Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2007-2-190 (Devralma)
Karar Sayısı : 07-88/1107- 430
Karar Tarihi : 29.11.2007
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI 10
Üyeler : Tuncay SONGÖR, M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN,
Mehmet Akif ERSİN, Dr. Mustafa ATEŞ,
İsmail Hakkı KARAKELLE
B. RAPORTÖRLER: Fatma GÖZLÜKAYA ANGI, Evrim Özgül KAZAK
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : - Eurasia Cinemas B.V
Strawinskylaan 3105 Atrium, 1077ZX, Amsterdam, HOLLANDA
Temsilcisi Dr. M. Fevzi TOKSOY 20
Maya Akar Center, 100/10, 34394, Esentepe-İstanbul
D. TARAFLAR : - Velios Limited
Drake Chambers, Tortola, British Virgin Islands
- Yalçın SELGUR
İstiklal Caddesi No:24-26 Beyoğlu-İstanbul
- Aıg Blue Voyage Fund L.P.
Ugland House, South Church Street, George Town Grand
Cayman,Cayman Islands, British West Indies
- Ahmet Adnan AKDEMİR 30
İstiklal Caddesi No:24-26 Beyoğlu-İstanbul
- Mehmet Berent AKDEMİR
İstiklal Caddesi No:24-26 Beyoğlu-İstanbul
- Mehmet Sedat AKDEMİR
İstiklal Caddesi No:24-26 Beyoğlu-İstanbul
- Yusuf Agah TANSEV
İstiklal Caddesi No:24-26 Beyoğlu-İstanbul
- Fatma Fusün AKDEMİR
İstiklal Caddesi No:24-26 Beyoğlu-İstanbul
40
E. DOSYA KONUSU : AFM Uluslararası Film Prodüksiyon Tic. ve San. A.Ş.’nin
%51.9 oranındaki hissesinin Velios Limited tarafından devralınması işlemine izin
verilmesi talebi.
F. DOSYA EVRELERİ : Kurum kayıtlarına 5.11.2007 tarih ve 7215 sayı ile giren ve
eksiklikler en son 15.11.2007 tarih ve 7572 sayılı yazı ile tamamlanan başvuru üzerine,
4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 7. maddesi ve 1997/1 sayılı
Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında
Tebliğ’in ilgili hükümleri çerçevesinde düzenlenen 23.11.2007 tarih, 2007-2-190/Öİ-07-
FGA sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu, 23.11.2007 tarih ve REK.0.06.00.00-50
07–88/1107–430
2
120/337 sayılı Başkanlık önergesi ile Kurul gündemine alınarak 07-88 sayılı Kurul
toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; başvuru konusu işlemin; 4054 sayılı
Kanun’un 7. maddesi ve bu Kanun’a dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı Tebliğ
kapsamında bir işlem olduğu, işlemin anılan Kanun'un 7. maddesi anlamında hakim
durum yaratan veya mevcut bir hakim durumu daha da güçlendiren ve bunun
sonucunda ülkenin bütünü yahut bir kısmında herhangi bir mal veya hizmet
piyasasındaki rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuran bir işlem
olmadığı, bu sebeple bildirim konusu işleme izin verilebileceği ifade edilmiştir. 60
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. İşlemin Niteliği
Bildirim konusu işlem, Velios, A1 Group Limited (A1 Group) ile AIG Blue Voyage Fund
L.P., Yalçın Selgur, A. Adnan Akdemir, M. Berent Akdemir, M. Sedat Akdemir, Y. Agah
Tansev, F. Fusün Akdemir arasında imzalanan 22.10.2007 tarihli Hisse Satın Alım
Sözleşmesi (Sözleşme) uyarınca gerçekleşmektedir. Bildirim Formunda, bildirime konu
işlem ile AFM’nin %51,9 oranındaki hisselerinin Rusya merkezli A1 Group 70
iştiraklerinden Velios veya Sözleşme’nin 8.9. hükmü uyarınca A1 Group’un doğrudan
ya da dolaylı olarak sahibi olduğu bir iştiraki tarafından devralınacağı ifade edilmiştir.
Mevcut durumda AFM hisselerinin, tam kontrolü Velios’a ait olan Adolean Invest
Limited’in (Adolean) bir iştiraki olarak hisse devir sözleşmesinin ardından
27.10.2007’de kurulan Eurasia Cinemas B.V. (Eurasia) isimli teşebbüs tarafından
devralınmasının öngörüldüğü taraflarca bildirilmiştir. Bununla birlikte, devri düzenleyen
Sözleşme’ye “Alıcı” sıfatıyla Velios’un taraf olması, Eurasia’nın devralma işlemini
gerçekleştirmek amacıyla kurulan ve Adolean aracılığıyla Velios’un tam kontrolü
altındaki bir şirket olması, dolayısıyla Velios’un doğrudan ya da Eurasia aracılığıyla
hisseleri satın almasının devralma kontrolünün değerlendirilmesi bakımından bir 80
farklılık yaratmayacak olması sebepleriyle, bildirim konusu devralma işleminin AFM’nin
%51,9 oranındaki hisselerinin Velios tarafından devralınması olarak incelenmesinin
uygun olacağı sonucuna varılmıştır1.
H.2.Taraflar
H.2.1. AFM Uluslararası Film Prodüksiyon Ticaret ve Sanayi A.Ş. (AFM)
Bildirim formunda yer alan bilgilere göre, AFM asıl olarak sinema salonları işletme
faaliyeti ile uğraşmakta olan halka açık bir şirkettir. AFM aynı zamanda, faaliyet 90
konusu sinema salonları açmak, kiralamak, işletmeciliğini yapmak, sinema
salonlarında ve dışında kafe, bilgisayar destekli cihazlar ve oyunların işletmeciliği olan
Kültür ve Gösteri Merkezleri İşletmecilik ve Ticaret A.Ş.’yi (KGM) kontrol etmektedir2.
AFM, KGM’ye ait salonlar da dahil olmak üzere; İstanbul, Denizli, Çanakkale, Isparta,
İzmir, Bursa, Eskişehir, Antalya, Ordu, Samsun, Ankara ve Trabzon illerinde toplam 31
adet sinemaya sahiptir. AFM sahip olduğu 157 adet sinema salonunda toplam 24,206
adet koltuk kapasitesine sahip bulunmaktadır. Bunun yanı sıra AFM, film dağıtımı
1 Bildirim Formu’nda da aynı yönde sözleşmenin tarafı olarak Velios Ltd., AFM hisselerini devralan taraf olarak
bildirilmiştir.
2 AFM 2005 yılında KGM hisselerinin tamamını Girişim Faktoring A.Ş., Fina Holding A.Ş., Fiba Faktoring Hizmetler
A.Ş., Finans Finansal Kiralama A.Ş. ve Fiba Holding A.Ş.’den devralmak suretiyle şirketin kontrolünü ele geçirmiş,
Rekabet Kurulu söz konusu işleme 8.7.2005 tarih ve 05-44/ 635-167 sayılı kararı ile izin vermiştir.
07–88/1107–430
3
faaliyetinde bulunan KENDA Film Yapım Dağıtım Ticaret ve Sanayi A.Ş.’nin (KENDA)
de %24,99 oranındaki hissesine sahiptir.
Bildirim formunda AFM’in 2006 yılında Türkiye’de elde ettiği toplam cironun (…..........) 100
YTL olduğu beyan edilmektedir.
H.2.2. Velios Limited (Velios)
Bildirim formunda yer alan bilgilere göre Velios, bir yatırım şirketi olan A1 Group’un
kontrolü altındadır. A1 Group’un hisselerinin tamamı CTF Holding Limited’e aittir. CTF
Holding Limited ise gerçek kişi ortakların kontrolü altındaki Alfa Group Consortium
(Alfa Group) tarafından kontrol edilmektedir. Alfa Group, Rusya merkezli bir yatırım
şirketi olup petrol, bankacılık, sigortacılık, telekomünikasyon gibi alanlarda yatırımları
bulunmaktadır. Alfa Group Consortium Türkiye’de Turkcell İletişim Hizmetleri A.Ş.’de 110
sahip olduğu hisseler dolayısıyla GSM hizmetleri pazarında faaliyet göstermektedir3.
Bunun dışında Alfa’nın ve Alfa ile aynı ekonomik birlik içindeki teşebbüslerin Türkiye’de
herhangi bir faaliyeti bulunmadığı bildirilmiştir.
Velios, gelişen piyasalarda stratejik niteliği bulunan endüstrilerde faaliyet gösteren
teşebbüslere ortak olmak yoluyla yatırım yaparak değer yaratmayı amaçlayan bir
yönetim şirketidir. Yönetim şirketi olması dolayısıyla Velios’un Türkiye’de veya
yurtdışındaki faaliyetlerinden kaynaklanan herhangi bir cirosu bulunmadığı
bildirilmiştir4. Velios, 2006 yılından beri Rusya’da sinema salonu işletmeciliği faaliyeti
ile iştigal eden Adolean Invest Limited (Adelean) şirketinin hisselerinin tamamına 120
sahiptir. Bu sebeple Velios, Adolean aracılığıyla Rusya ve Ukrayna’da çeşitli sinema
işletmelerinin sahibidir5.
H.3. İlgili Pazar
Sinema sektöründe genel olarak, film üretimi, dağıtımı ve gösteriminden oluşan bir
faaliyet zinciri bulunmaktadır. Stüdyolar ya da bağımsız yapımcılar tarafından
hazırlanan filmler genellikle dağıtım firmaları tarafından pazarlanmakta ve sinema
salonlarına dağıtılmaktadır. Son aşamada, sinema salonları filmlerin gösterimini
gerçekleştirmektedir. Sektöründe faaliyet gösteren teşebbüsler bu üç temel alanın 130
sadece birinde faaliyet gösterebildiği gibi, birden fazla alanında da faaliyet
gösterebilmektedir. Örneğin, bir dağıtım firması üretilen filmin reklamını, pazarlamasını
ve sinema salonlarına dağıtımını yaparken, kendisine ait salonlarda film gösterimi de
yapabilmektedir.
Genellikle sinema gösterim hizmeti veren salonlar, bu salonlarda ve fuayelerde
yiyecek, içecek, kitap, CD vs. ürünlerin satışını da yapmaktadır. Sinema salonu işleten
firmaların bir diğer gelir kaynağını “perde reklamcılığı” olarak ifade edilen sinema
salonlarında gösterilen filmlere alınan reklamlar oluşturmaktadır. Sinema salonları film
başlarındaki bu reklam yerlerini, perde reklamcılığı faaliyeti ile uğraşan sinema 140
pazarlama ve reklamcılık şirketleri aracılığıyla pazarlamaktadır. Perde reklamcılığı
3 Alfa Group, bağlı ortaklığı Alfa Telecom Turkey Limited vasıtasıyla; Çukurova Telecom Holdings Limited, Turkcell
Holding A.Ş., Turkcell İletişim Hizmetleri A.Ş., Intercon Danışmanlık ve Eğitim Hizmetleri A.Ş. ve Çukurova Telecom
International Limited şirketlerinin ortak kontrol tarafıdır. Rekabet Kurulu söz konusu işleme, 8.9.2005 tarih ve 05-
55/831-224 sayılı Kararı ile izin vermiştir.
4 Bildirim formunda yer alan bilgilere göre Velios’un sadece temettü geliri bulunmakta olup bu gelir 2006 yılı için
2.456.145 USD’dir.
5 Bu sinema işletmeleri, OAO Epos, Kronverk Cinema Ukrania, Cinemaskop LLC, Kronverk Cinema LLC, Nika LLC,
Cinemaset LLC, RBR-Media LLC ve Nevskiy Investitionny Dom LLC olarak bildirilmiştir.
07–88/1107–430
4
sinema salonları ile perde reklamcısı firmalar arasındaki anlaşmalarla yürütülmektedir.
Bu anlaşmalarla perde reklamcısı firma salonlarla, belirli sürelerle perde reklam yerini
kiralamak ya da birlikte bu yerlerin satışını yapmak konusunda anlaşmaktadırlar.
Sinema salonu işleten teşebbüslerin asıl faaliyet konusunu film gösterim hizmeti
oluşturmaktadır. Salon ve fuayelerde yiyecek, içecek, kitap, CD gibi ürünlerin satışı ile
perde reklam yeri satışı faaliyetlerinin, bu esas faaliyeti tamamlayan yan hizmetler
olduğu görülmektedir.
H.3.1. İlgili Ürün Pazarı 150
Dosyadaki bilgilere göre, AFM’nin film gösterimi hizmetinin yanında perde reklam yeri
satışı, salonlarda ve fuayelerde yiyecek içecek, kitap, CD gibi ürünlerin satışıyla da
iştigal ettiği görülmektedir. Bununla birlikte, söz konusu faaliyetler sinema salonu
işletmeciliğinin asıl faaliyet konusunu olan film gösterim hizmetini tamamlayan yan
faaliyetlerdir.
Bu sebeple inceleme konusu devralma işlemi bakımından ilgili ürün pazarı “sinema
salonu işletmeciliği” olarak belirlenmiştir.
H.3.2. İlgili Coğrafi Pazar 160
Sinema salonu işletmeciliği faaliyeti ile tüketicilere sunulan hizmet göz önüne
alındığında, tüketici talebinin maliyet ve zaman kriterlerine göre belirlendiği
görülmektedir. Bu bakımdan, tüketici grubunu oluşturan seyircilerin kısa mesafelerdeki
sinema salonlarını tercih ettikleri, diğer bir ifadeyle bulundukları illerde faaliyet gösteren
sinema salonlarından bu hizmeti talep ettikleri anlaşılmaktadır. Tüketiciler, film
gösterim hizmetinden faydalanmak üzere bulundukları illerden başka illere seyahat
ederek bu iller için bir tüketici talebi oluşturmamaktadır.
Bununla birlikte, özellikle arz bakımından bakıldığında ve inceleme konusu işlemin 170
devredilen tarafının ulusal bir sinema zinciri olduğu göz önüne alındığında,
devralmanın ülke çapında da rekabeti etkileyebileceği görülmektedir. Bu rekabetçi
koşullar genellikle, sinema salonlarının film dağıtıcısı şirketlere karşı olan pazarlık gücü
ve reklam yeri fiyatlarının belirlenmesi konularında ortaya çıkmaktadır. Ne var ki, ülke
çapındaki bu rekabete karşın sinema salonları arasındaki asıl rekabetin yerel olduğu
ve salonların fiyat, film seçimi ve diğer etkinliklerini yerel koşullara göre belirledikleri
tespit edilmiştir.
Bu çerçevede, 1997/1 sayılı Tebliğ’in 4. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca, sinema
salon işletmeciliği için hizmet arz ve talebi bakımından her il bazında rekabet 180
koşullarının farklılaştığı anlaşılmaktadır. Bu sebeple işbu devralma işlemi bakımından
ilgili coğrafi pazarlar, hisseleri devre konu AFM’nin faaliyet gösterdiği “İstanbul, Denizli,
Çanakkale, Isparta, İzmir, Bursa, Eskişehir, Antalya, Ordu, Samsun, Ankara ve
Trabzon illeri” olarak belirlenmiştir.
H.4. Yapılan Tespitler Ve Hukuki Değerlendirme
H.4.1 1997/1 Sayılı Tebliğ’in 2. Maddesi Açısından Yapılan Değerlendirme
AFM’nin işlem öncesi ve sonrasındaki hissedarlık yapısı gibidir:
190
07–88/1107–430
5
Tablo 1: Devir İşlemi Öncesi ve Sonrasında AFM’nin Ortaklık Yapısı
Devir İşlemi Öncesi
Devir İşlemi Sonrası
Ortak Adı-Ünvanı Pay (%) Ortak Adı-Ünvanı Pay (%)
Yalçın Selgur 17,40 Velios 51,9
AIG Blue Voyage Fund
L.P
14,15 Ahmet Adnan Akdemir 10
Ahmet Adnan Akdemir 13,49 Halka Açık Hamiline 38,1
Mehmet Sedat Akdemir 9,66
Mehmet Berent Akdemir 8,44
Yusuf Agah Tansev 2,35
Fatma Füsun Akdemir 0,00
Halka Açık Hamiline 34,52
Toplam 100 100
Yukarıdaki tablodan görüleceği üzere, Velios işlem sonrasında AFM’nin %51,9
hissesini devralmak suretiyle şirketin kontrolünü elde edecektir. Bu çerçevede söz
konusu işlem, 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2(b) maddesi kapsamında bir devralma işlemidir.
1997/1 sayılı Tebliğ'in 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 4. maddesinde "Bu Tebliğ’in 2
inci maddesinde belirtilen bir birleşme veya devralma sonucunda birleşmeyi veya 200
devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin, ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili
ürün piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın % 25’ini aşması halinde veya bu
oranı aşmasa bile toplam cirolarının yirmibeş trilyon Türk Lirasını aşması halinde
Rekabet Kurulu’ndan izin almaları zorunludur" hükmü yer almaktadır.
Bildirim dosyasında yer alan bilgilere göre, bildirim konusu devralma işleminde
hisseleri devre konu AFM 2006 yılında toplam (………….) YTL ciro elde etmiştir. Devir
işleminin konusunu oluşturan şirketin cirosunun sözü edilen toplam ciro eşiğini aşması
nedeniyle, söz konusu işlemin Rekabet Kurulu’nun iznine tabi bir işlem olduğu
sonucuna varılmıştır. 210
4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi uyarınca, bir birleşme veya devralmanın
yasaklanabilmesi için işlemin, hâkim durum yaratarak ya da mevcut bir hâkim durumu
güçlendirerek ilgili piyasada rekabeti önemli ölçüde azaltması gerekmektedir.
Sinema salonu işletmeciliği pazarında ortaya çıkacak yoğunlaşmalar özellikle film
dağıtımı yapan firmalar, reklam şirketleri ve seyirciler üzerinde etki yaratabilmektedir.
Bu tür etkilerin değerlendirildiği sinema salonu işletmeciliği pazarındaki yoğunlaşma
kontrolü, firmaların ilgili pazarda sahip oldukları koltuk ve seyirci sayıları gibi kriterler
esas alınarak yapılmaktadır. Bu doğrultuda, Bildirim Formu ve ek bilgi yazısı ile 220
AFM’nin Türkiye’de ve iller bazında 2006 yılında sahip olduğu koltuk, seyirci sayısı,
elde ettiği gişe gelirine ilişkin bilgiler ve şirketin tahmini pazar payları bildirilmiş ancak
veri yetersizliği sebebiyle rakip firmaların tahmini pazar payı bilgilerinin temin
edilemediği ifade edilmiştir. Bununla birlikte, bildirim dosyasında yer verilen bilgi ve
belgelerden, AFM’yi devralacak olan Velios’un ve Velios ile aynı ekonomik bütünlük
içinde yer alan hiçbir Alfa Group iştirakinin Türkiye’de ilgili ürün pazarında faaliyet
göstermediği anlaşılmaktadır. Bu sebeple, inceleme konusu devralmanın piyasadaki
mevcut bir oyuncunun kontrolünün el değiştirmesinden ibaret olduğu, ilgili pazarlarda
yoğunlaşmanın artması sonucunu doğuracak ve yukarıda sözü edilen mecralarda etki
yaratacak nitelikte bir işlem olmadığı anlaşılmaktadır. 230
07–88/1107–430
6
Bu bilgiler ışığında, başvuru konusu devralma işleminin tarafların ilgili pazarda hakim
duruma geçmeleri ya da mevcut hakim durumlarını güçlendirmeleri yönünde rekabetin
önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuracak bir işlem olmadığı kanaatine
ulaşılmıştır.
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054
sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu Kanun’a dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet 240
Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ”
kapsamında izne tabi olduğuna, işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen
nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin
ve böylece ilgili pazarda rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu
olmadığına, bu nedenle bildirim konusu işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar
verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy