T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2022/2767 - 2024/2130
T.C.
ADANA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
9. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO : 2022/2767
KARAR NO : 2024/2130
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN :
ÜYE :
ÜYE :
KATİP :
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 17/10/2019
NUMARASI : ... ESAS ... KARAR
DAVACI : ... SANAYİ VE TİCARET ANONİM ŞİRKETİ -
VEKİLİ : Av.
DAVALI : ... MÜHENDİSLİK VE MAKİNA TEKNOLOJİLERİ SANAYİ TİC. A.Ş -
VEKİLİ : Av.
DAVANIN KONUSU : Tazminat (Ayıplı Maldan Kaynaklanan)
İSTİNAF KARARININ
BİRLEŞEN.... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN ... ESAS SAYILI DOSYASI
DAVACI : ... MÜHENDİSLİK VE MAKİNA TEKNOLOJİLERİ SANAYİ TİC. A.Ş -
VEKİLİ : Av.
DAVALI : ... SANAYİ VE TİCARET ANONİM ŞİRKETİ
VEKİLİ : Av.
DAVANIN KONUSU :İtirazın İptali
İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ : 16/12/2024
YAZIM TARİHİ : 16/12/2024
.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 17/10/2019 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, istinaf talebinin süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirilmiş olduğu ve istinafa başvuru koşullarının mevcut olduğu dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucu anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonucunda;
İDDİALARIN ÖZETİ :
Asıl dosyada davacı vekili dava dilekçesi ile; Davacı ... San. Tic. A.Ş tarafından, davalı ... Müh. Ve Mak. Tekn. San. Tic. Ltd. Şti. Aleyhine; davalıdan alınan 17/04/2017 tarih ... nolu fatura kapsamındaki ... 1 adet ... model 17/04/2017 tarih ... nolu fatura kapsamındaki ... 1 adet ... model, 07/08/2017 tarih ... nolu fatura kapsamındaki ... 2 adet ... model, 07/08/2017 tarih ... nolu fatura kapsamındaki ... 1 adet ... model radar cihazı olarak tabir edilen makineler için KDV dahil 43.920,39.TL ödendiğini, ancak alınan cihazların ayıplı çıktığından bahisle ayıplı malın geri alınması ve bedelinin iadesine karar verilmesini talep etmiştir.
Asıl dosyada davalı vekili cevap dilekçesi ile; Davacının kötüniyetli olup ürün süresinde satıcı veya üretici firmaya iade edilmediği için zamanaşımı konusunda itirazının bulunduğunu, ayrıca makinelerin imalatçısı müvekkilinin firma olmadığı için husumet yönünden reddini, ayrıca müvekkilinden davacının almış olduğu 4 adet ... marka cihazı silolarına taktığı ve kullandığını, deneme süresi geçtikten sonra da müvekkiline ücretini ödediğini, müvekkili şirketin ... marka cihazları ... da ki satış bayisi olduğunu müvekkili firma sadece ürünleri satışını yapmakta olduğunu, kurulumu servis ve devreye alma işini ürünleri üreten firma yetkili servisi yapmakta olduğunu, makinelerin kurulumu için yetkili servis defalarca davacının iş yerine geldiğini, makineleri kurmuş ve devreye aldığını, davacı makineleri silosunu delmemek için eski takılan yere yani yan tarafa takdırmış ancak servise gelen elemanların bu cihazın davacının dediği yere takılması halinde yanlış tartım yapacağı konusunda uyarıldığını, ancak davacı buna rağmen eski deliklerine taktırdığını, ve sorumluluğu kabul ettiğini, davacı gerek müvekkiline gerekse ürünlerin üreticisi ve Türkiye satış ve dağıtım firması olan firmaya bir defa dahi ürünlerin ayıplı olduğu iddiasıyla yazılı bir beyanda bulunmadığını beyan etmekle bu nedenlerle davayı ayıplı olduğunu iddia ettiği ürünlerin yasaya göre ayıplı olduğunu taraflarına bildirmemesi ve kullanım koşullarına uymaması nedeniyle açılan davanın reddini talep etmiştir.
Birleşen... Asliye Ticaret Mah. ... E Sayılı Dosyasında davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin alacak bakiyesinden dolayı davalı aleyhine, .... İcra Müdürlüğü' nün ... E. Sayılı dosyasından yapılan icra takibine, ayıplı malın iadesi için açılan davanın gerekçe gösterilerek itiraz edildiğini, davalının borcu kabul etmesine rağmen teslim edilen malın ayıplı olduğunu savunduğunu, bu nedenlerle icra takibine yapılan itirazın iptali ile takibin kaldığı yerden devamına davalıdan %20 icra inkar tazminatının alınarak davacıya verilmesini arz ve talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ :
.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 17/10/2019 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararı ile; asıl dosyada asıl dosya davacısı tarafından davalıdan nitelikleri yukarıda belirtilen radar tabir edilen ölçüm cihazlarının kurulum ile birlikte satın alınması sonrasında çalıştırılamaması nedeni ile bu sözleşme kapsamında davalıya ödenen paranın tahsili talebine ilişkin alacak davası birleşen dosyada ise birleşen dosya davacısı tarafından birleşen dosya davalısına vermiş olduğu mal ve hizmet nedeni ile kendilerine sözleşme bedelinin eksik ödenmiş olması nedeni ile yaptıkları takibe itiraz üzerine itirazın iptali talebine ilşikin olduğunu, mahkemece yapılan keşif ve sonrasında alınan bilirkişi raporuna göre asıl dosya davalısı birleşen dosya davacısının asıl dosya davacısı birleşen dosya davalısına karşı sözleşme gereği kurulumu ile birlikte verdiği malın çalıştırılamaması nedeni ile tarafların biribirilerinden almış oldukları malların ve bedellerin iadesi gerektiğine dair hükme elverişli birikişiler raporuna ve taraflar arasındaki alışverişe ilişkin yapılan tüm ödemeler birlikte incelettirildikten sonra asıl davanın kısmen kabulü ile, 17/04/2017 tarih ... nolu fatura kapsamındaki ... 1 adet ... model 17/04/2017 tarih ... nolu fatura kapsamındaki ... 1 adet ... MODEL, 07/08/2017 tarih ... nolu fatura kapsamındaki ... 2 adet ... model, 07/08/2017 tarih ... nolu fatura kapsamındaki ... 1 adet ... model radar cihazı olarak tabir edilen makinelerin davacı birleşen dosyada davalı tarafından davalı birleşen dosyada davacı tarafa iadesi koşulu ile ve iade tarihinden itibaren avans faizi uygulanmak sureti ile 33.418,39.TL'nin davalı birleşen dosya davacısından alınarak davacı birleşen dosya davalısına verilmesine, asıl dosyadaki fazlaya dair taleplerin reddini, birleşen... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...- Ek sayılı davanın reddini, birleşen dosyada takipte açıkça kötüniyete dair delil elde edilemediğinden davacı birleşen dosya davalı vekilinin kötü niyet tazminat talebinin reddine, asıl davanın kısmen kabulüne, birleşen davanın reddine karar verildiği anlaşılmıştır
ASIL DAVADA DAVALI BİRLEŞEN DAVADA DAVACI VEKİLİ TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Asıl davada davalı birleşen davada davacı vekili istinaf talebi ile; Asıl dava davacısı ... San. Ve Tic A.Ş.'nin ürün süresinde satıcı veya üretici firmaya iade edilmediği için zamanaşımına uğradığını, mahkemenin bu konuda karar vermediğini, asıl dava davacısı ... müvekkilinden almış olduğu cihazları silolarına takıp, kullandığını, deneme süresi geçtikten sonrada müvekkiline ücretini ödemediğini, bu konuyla ilgili ihtarnameleri dosyaya sunduğunu, davacının ürünün ayıplı olduğunu iddia ettiğini, davacı gerek müvekkiline gerekse ürünlerin üreticisi firmaya ürünlerin ayıplı olduğu konusunda yazılı bir beyanda bulunmadığını, konu malın ayıplı olması değil ürünün servis kurulum elemanlarının fişlerinde de belirtildiği üzere ürünün takılmaması gereken yere takılıp ve kullanılmaya çalışılması olduğunu, servis elemanları ürünün takılması gereken yeri kendilerine bildirdiğini ve servis fişlerine yazıldığını, mahkemenin 09.09.2019 tarihli verilen bilirkişi raporunu esas alarak karar verdiğini, mevcut bilirkişi raporunun kabul edilemez olduğunu, bilirkişi, raporunun açık ve net aydınlatıcı bir şekilde sunulmayıp, tamamen çelişkilerle dolu bir rapor hazırlandığını, raporun ilk kısımlarında yani gerekçesinde yazılan tespitlerle sonuç bölümünde yazılanların birbiriyle çelişmekte olduğunu, raporun gerekçe kısmında cihazın ayıplı olmadığını, alınan ürünlerin seviye ölçüm radar cihazı olduğunu, ürünü satan tarafından tonaj ölçmediğinin belirtildiğini, buna rağmen alıcının silo seviyesinden tonaj hesabı yapmaya yönelik düşüncesinden dolayı bu cihazın kabul ettiğini, montajının siloya uygun yapıldığı ve hatta montajının uygun yapılmasa dahi "montajı, alıcı kullanım kılavuzuna göre yapacaktır’’ ibaresi olduğunu, müvekkiline bu ürünün hatalı olduğunun söylenmesinin akabinde müvekkilinin bu ürüne servis yapıp hata tespit edilmemesine rağmen müvekkilinin aleyhine rapor çıktığını, raporun sonuç bölümünün ilk kısımlarında ise ürünün ayıplı olmadığını, ürünün montaj hatasının olmadığını, alıcının ürünü alırken adı üzerinde seviye ölçer radar cihazı aldığından bahsetmesine rağmen rapor kısmen aleyhe verilmiş ve davaya yarar aydınlatıcı rapor olmadığını, raporun içeriğinde iade edilmeyen veya parası ödenmeyen 1 adet radar cihazından ötürü alacağından bahsedip sonuç bölümünde, malın ayıplı olmadığından bahsederek sanki müvekkiline mal iade edilmiş gibi karşı tarafın alacaklı çıkarıldığını, malın ayıplı olmadığı sadece montaj hatası olduğu servis tarafından davacı ... yetkililerine iletildiğini, tanık ve bilirkişi raporunda bu hususun açıkça yer aldığını, mahkemenin yukarıda belirtilen hususlar dikkate alınmaksızın usule ve esasa aykırı karar verildiğini, bu nedenlerle; İstinaf incelemesinin duruşmalı olarak icrasına, mahkemenin usul ve yasaya aykırı kararının kaldırılmasına, asıl davanın reddine ve davacısı olduğu.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı birleşen davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER :
.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas, ... Karar sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamı,
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :
Esas dava, ayıplı mal nedeniyle malın geri alınması ve ödenen bedelin iadesi, birleşen dava ise faturadan kaynaklı itirazın iptali istemine ilişkindir.
İlk derece mahkemesince esas davanın kısmen kabulüne, birleşen davanın ise reddine karar verilmiş işbu karara karşı davalı birleşen dosya davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.
İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.
Esas dosyada davacı vekili davalıdan satın aldıkları radar cihazlarının aralarında yaptıkları sözleşme gereğince devreye alınmasının davalının sorumluluğunda olduğunu, ancak cihazların hiç devreye alınamadığını bu sebeple ayıplı olduklarını, cihazların bedellerinin davalıya ödendiğini bu sebeple cihazların geri alınması ve bedelin iadesini talep etmiş, davalı birleşen dosya davacı vekili mallarda bir ayıp olmadığını, cihazların montajının sorunlu olduğunu, montajın da davacının sorumluluğunda olduğunu savunarak açılan davanın reddini talep etmiş, birleşen dosyada ise malların fatura bedellerinin ödenmediğini iddia etmiştir.
Ayıba ilişkin hukuki düzenleme, dava konusu uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken 6098 sayılı Borçlar Kanunu'nun 219. maddesinde yer almaktadır. Düzenlemede “Satıcı, alıcıya karşı herhangi bir surette bildirdiği niteliklerin satılanda bulunmaması sebebiyle sorumlu olduğu gibi, nitelik veya niteliği etkileyen niceliğine aykırı olan, kullanım amacı bakımından değerini ve alıcının ondan beklediği faydaları ortadan kaldıran veya önemli ölçüde azaltan maddi, hukuki ya da ekonomik ayıpların bulunmasından da sorumlu olur." denilmektedir.
Ayıba ilişkin diğer sınıflandırma, ayıbın açık ve gizli olup olmamasına göre yapılmaktadır. Açık ayıp hemen ilk bakışta ya da yüzeysel bir muayene ile tespit edilebilen ayıptır. Durumun gerekli kıldığı, muayene ile anlaşılamayan ayıplar, gizli ayıptır. Alıcı gizli ayıpları araştırmakla yükümlü değilse de ayıp meydana çıkar çıkmaz derhal ihbar etmelidir (Domaniç, H.: Türk Ticaret Kanunu Şerhi, C.I, İstanbul 1988, s.155; Yavuz, N.: Ayıplı İfa, 2.b., Ankara 2010, s. 107; Karakaş, C.F.: Ticari Satımda Ayıp İhbarının Süresi ve Şekli, XXII. Ticaret Hukuku ve Yargıtay Kararları Sempozyumu, Ankar 2006, s.172). Derhal kavramı, halin icabına uygun fazla vakit geçirmeden bildirim olarak anlamak gerekir. Eğer alıcı iğfal edilmiş, yani maldaki ayıp ondan bilerek saklanmış ise Kanunun öngördüğü çözüm satıcı bakımından ağırlaştırılmış bir sorumluluğu gerektirmektedir. Nitekim 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 225. maddesine göre alıcıyı iğfal etmiş olan satıcı, ayıbın kendisine vaktinde ihbar edilmemiş olduğunu ileri sürerek sorumluluktan kurtulamaz.
Ticari satımlarda muayene ve ihbar külfetini düzenleyen 6102 sayılı TTK'nın 23/1-c maddesi uyarınca, ticari satışlarda; “malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli ise alıcı 2 gün içerisinde durumu satıcıya ihbar etmelidir. Açıkça belli değilse alıcı malı teslim aldıktan sonra 8 gün içinde incelemek veya incelettirmekle ve bu inceleme soncunda malın ayıplı olduğu ortaya çıkarsa, haklarını korumak için durumu bu süre içinde satıcıya ihbarla yükümlüdür. Diğer durumlarda, TBK'nun 223. maddesinin 2. fıkrası uygulanır” hükmüne yer verilmiştir.
TBK'nun 223. maddesinin 2. fıkrasında ise; “Alıcı gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal ederse satılanı kabul etmiş sayılır. Ancak satılanda olağan bir gözden geçirme ile ortaya çıkarılamayacak bir ayıp bulunması halinde bu hüküm uygulanmaz. Bu tür bir ayıbın bulunduğu sonradan anlaşılırsa hemen satıcıya bildirilmelidir. Bildirilmezse satılan bu ayıpla birlikte kabul edilmiş sayılır” şeklindedir.
Öte yandan Aynı Yasa'nın 231. maddesinde "Satıcı daha uzun bir süre için üstlenmiş olmadıkça, satılanın ayıbından doğan sorumluluğa ilişkin her türlü dava, satılandaki ayıp daha sonra ortaya çıksa bile, satılanın alıcıya devrinden başlayarak iki yıl geçmekle zamanaşımına uğrar. Alıcının satılanın kendisine devrinden başlayarak iki yıl içinde bildirdiği ayıptan doğan def’i hakkı, bu sürenin geçmiş olmasıyla ortadan kalkmaz.
Satıcı, satılanı ayıplı olarak devretmekte ağır kusurlu ise, iki yıllık zamanaşımı süresinden yararlanamaz.." düzenlemesi yer almaktadır.
Taraflar arasında düzenlenen Teklif mektubunun Genel Satış Şartları kısmında, Teklif edilen ürünler varsa imalatçı tarafından beraberinde verilen "Montaj ve Kullanımına uygun olarak monte edilmiş ve amacı dahilinde kullanılması kaydı ve şartı ile İmalatçı firmanın verdiği süre kadar, imalat ve işçilik hatalarına karşı garantilidir. Kullanimdan kaynaklı işletme hataları garanti kapsamı dışındadır.Garantiye esas distribütör/ imalatçı firma servis raporudur. Teklif mektubu madde 6. 'da "Teklifimizde aksi belirtilmedikçe, teklif edilen ürünlerin montaj ve devreye alınması müşteriye aittir denilmektedir. Teklif mektubunun Önemli not kısmında, 1-) Reçine ve Silis kumu tankı için verilen ... ... ve ... 0 ürünün devreye alınmasından itibaren 6 ay içerisinde bozulması durumunda iade alınacaktır. 2-) Ürün kablolama ve devreye alma ücretsiz olarak yapılacaktır denilmektedir.
İlk derece mahkemesince hükme esas alınan bilirkişi raporu uyarınca; radar seviye ölçme cihazlarının ayıplı olmadığı ve cihazlarda eksik imalat bulunmadığı, hakkaniyet gereği kurulumun davalı taraf teknik elemanları veya garantiye esas Distribitör imalatçı firma yetkili servisi refakatinde davacı tarafın elamanlarınca kurulum ve montajının yapılması gerektiği, kurulum gerçekleştikten sonra ürünlerin çalışır halde oldukları görülüp, ürünlerin garantisinin yetkili servis tarafından başlatılması gerektiği ancak bu hizmetin davalı tarafından davacıya yeterince verilmediği, kurulumun teknik şartlara uygun yapılıp, ürünün çalışır şekilde davacıya teslim edilmediği, bu sebeple ürünlerde ayıp olduğu kabul edilerek asıl davanın kısmen kabulüne birleşen davanın reddine karar verildiği görülmüştür.Ancak hükme esas alınan bilirkişi raporunda ürünlerin ayıplı olmadığı yönünde belirleme yapılmasına karşın mahkemece ürünlerin ayıplı olduğu kabul edilerek ürünlerin davalı tarafa geri verilmesi ve bedelin iadesi yönünde hüküm kurulmasının doğru olmadığı anlaşılmaktadır.
Taraflar arasında düzenlenen teklif mektubunun 6.maddesine göre montaj ve devreye alınma işleminin müşteriye ait olduğu düzenlenmiştir.
İlk Derece Mahkemesince yapılması gereken, cihazların teknik servis raporu ve montaj ile ilgili tüm evrakları celp edilerek uyuşmazlık konusunda uzman makine mühendisi bilirkişi heyetinden, tarafların iddia ve savunmaları, delilleri, servis raporları, montaj evrakları ve aralarındaki sözleşmelerin de değerlendirilmesi suretiyle satıma konu cihazların ayıplı olup olmadığı, ayıplı ise ayıbın neden kaynaklandığı, montaj ve devreye alma hususunun teklif mektubu şartlarında değerlendirilerek montaj ve devreye alma hususunun kimin sorumluluğunda olduğu, bu hususun eksik veya hatalı yapılmasının cihazlardaki ayıp kapsamında değerlendirilip değerlendirilemeyeceği, cihazların teknik özellikleri ve kurulum servis raporlarına göre ayıbın cihazdan mı yoksa montajdan mı kaynaklandığı ve bu hususlarda hangi tarafın sorumluluğunda bulunduğu konusunda yargı denetimine elverişli, açıklamalı, tereddütten uzak ve bilimsel verilere uygun nitelikte rapor aldırılıp oluşacak sonuç dairesinde karar verilmesi gerekmektedir.
Açıklanan sebeple davalı birleşen dosya davacı vekilinin istinaf talebinin kabulü ile HMK 353/1-a/6 maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi tarafından verilen kararın kaldırılarak yukarıda açıklandığı şekliyle dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılarak hüküm fıkrasının aşağıdaki şekilde kurulması uygun görülmüştür.
HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere :
1).... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 17/10/2019 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararına karşı davalı birleşen dosya davacısı tarafından yapılan istinaf başvurusunun KABULÜNE,
2).... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 17/10/2019 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararının HMK.'nun 353/1-a-6 maddesi gereğince KALDIRILMASINA,
3)-Dava dosyanın yeniden yargılama yapılmak üzere .... Asliye Ticaret Mahkemesi'ne GÖNDERİLMESİNE,
4)-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince peşin alınan 570,70.TL istinaf karar harcın istinaf eden davalı birleşen dosya davacısına İADESİNE,
5)-Davalı birleşen dosya davacısı tarafından istinaf için yapılan yargılama giderinin esas hüküm ile birlikte İlk Derece Mahkemesince karara BAĞLANMASINA,
6)-6100 Sayılı HMK'nun 333. maddesi gereğince peşin alınan ve harcanmayan gider avansının İlk Derece Mahkemesi'ne İADESİNE,
7)-İstinaf incelemesi dosya üzerinden yapıldığından lehe vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
8)6100 sayılı HMK'nın 359/4 maddesi gereğince kararın kesin olması nedeniyle ilk derece mahkemesince taraflara TEBLİĞİNE,
Dair, 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-a-6 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle kesin olmak üzere 16/12/2024 tarihinde karar verildi.
Başkan
e-imzalıdır
Üye
e-imzalıdır
Üye
e-imzalıdır
Katip
e-imzalıdır