere toplam 155,00-TL istinaf yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
3-6100 sayılı HMK'nin 330. maddesi gereğince inceleme dosya üzerinden yapıldığından vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
4-6100 Sayılı HMK'nın 333. maddesi uyarınca peşin alınan ve kullanılmayan gider avansının ilk derece mahkemesine İADESİNE,
5-Kararın DAİREMİZCE taraflara TEBLİĞİNE,
Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, 7036 sayılı Kanunun 7'nci maddesi yollamasıyla 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 361'inci maddesi uyarınca kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Yargıtay nezdinde temyiz kanun yolu açık olmak üzere 20/03/2025 tarihinde oy birliğiyle ile karar verildi.
Başkan
e-imzalıdır
Üye
e-imzalıdır
Üye
e-imzalıdır
Katip
e-imzalıdır