T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2022/732 - 2025/503
T.C.
ADANA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
9. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO : 2022/732
KARAR NO : 2025/503
KARAR TARİHİ : 21/03/2025
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
BAŞKAN :
ÜYE :
ÜYE :
KATİP :
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 28/12/2021
NUMARASI : ... ESAS ... KARAR
DAVACI :... PETROL NAKLİYAT İNŞAAT OTOMOTİV GIDA İTHALAT VE İHRACAT SANAYİ TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ
VEKİLİ : Av.
DAVALI : ... VARLIK YÖNETİM ANONİM ŞİRKETİ (ESKİ ÜNVANI ... VARLIK YÖNETİM AŞ)
VEKİLLERİ : Av.
.... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'NİN ... ESAS SAYILI DOSYASI
DAVACI : ... PETROL NAKLİYAT İNŞAAT OTOMOTİV GIDA İTHALAT VE İHRACAT SANAYİ TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ
VEKİLİ : Av.
DAVALI : ... BANKASI ANONİM ŞİRKETİ
VEKİLİ : Av.
DAVANIN KONUSU : Menfi Tespit Ticari Satımdan Kaynaklanan)
İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ : 21/03/2025
KARAR YAZIM TARİHİ : 21/03/2025
....Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas ... karar sayılı kararına karşı istinaf başvurusu üzerine dosya Dairemize gönderilmiş olmakla, dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.
Üye hakimin görüşü değerlendirildi.
DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ :
Davacı vekili, müvekkili şirket ile temlik eden ... Bankası A.Ş. arasında 29/09/2010 tarihli 500.000,00.TL limitli Genel Kredi Sözleşmesi akdedildiğini, sözleşmenin kurulması esnasında 500.000,00.TL bedelli boş senedin teminat olarak banka tarafından alındığını, müteakibinde senedin üzerinin temlik eden banka tarafından vade tarihi 23/07/2012 olarak doldurulduğunu, .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Değişik İş sayılı dosyasından ihtiyati haciz kararı alınarak .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyası ile 432.146,00.TL üzerinden davacı şirket ve kefiller ... ile ... aleyhine kambiyo senetlerine özgü takip başlatıldığını, müvekkili şirketin alacaklarının haczedilerek toplam 188.206,44.TL tahsilat yapıldığını, kefil sıfatıyla takibe dahil olan ... ve ... tarafından kefaletin geçersiz olduğu ve asıl borçlunun takip tutarı kadar borcu olmadığı gerekçeleri ile .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile menfi tespit davası açtıklarını, .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 30/12/2016 tarih ... Esas ve ... Karar sayılı kararı ile takip tarihi itibariyle alacağın 75.995,01.TL olduğuna, kefillerin bu miktar üzerinden sorumlu olduklarına, icra dosyasından yapılan 188.206,44.TL tahsilat nazara alındığında borçlarının bulunmadığına ve bu nedenle davanın kabulüne karar verildiğini, kararda tespit edilen 75.995,01.TL dışında davacı şirketin temlik eden bankaya ve temlik alan alacaklı yana başkaca borcu bulunmadığını, cebri icra yolu ile tahsil olunan 188.206,44.TL nazara alındığından davacı şirketten 112.214,43.TL tutarında fazla tahsilat yapıldığını, anılan fazla tahsilatın, davacı şirketin 3. kişilerdeki alacaklarının haczi ve araçların icra yoluyla değerinin çok altında satılması suretiyle gerçekleştirildiğini, davacı şirketin telafisi imkansız zararlara uğramasına neden olduğunu ileri sürerek müvekkilin fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla; davacı şirketin davalı yana .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasına ilişkin olarak 356.150,99.TL tutarında borcunun bulunmadığının tespitine, cebri icra ile fazladan tahsil olunan 112.214,43.TL’nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalı yandan istirdatı ile davacı şirkete verilmesine, davalı yan aleyhine %20 kötüniyet tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
Birleşen dava dosyası dava dilekçesi ile, müvekkili şirket ile temlik eden ... Bankası AŞ arasında 29/09/2010 tarihli 500.000,00.TL limitli Genel Kredi Sözleşmesi akdedildiğini, sözleşmenin kurulması esnasında banka tarafından 500.000,00.TL bedelli boş senedin teminat olarak alındığını, müteakibinde senedin üzerinde vade tarihinin temlik eden banka tarafından 23/07/2012 olarak doldurulduğunu, .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Değişik İş sayılı dosyasından ihtiyati haciz kararı alınarak .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyası ile 432.146,00.TL üzerinden davacı şirket ve kefiller ... ile ... aleyhine kambiyo senetlerine özgü takip başlatıldığını, davacı şirketin ihtiyati haciz kararı ve takibin kambiyo senetlerine özgü olması karşısında maddi imkansızlıklar nedeni ile takibi durduramadığını, cebri icra ile karşı karşıya kaldığını, davacı şirkete ait araçların cebri icra ile değerinin altında satıldığını, davacı şirketin 3. kişilerdeki hak ve alacaklarının haczedilerek toplam 188.206,44.TL tahsilat yapıldığını, .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 30/12/2016 tarih ... Esas ve ... Karar sayılı kararı ile takip tarihi itibariyle alacağın 75.995,01.TL olduğuna, kefillerin bu miktar üzerinden sorumlu olduklarına, icra dosyasından yapılan 188.206,44.TL tahsilat nazara alındığında borçlarının bulunmadığına ve bu nedenle davanın kabulüne karar verildiğini, davacı şirketin fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla; öncelikle davanın, icra ve dava dosyalarını temlik alan ... Varlık Yönetim AŞ aleyhine menfi tespit ve istirdat talepli açılmış olan .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E sayılı dosyası ile birleştirilmesine, neticeten .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasından cebri icra ile fazladan tahsil edilen 112.214,43. TL’nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalı yandan istirdatı ile davacı şirkete verilmesine, davalı yan aleyhine takip tutarı üzerinden % 20 kötüniyet tazminatına, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ :
Davalı ... Varlık Yönetim A.Ş. vekili, .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasının davacı tarafından açılan menfi tespit davası olduğunu, davanın 30/12/2016 tarihinde karara çıktığını, gerekçeli kararda; davanın konusuz kalmasına ve davalı/borçlu tarafın 75.995,01.TL borçlu olduğunun tespitine karar verildiğini, .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasında takip konusu edilen 243.936,56 TL yönünden borcunun bulunmadığına karar verildiğini, .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas - ... Karar sayılı kararının Bölge Adliye Mahkemesi'nden dönüşünün beklenmesine karar verilmesini talep ettiklerini, davacı tarafın mahkememiz nezdinde görülen davayı menfi tespit ve istirdat davası olarak açtığını, ancak İİK'nun 72. Maddesinde "takibe itiraz etmemiş veya itirazının kaldırılmış olması yüzünden borçlu olmadığı bir parayı ödemiş olan şahıs, ödediği tarihten itibaren 1( bir ) sene içinde dava açarak paranın iadesini talep edebilir" şeklinde hüküm bulunduğunu, .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında davacı tarafça sunulan ödemeye ilişkin makbuzlar 2012 yılına ait olduğundan; istirdat davası açılabilmesi için kanunda belirtilen hak düşürücü sürenin geçtiğini, ayrıca ödeme yapıldığı iddia edilen tutarların davalı şirkete yapılmadığını, davaya konu istirdatı istenen ödemelerin, temlik eden ... Bankası A.Ş.' ye yapıldığından bankanın bu sebeple davaya dahil edilmesini talep ettiklerini savunarak; HMK'nun 114-1/i. maddesi gereğince dava şartı yokluğundan davanın reddine, mahkeme aksi kanaatte ise .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas - ... Karar Sayılı dosyasının kesinleşmesinin beklenmesine, İİK'nun 72. maddesi gereğince hak düşürücü süre sebebi ile davanın usulden reddine; eğer mahkeme aksi kanaatte ise davanın temlik alınan banka ... Bankası A.Ş.'ye ihbarına, netice olarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ :
Yerel mahkemece verilen karar ile; " davacısının kullanmış olduğu kredi nedeniyle yapmış olduğu ödemeler de göz önüne alındığında, davalı ... AŞ'nin alacağının 75.995,01.TL olduğu, buna rağmen bankanın 18/10/2012 ve 02/01/2013 tarihlerinde yapılan ödemeler ile icra dosyasında fazladan 112.214,43.TL tahsil ettiği , davacının yatırmış olduğu bu bedeli davalıdan geri istemekte haklı olduğu, mahkememizin ... Esas - ... Karar sayılı kararının bu dosya açısından da kuvvetli delil teşkil edeceği kanaatine varılmakla, mahkememiz ile birleşen .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... - ... E-K sayılı dosyası ile açılan davanın kabulüne, 112.214,43.TL alacağın 68.120,65.TL'sine (.... İcra Müdürlüğü'nün 15/09/2021 tarihli yazı cevabına göre) tahsil tarihi olan 06/11/2012 tarihinden, bakiyesine 02/02/2013 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, koşulları oluşmadığından davacının tazminat istemlerinin reddine" şeklinde karar verilmiştir.
DAVALI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Asıl dava dosyasının davalı vekili tarafından verilen istinaf dilekçesi ile; davacı ile davalı banka arasında 29/09/2010 tarihli ve 500.000,00.TL bedelli Genel Kredi Sözleşmesi imzalandığını, bu sözleşme uyarınca teminat olarak bir kambiyo senedi imzalandığını, mevcut bir borç için kambiyo taahhüdünde bulunulmuş olması borcun yenilendiği anlamına gelmeyeceğini, borç sebebiyle banka tarafından kambiyo senetlerine mahsus takip yapıldığını, kambiyo senetlerine mahsus takip yolu hukukumuzda ayrıcalıklı ve avantajlı bir takip yolu olduğunu, ... A.Ş tarafından davacı şirkete 2011 yılı haziran ayında 50.000,00.TL değerinde ticari taşıt kredisi verildiğini, kredinin 36 ay vadeli olduğunu, son taksitin vadesinin de 16/05/2014 olduğunu, bu kredinin ödenmediğini, davacı yan bu kredinin ödendiğine dair herhangi bir makbuz sunmadığını, asıl incelemenin borcun ödenip ödenmediği yönünden yapılması gerektiğini, .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyasından alınmış olan ve yalnızca kefillerin sorumluluğuna ilişkin olan bilirkişi raporuna dayanarak başka bir inceleme yapılmamış olmasının hatalı olduğunu belirterek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını beyan etmiştir.
DAVALI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Birleşen dava dosyasının davalı vekili tarafından verilen istinaf dilekçesi ile; kefiller tarafından açılan ....Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyada mevcut bilirkişi raporu sadece kefillerin sorumluluğu açısından yapılan değerlendirmeleri içerdiğinden mahkemenin asıl borçlu yönünden aynı raporun kullanılarak hüküm kurmasının hukuka aykırı olduğunu, kullanılan kredilerin ödenip ödenmediğinin belirli olmadığını, 200.000,00.TL tutarlı teminat mektubunun nakde dönüp dönmediği hususunda bilgi olmadığı belirtilerek sadece 75.000,00.TL bedelli nakde dönen teminat mektubu ile ilgili değerlendirmenin yapıldığını, yapılan incelemenin eksik olduğunu, asıl kredi borçlusunun tüm kredi borçların ilişkin bilgi ve belgeler getirilmeden sadece kefiller tarafından açılan dava dosyasının incelemesi yapılarak hüküm kurulmasının hukuka aykırı olduğunu belirterek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
DELİLLER :
Taraf vekillerinin beyan ve dilekçeleri, bilirkişi raporu, ve tüm dosya kapsamı.
GEREKÇE :
Dava, asıl dava yönünden Menfi Tespit ve İstirdat, birleşen dosya yönünden ise İstirdat talebine ilişkindir.
Davacı tarafından, temlik eden ... Bankası ile imzalanan 29/09/2010 tarihli Genel Kredi Sözleşmesinin kurulması esnasında 500.000,00.TL bedelli boş senedin teminat olarak bankaya verilmesinden sonra, vade tarihi 23/07/2012 olarak doldurularak .... İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı takip dosyası ile 432.146,00.TL üzerinden davacı şirket ve kefiller ... ile ... aleyhine kambiyo senetlerine özgü takip başlatıldığı, takip dosyasında yapılan hacizler sonucu 188.206,44.TL tahsilat yapıldığı, kefiller tarafından .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile açılan menfi tespit davası sonucunda, mahkemece takip tarihi itibariyle borcun 75.995,01.TL olduğunun tespit edildiği ve 188.206,44.TL ödeme nedeniyle davanın kabulüne karar verildiği, kararda tespit edilen 75.995,01.TL dışında, temlik eden bankaya ve davalı temlik alana başkaca borcun bulunmadığı iddia edilerek, .... İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı dosyasından davalıya 356.150,99.TL borcunun bulunmadığının tespitine, fazladan tahsil edilen 112.214,43.TL’nin davalıdan istirdatına karar verilmesi talep edilmiş, birleşen .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas dosyasında ise, temlik alana kaşı açılan ana dava dilekçesindeki hususlar tekrar edilerek, .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nce verilen kararının onanarak kesinleştiği, icra dosyasından yapılan tahsilatların temlik eden davalı banka tarafından yapıldığı iddia edilerek, .... İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı dosyasından fazladan tahsil edilen 112.214,43.TL’nin davalı bankadan istirdatına karar verilmesi talep edilmiş, ana dosya davalısı ... Varlık Yönetim AŞ. ise, .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasındaki kararın kesinleşmediğini, hak düşürücü sürenin geçtiğini, ödemenin taraflarına değil temlik eden bankaya yapıldığını, bu nedenle davanın usulden ve esastan reddi gerektiğini savunmuş, birleşen dosya davalısı ... Bankası AŞ. davaya cevap vermemiş, mahkemece yazılı gerekçe ile, ana davadaki menfi tespit davasının kabulüne, istirdat talebinin ise husumet yokluğundan reddine, birleşen dosyanın ise kabulüne karar verilmiştir.
Karara karşı asıl ve birleşen dosya davalılar vekilleri tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
İstinaf incelemesi HMK.nun 355. maddesi gereğince davacının istinaf sebepleri ve kamu düzeni ile sınırlı olarak yapılmıştır.
Dosyadaki belgelere, kararın dayandığı delillerle, usul ve yasaya uygun gerektirici nedenlere göre kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, ihtilafın doğru olarak tanımlandığı, temlik eden ... Bankası ile imzalanan 29/09/2010 tarihli Genel Kredi Sözleşmesinin kurulması esnasında 500.000,00.TL bedelli boş senedin teminat olarak bankaya verilmesinden sonra, vade tarihi 23/07/2012 olarak doldurularak .... İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı takip dosyası ile 432.146,00.TL üzerinden davacı şirket ve kefiller ... ile ... aleyhine kambiyo senetlerine özgü takip başlatıldığı, takibe dayanak teşkil eden bono üzerinde teminat senedi olduğuna dair ibare bulunmasa da, bononun taraflar arasındaki kredi ilişkisi nedeniyle düzenlendiğinin, başkaca bir ticari ilişki bulunmadığının dosya kapsamındaki belgelerle sabit olduğu, bu nedenle, davalı bankanın, bono ile teminat altına alınan miktarla sınırlı olarak talepte bulunabileceği, ancak, haklarında icra takibi başlatılan kefiller tarafından .... Asliye Ticaret Mahkemesi'ne ait ... E sayılı dosyası ile açılan menfi tespit davası sonucu mahkemece, takip tarihi itibariyle borç miktarının 75.995,00.TL olduğunun, icra dosyasına davadan sonra 188.209,44.TL ödendiğinin tespit edilerek, dava konusu borcun 188.209,44.TL açısından konusu kalmadığından karar verilmesine yer olmadığına, takip konusu edilen 243.936,56.TL bakiye talep yönünden davacıların borçlu olmadığının tespitine karar verildiği, kararının 03/06/2020 tarihinde kesinleştiği, ilk derece mahkemesince hükme esas alınan ve dairemizce de benimsenen 18/12/2021 tarihli ek raporda, takip tarihi itibariyle talep edilebilecek borç miktarının, 75.000,00.TL tazmin edilen teminat mektubu alacağı ve fer'ileri olmak üzere toplam 75.995,00.TL olduğunun, takip tarihinde muaccel olmuş başkaca kredi borcunun bulunmadığının, bu nedenle asıl borçlu ve kefillerin 356.150,99.TL borçtan sorumlu olmadıklarının, .... İcra Müdürlüğü'ne ait ... sayılı dosyada 432.146,00 TL tahsilat yapıldığının, davalı bankanın 18/10/2012 ve 02/01/2013 tarihlerinde yapılan ödemeler ile icra dosyasından fazladan 112.214,43.TL tahsil ettiğinin tespit edildiği, asıl dosyada davalı ... Varlık Yönetim AŞ'nin temlik alan sıfatıyla takip ettiği icra dosyasındaki 356.150,99.TL alacak talebinin yerinde olmadığı, bu nedenle mahkemece asıl davada, takip konusu 356.150,99.TL alacaktan dolayı davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine ve icra dosyasına yapılan ödemelerin birleşen dosya davalısı banka tarafından tahsil edilmesi nedeniyle, davacının, asıl dosyadaki istirdat davasının husumet yokluğundan reddine karar verilmiş olmasının usul ve yasaya uygun olduğu, davaya esas teşkil eden .... İcra Müdürlüğü'ne ait ... sayılı dosyada dava tarihi itibariyle icra dosyasına borcun tamamının ödenmediği bildirildiğinden ve hak düşürücü sürenin başlaması için borcun tamamının ödenmiş olması gerektiğinden, dava tarihi itibariyle istirdat davası için kanunda öngörülen hak düşürücü sürenin dolmadığı, davacının, birleşen dosya davalısı bankanın icra dosyasından fazladan tahsil ettiği 112.214,43 TL'nı davalıdan talep etmekte haklı olduğu, tüm bu nedenlerle, ana davadaki menfi tespit davasının kabulüne, istirdat talebinin ise husumet yokluğundan reddine, birleşen dosyadaki istirdat davasının ise kabulüne karar verilmiş olmasının usul ve yasaya aykırı olduğu, davalılar vekillerinin aksi yöndeki istinaf sebeplerinin ise yerinde olmadığı anlaşılmıştır.
Yukarıda açıklanan nedenlerle, asıl ve birleşen dosya davalıları vekillerinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş, buna dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere :
1)-6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince asıl ve birleşen dosya davalılar vekilinin ilk derece mahkemesi kararına ilişkin istinaf başvurusunun ESASTAN REDDİNE,
2)-a-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 24.328,67.TL nispi istinaf karar harcından peşin alınan 6.082,16.TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 18.246,51.TL nispi istinaf karar harcının asıl dosya davalısı ... Varlık Yönetim A.Ş.'den alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
b)-a-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 24.328,67.TL nispi istinaf karar harcından peşin alınan 6.082,10.TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 18.246,57.TL nispi istinaf karar harcının birleşen dosya davalısı ... A.Ş.'den alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
3)-6100 sayılı HMK'nın 326/1 maddesi gereğince istinaf eden asıl ve birleşen dosya davalıları tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerlerinde BIRAKILMASINA,
4)-6100 sayılı HMK'nın 330. maddesi gereğince inceleme duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
5)-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının İlk Derece Mahkemesince İADESİNE,
6)-HMK'nın 359/4 maddesince karar tebliğ işlemlerinin Dairemiz tarafından YAPILMASINA,
Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, dava değeri göz önüne alınarak 7036 sayılı Kanunun 7'nci maddesi yollamasıyla 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 361'inci maddesi uyarınca kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Yargıtay nezdinde temyiz kanun yolu açık olmak üzere 21/03/2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Başkan
e-imzalıdır
Üye
e-imzalıdır
Üye
e-imzalıdır
Katip
e-imzalıdır