Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2024-5-034 (Devralma) Karar Sayısı : 24-44/1044-447 Karar Tarihi : 31.10.2024 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Birol KÜLE Üyeler : Ahmet ALGAN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK, Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Cengiz ÇOLAK Rıdvan DURAN B. RAPORTÖRLER : Ahmet Ogün KARAGÜLLE, Dilara TÜRK BAŞARICI, Elif YAVUZ C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - Abu Dhabi Marine Business and Services Company PJSC Temsilcileri: Av. Gönenç GÜRKAYNAK, Av. Osman Onur ÖZGÜMÜŞ, Av. Efe OKER, Av. G. Irmak KİÇKİ Çitlenbik Sokak No: 12 Yıldız Mahallesi Beşiktaş/İstanbul (1) D. DOSYA KONUSU: ADNOC Logistics & Services PLC’nin tamamına sahip olduğu iştiraki Abu Dhabi Marine Business and Services Company PJSC aracılığıyla Navig8 TopCo Holdings Inc.nın tek kontrolünü devralması işlemi. (2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 13.09.2024 tarih ve 56240 sayı ile giren ve eksiklikleri en son 14.10.2024 tarih ve 57659 sayı ile giderilen bildirim üzerine düzenlenen 30.10.2024 tarih ve 2024-5-034/Öİ sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır. (3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, bildirime konu işleme izin verilmesinde sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir. G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME (4) Başvuruda; hâlihazırda Abu Dhabi National Oil Company P.J.S.C.nin (ADNOC) deniz lojistiği alanında faaliyet gösteren iştiraki ADNOC Logistics & Services PLC’nin (ADNOC L&S) tamamına sahip olduğu iştiraki Abu Dhabi Marine Business And Services Company PJSC (ADMBS) aracılığıyla Navig8 TopCo Holdings Inc’nin (NAVIG8) ihraç edilmiş hisselere bölünmüş sermayesinin tamamının Navig8 Limited’den devralınması işlemine 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un (4054 sayılı Kanun) 7. maddesi kapsamında izin verilmesi talep edilmektedir. (5) Bahse konu devralma işleminin, taraflar arasında 03.06.2024 tarihinde imzalanmış Hisse Alım Sözleşmesi (HAS) aracılığıyla gerçekleşeceği, sözleşme kapsamında NAVIG8’in hisselerinin %(.....)’inin kapanış tarihi itibarıyla ((.....).2025) ADNOC’a devredileceği, (.....).2027 tarihi itibarıyla ise ADNOC’un NAVIG8’in hisselerinin kalan %(.....)’lik kısmını da devralmak suretiyle tamamına sahip olacağı anlaşılmaktadır. Bildirime konu işleme dayanak teşkil eden HAS’de belirlenen kapanış işlemleriyle (31.01.2025) birlikte ADNOC’un NAVIG8 üzerinde tek kontrol sahibi olması planlanmaktadır. Bu çerçevede başvuru konusu işlem 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi kapsamında bir devralma işlemidir. (6) İşlem kapsamında taraflarının cirolarının 2010/4 sayılı Tebliğ’in 7. maddesinin (a) ve (b) bentlerinde belirtilen ciro eşiklerini aştığı dolayısıyla işlemin Rekabet Kurulundan (Kurul) izin alınması gereken bir devralma işlemi olduğu görülmektedir.
24-44/1044-447 2/8 (7) ADNOC Türkiye’de; karbon siyahı, jet yakıtı, akaryakıt (fuel oil), ham petrol (crude oil) ve gaz yağı (gas oil) tedariki, polietilen ve polipropilen satışı, amonyak ve üre tedariki, doğal gaz, LNG ve poliolefin1 satışı ve dökme kuru yük taşımacılığı alanlarında ve ADNOC’un üzerinde ortak kontrol sahibi olduğu OMV Aktiengesellschaft aracılığıyla doğal gaz, LNG ve poliolefin satışı alanlarında faaliyet göstermektedir. ADNOC’un kontrol ettiği Türkiye’de kurulu ekonomik birimler şunlardır: 1. OMV Enerji Ticaret AŞ: 2005 yılında kurulmuş olup boru hattı gazının ulaşmadığı bölgelerde perakende LNG ve doğal gaz satışı alanlarında faaliyet göstermektedir. 2. OMV Gaz İletim AŞ: 2005 yılında kurulmuş olup LNG’nin müşterilere dağıtımı alanlarında faaliyet göstermektedir. 3. Borealis Plastik ve Kimyasal Maddeler Ticaret Ltd. Şti.: Teşebbüs, dünya genelinde faaliyet gösteren Borealis AG’nin Türkiye’deki satışları için kurulmuş olan bir satış ofisi ve müşteri hizmetleri merkezidir. Borealis; sürdürülebilir poliolefin çözümleri alanında dünya çapında faaliyet gösteren tedarikçilerden birisidir2. (8) NAVIG8 ise Türkiye’de; dökme sıvı yük taşımacılığı hizmetleri, denizcilik yakıtı (gemi yakıtı) ticareti hizmetleri ve liman acenteliği hizmetleri (NAVIG8’in %50’sine sahip olduğu Nakkas Agencies Inc.’nın bağlı kuruluşlarından biri olan Nakkaş Shipping Agencies Gemi Acenteliği AŞ’deki %50 oranındaki hissedarlığı aracılığıyla) alanlarında faaliyet göstermektedir. NAVIG8’in Türkiye’de kurulu ekonomik birimleri aşağıdaki gibidir: 1. Nakkaş Shipping Agencies Gemi Acenteliği AŞ (NAKKAŞ SHIPPING): NAVIG8’in %50’sine sahip olduğu Nakkas Agencies Inc.’nın bağlı kuruluşlarından biri olan teşebbüs, Türkiye’de İstanbul ve Çanakkale Boğazlarında liman acenteliği alanında faaliyet göstermektedir. Teşebbüs, Türkiye’de her türlü gemi için gemi acenteliği hizmetleri; çelik ürünleri, tarım ürünleri, proje nakliyeleri (ağır yük kargoları dâhil), madenler ve çeşitli genel kargolar gibi kuru yüklerin taşınması için gemi brokerliği hizmetleri; gemiler için bakım/idare hizmetleri (mürettebat değişimi, CTM teslimatı, yedek parça teslimat koordinasyonu vb.) alanında faaliyet göstermektedir. 2. Integr8 Turkey Akaryakıt Ltd. Şti. (INTEGR8): Gemi yakıtının brokerliğinde ve ticaretinde faaliyet göstermektedir. (9) Yukarıda yer verilen bilgiler ışığında işlem taraflarının Türkiye’deki faaliyetleri kapsamında etkilenen pazarlara aşağıda yer verilmiştir. Tablo-1: İşlem Taraflarının Türkiye’deki Faaliyetleri Faaliyetler/Teşebbüsler Örtüşme ADNOC (Devralan) NAVIG8 (Devre Konu) Serbest Çalışan3 Dökme Sıvı Yük Taşımacılığı Yatay + + Perakende Gemi Yakıtı Ticareti / Deniz Yolu Yük Taşımacılığı4 Dikey Deniz Yolu Yük Taşımacılığı Perakende Gemi Yakıtı Ticareti Serbest Çalışan Dökme Sıvı Yük Taşımacılığı / Petrol ve Kimyasal Üretimi ve Dağıtımı Dikey Petrol ve Kimyasal Serbest Çalışan 1 Poliolefin, polimerleşme işlemi sonrasında petrol veya doğal gazdan üretilen bir polimer türü olup çoğunlukla ambalajlama alanında kullanılmaktadır. 2 https://www.borealisgroup.com/about-us , Erişim Tarihi: 27.10.2024. 3 Düzenli hat taşımacılığı kapsamında olmayan taşımacılık faaliyetleri. 4 ADNOC’un, taşınan ürünün cinsinden bağımsız ve filosundaki gemilerin tamamını kapsayacak şekilde genel olarak “deniz yolu yük taşımacılığı” alanındaki faaliyetleri dikkate alınmıştır.
24-44/1044-447 3/8 Üretimi ve Dağıtımı Dökme Sıvı Yük Taşımacılığı Deniz Yolu Yük Taşımacılığı / Liman Acenteliği Dikey Deniz Yolu Yük Taşımacılığı Liman Acenteliği Kaynak: Bildirim Formu (10) Daha önce belirtildiği üzere, devralan taraf ADNOC Türkiye’de dökme kuru yük taşımacılığı alanında faaliyet göstermektedir. Başvuruda ADNOC’un deniz lojistiği kolunda faaliyet gösteren iştiraki ADNOC L&S’in 2023 yılında sıvı yük taşımacılığı alanında Türkiye’ye/Türkiye’den ürün taşınması için sınırlı ölçüde kullanıldığı belirtilmektedir5. Dolayısıyla ADNOC ile NAVIG8’in Türkiye’deki faaliyetleri göz önüne alındığında tarafların faaliyetlerinin deniz yolu ile dökme sıvı yük taşımacılığı hizmetleri faaliyetleri bakımından yatay olarak örtüştüğü görülmektedir. Ayrıca (i) NAVIG8’in perakende gemi yakıtı ticareti faaliyetleri (üst pazar) ile ADNOC’un deniz yolu yük taşımacılığına ilişkin faaliyetleri (alt pazar) arasında, (ii) NAVIG8’in serbest çalışan dökme sıvı yük taşımacılığına ilişkin faaliyetleri (üst pazar) ile ADNOC’un dökme sıvı yük taşımacılığına konu petrol üretimine ve dağıtıma ilişkin faaliyetleri (alt pazar) arasında ve (iii) ADNOC’un deniz yolu yük taşımacılığı ile NAVIG8’in liman acenteliği faaliyetleri arasında olmak üzere Türkiye’deki faaliyetleri arasında üç adet potansiyel dikey ilişki bulunduğu değerlendirilmektedir. Serbest Çalışan Dökme Sıvı Yük Taşımacılığı Faaliyetleri (Yatay Örtüşme) (11) Tarafların faaliyetlerine bakıldığında her iki tarafın faaliyetlerinin serbest çalışan dökme sıvı yük taşımacılığı pazarında yatay olarak örtüştüğü görülmektedir. Dökme sıvı yük taşımacılığı bu iş özelinde kullanılan tankerler tarafından sağlanmakta olup sıvı halde taşınması gereken petrol ürünleri, sıvı kimyasallar veya sıvılaştırılmış doğal gaz gibi yüklerin taşınması faaliyetini kapsamaktadır6. Bu çerçevede dökme kuru yük, kargo, Ro-Ro ve konteyner taşımacılığı hizmetinden ayrıldığı söylenebilecektir. (12) Tarafların Türkiye’deki serbest çalışan dökme sıvı yük taşımacılığı hizmetleri faaliyetleri incelendiğinde Türkiye-Kalkış ve Türkiye-Varış olmak üzere iki farklı rota üzerinde değerlendirme yapılabileceği değerlendirilmektedir. Bu çerçevede birleşik teşebbüsün pazar payının; Türkiye-Kalkış rotası özelinde 2023 yılında %(.....), 2022 yılında %(.....) ve 2021 yılında %(.....) olduğu, Türkiye-Varış rotası özelinde 2023 yılında %(.....), 2022 yılında %(.....) ve 2021 yılında %(.....) olduğu beyan edilmiştir7. (13) İşlem taraflarının Türkiye’deki pazar paylarının gösterilmesinin yanı sıra 2024 yılı itibarıyla Türkiye’de serbest çalışan dökme sıvı yük taşımacılığı hizmetleri alanında faaliyet gösteren teşebbüs olarak Türkiye Petrol Rafinerileri AŞ (TÜPRAŞ)’nin önemli bir deniz yolu yük nakliyecisi olarak ortaya çıktığı ve teşebbüsün 2024 yılı pazar payının %(.....) olduğu anlaşılmaktadır. (14) 2024 yılı itibarıyla dünya genelinde serbest çalışan dökme sıvı yük taşımacılığı hizmetleri alanında faaliyet gösteren teşebbüslerin konumları incelendiğinde ise görece yüksek pazar payına sahip bir oyuncu bulunmadığı, pazarın birçok oyuncunun faaliyet gösterdiği 5 ADNOC’un 2023 yılında gerçekleşen dökme sıvı yük taşımacılığı hizmetleri için Türkiye’deki müşterilerinden herhangi bir gelir elde edilmediği belirtilmektedir (Belge-1). 6 Kurulun 26.07.2023 tarihli ve 23-34/643-216 sayılı kararı. 7 Söz konusu hesaplamaların Vortexa ve IHS verileri kullanılarak miktar bazında hesaplandığı beyan edilmiştir.
24-44/1044-447 4/8 parçalı bir yapıya sahip olduğu anlaşılmaktadır. Aşağıda dünya genelinde dökme sıvı yük taşımacılığı taşımacılığı yürüten büyük oyunculara yer verilmiştir: Tablo-2: Serbest Çalışan Dökme Sıvı Yük Taşımacılığı Hizmetleri Pazarında Dünya Genelindeki İlk Beş Rakibin Pazar Payları No Teşebbüsler Tahmini Pazar Payı (2024) (%) 1 China COSCO Shipping (.....) 2 China Merchants (.....) 3 Fredriksen Group (.....) 4 Angelicoussis Group (.....) 5 Nat Iranian Tanker (.....) Kaynak: Cevabi Yazı (15) Tablodan da görülebileceği üzere, dünya genelinde dökme sıvı yük taşımacılığı alanında faaliyet gösteren teşebbüsler arasında %(.....)’ten daha fazla pazar payına sahip olan bir teşebbüs bulunmadığı ve teşebbüslerin görece rekabetçi pazar paylarına sahip olduğu anlaşılmaktadır. İşlem taraflarının dünya genelindeki faaliyetleri incelendiğinde 2024 yılı itibarıyla serbest çalışan dökme sıvı yük taşımacılığı hizmetleri pazarında ADNOC’un %(.....) ve NAVIG8’in %(.....) pazar payı olduğu, işlem sonunda ortaya çıkacak bütünleşik teşebbüsün pazar payının 2024 yılı itibarıyla %(.....), 2023 yılı itibarıyla %(.....) ve 2022 yılı itibarıyla %(.....) olarak hesapladığı beyan edilmiştir8. (16) Yatay Birleşme Devralma Kılavuzu’nun 18. paragrafında geçen “Birleşik teşebbüslerin ilgili pazardaki paylarının toplamının %20’nin altında olması halinde, söz konusu birleşme işleminin rekabet bakımından olumsuz etkilerinin incelemenin derinleştirilmesini ve birleşmenin yasaklanmasını gerektirecek düzeyde olmadığı varsayılabilir.” açıklaması da dikkate alınarak dökme sıvı yük taşımacılığı hizmetleri açısından işlemin etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunun doğurmayacağı değerlendirilmiştir. Perakende Gemi Yakıtı Ticareti ve Deniz Yolu Yük Taşımacılığı (Dikey Örtüşme) (17) Taraflarca beyan edildiği üzere işlem tarafı NAVIG8, gemi yakıtı ticareti alanında faaliyet göstermektedir. Gemi yakıtı/denizcilik yakıtı (bunker fuel / heavy fuel oil); tankerler, kargo gemileri, LNG gemileri, yolcu gemileri, feribotlar vb. gemilerin motorlarını çalıştırmak için kullanılan bir çeşit petrol ürünüdür. Söz konusu ürün, rafinerilerde üretilerek büyük toptancılara satılmakta, perakende seviyesindeki satıcılar ise toptancılardan tedarik gerçekleştirmektedir. Söz konusu perakende seviyesindeki tedarikçiler ise fiziksel tedarikçiler (depolama yapanlar) ve yakıt tacirleri (depolama yapmayanlar) olarak ikiye ayrılabilmektedir9. Bu kapsamda; a. Fiziksel Tedarikçiler: Fiziksel tedarikçiler, gemi yakıtını toptancılardan satın almaktadır ve gemi yakıtını depolamak, taşımak ve daha sonra nihai müşterinin gemisine yüklemek için gerekli altyapıya sahiptir. b. Yakıt Tacirleri: Yakıt tacirleri, gemi kullanıcısına denizcilik yakıtı sağlamak için belirli bir konumdaki fiziksel bir tedarikçi ile anlaşmaktadır. Uygulamada, denizcilik yakıtının fiziksel tedarikçileri ile gemi kullanıcıları arasında aracı olarak faaliyet göstermektedir. Bu doğrultuda, tacirler, daha yüksek hacimlere ihtiyaç duyan gemi kullanıcıları için indirimler konusunda müzakere edebilmektedir. 8 Söz konusu pazar paylarının Clarkson Araştırması Petrol & Tanker Ticareti Görünümü Raporunda yer alan veriler üzerinde ve DWT bazında hesaplandığı beyan edilmiştir. 9 Tedarikçiler arasındaki bu ayrım, aşağıda belirtilen hususların yanı sıra, tedarikçilerin tabi olduğu yasal düzenlemelerin farklılaşması bakımından da ayrışmaktadır. Diğer yandan fiziksel tedarikçiler coğrafi kısıtlamalara tabi iken yakıt tacirleri konumlarından bağımsız olarak bu alanda faaliyet gösterebilmektedir.
24-44/1044-447 5/8 (18) Bildirime konu işlem bakımından devre konu NAVIG8, ürünün depolanması için fiziksel altyapıya sahip olmaması sebebiyle gemi yakıtı ticareti alanında yalnızca perakende seviyede ve yakıt taciri olarak faaliyette bulunmaktadır10. (19) ADNOC sıvı yüklerin deniz yoluyla taşımacılığı faaliyetlerinde kullandığı gemilerin ihtiyaç duyduğu deniz yakıtını NAVIG8’ten tedarik edebilecektir. Bu kapsamda devralan taraf ADNOC’un deniz yolu yük taşımacılığı faaliyetleri ile devre konu NAVIG8’in perakende gemi yakıtı ticareti alanındaki faaliyetleri arasında dikey bir örtüşme bulunmaktadır11. Bu bakımdan, ADNOC’un deniz yolu yük taşımacılığı alanındaki faaliyetleri sırasında ihtiyaç duyduğu yakıtın işlem tarafı NAVIG8’in iştiraki INTEGR8 aracılığıyla yürüttüğü gemi yakıtı ticaretine konu olduğu göz önüne alındığında dikey nitelikte bir örtüşme ortaya çıktığı söylenebilecektir. Bu kapsamda “perakende gemi yakıtı ticareti” üst pazar olarak, “deniz yolu yük taşımacılığı” ise alt pazar olarak tanımlanabilecektir. (20) Önceki bölümde işlem taraflarının deniz yolu dökme sıvı yük taşımacılığı faaliyetlerine yer verilmiştir. Öte yandan ADNOC’un deniz yolu yük taşımacılığı alanındaki tüm faaliyetlerinin serbest çalışan dökme sıvı yük taşımacılığı hizmetleri faaliyetlerinden ibaret olmadığı, ADNOC’un işbu bildirim çerçevesinde değerlendirme konusu olmayan (potansiyel örtüşme doğurmayan) diğer birtakım deniz yolu nakliye faaliyetlerinin de bulunduğu beyan edilmiştir. Bu kapsamda ADNOC’un dünya genelinde gemi yakıtına ihtiyaç duyduğu tüm faaliyetleri göz önünde bulundurulduğunda, gemi yakıtı perakende ticaretine ilişkin rekabetçi değerlendirmenin işlem taraflarının faaliyetlerinin yatay olarak örtüştüğü deniz yolu sıvı yük taşımacılığı hizmetini de içine alan “deniz yolu yük taşımacılığı” faaliyetine ilişkin değerlendirme yapmak uygun olacaktır. (21) Dünya genelinde deniz yolu yük taşımacılığı alanında faaliyet gösteren ve gemi yakıtı kullanan 55.000 gemi olduğu tahmin edilmektedir. Bu çerçevede, ADNOC’un gemi sayısının (.....) olduğu göz önünde bulundurulduğunda dünya genelinde gemi yakıtı perakende ticareti pazarında faaliyet gösteren rakiplerin müşteri kısıtı altında bulunmadığı anlaşılmaktadır. (22) Öte yandan, NAVIG8’in perakende gemi yakıtı ticaretine ilişkin olarak toplam payının da 2023 yılında dünya genelinde %(.....) olarak hesaplandığı ve Türkiye’de %(.....)’den daha az olduğunun tahmin edildiği beyan edilmiştir. Gemi yakıtı ticareti alanında dünya genelinde faaliyet gösteren Bunker Holding’in pazar payının %(.....), World Fuel Services’in %(.....), Minerva Bunkering’in %(.....) ve Peninsula’nın %(.....) olduğu tahmin edilmektedir. (23) Yatay Olmayan Birleşme ve Devralmaların Değerlendirilmesi Hakkında Kılavuz’da belirtildiği üzere birleşik teşebbüsün her bir pazardaki pazar payının %25’in altında olması halinde, yatay olmayan birleşmelerin rekabet bakımından olumsuz etkilerinin işlemin yasaklanmasını gerektirecek düzeyde olmadığı varsayılabilmektedir. Yukarıda yer verildiği üzere işlem tarafı NAVIG8’in gemi yakıtı ticareti alanındaki pazar payının ve ADNOC’un gemi yakıtına ihtiyaç duyan gemi adedinin sınırlı olması dolayısıyla bildirim konusu işlemin herhangi bir girdi ve/veya müşteri kısıtlaması riskine yol açmayacağı değerlendirilmektedir. 10 Bildirime konu işlem kapsamında devralan taraf ADNOC’un yakıt ticaretine ilişkin faaliyetleri toptan seviyede olup perakende seviyede herhangi bir faaliyeti bulunmamaktadır. 11 Yine bu çerçevede ADNOC’un 2023 yılında Türkiye’deki faaliyetleri kapsamında NAVIG8’ten gemi yakıtı tedariki yapmadığı da ifade edilmelidir.
24-44/1044-447 6/8 Serbest Çalışan Dökme Sıvı Yük Taşımacılığı ve Dökme Sıvı Yük Taşımacılığına Konu Petrol ve Kimyasal Üretimi ve Dağıtımı (Dikey Örtüşme) (24) Devre konu NAVIG8‘in serbest çalışan dökme sıvı yük taşımacılığı faaliyetleri (üst pazar) ile ADNOC’un petrol/petrol ürünleri üretimi, toptan satışı ve dağıtımı faaliyetleri (alt pazar) arasında bir dikey ilişki bulunmaktadır. Söz konusu ilişkinin temelini ADNOC’un petrol rafine faaliyetleri sonunda ortaya çıkan sıvı petrol ürünlerinin NAVIG8’in serbest çalışan dökme sıvı yük taşımacılığı faaliyetleri kapsamında taşınması oluşturmaktadır. Bu kapsamda “serbest çalışan dökme sıvı yük taşımacılığı” üst pazar olarak, “petrol ve kimyasal üretimi ve dağıtımı” ise alt pazar olarak tanımlanabilecektir. (25) Söz konusu dikey ilişkiye ilişkin rekabetçi endişenin kaynağı işlem sonunda ortaya çıkacak birleşik teşebbüsün üst veya alt pazarda rakipler için kapama etkisi yaratmasıdır. Bu bakımdan, işlem sonrası ortaya çıkacak birleşik teşebbüsün alt veya üst pazarda önemli bir pazar payına sahip olmayacağının gösterilmesi yerinde olacaktır. (26) Daha önce de belirtildiği üzere işlem taraflarının serbest çalışan dökme sıvı yük taşımacılığı hizmetleri faaliyetleri yatay olarak örtüşmektedir. Bu kapsamda işlem sonrasında birleşik teşebbüsün pazar payının 2024 yılı itibarıyla Türkiye’de %(.....) ve dünya genelinde %(.....) olarak ortaya çıkması beklenmektedir. Dahası, işlem taraflarınca dünya genelindeki potansiyel alt coğrafi pazarlar dikkate alındığında dahi birleşik teşebbüsün pazar payının %(.....)’dan12 fazla olmayacağı beyan edilmiştir13. (27) Dikey örtüşmenin diğer ayağını oluşturan petrol ve kimyasal üretimine ve dağıtımına ilişkin ADNOC’un dünya genelindeki pazar payına yer vermek de kapama etkisinin değerlendirilmesi açısından önemlidir. Başvuruda ADNOC’un ürettiği ve dağıtımı gerçekleştirdiği petrolün bir kısmının sıvı yük taşımacılığı gemileriyle taşındığı, ADNOC’un sıvı yük gemisiyle taşınması gereken petrol ürünlerinin toplam büyüklüğünün ise dünya genelindeki toplam sıvı yük gemi kapasitesinin %(.....)’in altında kalacağı ifade edilmiştir. (28) Yatay Olmayan Birleşme ve Devralmaların Değerlendirilmesi Hakkında Kılavuz’da belirtildiği üzere birleşik teşebbüsün her bir pazardaki pazar payının %25’in altında olması halinde, yatay olmayan birleşmelerin rekabet bakımından olumsuz etkilerinin işlemin yasaklanmasını gerektirecek düzeyde olmadığı varsayılabilmektedir. Bu kapsamda dikey ilişkiye konu serbest çalışan dökme sıvı yük taşımacılığı hizmetleri pazarı ile petrol ve kimyasal üretimi ve dağıtımı pazarlarında işlem sonrasında pazar kapamaya neden olabilecek bir pazar büyüklüğüne erişilmeyeceğinden taraflar arasındaki dikey ilişkinin herhangi bir rekabetçi endişe doğurmayacağı değerlendirilmektedir. Deniz Yolu Yük Taşımacılığı ile Liman Acenteliği (Dikey Örtüşme) (29) Önceki bölümlerde açıklandığı üzere devralan taraf ADNOC deniz yolu yük taşımacılığı alanında faaliyet gösteren bir teşebbüstür. Bunun yanında devre konu NAVIG8 bünyesindeki NAKKAŞ SHIPPING ise liman acenteciliği alanında faaliyet göstermektedir. NAKKAŞ SHIPPING’in sunduğu liman acenteciliği hizmetleri her türlü gemi için gemi acenteliği hizmetleri, çelik ürünleri, tarım ürünleri, proje nakliyeleri (ağır yük kargoları dâhil), madenler ve çeşitli genel kargolar gibi kuru yüklerin taşımacılığı için gemi aracılık 12 Süveyş’in doğusu ve batısı baz alınarak hesaplanan pazar payı. 13 Avrupa Komisyonu’nun Case COMP/M.5346 - APMM / BROSTRÖM kararında, A.P. Møller Mærsk’in Broström’ün tek kontrolünün devralınmasına ilişkin kararında ilgili coğrafi pazarın "Süveyş'in batısı" ve "Süveyş'in doğusu" ayrımına dayanabileceğini, ayrıca daha ileri coğrafi alt bölümlere dayandırılabileceği ancak rekabetçi endişe doğurmaması gerekçesiyle kesin bir pazar tanımı yapmaya gerek olmadığı tespit edilmiştir.
24-44/1044-447 7/8 hizmetleri ve gemiler için bakım/idare hizmetleri (mürettebat değişimi, kaptan avansı teslimatı, yedek parça teslimat koordinasyonu vb.) alanlarından oluşmaktadır. Bu bakımdan işlem tarafları arasında dikey bir ilişki ortaya çıkmaktadır. (30) NAKKAŞ SHIPPING’e ilişkin öncelikle belirtilmesi gereken husus, NAKKAŞ SHIPPING’in bir ortak girişim teşebbüsü olmasıdır. Bu bakımdan NAVIG8’in NAKKAŞ SHIPPING’in liman acenteciliği alanında tek karar verici olmadığı belirtilmelidir. Diğer yandan başvuruda Türkiye’de NAKKAŞ SHIPPING dışında liman acenteliği alanında faaliyet gösteren yaklaşık 300-400 teşebbüs daha bulunduğunun tahmin edildiği beyan edilmektedir. Bu kapsamda NAKKAŞ SHIPPING’in liman acenteliği hizmetleri pazarındaki pazar payının 2023 yılı için yaklaşık %(.....) olduğu tahmin edilmektedir. (31) Yukarıda yer verilen bilgiler ışığında, taraflar arasındaki bahse konu dikey ilişkinin herhangi bir rekabetçi endişe doğurmayacağı değerlendirilmektedir. (32) Dosya özelinde yapılan değerlendirmeler çerçevesinde, incelenen işlem ile tarafların faaliyetlerinin Türkiye ve dünya genelinde yatay ve dikey olarak örtüştüğü, ancak işlem kapsamında örtüşen faaliyetler bakımından birleşik teşebbüsün pazar paylarının oldukça düşük olduğu, örtüşen pazarlarda faaliyet gösteren rakiplerin görece rekabetçi pazar paylarına sahip olduğu ve işlem sonunda herhangi bir pazarda müşteri kısıtı ortaya çıkmayacağı değerlendirilmektedir. (33) Yukarıda yer alan açıklamalar göz önüne alındığında bildirilen devralma sonunda başta hâkim durum yaratılması ya da mevcut bir hâkim durumun güçlendirilmesi olmak üzere ülkenin bütünü yahut bir kısmında herhangi bir mal veya hizmet piyasasındaki etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğurmayacağı kanaatine varılmıştır.
24-44/1044-447 8/8 H.SONUÇ (34) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy