T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2023/107 - 2026/1166
T.C.
ADANA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
9. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO : 2023/107
KARAR NO : 2026/1166
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
Başkan :
Üye :
Üye :
Katip :
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : ADANA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 08/11/2022
NUMARASI : 2019/... Esas 2022/... Karar
DAVACI : ... -
VEKİLLERİ : Av.
DAVALI : ... BANKASI ANONİM ŞİRKETİ-[25999-81590-41488] UETS
VEKİLLERİ : Av. ERAY UFUKTEPE
Av. GÖKÇE GÜZELTÜRK ATICI- [25999-81590-41488] UETS
DAVANIN KONUSU : Menfi Tespit ve İstirdat
İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ : 08/05/2026
YAZIM TARİHİ : 08/05/2026
Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 08/11/2022 tarih ve 2019/... Esas, 2022/... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, istinaf talebinin süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirilmiş olduğu ve istinafa başvuru koşullarının mevcut olduğu dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucu anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonucunda;
İDDİALARIN ÖZETİ :
Davacı vekili dava dilekçesi ile; Davacının, davalının kredi borçlusu olan ve aynı zamanda konkordato başvurusunda bulunan ... San. ve Tic. Ltd. Şti.nin kurucu ortağı olduğunu, bu şirketin 2010 yılı ocak ayından 2017 yılı temmuz ayına kadar davalıya tahminen 327 araçlık bir filo kiraladığını, araçların kira bedellerinin kredi borçlarına mahsup edileceği taahhüt edildiğinden davacıda dahil olmak üzere hissedarların kredi sözleşmelerine kefil olduğunu, 25/08/2014 tarihinde şirkette ... ile ... hissedar olarak kaldığı için davalının yeni bir kredi sözleşmesi yapılmasını istemesi üzerine 04/12/2014 tarihli 40.000.000,00.TL ve ....000.000 USD limitli genel kredi sözleşmesi imzalandığını, davacının ve ...'nın da bu sözleşmeye kefil olduğunu, müvekkilinin 29/07/2015 tarihinde hisselerinin tamamını ...'ya devrettiğini, davalı bankanın asıl borçlunun risk analizlerini yaptırmadığını, şirket müdürünün şirketin içini boşaltmasına, şirketin zarar etmesine, şirkete ait 2.el araçların amortisman bedelleri üzerinden satılmış gibi gösterilerek kasko bedeli ile amortisman bedeli arasındaki farkın kayıt dışı hale getirilmesine vesile olduğunu, İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/... Esas sayılı dosyasında konkordato komiserliği tarafından hazırlanan rapora göre, asıl borçlunun mali yapısının 2016 yılından itibaren bozulmaya başladığını, 2017 yılında eksi bakiye verdiğini, 2019 yılında da 46.243.207,95.TL eksi bakiye verdiğini, asıl borçlunun batık olmasına ve davalının bu durumu bilmesine rağmen kredilerin yeni kredilerle kapatıldığını, şirket müdürünün şirketin içini boşaltmasına göz yumduğunu, davalının şirket müdürü ile birlikte hareket ederek davacı aleyhine borcu arttırdığını, asıl borçlu hakkında icra takibi başlatmadığı gibi müvekkilini uyarmadığını, bankanın ağır ihmali, hatta kastının bulunduğunu, diğer kefil ...'nın üzerindeki mal varlığını 3.kişilere devrine göz yumarak kredi borcunun davacı tarafından ödenmesine zemin hazırladığını, davalının araçların kira bedellerini kredi borçlarına mahsup etmediği gibi teminat olarak aldığı araç rehinlerinin büyük bir kısmını da kaldırdığını, böylece müvekkilinin rücu edebileceği teminatları elinden çıkardığını, davacı kefil aleyhine ağır kusurla ve hatta kasten hareket ettiğini, bankanın hesapları kat ederek gönderdiği ihtarname ile borçların 7 gün içinde ödenmesini istediğini, İstanbul 33. İcra Müdürlüğü'nün 2019/... Esas sayılı dosyasında takip tarihi itibariyle toplam 35.057.272,02.TL alacağın şimdilik 21.000.000,00.TL'lik kısmı için icra takibi başlattığını, müvekkilinin ihtirazı kayıt koyarak bu dosyaya 22.496.000,00.TL ödeme yaptığını, ayrıca mevduat hesabından kredi borçlarına mahsuben kesinti yapıldığını, ...'nın maliki olduğu iki adet taşınmaz üzerine kurulan ipoteklerin, kefalet tarihinden sonra tesis edilmiş olması nedeniyle davalının halefi olarak rücu imkanının olmadığını, davalının TBK'nın 592, 594, 596.maddesindeki hükümlere aykırı davrandığını, 312 adet araç üzerindeki rehinlerden 218 adedini müvekkilinin bilgi ve rızası dışında kaldırdığını, davalının, asıl borçlunun ödeme güçlüğü çektiği ve kredileri sürekli yapılandırdığı, çok yüksek bir miktarda teminat açığı bulunduğu bir dönemde yeni bir teminat alınmadan rehinlerin yaklaşık 2/3 ünün kaldırılmasını ağır kusur teşkil ettiğini, asıl borçlunun yaptığı ödemelerin teminat açığı oluşmasını engellemediğini, kaldı ki 66 araç üzerindeki rehinin ödeme yapılmadan kaldırıldığını, rehinlerin kaldırılmasından dolayı müvekkilinin zarara uğramadığı iddiasının gerçek olmadığını, ...'nın verdiği ipoteklerden müvekkilinin yararlanamayacağı gibi ipoteğe konu taşınmazların değerinin sadece 670.000,00.TL olduğunu, davalının müvekkilini bilgilendirme yükümlülüğünü de yerine getirmediğini, TBK.nın 592/4, 1 maddesi gereğince müvekkilinin kefaletinin en geç 218 adet araçtan sonuncusu üzerindeki rehnin kaldırıldığı tarihte sona erdiğini, arabuluculuk görüşmelerinden sonuç alınamadığını belirterek müvekkilinin, en geç 10/12/2018 tarihi itibariyle kefaletten kurtulduğunun ve gerek ihtarname ile ödeme talep edildiği 06/03/2019 gerekse icra takibinin başlatıldığı 29/04/2019 tarihi itibariyle kefil sıfatıyla borçlu olmadığının tespitine, icra baskısı altında ve ihtirazı kayıt konularak icra dosyasına ödenen 22.496.000,00.TL'nin 03/05/2019 tarihinden itibaren vadesiz mevduat hesaplarından tahsil edilen 428.704,00.TL'nin ise tahsil edildikleri tarihten itibaren %58 oranından az olmamak üzere işleyecek temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, %... den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesi ile; yetki ve zamanaşımı itirazında bulunduğunu, teminatın azaltılması iddiasının doğru olmadığını, müvekkilinin basiretli bir tacir gibi davrandığını, 218 adet aracın piyasa değeri tahsil edilerek rehinlerin kaldırıldığını, tahsil edilen paraların kredi borçlarına mahsup edildiğini, dolayısıyla kefil aleyhine bir işlem yapılmadığını, 218 adet aracın rehinlerinin kaldırılması karşılığında 15.168.886,00.TL ödeme yapıldığını, Adana 4. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2019/... D. İş sayılı dosyasında 218 adet aracın rapor tarihi itibariyle kasko değerlerinin ....443.088.TL olarak belirlenmiş olmasına rağmen bu araçların rehinlerin kaldırıldığı tarihteki toplam değerinin 18.001.315.TL olduğunu, araçlar üzerindeki rehinlerin piyasa değerlerine göre tahsilat yapıldığını, hukuka aykırı bir yön bulunmadığını, kaldı ki araçların piyasa değerlerinin kasko değerlerinin altında olduğunu, bir kısmının perte çıktığını, bir kısmının hasarlı olduğunu, kira bedellerinin kredi borçlarına mahsup edileceği konusunda herhangi bir taahhüt bulunmadığını, sözleşmede de böyle bir hüküm olmadığını, davacının kendisinden yapılan tahsilatları iade almasının hukuki bir dayanağının bulunmadığını, müvekkilinin diğer kefil ...'ya ait 2 adet taşınmaz ve bir adet araç üzerine 2018 yılında rehin tesis ederek teminatları arttırdığını, açılan davanın yersiz olduğunu belirterek davanın reddine, %...'den az olmamak üzere tazminata karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ :
Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 08/11/2022 tarih ve 2019/... Esas, 2022/... Karar sayılı kararı ile; Davalı banka, asıl borçlu için kullanmadığı bu yetkiyi kefile karşı kullandığı, kalan 102 adet araç rehni davacıya devredilmiş olsaydı bile, davacıdan istenen veya tahsil edilen alacağın küçük bir kısmına güvence oluşturacağı (kasko değerleri esas alınsa dahi), kaldı ki araçların uzun süreli kiralık olarak kullanıldıkları, hasar ve yıpranma durumlarına göre piyasa değerlerinin kasko değerinin altında olacağı, üstelik bankanın davacıdan yaptığı tahsilatlardan sonrada bakiye alacağı bulunduğu ve söz konusu rehinlerin bu alacağın teminatı olarak tutulduğu, tüm bu hususlar birlikte değerlendirildiğinde, rehinlerin önemli ölçüde elden çıkarıldığı, davalının ağır kusurlu olduğu ve davacının durumunun ağırlaştırıldığı kabul edilmiştir. Bu durumda TBK'nın 592/4.maddesi gereğince davacının kefalet borcundan kurtulduğu ve ödediklerini geri isteyebileceği anlaşıldığından, davacının 06/03/2019 tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamede istenen alacaktan (37.599.060,05.TL) ve bu ihtarname ile temerrüde düşülen davacı borçlu hakkında 29/04/2019 tarihinde İstanbul 33. İcra Dairesi'nin 2019/... Esas sayılı dosyasında başlatılan takipten dolayı borçlu olmadığının tespitine, icra dosyasına ödediğini 22.496.000,00.TL'nin ve ayrıca davacının hesaplarından .../05/2019 tarihinde alınarak kredi borçlarına mahsup edilen 142.131,69.TL+280.127,....TL = 422.259,47.TL'nin davacıya iadesine karar vermek gerektiğini, davacının hesaplarından 22/03/2019 tarihinde alınan tutarlar talep sonucuna dahil edilmediğini, .../05/2019 tarihinde alınan 422.259,47.TL olup, davacının talebinin 428.704,00.TL olduğunu, aradaki fark olan 6.444,53.TL ve ayrıca icra takibinin kötüniyetli olarak başlatıldığı konusunda herhangi bir delil bulunmadığından kötüniyet tazminatı talebinin reddine, sonuç itibariyle davanın kısmen kabulüne davacının, 04/12/2014 tarihli ve ... San ve Tic. Ltd. Şti ile ... Bankası arasında imzalanan genel kredi sözleşmesine verdiği kefaletinin sona erdiğinin ve davalı bankanın Adana 9. Noterliği'nden keşide ettiği 06/03/2019 tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnameden dolayı ve 29/04/2019 tarihinde İstanbul 33. İcra dairesi'nin 2019/... E sayılı icra dosyasında başlatılan takip nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tespitine, 22.496.000,00 TL nin 03/05/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsil edilerek davacıya ödenmesine karar verildiği anlaşılmıştır.
DAVALI VEKİLİ TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davalı vekili istinaf talebi ile; mahkemece teminatların paraya çevrilerek kredi borçlarına mahsup edilmesi işlemleri hatalı bir şekilde ağır kusur ile teminatın azaltılması olarak değerlendirildiğini, kredi borçlusu firma araç kiralama şirketi olup, kredi borçlarının teminatında bulunan müvekkili bankaya rehinli olan araçlar, firmanın ticari faaliyeti kapsamında kiralamaya konu edilmektedir. Araç kiralama şirketleri, kiralama konusu yaptıkları araçlarını, araçların kullanım sürelerini dikkate alarak, bakım ve onarım maliyetlerinin, sigorta giderlerin, araçların model yılları eskidiği sürece artması ve model yılı eski olan araçların kiralamaya konu edilmesinin zorlaşması nedenleri ile elden çıkarmakta olduğunu, Filo kiralama şirketleri bu şekilde model yılı eskimiş araçları elinden çıkardığını, bu şirketlerin tamamı bu araçları bankalardan finansman sağlayarak satın almaları ve bu finansmanlar doğrultusunda, araçların üzerine rehin tesis edilmiş olması nedeni ile, satış bedelinin rehin alacaklısı bankaya mevcut kredi borçlarına mahsuben aktarılması yolu ile rehni kaldırmakta olduğunu, rehnin kaldırılmaması veya bankanın satış bedelinin kendisine ödenmesi halinde rehni kaldıracağını taahhüt etmemesi halinde, araçların satışının yapılmasının mümkün olmayacağının açık olduğunu, kredi veren banka ve kredi borçlusu araç kiralama şirketi, araçları piyasa koşullarında satma/rehni paraya çevirme yolunu tercih etmemiş olmaları halinde ise, kredi alacaklısı banka tarafından rehnin paraya çevrilmesi yolu ile icra takibi ile bu araçların satışına gitmenin zorunlu olacağını, icra takibi neticesi rehnin paraya çevrilmesi halinde ise, tahsil harcı(%11,38), cezaevi harcı (%2), tellaliye resmi (%1), kıymet takdiri, muhafaza ve yeddiemin giderleri (ortalama %3) oluşmakta ayrıca KDV Kanunun 30. Maddesinin B Bendi gereğince, İcra Dairelerince maliki araç kiralama şirketi olan araçların cebri icra yolu ile satışında %18 KDV oranın üzerinden satış yapılmakta olduğunu, bu maliyetler nedeni ile araçların rehnin paraya çevrilmesi yolu ile satışı halinde, ihale bedelinden kredi borcuna mahsup edilecek tutarın %35 azalacağını, mahkemece dava konusu edilen işlemlerde uygulanma imkanı bulunmamasına rağmen TBK.592/4 gereğince kefilin borçtan kurtulmasına ve ödediklerinin geri verilmesine karar verildiğini, mahkemece müvekkili bankanın kredi borçlusu firmaya araç kiralama bedeli ödemesini davacı kefile karşı haksız ve kötüniyetli bir eylem olarak değerlendirdiğini, mahkeme müvekkili bankanın takas hakkını asıl borçlu için kullanmadığını, davacı kefil için kullandığını belirtmiş ise de müvekkili banka kredi alacaklarının muaccel hale gelmesinden ve hesap kat ihtarnamesinin keşide edilmesinden sonra davacı kefilin müvekkili banka nezdindeki alacakları davacının imzalamış olduğu rehin sözleşmesi, takas, mahsup talimatları ve genel kredi sözleşmesi hükümleri doğrultusunda kredi borçlarına mahsup edildiği, bu nedenlerle; incelemenin duruşmalı olarak yapılmasına ve neticesinde istinaf talebinin kabulüne, Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/... Esas, 2022/... Karar sayılı, 08.11.2022 tarihli davanın kısmen kabulüne ilişkin hukuka aykırı kararının kaldırılmasını, yeniden yargılama yapılarak talep doğrultusunda, davanın reddine, yargılama giderleri ile ücreti vekâletin davalı tarafların uhdesine yükletilmesine karar verilmesini, hak kaybına yol açmamak ve haksız bir ödeme yapmayı önlemek amacıyla istinaf incelemesinin sonuna kadar İlam hükmünün icrasının geri bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER :
Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/... Esas, 2022/... Karar sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamı,
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE
Dava, menfi tespit ve istirdat istemine ilişkindir.
İlk derece mahkemesince davanın kısmen kabulüne dair karar verildiği, karara karşı davalı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.
İstinaf incelemesi, HMK'nin 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.
Davacı taraf, davalı bankanın araçların kira bedellerini kredi borçlarına mahsup etmediği gibi teminat olarak aldığı araç rehinlerinin büyük bir kısmını kaldırdığını, böylece müvekkilinin rücu edebileceği teminatları elinden çıkardığını, davacı kefil aleyhine ağır kusurla ve hatta kasten hareket ettiğini ileri sürdüğü, davalı banka ise araçların rehnin paraya çevrilmesi yolu ile satışı halinde, ihale bedelinden kredi borcuna mahsup edilecek tutarın %35 azalacağını, bankanın en uygun yolu seçtiğini kusurlu bulunmadığını ve davacı kefilin durumunu ağırlaştırmadığını savunmuştur.
İhtilaf; dava dışı asıl borçlu tarafından yapılan bir miktar ödeme sonucu borç devam ederken davalı banka tarafından dava dışı şirkete ait 320 adet araçtan 218 adet aracın üzerindeki rehnin kaldırılması sonucu davacı kefilin kefaletinin ağırlaştırılıp ağırlaştırılmadığı kefilin rücu imkanının kalıp kalmadığı noktasında toplanmaktadır.
Davalı banka ile dava dışı asıl borçlu ... San ve Tic. Ltd. Şti. arasında 11/10/2010 tarihli 180.000,00 TL limitli genel kredi sözleşmesi, 21/10/2010 tarihinde 1.250.000,00 euro limitli kredi sözleşmesi ve 04/12/2014 tarihli 40.000.000,00 TL ve ....000.000 euro limitli kredi sözleşmesi imzalandığı, davacının bu sözleşmelere kefil olduğu, davalı banka 04/12/2014 tarihli kredi sözleşmesi gereğince; asıl borçlu şirkete döviz kredisi, BCH şeklinde çalışan kredi kullandırmış, kredili mevduat hesabı açılmış, ticari kredi kartı tahsis etmiş ve 31/12/2022 vadeli 48.000,00 euro bedelli teminat mektubu vermiştir.Kredinin ödenmemesi sonucu hesaplar kat edilmiştir.
Davalı ile dava dışı asıl borçlu ... San. Ve Tic. Ltd. Şti. arasında 16/09/2010 ve 09/12/2013 tarihli operasyonel araç kiralama sözleşmeleri imzalandığı, Sözleşmelerin ikinci maddesinde; İş Bankası tarafından talep edilmesi halinde firmanın, kiralanacak araçların özellikleri, teslim tarihi, kira bedeli, sunulacak hizmetler gibi konularda İş Bankası'na bir teklif vereceği, bankanın teklifi onaylaması halinde firmanın araç siparişi ve alınması için gerekli işlemleri başlatacağı belirtilmiştir. Sözleşmelerin 1/2. maddesi gereğince; teklifi onaylanan ve kiralanan her araç için özel şartların yer aldığı ek protokoller düzenleneceği belirtilmiştir. Kiralama sözleşmelerinin eki olan protokollerde, kiralanan araçların kiralama bedelleri, kira süreleri belirtilmiştir. Sözleşmelerde kira bedellerinin kredi borçlarına mahsup edileceğine dair bir düzenleme bulunmadığı anlaşılmaktadır.
Davalı banka İstanbul 33. İcra Dairesi'nin 2019/... E sayılı dosyasında; toplam 35.057.272,02 TL alacak bulunduğu, ancak söz konusu alacağın şimdilik 21.000.000,00 TL lik kısmı için davacı hakkında icra takibi başlattığı, davacının 03/05/2019 tarihinde talep ve dava haklarını saklı tutarak 22.496.000,00 TL ödeme yaptığı görülmüştür.
04/12/2014 tarihli genel kredi sözleşmesinin 9/3.maddesinde; "bankanın kredi alacakları için müşterinin mevduatları, bankadaki alacakları üzerinde rehin, hapis ve mahsup hakkı bulunduğu" belirtilmiştir. Diğer taraftan sözleşmenin 9.11.maddesinde; "kefil, mevcut yada doğabilecek tüm borçlarına karşılık bankanın şubelerinde bulunabilecek tüm alacak, hak ve mevduatları üzerinde bankanın rehin, takas, hapis ve mahsup hakkı olduğunu kabul eder" hükmü bulunmaktadır.
Davacı banka asıl borçludan 320 adet taşıt rehni aldığı, 02/01/2018- 11/12/2018 tarihleri arasında davalı banka 218 adet araç üzerindeki rehni kaldırdığı bunun karşılığında toplam 15.168.885,95 TL tahsilat yaptığı anlaşılmaktadır.
6098 sayılı TBK'nın 592/1. Madesi gereğince; Alacaklı, kefalet sırasında var olan veya daha sonra asıl borçludan alacağın özel güvencesi olmak üzere elde ettiği rehin haklarını, güvenceyi ve rüçhan haklarını kefilin zararına olarak azaltırsa, zararın daha az olduğu alacaklı tarafından ispat edilmedikçe, kefilin sorumluluğu da buna uygun düşen bir miktarda azalır. Kefilin fazladan ödediği miktarın geri verilmesini isteme hakkı saklıdır. Alacaklı, borcu ödeyen kefile haklarını kullanmasına yarayabilecek borç senetlerini teslim etmek ve gerekli bilgileri vermekle yükümlüdür. Alacaklı, kefalet sırasında var olan veya asıl borçlu tarafından alacak için sonradan sağlanan rehinleri ve diğer güvenceleri de kefile teslim etmek veya bunların devri için gerekli işlemleri yapmak zorundadır. Alacaklının, diğer alacakları sebebiyle sahip olduğu rehin ve hapis hakları, kefilin haklarından sıraca önce geldikleri ölçüde saklıdır. (TBK md. 592/3)
Alacaklı, haklı bir sebep olmaksızın yükümlülüklerini yerine getirmez, ağır kusuruyla mevcut belgeleri veya rehinleri ya da sorumlu olduğu diğer güvenceleri elinden çıkarırsa, kefil borcundan kurtulur. Bu durumda kefil, ödediğinin geri verilmesini ve varsa ek zararının giderilmesini isteyebilir. (TBK md. 592/4)
Aynı kanunun 596. Maddesinde ise; kefilin rücu hakkın düzenlenmiştir. Buna göre; (1)Kefil, alacaklıya ifada bulunduğu ölçüde, onun haklarına halef olur. Kefil, bu hakları asıl borç muaccel olunca kullanabilir. (2) Kefil, aksi kararlaştırılmamışsa, rehin hakları ile aynı alacak için sağlanmış diğer güvencelerden sadece kefalet anında var olan veya bizzat asıl borçlu tarafından, sonradan özellikle bu alacak için verilmiş bulunanlara halef olur. Alacaklıya kısmen ifada bulunan kefil, rehin hakkının sadece bunu karşılayan kısmına halef olur. Alacaklının rehin konusu üzerinde geriye kalan alacak hakkı, kefilin rehin hakkından ön sırada gelir.
İlk derece mahkemesince alacaklı davalı, zorunda olmadığı halde ve üstelik aldığı ödemelerden daha fazla borç kalmasına rağmen rehinlerin yaklaşık 2/3'ünü kaldırdığı, borcun tutarı, alınan ödemeler, kalan borç miktarı, asıl borçlunun ödeme güçlüğünde olması, şirketin başka bankalara da borçlu olması, toplam kredi risklerinin 80.000.000 TL nin üzerinde olması gibi hususlar birlikte değerlendirildiğinde rehinlerin kaldırılmaması gerektiği, rehinlerin önemli ölçüde elden çıkarıldığı, davalının ağır kusurlu olduğu ve davacının durumunun ağırlaştırıldığı kabul edilerek TBK'nın 592/1-4 maddesi gereğince davacının kefaleti sona erdiği yönünde karar verilmiş ise de; TBK m. 592/1 hükmüne göre, alacaklının kefilin zararına olarak teminatları azaltmasının yaptırımı, kefilin sorumluluğunun zarar miktarınca azalması olduğu, ancak teminatta önemli ölçüde bir azalma olmuşsa ve alacaklı bu duruma ağır kusuruyla sebep olmuşsa, o takdirde TBK m. 592/4 hükmünün uygulanması gerektiği, somut olayda teminatların bir kısmı elden çıkarılmış ise de bankanın bu eyleminin ağır kusur olarak kabul edilmesi yönünde dosya kapsamında bir delil bulunmadığı, bu sebeple mahkemece TBK m. 592/4 hükmünün uygulanmasının hatalı olduğu, davalı olan alacaklı bankanın teminatların bir kısmını elden çıkarmış olmakla birlikte, hafif ihmal düzeyinde bir kusurla hareket ettiğinden TBK. m. 592/1 uygulanarak kefilin sorumluluğu elden çıkardığı miktar kadar azalacağından bu yönde bir değerlendirilme yapılması gerekmekte olup davalı tarafın istinaf sebepleri yerinde görülmüştür.
Açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne ilk derece mahkemesince yukarıda belirtilen işlemler yapılarak sonucuna göre karar verilmesi için HMK'nin 353/1-a-6 maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, dava dosyasının yeniden yargılama için ilk derece mahkemsine gönderilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere :
1)-Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 08/11/2022 tarih ve 2019/... Esas, 2022/... Karar sayılı kararına karşı davalı tarafından yapılan istinaf başvurusunun KABULÜNE,
2)-Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 08/11/2022 tarih ve 2019/... Esas, 2022/... Karar sayılı kararının HMK.'nun 353/1-a-6 maddesi gereğince KALDIRILMASINA,
3)-Dava dosyanın yeniden yargılama yapılmak üzere Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne GÖNDERİLMESİNE,
4)-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince peşin alınan 642.097,94.TL istinaf karar harcının kararın kesinleşmesi ve talep halinde istinaf eden davalıya İADESİNE,
5)-Davalı tarafından istinaf için yapılan yargılama giderinin esas hüküm ile birlikte İlk Derece Mahkemesince karara BAĞLANMASINA,
6)-6100 Sayılı HMK'nun 333. maddesi gereğince peşin alınan ve harcanmayan gider avansının İlk Derece Mahkemesi'ne İADESİNE,
7)-İstinaf incelemesi dosya üzerinden yapıldığından lehe vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
8)-6100 sayılı HMK'nın 359/4 maddesi gereğince kararın kesin olması nedeniyle ilk derece mahkemesince taraflara TEBLİĞİNE,
Dair, 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-a-6 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle kesin olmak üzere 08/05/2026 tarihinde karar verildi.
Başkan Üye Üye Katip
e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır