Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2007-1-8 (Devralma)
Karar Sayısı : 07-23/226-74
Karar Tarihi : 15.3.2007
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
10
Başkan : Mustafa PARLAK
Üyeler : Tuncay SONGÖR, Prof.Dr. Zühtü AYTAÇ,
Prof.Dr. Nurettin KALDIRIMCI, Süreyya ÇAKIN,
Mehmet Akif ERSİN.
B. RAPORTÖRLER: Müge ÖZERCAN PAŞAOĞLU, Harun GÜNDÜZ
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : - Advent International Corporation
Temsilcisi Av. Gönenç GÜRKAYNAK 20
Esin Lokmanhekim İçtem Gürkaynak Ortak Avukat Bürosu
Çitlenbik Sokak No: 12 Yıldız Mahallesi Beşiktaş/İstanbul
D. TARAFLAR : - Advent International Corporation
75 State Street Boston, MA 02109, ABD
- Celanese Corporation
1601 West LBJ Freeway Dallas,Texas 75234-034,ABD
E. DOSYA KONUSU: Advent International Corporation’ın Celanese
Corporation’a ait oxo ürün ve türevleri işinin kontrolünü devralması işlemine 30
izin verilmesi talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 26.1.2007 tarih ve 701 sayı ile intikal eden
ve dosyadaki eksiklikleri en son 16.2.2007 tarihinde tamamlanan bildirim üzerine,
4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun ve 1997/1 sayılı Rekabet
Kurulu'ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ'in ilgili
hükümleri çerçevesinde yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 23.2.2007 tarih,
2007-1-8/Öİ-07-MÖ sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu, 23.2.2007 tarih,
REK.0.05.00.00-120/32 sayılı Başkanlık Önergesi ile Kurul gündemine alınmış,
1.3.2007 tarih ve 07-18 sayılı Kurul toplantısında dosya konusunun ek çalışma 40
yapılmak üzere Kurul gündeminde incelemeye alınmasına karar verilmiştir. Bunun
üzerine hazırlanan 7.3.2007 tarih ve 2007-1-8/BN-07-MÖ sayılı Bilgi Notu, 15.3.2007
tarih ve 07-23 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
G.RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda;
- Bildirim konusu işlemin, 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesi anlamında bir
devralma işlemi olduğu,
- Bununla birlikte tarafların ilgili pazarlardaki toplam pazar payları ve cirolarının
4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu Kanun’a dayanılarak çıkarılan 1998/2
sayılı Tebliğ ile değişik 1997/1 sayılı Tebliğ’in 4. maddesinde öngörülen pazar 50
07-23/226-74
2
payı ve ciro eşiklerini aşmaması nedeniyle söz konusu işlemin Rekabet Kurulu
iznine tabi olmadığı,
- Satın Alma Anlaşması’nın 6.c.i ve 6.c.iv. maddelerinde yer alan sınırlamaların
anılan devralma işlemi ile doğrudan ilgili ve işlem bakımından gerekli yan
sınırlamalar olduğu
ifade edilmektedir.
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. Taraflar
H.1.1. Advent International Corporation (Advent)
Advent, sermaye katkısında bulunulması halinde gelişimine olumlu etki yapacağını 60
düşündüğü şirketlerin (gerek çoğunluk, gerekse de azınlık) sermaye hisselerinin
devralınması işine odaklanmış bir özel sermaye şirketi olup, çeşitli fonların (Advent
fonları) yöneticisi durumundadır. Advent’in, özel bir sermaye şirketi olarak yatırımda
bulunduğu şirketler, medya, iletişim, bilgi teknolojileri, ecza ürünleri ve internet de
dahil olmak üzere geniş bir yelpazeye yayılmıştır. Advent, zaman zaman yatırımda
bulunduğu şirketlere yönetim ve iş geliştirme alanlarında danışmanlık hizmeti
verebilmekle birlikte, genellikle söz konusu şirketlerin ticari faaliyetlerine müdahalede
bulunmamaktadır.
H.1.2. Celanese Corporation (Celanese)
Celanese, hisseleri New York Borsası’nda işlem gören halka açık bir şirket olup, esas 70
olarak asetil, emülsiyon, asetat ve polimer üretimi alanında faaliyet göstermektedir.
H.2. İlgili Pazar
H.2.1. İlgili Ürün Pazarı
Dosyada yer alan bilgilerden hareketle ilgili ürün pazarı, bildirim konusu işlem
özelinde “DOP”, “TMP”, “n-propanol”, “karbosilik asitler”, “2-Eh”, “n-Butanol” ve “butil
asetat” pazarları olarak belirlenmiştir.
H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar
İşlemin değerlendirilmesinde ilgili ürün pazarları bakımından bölgesel pazar tanımı
yapılmasını gerektirecek koşulların var olmaması sebebiyle ilgili coğrafi pazar
“Türkiye Cumhuriyeti sınırları” olarak tanımlanmıştır. 80
H.3. Değerlendirme
H.3.1. İşlem
Bildirime konu işlemin hukuki dayanağını taraflar arasında 12.12.2006 tarihinde
imzalanan “Satın Alma Anlaşması” oluşturmaktadır. Söz konusu işlem çerçevesinde,
Advent, kontrolünde bulunan muhtelif fonlar (Advent Fonları) aracılığıyla Celanese’ye
ait oxo ürün ve türevleri işinin kontrolünü hisse ve varlıkların devralınması suretiyle
tek başına elde edecektir. Advent’in, Celanese’ye ait oxo ürün ve türevleri işinin (oxo
grubu) kontrolünün elde edilmesi hedefi çerçevesinde devralacağı ve Celanese’in
oxo grubu kapsamında yer alan varlıklara aşağıda yer verilmektedir.
- (Başta Oberhausen/Almanya’daki üretim tesisi olmak üzere) Celanese 90
Chemicals Europe GmbH şirketinin ve (başta Bay City/ABD ve Bishop/ABD’deki
üretim tesisleri olmak üzere) Celanese Ltd. şirketinin oxo kimyasal ve türevleri
işine ilişkin tüm varlıkları (Oxo varlıkları),
07-23/226-74
3
- Celanese ve Degussa AG ortak girişimi olan European Oxo Chemicals GmbH
şirketinin (EOXO) hisselerinin tamamı,
- Infraserv GmbH & Co. Oberhausen KG (Infraserv Oberhausen) şirketinin geri
kalan sınırlı ortaklık hisselerinin %98’i ile kapanışta Infraserv Oberhausen’in
genel ortağı olacak) ZETES Erste Vermögensverwaltungs GmbH şirketinin
hisselerinin tümü,
- Celanese’in European Pipeline Development Contract B.V. (EPDC)’deki 100
%12,5’lik payı,
- Celanese’in Entwicklungsgesellschaft Neu-Oberhausen mbh ENO
(Entwicklungsgesellschaft) şirketinin geri kalan nominal hisse sermayesinde
%4,26’lık payı,
- Celanese’in Studiengesellschaft Kohle mit beschränkter Haftung
(Studiengesellschaft) şirketinin geri kalan nominal hisse sermayesindeki
%5,33’lük payı
Yukarıda yer verilmekte olan bilgiler dikkate alındığında Advent tarafından
devralınacak olan oxo grubu kapsamında yer alan ürünlerin Oxo Varlıkları ve EOXO
tarafından üretilen kimyasallar olduğu anlaşılmaktadır. İlgili işlem çerçevesinde 110
anılmakta olan hisse ve varlıkların devralınması suretiyle Advent’in, Celanese’ye ait
oxo ürün ve türevleri işinin kontrolünü ele geçireceği dikkate alındığında, söz konusu
işlemin 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2(b) maddesi anlamında bir devralma işlemi olduğu
anlaşılmaktadır.
H.3.2. Pazar Payları ve Cirolar
Dosya mevcudunda yer alan bilgilere göre, ne ilgili işlemin devralan tarafı
konumundaki Advent, ne de Advent’in iştirak ya da bağlı şirketlerinden herhangi biri
Türkiye’de ilgili ürün pazarlarında doğrudan ya da dolaylı olarak herhangi bir faaliyeti
kontrol etmektedir. Dolayısıyla söz konusu işlem Türkiye’de ilgili ürün pazarlarında
herhangi bir yoğunlaşmaya yol açmayacaktır. İşlemin devreden tarafı konumundaki 120
Celanese’nin ürünlerinin Türkiye’deki satışlarından elde edilen ciro ve pazar
paylarına ise aşağıdaki tabloda yer verilmektedir.
Ürün Pazar Payı (%) Ciro (YTL)
DOP Yaklaşık %(…) (……..)
TMP %(…)’nin çok altında (……..)
n-Propanol %(…)’nin çok altında (……..)
Karboksilik Asitler %(…)’nin çok altında (……..)
2-EH %(…) (……..)
n-Butanol %(…) (……..)
Butil Asetat %(…) (……..)
Yukarıda yer verilmekte olan bilgiler dikkate alındığında, tarafların ilgili ürün
pazarlarındaki toplam ciro ve pazar paylarının, 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 1997/1
sayılı Tebliğ'in 4. maddesinde öngörülen ciro ve pazar payı eşiklerini aştığı ve
dolayısıyla ilgili işlemin Rekabet Kurulu’nun iznine tabi bir devralma işlemi olduğu
görülmektedir.
H.3.3. Rekabet Etmeme Yükümlülüğü
İlgili işlemin dayanağını oluşturan Satın Alma Anlaşması’nın 6.c.i maddesinde;
“Madde 6(c)(ii) uyarınca aksi belirtilmediği müddetçe, Ana Şirket ve her bir Satıcı; 130
Kapanış Tarihi ile başlayan ve Kapanış Tarihi’nin üçüncü yıldönümü ile biten süre
boyunca (Sınırlandırılmış Süre), ne Ana Şirket ne de Satıcı ya da onların herhangi bir
Bağlı Şirketi’nin, doğrudan ya da dolaylı olarak, Hariç Tutulan Ürünler
07-23/226-74
4
(Sınırlandırılmış Faaliyet) dışında Ürünlerin üretimi ya da satışı ile ilgilenmeyeceği
hükmünde anlaşmaktadır.” düzenlemesi yer almakta ve böylece işlemin devreden
tarafı konumundaki Celanese’ye 3 yıllık bir rekabet yasağı getirilmektedir.
Devralmalarda satıcıya rekabet yasağı getirilmesinin amacı, maddi varlıklar ile
satıcının geliştirdiği ticari itibar ve know-how gibi maddi olmayan varlıkların tüm
değerleriyle alıcıya geçmesinin sağlanmasıdır. Bunun için, alıcının müşteri tabanı
oluşturabileceği ve satıcıdan devraldığı know-how’dan tam anlamıyla faydalanabildiği 140
ölçüde ve sürede satıcının rekabetçi davranışlarından korunması gerekmektedir. Bu
itibarla, rekabet etmeme yükümlülüğünün, işlemin istenen sonucu doğurmasına
katkıda bulunduğu kabul edilmektedir. Daha uzun süreli sınırlamalar olay bazında
değerlendirilerek yan sınırlama olarak kabul edilebilmekle birlikte; kural olarak ticari
itibar ve know-how bağlamında müşteri bağımlılığı transferi söz konusu olduğunda 3
yıllık, yalnızca ticari itibar devri söz konusu olduğunda ise 2 yıllık rekabet yasağı
uygun bulunmaktadır.
İlgili işlem neticesinde Advent, Celanese’nin oxo ürün ve türevleri işinin kontrolüne,
söz konusu işe ait know-how, peştemaliye gibi maddi olmayan varlıkları ile birlikte
sahip olacaktır. Dolayısıyla Satın Alma Sözleşmesi’nde yer alan rekabet yasağına 150
ilişkin olarak belirlenen 3 yıllık süre makul bir süre olup, söz konusu yasak yan
sınırlama olarak değerlendirilmiştir.
Anılan sözleşmenin 6.c.iv. maddesinde ise;
“Madde 6(c)(ii) uyarınca aksi izin verilmediği müddetçe, Ana Şirket ve her bir Satıcı,
Sınırlandırılmış Süre boyunca Ana Şirket ya da herhangi bir Satıcı veya onların Bağlı
Şirketlerinin: (A) doğrudan bu Çalışana ya da İşe yöneltilmemiş bir umumi davete
yanıt veren herhangi bir Çalışana bu yasağın tatbik edilmemesi koşuluyla, istihdamı
terk etmesine neden olmayacağını, bu yönde davet, teşvik ya da etkide
bulunmayacağını; ya da (B) İşin maddi müşterisi ya da tedarikçisini böylesi herhangi
bir ilişkiye son vermesine neden olmayacağını, bu yönde davet, teşvik ya da etkide 160
bulunmayacağını kabul etmektedir. Ek olarak, Ana Şirket ve her bir Satıcı Kapanış
Tarihi’ni takiben iki yıllık süre içinde, Ana Şirket veya bir Satıcı veyahut onlara Bağlı
Şirketlerin, Alıcı bu kişilerin Alıcı ya da Alıcı’ya Bağlı Şirketler tarafından bundan
önceki istihdamlarına son vermediyse, Çizelge 6(c)(iv)’de belirtilen Kişileri işe
almayacağını, istihdam etmeyeceğini ya da başka şekilde hizmetlerini
kiralamayacağını kabul etmektedir.” hükmü yer almaktadır.
Söz konusu madde ile Celanese’ye 3 yıl süre ile devre konu işe ilişkin personel,
müşteri ve tedarikçileri bu ilişkilerini sonlandırmaya teşvik etmeme, 2 yıl süre ile de
devre konu işe ilişkin personeli istihdam etmeme yükümlülüğü getirildiği
görülmektedir. Söz konusu sınırlamalar, satıcının belirli bir süre devredilen işletmenin 170
pazarında etkinlik göstermemesine yönelik sınırlamalardır. Dolayısıyla söz konusu
yükümlülükler, rekabet etmeme yükümlülüğü ile aynı bağlamda değerlendirilmiş ve
ilgili işlem ile doğrudan ilgili ve işlem için gerekli yan sınırlamalar olarak kabul
edilmiştir.
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre,
1- Bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu Kanun’a 180
dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken
Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna, ancak
07-23/226-74
5
işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum
yaratılmasının veya hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece ilgili pazarda
rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığına,
2- Satın Alma Anlaşması’nın 6.c.i ve 6.c.iv maddelerinde yer alan
düzenlemelerin yan sınırlama kabul edilerek bildirim konusu işleme izin verilmesine
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir. 190
Full & Egal Universal Law Academy