AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KABUL EDİLEBİLİRLİK HAKKINDA KARAR
Başvuru No. 14979/20
Ahmet AKBABA /Türkiye
Başkan
Branko Lubarda
Hâkimler
Jovan Ilievski,
Diana Sârcu
ve Bölüm Yazı İşleri Müdür Yardımcısı Dorothee von Arnim’in katılımıyla 18 Ekim 2022 tarihinde Komite halinde toplanan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (İkinci Bölüm),
Türkiye Cumhuriyeti aleyhine açılan davanın temelinde bulunan, 1979 doğumlu bir Türk vatandaşı olan ve İzmir’de ikâmet eden Ahmet Akbaba’nın (“başvuran”) 13 Şubat 2020 tarihinde, İnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunmasına İlişkin Sözleşme’nin (“Sözleşme”) 34. maddesi uyarınca Mahkemeye yapmış olduğu 14979/20 no.lu başvuruyu dikkate alarak,
Gerçekleştirilen müzakerelerin ardından aşağıdaki kararı vermiştir:
DAVANIN KONUSU
Başvuru, başvuranın 16 Mart 2018 tarihinde, Trabzon’da bulunan Ortahisar Ceza İnfaz Kurumunda tutuklu bulunduğu sırada, yetkili makamlar tarafından 15 Temmuz 2016 tarihli darbe girişiminin nedeni olarak değerlendirilen FETÖ/PDY (Türk makamları tarafından “Fetullahçı Terör Örgütü/Paralel Devlet Yapılanması” adıyla belirtilen örgüt) isimli örgüte üye olduğu iddiası nedeniyle sorgulanmasına ilişkindir. Cumhuriyet savcısı, 3 Mayıs 2018 tarihli bir kararla kovuşturmaya yer olmadığına dair karar vermiştir. Cumhuriyet savcısı, başvuranın FETÖ/PDY isimli örgüte üye olduğu iddiası nedeniyle sorgulandığını kaydetmiştir. Sorgunun amacı, ilgilinin darbe girişimine katılım derecesini ve bu örgütle olan bağlantılarını belirlemekti. Savcı, başvuranın, kendisini sorgulayan iki gizli servis görevlisi tarafından saldırıya uğramadığını tespit etmiştir. Trabzon Asliye Ceza Mahkemesi, 28 Mayıs 2018 tarihinde, başvuran tarafından itiraz edilen kovuşturmaya yer olmadığına dair kararı onaylamıştır. Anayasa Mahkemesi, 31 Ocak 2020 tarihinde, başvuran tarafından yapılan bireysel başvuruyu, açıkça dayanaktan yoksun olduğu gerekçesiyle reddetmiştir. Başvuran, Ortahisar Ceza İnfaz Kurumunda tutulduğu sırada iki gizli servis görevlisi tarafından saldırı ve psikolojik baskı olmak üzere sorgulandığı koşulların, Sözleşme’nin 3 ve 13. maddelerinin ihlalini teşkil ettiğini iddia etmektedir.MAHKEMENİN DEĞERLENDİRMESİ
Mahkeme, başvuran tarafından sunulan şikâyetlerin sunulma şekli ve esasını dikkate alarak (Radomilja ve diğerleri/Hırvatistan [BD], no. 37685/10 ve 22768/12, § 126, 20 Mart 2018), bu şikâyetleri yalnızca Sözleşme’nin 3. maddesi açısından inceleyecektir. Bir kişinin özgürlüğünden yoksun bırakılması durumunda, güvenlik güçlerinin davranışlarının Sözleşme’nin 3. maddesiyle uyumluluğu ile ilgili genel ilkeler, Bouyid/Belçika ([BD], no. 23380/09, §§ 100 ve 101, AİHM 2015 ve bu kararda yer alan atıflar) kararında özetlenmiştir. Cumhuriyet savcısı ve Trabzon Asliye Ceza Mahkemesi tarafından verilen kararlarının gerekçelerinden, başvuranın FETÖ/PDY isimli örgüte üye olduğu iddiası nedeniyle sorgulandığı anlaşılmaktadır. Sorgunun amacı, ilgilinin darbe girişimine katılım derecesini ve bu örgütle olan bağlantılarını belirlemekti. Yetkili ulusal makamlar önünde sorgusu sırasında saldırı ve psikolojik baskı iddiaları hakkında suç duyurusunda bulunan başvuran, gerektiği takdirde, muayene edilmek için bir doktora görünmesinin engellendiğini ileri sürmemektedir. Başvuranın vücudunda herhangi bir darp-cebir izi bulunmamaktadır. Bu nedenle Mahkeme, başvuranın sorgusu sırasında, sorgusunu yapan kişiler tarafından açıkça kötü muamelelere maruz kalmadığını kaydetmektedir. Mahkeme, bu tespitleri dikkate alarak, başvuranın Sözleşme’nin 3. maddesi bağlamındaki iddialarını inceleyen yetkili ulusal mahkemelerin vardığı sonuçları bertaraf etmek için herhangi bir delil unsuru veya hukuki gerekçe bulunmadığı kanaatine varmaktadır. Dolayısıyla Mahkeme, başvuranın Sözleşme’nin 3. maddesi bağlamındaki şikâyetinin açıkça dayanaktan yoksun olduğu ve Sözleşme’nin 35. maddesinin 3. fıkrasının a) bendi ve 4. fıkrası uyarınca reddedilmesi gerektiği sonucuna varmaktadır.
Bu gerekçelerle, Mahkeme, oy birliğiyle,
Başvurunun kabul edilemez olduğuna
karar vermiştir.
İşbu karar, Fransızca dilinde tanzim edilmiş olup, 24 Kasım 2022 tarihinde yazılı olarak bildirilmiştir.
Dorothee von Arnim Branko Lubarda
Yazı İşleri Müdür Yardımcısı Başkan