Afyonkarahisar Sarraflar ve Kuyumcular Yardımlaşma Derneği'nin altın alış ve satış fiyatını belirlemek suretiyle 4054 sayılı Kanun'un 4. maddesini ihlal ettiği iddiası - Karar Sayı 07-73/893-337

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

Dosya Sayısı : 2006-3-148 (Soruşturma)
Karar Sayısı : 07-73/893-337
Karar Tarihi : 19.9.2007

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Tuncay SONGÖR (İkinci Başkan)
Üyeler : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, M. Sıraç ASLAN,
Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN

B. RAPORTÖRLER: Aydın ÇELEN, Pelin ERDOĞAN, Aytül TOKATLI,
Hüseyin COŞGUN

C. ŞİKAYET EDEN : Re’sen

D. HAKKINDA SORUŞTURMA YAPILAN:
- Afyonkarahisar Sarraflar ve Kuyumcular Yardımlaşma
Derneği
Otpazarı Camii Karşısı No: 14 Kat: 1 03100
Afyonkarahisar

E. DOSYA KONUSU: Afyonkarahisar Sarraflar ve Kuyumcular
Yardımlaşma Derneği’nin altın alış ve satış fiyatını belirlemek suretiyle
4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği iddiası.

F. İDDİALARIN ÖZETİ: İstanbul Kuyumcular Odası yayını İKO Bülteni’nde
yurt genelinde çeşitli illerde dernek ya da oda çatısı altında örgütlenmiş
kuyumcu esnafının fiyat tespitinde bulundukları beyanlarına yer verildiği tespit
edilmiştir.

G. DOSYA EVRELERİ

İstanbul Kuyumcular Odası yayını İKO Bülteni’nde yurt genelinde çeşitli illerde
dernek ya da oda çatısı altında örgütlenmiş kuyumcu esnafının fiyat tespitinde
bulundukları beyanlarına yer verildiğinin tespit edilmesi üzerine, 24.11.2006
tarih ve 2006-3-148/İİ-06-AÇ sayılı İlk İnceleme Raporu hazırlanmıştır.

Söz konusu İlk İnceleme Raporu’nun görüşülmesi sonucunda alınan
30.11.2006 tarih ve 06-86/1115-M sayılı Kurul Kararı ile; konuya ilişkin olarak
4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesinin ihlal
edilip edilmediğinin tespiti için, Afyonkarahisar Sarraflar ve Kuyumcular
Yardımlaşma Derneği (Dernek) hakkında aynı Kanun’un 41. maddesi
gereğince soruşturma yapılmasına karar verilmiştir.

7.12.2006 tarihinde, Kanun'un 43. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca tarafa
soruşturma açıldığına dair bildirimde bulunularak 30 gün içinde ilk yazılı
07-73/893-337
2
savunmasını göndermesi istenmiştir. Dernek’in ilk yazılı savunması süresi
içinde Kurum kayıtlarına intikal etmiştir.

Soruşturma sonucunda hazırlanan 29.5.2007 tarih ve SR/07-11sayılı
Soruşturma Raporu Kanun'un 45. maddesinin birinci fıkrası uyarınca
Başkanlıkça tüm Kurul Üyeleri ile ilgili tarafa tebliğ olunmuş ve aynı maddenin
ikinci fıkrası gereğince taraftan 30 gün içinde yazılı savunmasını göndermesi
istenmiştir. Dernek’in ikinci yazılı savunması yasal süresi içinde Kurum'a
intikal etmiştir.

Soruşturma Heyeti’nin hazırladığı 6.7.2007 tarihli "Ek Yazılı Görüş", Kanun'un
45. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, 10.7.2007 tarihinde tüm Kurul Üyeleri
ve tarafa tebliğ edilmiştir. Tarafın ek görüşe karşı üçüncü yazılı savunması
yasal süresi içinde sunmuştur.

Rekabet Kurulu'nun 21.8.2007 tarih ve 07-65 sayılı toplantısında, yürütülen
soruşturma ile ilgili olarak 19.9.2007 tarihinde sözlü savunma toplantısı
yapılmasına karar verilmiş ve sözlü savunma toplantısı davetiyesi, Kanun'un
46. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca tarafa gönderilmiştir.

Dernek, 19.9.2007 tarihinde yapılan sözlü savunma toplantısına katılmamıştır.

Rekabet Kurulu 19.9.2007 tarihinde 07-73/893-337 sayılı nihai kararını
vermiştir.

H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor’da;

1- Dernek’in altın alış ve satış fiyatlarını pazar dışında belirleme eyleminin
4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinde yasaklanan eylemlerden “Mal veya
hizmetlerin alım ya da satım fiyatının, fiyatı oluşturan maliyet, kar gibi her türlü
alım yahut satım şartlarının tespit edilmesi” şeklindeki (a) bendi ile uyum
gösterdiği sabit görülerek, Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği;

2- Ayrıca 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesindeki koşullar sağlanmadığından
mevcut haliyle bu uygulamaya muafiyet verilmesinin mümkün olmadığı;

3- Ancak Yardımlaşma Dernek tarafından açıklanan fiyatların tavsiye veya
maksimum niteliğinde olması halinde, Kanun’un 5. maddesindeki koşulları
sağlayabileceğinden muafiyetten yararlanılabileceği;

4- Dernek’in 4054 sayılı Kanun'un 16. maddesinin ikinci fıkrası gereğince para
cezası ile cezalandırılmaları gerektiği;

5- Rekabet Kurulu tarafından 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin ikinci
fıkrası uyarınca ceza verilmesine karar verilmesi halinde, ihlalin 2006‘da da
sürdüğüne dair belgelerin varlığı dolayısıyla 2005 yılı cirosunun esas
alınabileceği

ifade edilmektedir.

07-73/893-337
3


I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. İlgili Pazar
I.1.1. İlgili Ürün Pazarı

Soruşturmaya taraf olan Dernek üyelerinin kuyumculuk sektöründe faaliyet
gösterdikleri dikkate alınarak ilgili ürün pazarı, “kuyumculuk pazarı” olarak
belirlenmiştir.

I.1.2. İlgili Coğrafi Pazar

Teşebbüslerin faaliyet gösterdikleri alanın rekabet koşullarının yeterli
derecede homojen ve özellikle komşu bölgelerden hissedilir derecede farklı
olması, ilgili coğrafi pazarın tespitinde büyük bir önem taşımakta ve belirleyici
olmaktadır.

Soruşturmaya taraf olan Dernek üyesi kuyumcular satışa sundukları altını
genellikle Afyonkarahisar dışından temin etmelerine rağmen, bu ürünleri
Afyonkarahisar’daki müşterilere satmaktadırlar. Bu nedenle, “Afyonkarahisar
ili” ilgili coğrafi pazar olarak belirlenmiştir.

I.2. Haklarında Soruşturma Yürütülen Taraf
I.2.1. Afyonkarahisar Sarraflar Ve Kuyumcular Yardımlaşma Derneği
(Dernek)

7.3.1984 tarihinde yedi kurucu üye tarafından kurulan Dernek’in amacı üyeler
arasında dayanışmayı sağlamak, mesleki ilgi ve görgüyü geliştirmek, kalite,
ayar ve tartı kontrolleri yapmak, mevzuata uygun olarak piyasa hareketlerini
takip edip üyelerine duyurmak olarak belirlenmiştir. 21.1.2007 tarihinde
Dernek tüzüğünde değişikliğe gidilerek Dernek isminde yer alan “Afyon”
kelimesi “ Afyonkarahisar” olarak düzeltilmiştir.

Dernek’in Aralık 2006 itibariyle aktif üye sayısı 125 olup, 4054 sayılı Kanun
anlamında teşebbüs birliği niteliğindedir.

I.3. Yapılan Tespit ve Deliller

İlk inceleme, tarafın yazılı savunmaları ve soruşturma sürecinde 4054 sayılı
Kanun'un 14, 15 ve 44. maddeleri uyarınca yapılan yerinde incelemeler ve
ilgililerden bilgi isteme sonucunda elde edilen altın alış ve satış fiyatının
belirlenmesine ilişkin bulgular aşağıda sunulmuştur.

1. İstanbul Kuyumcular Odası’nın (İKO) elektronik ağ adresinde de yer alan
yayını olan İKO Bülteni’nin 2006 yılında yayımlanan ilk sayısında (Yıl :3, Sayı:
43) İKO Yönetim Kurulu’nun kuyumcu esnafının hem İstanbul’un tüm
ilçelerinde hem de bütün yurt sathında tek bir çatı altında örgütlenmesi için
çalışmalar yürüttüğü ifade olunmuştur. Anılan yayında, Afyon’da kuyumcu
esnafının birlik içinde hareket etmesini sağlamak üzere 1984 yılında Dernek
faaliyete başlamıştır. Dernek’le birlikte fiyat birliğinin de sağlandığı, bu
07-73/893-337
4
birlikteliğin hem kuyumcunun kazancını yükselttiği, hem de tüketiciler gözünde
kuyumcuları güvenilir hale getirdiği belirtilmiştir. Eski Dernek Başkanı H. T., 10
yıl içinde fiyatlarda liste birliğini sağladıklarını, müşteri ve esnafı da düşünerek
orta bir yol bulduklarını ifade etmiştir. Konuya ilişkin olarak kuyumcu C. K. ise,
Afyon’da fiyat rekabeti olmadığını, her gün saat 11:00 ve 14:00’te fiyatların
belirlenerek liste fiyatlarına uyulup uyulmadığının denetlendiğini ve esnaf
dayanışması için çeşitli toplantılar yapıldığını belirtmiştir.

2. 7.3.1984 tarihli Dernek Tüzüğü’nün “Derneğin Gayesi” başlıklı ikinci
maddesinde kanun ve nizamlara uygun olarak piyasa hareketlerini takip edip
üyelerine duyurmak ve bilgi vermek, onları gelişmelerden haberdar etmek, her
türlü altın vesair mal ve ziynet eşyalarının kalite, ayar ve tartı kontrollerini
imkan nispetinde zaman zaman yapmak, tavsiyelerde bulunmak Dernek
amaçları arasında sıralanmıştır. Tüzüğün 5. maddesinin “Çıkış” başlıklı b)
fıkrasında ise Derneğin gayesine aykırı söz, hal ve hareketlerin varlığı halinde
bu davranışta bulunan üyelerin yönetim kurulu kararı ile üyelikten çıkarılacağı
ifade edilmektedir.

Soruşturma bildiriminden sonra, Dernek Tüzüğü’nde 26.1.2007 tarihinde
değişikliğe gidilmiştir. Yeni Tüzük’ün “Çalışma Koşulları ve Faaliyetleri”
başlıklı altında 4. maddesinde piyasa hareketlerini takip ederek Dernek
üyelerini bilgilendirmek, her türlü altın mal ve ziynet eşyalarını kalite ayar ve
tartı kontrollerini imkan nispetinde zaman zaman yapmak Dernek faailiyetleri
arasında sayılmıştır. “Üyelikten Çıkarılma” 5. maddede ise Dernek
organlarınca verilen kararlara uymayan üyelerin Dernek üyeliğinden yönetim
kurulu kararı ile çıkarılabileceği belirtilmektedir.

3. Dernek’in 1997-1998 yıllarına ait faaliyet raporu, 24.1.1999 tarihli 8. olağan
genel kurul toplantısında görüşülmüştür. Raporda yönetim kurulu ve fiyat tertip
komitesi tarafından yakından izlenen günlük altın fiyatları ve işçilik fiyatlarının
listeler halinde en seri şekilde üyelere ulaştırıldığı ve bu yolla fiyat
değişikliklerinden hiçbir üyenin zarar görmemesinin sağlandığı ifade
edilmektedir. Ayrıca üyeler arasında doğabilecek haksız rekabetin önlenmesi
için olağanüstü bir çaba gösterildiğine de değinilmektedir.

4. 9.3.1999 tarihli işçilik fiyat listesinde belirli başlıklar altında toplanmış
ürünlerin adet veya gram bazında işçilik fiyatları düzenlenmiştir. Listenin
sonunda yer alan nota göre listede belirtilen fiyatlar alt sınırı teşkil etmekte
olup, belirlenen fiyatın altında satış yapan üyelere ceza uygulanacaktır. Ayrıca
hurda altın satımı ve alışverişlerde promosyon verilmesi yasaktır.

5. Dernek’in 1999-2000 yıllarına ait faaliyet raporu, 14.1.2001 tarihli 9. olağan
genel kurul toplantısında görüşülmüştür. Raporda dile getirildiği üzere yönetim
kurulu tarafından fiyat hareketleri yakından takip edilmiş, gerek görülen işçilik
ve fiyat listeleri üyelere zamanında ulaştırılmıştır.

6. 14.3.2001 tarihli “Afyon Sarraflar ve Kuyumcular Derneği İşçilik Listesi”
başlıklı belgede bilezikler, takımlar ve bileklikler, yüzük ve küpeler, alyanslar,
zincirler ve 14 A bölüm başlıkları altında toplanan ürünlerin gram veya adet
bazında işçilik fiyatlarına yer verilmiştir. Listenin alt kısmındaki not bölümünde
07-73/893-337
5
listedeki fiyatların alt sınırı belirttiği, hurda altın satımının ve alışverişlerde
promosyon verilmesinin yasak olduğu belirtilmiş ve markalı mallar olarak
Atasay, Asgold, Arpaş, Atanaz, Diva, Favori, Altınbaş sayılmıştır.

7. 15.3.2001 tarihli fiyat listesinde bilezik, ziynetler, 18 ayar ve 14 ayar
ürünlerin alış ve satış fiyatları ve KDV miktarı düzenlenmiştir. Listenin altına el
yazısı ile “Sabah Geçerli” notu düşülmüştür.

8. 14.5.2001 tarihli “Afyon Sarraflar ve Kuyumcular Derneği İşçilik Listesi”
başlıklı belge ile işçilik fiyatları yeniden ayarlanmıştır. Söz konusu belgenin
içeriği 14.3.2001 tarihli liste ile aynı olup belgede üyelerin dikkatine sunulan
bir başka nota da yer verilmiştir. Söz konusu notta firmaların işçiliklerde
yapmış oldukları yeni düzenlemelerden dolayı işçilik listesinin yeniden
belirlendiği üyelere bildirilmektedir.

9. 7.7.2001 ve 5.9.2002 tarihli “Afyon Sarraflar ve Kuyumcular Yardımlaşma
Derneği” başlıklı belgelerde, “tasma kolye yazım”, “künye yazım” gibi 27
kalem işlemin fiyatlarına yer verilmektedir. Tarihin hemen alt bölümünde “bir
yıl geçerli” ibaresine yer verilen belgenin alt kısmında, Başkan A. B., üyeler C.
M., F. Y., C. M., H. Ö., M. Y., H. M.’nin imzaları bulunmaktadır.

10. 10.7.2001 tarihli belgede Dernek’in aylık genel görüşme toplantısının
13.7.2001 tarihinde yapılacağı belirtilmiş, diğerlerinin yanı sıra, “küsurların
aşağı çekilmesi” ve “fiyat listeleri konusu” gündem maddeleri arasında
sayılmıştır.

11. 20.12.2002 tarihli fiyat listesinde bilezik, ziynetler, 18 ayar ve 14 ayar
ürünlerin alış ve satış fiyatları ve KDV miktarı düzenlenmiştir. Listenin altına el
yazısı ile “Saat 14:30 geçerli” notu düşülmüştür.

12. 7.4.2003 tarihli “Afyon Sarraflar ve Kuyumcular Derneği Tamirat Fiyat
Listesi” Başkan H. T. ve üyeler tarafından imzalanmış olup, listede birtakım
tamir işlemlerinin fiyatları belirlenmiş ve listenin 7.4.2004’e kadar geçerli
olacağı ifade edilmiştir.

13. 23.5.2003 tarihli “Afyon Sarraflar ve Kuyumcular Derneği İşçilik Listesi”
başlıklı belgede 17 adet ürünün has/gr ve has/ad karşılığı işçilik fiyatlarına yer
verilmiştir. Belgenin alt kısmında ise markalı ürünler olarak Atasay, Asgold,
Arpaş, Favori, Altınbaş sayılmaktadır.

14. 23.5.2003 tarihli “Afyon Sarraflar ve Kuyumcular Derneği İşçilik Listesi”
başlıklı belgede 30.5.2003 tarihinde listenin alt kısmına Atasay, Asgold
ürünlerinin markalı ürün grubunda kalıp kalmaması ile ilgili bir anket tertip
edilerek üyelere dağıtılmıştır. Anket formlarının aynı gün saat 15:00’te
toplanacağı bilgisine yer verilmiştir.

15. Dernek’in 2003-2004 yıllarına ait faaliyet raporu, 9.1.2005 tarihli 11.
olağan genel kurul toplantısında görüşülmüştür. Raporda yönetim kurulunun
görevde bulunduğu süre içerisinde en önem verdiği hususun Dernek’e kayıtlı
üyeler arasında birlik, beraberlik ve kaynaşmayı sağlamak olduğu, üyelerin
07-73/893-337
6
desteği ile bunun en yüksek seviyede sağlandığı ifade edilmektedir. Ayrıca
yönetim kurulu tarafından fiyat hareketlerinin çok yakından takip edildiği,
üyelere fiyat ve işçilik listelerinin en kısa sürede ulaştırıldığı da dile
getirilmektedir.

16. 12.10.2004 tarihli fiyat listesinde bilezik, ziynetler, 18 ayar ve 14 ayar
ürünlerin alış ve satış fiyatları ve KDV miktarı düzenlenmiştir. Listenin altına el
yazısı ile “Saat 12:30 Geçerli” notu düşülmüştür.

17. 6 adet tarihsiz örnek işçilik listelerinin üst kısımlarında sırasıyla, B.
Sarrafiye, U., A. S., R., H. ve Ö. ibarelerine yer verilmiştir. Söz konusu
listelerde bilezikler, takımlar ve bileklikler, yüzük ve küpeler, alyanslar, zincirler
ve 14 A bölüm başlıkları altında toplanan ürünlerin gram veya adet bazında
işçilik fiyatlarına yer verilmiştir. Listenin alt kısmındaki not bölümünde listedeki
fiyatların alt sınırı belirttiği, hurda altın satımının ve alışverişlerde promosyon
verilmesinin yasak olduğu belirtilmiş ve markalı mallar olarak Atasay, Asgold,
Arpaş, Atanaz, Diva, Favori, Altınbaş sayılmıştır Not kısmının hemen altında
“listeyi onaylıyorum” ve “değişiklik yapılmasını istiyorum” şeklinde iki ifadeye
yer verilmiş olup seçeneklerden biri ilgili kişi tarafından imzalanmıştır. Uğur
isimli kişi tarafından imzalanan listeye bu kişi tarafından el yazısı ile düşülen
notta Altınbaş markalı ürünlerin işçiliklerinin diğer markalı ürünlere oranla çok
düşük olduğu bu sebeple markalı mallardan çıkarılması gerektiği
söylenmektedir. A. S.’nin imzası bulunan listede ise bu kişinin el yazısı ile
yazdığı not şu şekildedir: “3. maddeyi hiç kimse neden uygulamıyor.
Promosyon veriliyor.” (Bahsedilen 3. madde listenin alt kımında yer alan ve
alışverişlerde promosyon verilmesinin yasak olduğunu söyleyen maddedir.).

18. Tarihsiz bir yönetim kurulu duyurusunda, yönetim kurulunun küsuratlı
çıkan hesaplar üzerinde çalıştığı belirtilmiş ve 50 milyonluk dilimler halinde
artan hesap miktarları için aşağıya çekilecek tutarlara yer verilmiştir. 5 adet
örneğe yer verilen duyuruda bir ürünün liste fiyatı, limit fiyatı ve olabilecek
fiyatı bulunmaktadır.

19. “Küsurat Tamamlama Oranları” başlıklı tarihsiz bir belgede, belirtilen
hesap aralıklarında ne kadar küsuratın atılabileceği düzenlenmiştir. Listenin
alt bölümünde bu oranların alışta tamamlama satışta küsurat atma oranları
olduğu ifade edilmiştir. Aynı başlığı taşıyan bir başka belgede ise yine
belirlenen hesap miktarlarına denk düşen atılabilecek küsurat miktarı yer
almaktadır.

20. 11.12.2006 tarihinde eski Dernek Başkanı H. T. ile yapılan görüşmede,
kuyumcularda bulunan fiyat listesinin nasıl oluştuğu sorulmuş ve İKO
bülteninde yer alan beyanların açıklanması istenmiştir.

Fiyat listelerine ilişkin açıklamada, özetle, altın borsasından alınan fiyatların
üyelere aktarıldığı, bunların meskuk (damgası vurulmuş, para haline
konulmuş) ziynete (çeyrek, yarım, Ata ve Cumhuriyet altını) ilişkin fiyatlar
olduğu, işçilikle ilgili herhangi bir unsur bulunmadığı ifade edilmiştir.

07-73/893-337
7
İKO Bülteni’nde yer alan beyana ilişkin açıklamada bültende birlik ve
beraberlikten kastedilenin, üyelerin Dernek’in sosyal faaliyetlerine katılımları
olduğu, üyeler arasında rekabeti sınırlama gibi bir amaç güdülmediği
belirtilmiştir.

Yeni Dernek Başkanı A. B., Raportörlerce kendisi ile yapılan görüşmede,
Dernek’in Forex’ten öğrendiği fiyatları liste şeklinde üyelerine elden dağıttığını,
bunun kuyumculara fikir verdiğini, ellerindeki likidite durumuna göre fiyatı
düşürüp artırabildiklerini, liste fiyatlarının uygulanması konusunda Dernek’in
herhangi bir zorlaması bulunmadığını beyan etmiştir. Ayrıca Dernek olarak
İKO ile bazı iletişimler kurulduğunu, toplantılara gidildiğini ancak bu
toplantılarda fiyata ilişkin konuşmaların varlığı hakkında bilgi sahibi olmadığını
ifade etmiştir. A. B.’den 3.3.2007 tarihini ve “İAB’NİN FİYAT BİLGİSİDİR”
başlığını taşıyan bir belge alınmıştır. Bu belge çeşitli altın türlerini, bunların
alış satış fiyatlarını ve KDV tutarlarını göstermektedir.

21. 6.3.2007 tarihinde Afyonkarahisar’da bazı kuyumcularla görüşülmüş, alış
ve satış fiyatlarının nasıl belirlendiği sorulmuş ve Dernek’in fiyatlara
müdahalesi söz konusu ise bunun etkilerinin belirtilmesi istenmiştir.

Üye M. C. D. beyanında, Dernek’in kendilerine bir liste gönderdiğini, fiyatlarını
bu listeye göre belirlediklerini, esnafın genel olarak listeye uyduğunu ve
Dernek’in gönderdiği işçilik fiyat listelerine de uyulduğunu ifade etmiştir.
Mustafa D. müşteri güveni açısından liste fiyatı belirlenmesinin iyi olduğunu
ancak listelerin sürekli müşterilere indirim yapılmasını ise engellediğini beyan
etmiştir.

Ü. D. beyanında, dernek görevlisinin kendilerine bir liste getirdiğini, televizyon
verilerinin güncel olmayabildiğini, bu listeye göre hareket ettiklerini, Dernek
işçilik listesinin amacının aşırı karı önleyip, fiyatların birbirine yakın olmasını
sağlamak olduğunu, Dernek’in fiyatlara doğrudan müdahale etmediğini, fakat
müşterinin menfaati için kendilerinin yayımlanan listeye ellerinden geldiğince
uyduklarını ve fiyatlardaki aşırı dengesizliğin aleyhlerine olacağını ifade
etmiştir.

H. Ç. beyanında, Dernek’in esnafın zarar etmemesi için fiyat tavsiye ettiğini,
fiyatların dalgalandığı dönemlerde maliyetine satış yapılmaması ve esnafın
zarar etmemesi için cüzi bir kar payını sabitleme kararı alındığını, küçük
esnafı korumak için belli bir fiyatın altından satış yapılmamasını tavsiye ettiğini
ve yaklaşık 5-6 yıldır buna uyulmaya çalışıldığını dile getirmiştir. Dernek’in
esnaflar arası alım gücünden kaynaklanan dengesizliği giderebilmek için
işçilik listesi hazırladığını ve esnafın faydası için bunu tavsiye ettiğini ayrıca
küsurat tamamlama oranlarının çok farklı fiyat çıkmaması için tavsiye amaçlı
olduğunu fakat Dernek’in fiyatlara herhangi bir müdahalesi olmadığını da ifade
etmiştir.

H. H. beyanında, fiyatları borsa ve internet kanalıyla izlediğini, Dernek’in
gönderdiği bir liste bulunduğunu, işçilik fiyatlarını bayisi oldukları firmayla
belirlediklerini, Dernek’in fiyatlara müdahalesinin mümkün olmadığını, listenin
yeni dükkan açan ve bilgisayarı olmayan esnafa fayda sağlayacağını, listeye
07-73/893-337
8
uyulmamasının yaptırımı olmadığını, müşterilerin ikna olması ve inandırıcılık
açısından ise listelerin faydalı olduğunu ifade etmiştir.

N. G. beyanında, aynen uygulamamakla birlikte İstanbul Altın Borsası’nın has
altın fiyatı ile ilgili gelen liste fiyatlarını izlediğini, beş sene öncesinde liste
fiyatlarına uymayanlara Dernek tarafından müdahale edildiğini, fiyat birliği
olmasının istendiğini, fiyat birlğinin müşteriye rahatlık sağladığını ve listeye
uyulmaması durumunda herhangi bir ceza uygulanmadığını ifade etmiştir.

R. Ö. beyanında, Dernek’in borsadan aldığı fiyatları liste halinde dağıttığını,
bunlara uymanın zorunlu olmadığını, 1998-2000 yılları arasında Dernek liste
fiyatlarına uyma konusunda müdahale olduğunu, 2000 yılından sonra
fiyatların serbest bırakıldığını, iki hafta önceki genel kurul toplantısında
herkesin fiyatlar konusunda serbest olmasına yönelik bir karar alındığını ifade
etmiştir.

C. K. İKO bülteninde yer alan beyanlarının yanlış kaleme alındığını, kendisinin
fiyatın listeyle belirlendiğini kastetmediğini, sadece günde iki kez liste
dağıtıldığını anlatmak istediğini, bu yanlış aktarım hususunun tekzip edildiğini
ifade etmiştir.

Görüşülen kuyumcuların bazıları beyanlarında, fiyatları televizyon ve
internetten izlediklerini, Dernek’in dağıttığı fiyatların borsa fiyatları olduğunu,
liste fiyattan satış yapılması konusunda bir baskı bulunmadığını ve listenin
piyasanın takip edilemediği dönemlerde faydalı olduğunu belirtmişlerdir.

Görüşülen diğer kuyumcular ise Dernek’in fiyatlara bir müdahalesi
bulunmadığını, sadece günde iki kere borsa fiyatlarının yer aldığı listeleri
dağıttığını, Dernek’in bildirdiği has altın fiyatı üzerinden hesap yaptıklarını,
Dernek’in gönderdiği fiyatların aynen uygulanmadığını, müşteri ile olan ilişkiye
göre fiyatların farklılaştığını, listelerin bilgilendirme amaçlı olduğunu, işçilik
listesinin artık gönderilmediğini ifade etmişlerdir. Ayrıca A. U. B.’den alt
bölümünde “26.02.2007 saat 14:00” ibaresi olan ve 24 ayar, euro, dolar, ons
fiyatlarına yer verilen bir liste alınmıştır.

I.4. Savunmalar ve Değerlendirilmesi

Tarafın ilk inceleme ve soruşturmada yer alan altın alış ve satış fiyatının
belirlenmesine ilişkin tüm savunmaları incelenerek aşağıda değerlendirilmiştir.
Savunmada;

- Dernek’in amacının, üyeler arasında yardımlaşma ve dayanışmayı
sağlamak olduğu, Dernek üyeliğinin ihtiyari olması nedeniyle üye olmayan
kişilerin de Afyon’da kuyumculuk faaliyetinde bulunduğu,

- İKO Bülteninde yer alan beyanların gerçekleri yansıtmadığı, Dernek’in
kurulduğu günden bu yana 22 yıldır fiyat birliği sağladığı ifadesinin fiziken
ve hukuken mümkün olmadığı, aynı biçimde 3 yıldır Dernek Başkanlığı
yapan H. T.’nin “10 yıldır liste birliğini sürdürüyorum” ifadesinin de
olanaksız olduğu,
07-73/893-337
9

- İKO Bülteninde bahsedilen birlik ve beraberlikten kastın mesleki
dayanışma, eğitim ve sosyal etkinliklerden ibaret olduğu,
- İKO Bülteninde adı geçen listenin ise, Borsa fiyatları ve Darphane
tarafından üretilen malların fiyatlarını içerdiği, üyeleri bilgilendirme amacı
taşıdığı, listenin bağlayıcı olmadığı,

- 2001-2003 yıllarında imalatçı ve toptancıların pazarladıkları ürünlerde
yüksek ve farklı fiyatlar uygulamaları nedeniyle üyelerle uygulanmasını
istedikleri fiyatlar konusunda anketler düzenlendiği, araştırmalar sonucunda
firmaların uyguladıkları en düşük işçilik fiyatlarının üyelere bildirildiği, bunun
sonucunda hazırlanan Dernek işçilik listesinin üyeleri bilgilendirmeyi
amaçladığı, işçilik fiyat listesindeki “fiyatlar alt sınırı belirtir” ibaresinin
piyasada karşılaşılan en düşük işçilik fiyatlarını temsil ettiği,

- Son yıllarda firmaların satış politikalarını değiştirmeleri sonucu ihtilaflar
doğmadığı için işçilik listelerine ihtiyaç duyulmadığı,

- İşçilik listesindeki “hurda altın satışı yasaktır” ibaresinin, bazı üyelerin
müşterilere ikinci el mamulleri yeniymiş gibi satmaları ya da kullanılmış
malları kontrol etmeden tekrar satmaları sonucunda tüketicilerin mağdur
olmasından kaynaklandığı, tüketicileri korumak adına üyelere hurda altın
satmamalarının tavsiye edildiği, bunun herhangi bir zorlayıcı yaptırım
taşımadığı,

- İşçilik listesinde promosyonların yasaklanmasının amacının bazı üyelerin
unvanlarını taşıyan reklam amaçlı çantalar dağıtması sonucunda
müşterilerin kapkaç olaylarına maruz kalmaları nedeniyle güvenliği
sağlamak olduğu, üyelerin de aynı görüşü paylaşması neticesinde Dernek
yönetimince tavsiye kararı alındığı,

- Tamir fiyat listesinin, tamirci esnafın üyelere farklı fiyatlar uygulamasından
rahatsızlık duyulması sonucunda üyelerin talebi üzerine hazırlandığı,
tamircilerden fiyatları istenerek Dernek tarafından liste hazırlandığı ve
üyelere duyurulduğu, en son 2003 yılında hazırlanan tamir fiyat listesinin
bilgilendirmeyi amaçladığı, 2001 yılındaki toplantı gündeminde yer alan
fiyat listesinin görüşülmesinin ise tamir fiyat listesiyle ilgili olduğu,

- Küsurat oranlarını içeren tablonun, esnafın mali belge düzenlemesinde
yardımcı olması amacıyla düzenlenen bir eğitim semineri için hazırlandığı,

- Soruşturma döneminde görüşülen üyelerin tamamının Dernek tarafından
gönderilen listelerin bilgilendirme amaçlı olduğunu, fiyatlara bir müdahale
yapılmadığını, liste fiyatlarına uyulmaması durumunda herhangi bir zorlama
ya da yaptırım uygulanmadığını beyan ettikleri, nitekim Dernek Tüzüğü’nde
de mevzuata uygun olarak piyasa hareketlerini takip edip üyelere duyurmak
amacına yer verildiği,

07-73/893-337
10
- Küsurat tamamlama oranlarının tartışmaya değmeyecek kadar düşük
rakamlar olduğu, bu listelerin mesleğe yeni başlayan üyelere yön
göstermek amacıyla hazırlandığı ve zorlayıcı olmadığı,

- Dernek’in eylemlerinin 4054 sayılı Kanun’a aykırı olabileceği görüşleri
üzerine Dernek tarafından tamamlama oranlarının üyelere dağıtılması
uygulamasına ve işçilik fiyat listelerinin dağıtılmasına son verilerek, altın
fiyat listelerine bilgi amaçlı olduğu ve uyulmasının zorunlu olmadığı
ibarelerinin eklendiği,

- Türkiye’de faaliyet gösteren birçok meslek kuruluşu ve odalarının kendi
üyeleri için asgari ücret ve fiyat listeleri yayımladıkları, bu nedenle teamül
haline geldiği

iddia edilmiştir.

Dernek savunmasında, üyelere bildirilen fiyatların bilgilendirme amacı
taşıdığını ve bağlayıcı olmadığını iddia etmektedir. Ancak, yukarıda yer verilen
belgeler bir bütün olarak ele alındığında durumun böyle olmadığı
görülmektedir. Dernek, üyelerin uygulayacağı işçilik fiyatlarının alt limitini
belirlemektedir. Savunmada, işçilik fiyat listesindeki “fiyatlar alt sınırı belirtir”
ibaresinin piyasada karşılaşılan en düşük işçilik fiyatlarını temsil ettiği iddia
edilmektedir. Ancak bu iddia gerçekleri yansıtmamaktadır. Zira, fiyat
listelerindeki ibare aynen “Yukarıdaki fiyatlar alt sınırı belirtir. Bu fiyatın altında
yapılan satışlar ceza gerektirir” şeklindedir. Yapılan incelemelerde Dernek’in
üyelerinin altın alış/satış fiyatlarını sistematik bir şekilde belirleme çabası
içerisinde olduğu tespit edilmiştir. Şöyle ki Dernek, üyelerinin altın satışlarında
ne kadar küsuratın atılacağını, alışlarında ise ne kadar küsuratın
tamamlanacağını ayrıntılı olarak belirlemiştir. Küsurat oranlarını içeren
tablonun, esnafın mali belge düzenlemesinde yardımcı olması amacıyla
düzenlenen bir eğitim semineri için hazırlandığı şeklindeki savunma gerçekçi
ve inandırıcı bulunmamıştır. Kaldı ki, amacı ne olursa olsun bu uygulamanın
altın satışlarında asgari düzeyi, altın alışlarında ise azami düzeyi belirlediği
açıktır. Bu çerçevede, Dernek’in altın alış ve satış fiyatını pazar dışında
belirlediği ve dolayısıyla bu eylemlerin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin
“Mal veya hizmetlerin alım ya da satım fiyatının, fiyatı oluşturan maliyet, kar
gibi her türlü alım yahut satım şartlarının tespit edilmesi” şeklindeki (a) bendi
kapsamına girdiği tespit edilmiştir.

Soruşturma döneminde Raportörlerce görüşülen kuyumcuların beyanlarında
soruşturma öncesi duruma ilişkin değerlendirmelerde bulundukları açık
değildir. Soruşturma döneminde elde edilen belgeler bir bütün olarak ele
alındığında durumun görüşülen kuyumcuların beyanlarına ilişkin getirilen
savunmada belirtildiği gibi olmadığı görülmektedir. Öncelikle, Dernek, üyelerin
uygulayacağı işçilik fiyatlarının alt limitini belirlemektedir. Fiyat listelerinde
“Yukarıdaki fiyatlar alt sınırı belirtir. Bu fiyatın altında yapılan satışlar ceza
gerektirir” ibaresi bulunmaktadır. Yapılan incelemelerde Dernek’in üyelerinin
altın alış/satış fiyatlarını sistematik bir şekilde belirleme çabası içerisinde
olduğu tespit edilmiştir. Öyle ki Dernek, üyelerinin altın satışlarında ne kadar
07-73/893-337
11
küsuratın atılacağını, alışlarında ise ne kadar küsuratın tamamlanacağını
ayrıntılı olarak belirlemiştir.

Küsurat tamamlama oranlarının ihmal edilebilir miktarda olduğu savunması
kabul edilemez. Ayrıca, amacı ne olursa olsun bu uygulamanın altın
satışlarında asgari düzeyi, altın alışlarında ise azami düzeyi belirlediği açıktır.
Soruşturma döneminde ihlallere son verilmiş olması hafifletici unsur olarak
cezanın takdirinde göz önünde bulundurulmuştur.

Türkiye’de faaliyet gösteren birçok meslek kuruluşu ve odalarının asgari ücret
ve fiyat listesi yayımladığı iddiası gerçeği yansıtsa bile, uygulamanın teamüle
dönüşmüş olması rekabet ihlalinin varlığını ortadan kaldırmamaktadır.

J. GEREKÇE VE HUKUKİ DAYANAK

J.1. Altın Alış ve Satış Fiyatının Belirlenmesi

4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi uyarınca, “belirli bir mal veya hizmet
piyasasında doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da
kısıtlama amacını taşıyan veya bu etkiyi doğuran veya doğurabilecek nitelikte
olan anlaşma, uyumlu eylem ve teşebbüs birliği kararları” hukuka aykırıdır.
Dosya mevcudu bilgi ve belgelerden, Dernek’in üyelerinin altın alış/satış
fiyatlarını sistematik bir şekilde belirleme çabası içerisinde olduğu tespit
edilmiştir.

Bu noktada, teşebbüs birliği tarafından fiyat belirlenmesinin en ağır rekabet
ihlallerinden biri olduğu belirtilmelidir.

Yukarıda yer verilen değerlendirmeler ışığında, Dernek’in altın alış ve satış
fiyatını pazar dışında belirlediği ve dolayısıyla bu eylemlerin 4054 sayılı
Kanun’un 4. maddesinin (a) bendi kapsamına girdiği tespit edilmiştir.

4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamına giren anlaşma, uyumlu eylem ve
teşebbüs birliği kararlarının muafiyet için Kurul’a bildirilme yükümlülüğü 5388
sayılı Kanun ile ortadan kaldırılmıştır. Dolayısıyla, Kanun’un 4. maddesi
kapsamında ihlal içeren anlaşma, uyumlu eylem ve kararlara Kurul’un re’sen
muafiyet değerlendirmesi yapabilmesi mümkün olmuştur. Bu çerçevede,
Dernek’in altın alış ve satış fiyatını belirlemesinin muafiyet alıp alamayacağı
değerlendirilmiştir.

J.2. Muafiyet Değerlendirmesi

4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamındaki anlaşma, uyumlu eylem ve
kararlar, Kanun’un 5. maddesindeki koşulların varlığı halinde yasaklayıcı 4.
maddenin uygulanmasından muaf tutulabilmektedir. Bu noktada vurgulanması
gereken, muafiyet verilebilmesi için 5. maddedeki dört koşulun tamamının
sağlanması gerektiğidir. Bu koşullardan herhangi birinin sağlanmaması
durumunda, diğer koşullar sağlansa dahi muafiyet verilemez. Kanun’un 5.
maddesinde muafiyet koşulları şu şekilde sayılmıştır:

07-73/893-337
12
“ (a) Malların üretim veya dağıtımı ile hizmetlerin sunulmasında yeni
gelişme ve iyileşmelerin ya da ekonomik veya teknik gelişmenin
sağlanması,
(b) Tüketicinin bundan yarar sağlaması,
(c) İlgili piyasanın önemli bir bölümünde rekabetin ortadan kalkmaması,
(d) Rekabetin (a) ve (b) bentlerindeki amaçların elde edilmesi için
zorunlu olandan daha fazla sınırlanmaması.”

Dernek’in altın alış ve satış fiyatını belirlemesinin, muafiyet için aranan
koşullardan olumlu koşul olarak adlandırılan ilk iki koşulu sağlamadığı çok
açıktır. Dernek tarafından belirlenen altın alış ve satış fiyatlarının uygulanması
zorunlu fiyatlar olması nedeniyle, bu uygulamanın getireceği ekonomik
gelişme veya iyileşmeden bahsetmek mümkün değildir. Altın alış ve satış
fiyatlarının sabit fiyat olarak belirlenmesi sadece Dernek üyelerine fayda
getirmektedir. Bu uygulama neticesinde, düşük fiyatla altın alma veya yüksek
fiyatla altın satma imkanları sınırlanan tüketiciler doğrudan zarar
görmektedirler. Altın alış ve satış fiyatının belirlenmesi ve tüm kuyumcuların
belirlenen fiyatları uygulaması, hatta alınan kararlara uyulmasını sağlamak
için çeşitli yaptırımların uygulanması sonucunda, ilgili pazarda rekabet
tamamen ortadan kalkmakta ve bu rekabet ihlali zorunlu olandan fazla bir
kısıtlama getirmektedir. Dolayısıyla, iki olumsuz koşul açısından da muafiyet
verilmesi mümkün değildir.

Dernek’in altın alış ve satış fiyatını pazar dışında belirlediği ve dolayısıyla bu
eylemin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin (a) bendi kapsamına girdiği,
ayrıca Kanun’un 5. maddesindeki koşulların sağlanamaması nedeniyle bu
ihlal bakımından muafiyetin söz konusu olmasının mümkün olmadığı
sonucuna varılmıştır.

Dernek tarafından belirlenen fiyatlar tüm üyelerin uyması zorunlu olan sabit
fiyatlardır. Mevcut durum bu olmasına rağmen, tavsiye veya maksimum
niteliğinde fiyat açıklamanın mevcut dosya bakımından muafiyet alıp
alamayacağı da değerlendirilmiştir: Dernek tarafından açıklanan fiyatlar
tavsiye veya maksimum niteliğinde olsa idi bu uygulama 4054 sayılı Kanun’un
5. maddesindeki muafiyetin koşullarını sağlayabilecekti. Zira, Dernek
tarafından açıklanan tavsiye veya maksimum niteliğindeki fiyatlar üyelerin altın
fiyatlarındaki dalgalanmaları takip etmelerini kolaylaştırırken, tüketicilerin de
altın fiyatları konusunda bilinçlenmelerini sağlayacaktı. Tavsiye veya
maksimum niteliğinde olmasından dolayı açıklanan fiyatlardan düşük fiyatlarla
satış yapmalarının önünde bir engel bulunmayan kuyumcular arasında
rekabet devam edebilecekti. Ancak, yukarıda da ifade edildiği üzere,
Dernek’in yıllardır belirlediği fiyatlar tavsiye veya maksimum niteliğinde
değildir ve mevcut haliyle bu uygulamanın 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesi
uyarınca muafiyet alması mümkün değildir.

K. SONUÇ

30.11.2006 tarih ve 06-86/1115-M sayılı Kurul kararı uyarınca Afyonkarahisar
Sarraflar ve Kuyumcular Yardımlaşma Derneği hakkında yürütülen
07-73/893-337
13
soruşturma ile ilgili olarak düzenlenen rapora, toplanan delillere ve incelenen
dosya kapsamına göre,

1- Afyonkarahisar Sarraflar ve Kuyumcular Yardımlaşma Derneği’nin altın alış
ve satış fiyatlarını pazar dışında belirlemek suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4.
maddesini ihlal ettiğine,

2- 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesindeki koşullar sağlanamadığından, bu ihlal
bakımından mevcut haliyle muafiyet verilemeyeceğine, ancak Afyonkarahisar
Sarraflar ve Kuyumcular Yardımlaşma Derneği tarafından belirlenen fiyatların
tavsiye veya maksimum niteliğinde olması halinde, 4054 sayıl Kanun’un 5.
maddesindeki koşulları sağlayabileceğinden muafiyetten yararlanabileceğine,

3- Bu çerçevede, Afyonkarahisar Sarraflar ve Kuyumcular Yardımlaşma
Derneği’ne 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca 2005
yılı 29.101,00 YTL tutarındaki gayrisafi gelirinin takdiren %1’i oranında olmak
üzere 291,01 YTL idari para cezası verilmesine, ancak verilecek para cezası
asgari hadden aşağı olamayacağından, 2007/1 sayılı Tebliğ uyarınca, asgari
ceza tutarı olan 6.864 YTL idari para cezası verilmesine OYÇOKLUĞU ile


karar verilmiştir.




























07-73/893-337
14




19.9.2007 Tarih ve 07-73/893-337 Sayılı Kurul Kararı’na

KARŞI OY GEREKÇESİ


1) İlgili Kurul Kararı ile, Afyonkarahisar Sarraflar ve Kuyumcular Yardımlaşma
Derneği’nin, aslında, belli bir meslek grubunun dernek faaliyetleri
kapsamındaki ortak karar ve eylemleri olarak nitelendirilebilecek bazı
davranışları, ihlal gerekçesi olarak görülmüş ve Derneğe idari para cezası
verilmiştir. Halbuki, altın alım ve satım fiyatının belirlenmesi, rakiplerin
faaliyetlerinin zorlaştırılması ve mal arzının kontrol edilmesi gibi telâkki edilen
ve rekabete aykırı olarak nitelenen söz konusu davranışlar, ilgili piyasanın,
ilgili mesleğin ve ilgili meslek mensuplarının özellikleri göz önüne alındığında,
böyle bir tanımlamadan ve ilgili piyasada rekabeti olumsuz yönde ve önemli
ölçüde etkilemekten uzaktır.

2) Gerek Soruşturma açılması kararından önce, gerekse Soruşturma
döneminde ilgili pazar gibi, geleneksel olarak varlığı ve farklı uygulamaları
bilinen bir alanda, daha geniş çaplı ön inceleme veya araştırmalar
yapılabilseydi, olan bitenler, rekabeti önemli ölçüde etkileyen karar veya
eylemler şeklinde nitelendirilmeyebilecekti. Başlangıçta, öncelikle, var ise,
rekabete aykırı uygulamalar tespit edilip, ilgili dernek yönetiminin ve esnaf
kesiminin, nasıl davranacakları belirlenebilir, sonra da 4054 Sayılı Kanun’un
9.3. maddesine göre müeyyide destekli bir tebligat yapılabilirdi.

3) Söz konusu Dernek veya Oda yönetimlerinin, işçilik ücretleri, ata lira,
çeyrek gibi altınlara ait günlük azami satış fiyatlarını belirlemek, yaz nöbeti
tutmak ve esnafın alınan ortak kararlara uygun hareket etmelerini temin gibi
mevcut uygulamalarının, genel olarak ve özellikle de sektöre özgü sebeplerle,
hem meslek mensubu esnaflar, hem tüketiciler hem de mesleki oda veya
dernek teşkilini zorunlu kılan ”kamu iradesi“ tarafından kamu yararı
gerekçesiyle, öteden beri, alenen ve zımnen meşru görülmesi bilinen bir
husustur. Bu sebeple, Kamu Kurumu Niteliğindeki Meslek Teşekkülü olarak
kabul edilen Esnaf ve Sanatkârlar Odalarına benzer fonksiyonları olan
Kuyumcu ve Sarraflar Derneklerinin (ki, Oda kurmak için yeterli sayıda esnafın
bulunmadığı hallerde tercih edilen organizasyon modeli olmaktadır)
bulunduğu ilgili pazarlardaki benzer uygulamaların eskiden beri var olması ve
ülkenin hemen her tarafında halen devam ediyor olması, bir bakıma bir
karînedir ve bu tür uygulamalara muafiyet tanımak için yeterli bir gerekçedir.

4) Rekabet politikası önemlidir. Kurul, 4054 Sayılı Kanun çerçevesinde takdir
hakkını kullanır ve karar verirken, ilgili pazar ve meslek mensupları gibi,
geleneksel, kültürel ve sosyo-ekonomik özelliklere sahip alanlarda, muafiyetin
anlamı ve sınırları üzerinde dikkatle durmalıdır. Gerekirse, bu tür pazarlarda,
şikayet veya “olay”ları grup veya bireysel muafiyet statüsünde ele alma
yaklaşımını benimsemelidir.
07-73/893-337
15

5)Rekabet savunuculuğu görevinin gerekleri ve kaynak kullanımının etkinliği
açısından bakıldığında, rekabete aykırı düşen yapı, işleyiş ve davranışları
önlemenin soruşturma dışı çeşitli yöntemlerinin bulunduğu bilinmektedir.
Dolayısıyla, ilgili sektördeki ve ilgili coğrafi pazarlardaki olumsuz etkileri ihmal
edilebilir nitelikteki birtakım sınırlı, bireysel veya istisnai uygulamaları
soruşturma açmadan çözmek mümkün iken, bu yola gitmeyip soruşturma
açarak ve ihlalin varlığı şeklinde kararlar vererek çözmeye çalışmak, Rekabet
Kurulu’nun etkinliği açısından bir gösterge olmayacak, bilakis, öncelik
sıralamasına ve usûl ekonomisine aykırı düşecektir.

Afyonkarahisar Sarraflar ve Kuyumcular Yardımlaşma Derneği hakkında
verilen Kurul Kararı’na, yukarıda sözü edilen gerekçeler ile katılma imkanı
bulamadım.





Prof.Dr.Nurettin KALDIRIMCI
Kurul Üyesi



Full & Egal Universal Law Academy