Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2009-4-223 (Devralma)
Karar Sayısı : 09-56/1328-334
Karar Tarihi : 18.11.2009
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI (Başkan V.) 10
Üyeler : Mehmet Akif ERSİN, Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı
KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Murat
ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR
B. RAPORTÖRLER : Hilal YILMAZ, Neşe Nur ONUKLU
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : AerCap Holdings N.V.
Temsilcileri: Av. Gönenç GÜRKAYNAK, Av. Murat Hakan
ÖZGÖKÇEN, Av. Öznur İNANILIR 20
Çitlenbik Sk. No:12 Yıldız Mh. Beşiktaş/İstanbul
D. TARAFLAR :
Devralan - AerCap International Bermuda Limited
Thistle House, 4 Burnaby Str., Hamilton, HM 11,
BERMUDA
Devreden - Genesis Lease Limited
4450 Atlantic Avenue Westpark Shannon Co.
Clare İRLANDA
30
E. DOSYA KONUSU: AerCap Holdings N.V. (AerCap)’nin AerCap
International Bermuda Limited (AerCap Bermuda) aracılığıyla Genesis
Lease Limited (Genesis)’i devralması işlemine izin verilmesi talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına en son 20.10.2009 tarih ve 7513 sayı
ile giren bildirim üzerine, 4054 sayılı “Rekabetin Korunması Hakkında Kanun”un
7. maddesi ile 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken
Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ”in ilgili hükümleri uyarınca düzenlenen
9.11.2009 tarih ve 2009-4-223/Öİ-09-HY sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu
11.11.2009 tarih ve REK.0.08.00.00-120/401 sayılı Başkanlık Önergesi ile 09-56 40
sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor'da, bildirimi yapılan devralma
işleminin 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında Rekabet Kurulu’nun iznine tabi olduğu,
ancak devir sonucunda ilgili pazarda hâkim durum yaratılması veya mevcut bir
hâkim durumun güçlendirilmesi, böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının
09-56/1328-334
2
söz konusu olmayacağı; bu çerçevede işleme izin verilmesi gerektiği, görüşü
ifade edilmiştir.
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME 50
H.1. İlgili Pazar
H.1.1. İlgili Ürün Pazarı
AerCap ve Genesis’in Türkiye’deki faaliyetleri uçak kiralama hizmetleri alanında
örtüşmektedir. Bu nedenle ilgili ürün pazarı “uçak kiralama hizmetleri” olarak
belirlenmiştir.
H.1.2. İlgili Coğrafi Pazar
Taraflar dünya çapında faaliyette bulunmakta, Türkiye’de ise dünya çapında 60
faaliyet gösteren teşebbüslerle yapılan anlaşmalarla uçak kiralama faaliyeti
yapılmaktadır. Ancak bildirime konu devralma işlemine ilişkin değerlendirme
bakımından pazarı geniş yahut dar tanımlamanın gerek işlemin bildirime tabi olup
olmadığının belirlenmesi, gerek hâkim durum yaratma ya da mevcut hâkim
durumu güçlendirme değerlendirmesi açısından farklılık yaratmayacağından
mevcut dosyada ilgili coğrafi pazar tanımı yapılmamıştır.
H.2. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
1997/1 sayılı Tebliğ'in “Birleşme ve Devralma Sayılan Haller” başlıklı 2.
maddesinin (b) bendine göre, "herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer bir 70
teşebbüsün malvarlığını ya da ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya da
kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları devralması veya
kontrol etmesi" 4054 sayılı Kanun"un 7. maddesi çerçevesinde teşebbüsler arası
birleşme ve devralma olarak kabul edilmektedir.
Bildirim formunda AerCap’ın AerCap Bermuda aracılığıyla Genesis ile birleşmesi
işlemine izin verilmesi talep edilmektedir. İşlem sonucunda Genesis ile AerCap
Bermuda şirketleri birleşecek, daha sonra ise Genesis hissedarlarına birebir
oranda AerCap hisseleri verilecektir. Dolayıyla her ne kadar bildirim formunda
başvuru konusu olarak “birleşme” işleminden bahsedilse de, işlem sonucunda
Genesis hissedarları AerCap hisselerine sahip olacağından ve Genesis yasal 80
varlığını yitireceğinden, Genesis’in kontrolü, AerCap’a devredilmiş olacaktır.
Dolayısıyla başvuru konusu işlem 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesi anlamında
bir devralma işlemi olarak kabul edilmiştir.
Öte yandan, anılan Tebliğ'in 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 4. maddesinde yer
alan, “...birleşme veya devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin ülkenin
tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının,
piyasanın %25’ini aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının
yirmibeş trilyon Türk Lirası’nı aşması halinde Rekabet Kurulundan izin almaları
zorunludur.” hükmü ile izne tabi birleşme ve devralmalara pazar payı ve ciro eşiği
getirilmiştir. 90
09-56/1328-334
3
AerCap’ın Türkiye’deki faaliyetlerinden elde ettiği 2008 yılı cirosu ……….Ticari
Sır………. TL. olarak gerçekleştiğinden, -diğer verilere bakılmaksızın- anılan
işlemin Kurul’un iznine tabi olduğu anlaşılmıştır.
Son olarak, devralma sonucunda pazarda rekabetin nasıl etkileneceği, bu
bağlamda da devralma işleminin pazarda bir hâkim durum yaratıp yaratmayacağı
ve/veya var olan bir hâkim durumun kötüye kullanılmasına yol açıp açmayacağı
değerlendirilmiştir:
AerCap ve Genesis’in Türkiye’deki faaliyetleri uçak kiralama hizmetleri alanında
örtüştüğünden, rekabetçi yapı analizi söz konusu pazar için yapılmıştır.
Türkiye’de havayolu taşımacılığında kullanılan batı yapımı 257 ticari uçağın 135’i, 100
24 kiralayan firma tarafından çeşitli teşebbüslere kiralanmış durumdadır. Bildirim
Formunda verilen bilgilere göre filolarında Türk Hava Yolları’nın 37, Sky Hava
Yolları’nın 12, Pegasus ve SunExpress’in ise 15’er kiralanmış uçağı
bulunmaktadır.
Türkiye’deki havayolu şirketlerinin uçak kiralama hizmetini aldıkları yerli bir
teşebbüs bulunmamakta, başvuru konusu devralma işlemi tarafları olan AerCap
ve Genesis gibi dünya çapında faaliyet gösteren firmalardan uçak kiralaması
yapılmaktadır. Bu kapsamda dünyada uçak kiralama pazarı ve bu pazarda
faaliyet gösteren teşebbüsler incelenmiştir.
Dünya çapında yaklaşık 20.500 batı yapımı ticari uçağın %34’ü, 130’u aşkın 110
kiralayan firma tarafından toplam 1.300 havayolu şirketinin 700’üne
kiralanmaktadır. Bu uçaklar genellikle kiralayan firmalar tarafından doğrudan
uçak üreticilerinden sipariş edilmekte ve daha sonra yaklaşık 3-12 yıl için
kiralandıktan sonra kiralayan firma tarafından geri alınmaktadır.
Dünyadaki ilk 50 uçak kiralayan şirket listesinde yer alan ilk 20 teşebbüse ait
uçak sayıları ve uçak sayısı içindeki paylarına aşağıda yer verilmektedir:
Tablo-5: Uçak Kiralayan İlk 50 Teşebbüs
Teşebbüs Adı Uçak
Sayısı
Payları (%)
1 GECAS 1820 0,34
2 ILFC 1027 0,19
3 CIT Aerospace 240 0,04
4 Babcock&Brown Aircraft Management LLC 277 0,05
5 RBS Aviation Capital 207 0,04
6 AWAS 223 0,04
7 Aviation Capital Group 209 0,04
8 AerCap 221 0,04
9 Aircastle Advisor LLC 136 0,03
10 Boeing Capital Corp 264 0,05
11 ORIX Aviation Systems Ltd 110 0,02
12 BOC Aviation 85 0,02
13 Macquarie AirFinance 120 0,02
14 Allco Finance Group 66 0,01
15 Global Aviation Asset Management Pty Ltd 51 0,01
16 Sumisho Aircraft Asset Management BV 47 0,01
17 Pembroke Group 73 0,01
09-56/1328-334
4
18 Dubai Aerospace Enterpirse 27 0,01
19 Sky Holding LLC 90 0,02
20 Volito Aviation AB 50 0,01
Toplam 5343 1
Görüldüğü üzere, 8. sırada yer alan AerCap’ın payı %0,04 iken, Genesis ilk 50
firma arasında dahi yer almamaktadır.
Uçak kiralama sektörüne ilişkin bilgiler barındıran “Flight Global” isimli internet 120
sitesinde yer alan ve filo değerine göre ilk yirmi firmanın yer aldığı listede AerCap
8., Genesis ise 17. sırada yer almaktadır. Aynı sitede yer alan filo büyüklüğüne
göre ilk 20 firmanın sıralandığı listede ise AerCap yine 8. sırada yer alırken
Genesis ilk 20 firma içinde bulunmamaktadır.
Yukarıda yer verilen bilgilerden, uçak kiralama pazarında rekabeti sağlayabilecek
nitelik ve nicelikte çok sayıda teşebbüsün var olduğu (Türkiye’deki mevcut uçak
kiralama talebini karşılayan 24 kiralayan firma bulunmaktadır.), bu çerçevede
başvuru konusu devir işlemi sonrasında, bir hâkim durum yaratılması veya
mevcut hâkim durumun güçlendirilmesi ve böylece rekabetin önemli ölçüde
azaltılması sonucunun doğmasının söz konusu olmadığı anlaşılmaktadır. 130
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; bildirim konusu işlemin
4054 sayılı “Rekabetin Korunması Hakkında Kanun”un 7. maddesi ve bu
maddeye dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması
Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi
olduğuna; işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hâkim
durum yaratılmasının veya mevcut hâkim durumun güçlendirilmesinin ve böylece
ilgili pazarda rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması
nedeniyle bildirim konusu işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir. 140
Full & Egal Universal Law Academy