Akdeniz Bölgesi hazır beton pazarında faaliyet gösteren teşebbüslerin 4054 sayılı Kanun'u ihlal edip etmediklerinin tespiti - Karar Sayı 06-69/931-268

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

Dosya Sayısı : 2005-1-18 (Soruşturma)
Karar Sayısı : 06-69/931-268
Karar Tarihi : 3.10.2006

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan : Mustafa PARLAK
Üyeler : Tuncay SONGÖR, Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ,
Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI,
M. Sıraç ASLAN, Mehmet Akif ERSİN

B. RAPORTÖRLER : Hasan Hüseyin ÜNLÜ, İsmail Yücel ARDIÇ
Cumhur Atalay HATİPOĞLU

C. ŞİKAYET EDEN : - Antalya Ticaret ve Sanayi Odası
Kazım Özalp Cad. 2. Sok. No:4 Antalya

D. HAKKINDA SORUŞTURMA YAPILANLAR:

- Ado Hazır Beton Sanayi Nakliyat ve Tic. A.Ş.1
Altınova Sinan Mah. Hanımeli Sk. Koyunlar Mevkii
Kızıltoprak Antalya
Temsilcisi: Av. Abdullah ÖZEL, Av. Bedir KARACA
Adliye Karşısı Alp Pasajı Kat: 2 Bucak Burdur

- Çallıoğlu Beton Madencilik Akaryakıt Sanayi ve
Ticaret A.Ş.2
Vatan Bulvarı Binası Pk 25 07040 Antalya

- Çimsa Çimento Sanayi ve Ticaret A.Ş.3
Toroslar Mah. Tekke Cad. Yenitaşkent 33013
Mersin
Temsilcisi: Av. Nurkut İnan
Çobanyıldızı Sok. 8/12 Çankaya Ankara

- Divarcılar Hazır Beton İnş. Nak. Mad. San. Tic. Ltd.
Şti.4
Bahtılı Köyü Girişi 07190 Çakırlar Antalya

- Göltaş Hazır Beton ve Yapı Elemanları San. ve Tic.
A.Ş.5

1 Kararın bundan sonraki bölümlerinde “Ado Beton” olarak anılacaktır.
2 Kararın bundan sonraki bölümlerinde “Çallıoğlu” olarak anılacaktır.
3 Kararın bundan sonraki bölümlerinde “Çimsa” olarak anılacaktır.
4 Kararın bundan sonraki bölümlerinde “Divarcılar” olarak anılacaktır.
5 Kararın bundan sonraki bölümlerinde “Göltaş” olarak anılacaktır.
06-69/931-268
2
Isparta-Afyon Karayolu Üzeri 16. km. Isparta
Temsilcisi: Av. Dr. Cevdet YAVUZ
Büyükdere Cad. Kaynak Apt. No:157 Kat:3 Daire:11
34394 Zincirlikuyu İstanbul

- Kadıahmetoğulları Asfalt İnşaat Taahhüt San. ve
Tic. A.Ş.6
Ulus Mah. Orhan Veli Cd. No:44/3-4 PK 671 07003
Antalya

- Konya Çimento Sanayi A.Ş.7
Ankara Yolu Üzeri 8. Km No: 355 Konya
Temsilcisi: Av. Dr. Erden KUNTALP
Reşit Galip Cd. Hirfanlı Sk. 7/3-4 GOP Ankara

- Özgür Çimento ve Beton Endüstrisi A.Ş.8
Etibank Ferrokrom Tesisleri Yanı Cezaevi Yolu
Kepezaltı/Antalya

E. DOSYA KONUSU : Akdeniz Bölgesi hazır beton pazarında faaliyet
gösteren teşebbüslerin 4054 sayılı Kanun’u ihlal edip etmediklerinin tespiti.

F. İDDİALARIN ÖZETİ : Şikayet dilekçesinde özetle, Akdeniz Bölgesi hazır
beton pazarında faaliyet gösteren teşebbüslerin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini
teşebbüsler arası yapılan anlaşmalar yoluyla ihlal ettikleri iddiası yer almaktadır.

G. DOSYA EVRELERİ : Kurum kayıtlarına 22.10.2004 tarih ve 5891 sayı ile
giren Antalya Sanayi ve Ticaret Odası tarafından gönderilen şikayet dilekçesi
üzerine, Rekabet Kurulu’nun 23.12.2004 tarih, 04-81/1155-M sayılı kararı uyarınca;
Akdeniz bölgesi çimento ve hazır beton pazarlarında faaliyet gösteren teşebbüsler
hakkında önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir.

Önaraştırma sonunda hazırlanan 2.3.2005 tarih, 2005-1-18/ÖA-04-MÖP sayılı
Önaraştırma Raporu Rekabet Kurulu’nun 24.3.2005 tarihli toplantısında görüşülerek
yukarıda yer verilen teşebbüsler hakkında soruşturma açılmıştır.

Soruşturma kararı hakkında soruşturma açılan teşebbüslere tebliğ edilmiş ve bu
teşebbüslerden ilk yazılı savunmalarını göndermeleri talep edilmiştir.

Soruşturma Heyeti’nin talebi üzerine, Rekabet Kurulu’nun 15.9.2005 tarih ve 05-
58/852-M sayılı kararı ile soruşturma süresinin altı ay uzatılmasına karar verilmiştir.

Soruşturma kapsamındaki teşebbüslerin ilk yazılı savunmaları süresi içerisinde
Kurum kayıtlarına intikal etmiştir.


6 Kararın bundan sonraki bölümlerinde “Kadıahmetoğulları” olarak anılacaktır.
7 Kararın bundan sonraki bölümlerinde “Konya Çimento” olarak anılacaktır.
8 Kararın bundan sonraki bölümlerinde “Özgür Beton” olarak anılacaktır.
06-69/931-268
3
Soruşturma Heyetince tamamlanan 24.3.2006 tarih ve SR/06-7 sayılı Soruşturma
Raporu, Kanun'un 45/1. maddesi uyarınca tüm Kurul Üyeleri ile soruşturma
kapsamındaki teşebbüslere tebliğ edilmiş ve aynı maddenin ikinci fıkrası gereğince,
taraflardan 30 gün içinde yazılı savunmalarının gönderilmesi istenilmiştir. Tarafların
savunmaları, ek süreler de dikkate alındığında, yasal süresi içinde Kurum kayıtlarına
girmiştir.

Soruşturma Heyetinin hazırladığı Ek Yazılı Görüş, Kanun'un 45/2. maddesi uyarınca
tüm Kurul Üyelerine ve taraflara tebliğ edilmiştir. Tarafların savunmaları yasal süresi
içinde Kurum'a intikal etmesinin ardından, Kurul tarafından 26.9.2005 tarihinde sözlü
savunma toplantısının yapılmasına karar verilmiştir.

26.9.2006 tarihinde yapılan sözlü savunma toplantısının ardından Kurul, 3.10.2006
tarih ve 06-68/931-268 sayı ile nihai kararını vermiştir.

13.7.2005 tarih, 25874 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 5388 sayılı “Rekabetin
Korunması Hakkında Kanunun Bazı Maddelerinin Değiştirilmesine Dair Kanun”un 5.
maddesinde yer alan “…Soruşturma yapılmasına karar verildiği takdirde Kurul ilgili
daire başkanının gözetiminde soruşturmayı yürütecek raportör veya raportörleri
belirler.” hükmü uyarınca alınan 13.7.2005 tarih, 05-46/667 sayılı Kurul kararı
doğrultusunda, mevcut soruşturmanın Heyet Başkanlığını yürüten Kurul Üyesi
Süreyya ÇAKIN nihai karar toplantısına katılmamıştır.

H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Soruşturma Raporu’nda;

2000 yılından bugüne kadar sürekli ve düzenli olarak teşebbüsler arasında yapılan
toplantılar ve görüşmeler sonucunda, ilgili pazarın paylaşıldığı, söz konusu pazar
paylaşımı uygulamasının teşebbüsler arası bilgi değişimi yoluyla takip edilerek
sağlandığı, fiyat, vade gibi satış şartlarının tespit edildiği, bu şekilde 4054 sayılı Kanun’un
4. maddesinin teşebbüsler arasındaki yatay anlaşmalar yoluyla ihlal edildiği, bu nedenle
de söz konusu teşebbüslere aynı Kanun’un 16. maddesinin ikinci fıkrası uyarında para
cezası verilmesi gerektiği,

4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini yatay anlaşmalar yoluyla ihlal ettikleri tespit edilen
teşebbüslere aynı Kanun’un 16. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca verilecek para
cezasının takdirinde;
1. 2000 yılında başladığı ve aralıksız olarak halen devam ettiği tespit edilen ihlalin
süresinin ve ağırlığının ağırlaştırıcı unsur olarak,
2. Çimento ve hazır beton sektörleri hakkında daha önce 5 ayrı soruşturma
yapılmasının, soruşturma taraflarından olan Göltaş hakkında 2 defa, Çimsa,
Konya Çimento ve Ado Çimento hakkında 1 defa soruşturma yapılarak ihlal
tespit edilmiş olmasının Göltaş, Çimsa, Konya Çimento ve Ado Beton
bakımından ağırlaştırıcı unsur olarak,
3. Göltaş, Çimsa, Ado Çimento ve Konya Çimento’nun aynı zamanda birer entegre
çimento üretici olmalarının söz konusu teşebbüsler bakımından ağırlaştırıcı
unsur olarak,
4. Çallıoğlu, Divarcılar ve Kadıahmetoğulları’nın çimento üretim tesisleri olmayan
bağımsız birer hazır beton tesisi olmaları nedeniyle, çimento temini bakımından
06-69/931-268
4
soruşturma konusu çimento üreticilerine bağımlı olmalarının söz konusu
teşebbüsler bakımından hafifletici unsur olarak,
5. Özgür Beton’un entegre bir çimento fabrikası olmaması sadece çimento öğütme
tesisine sahip olması nedeniyle klinker temini bakımından soruşturma konusu
çimento üreticilerine bağımlı olmasının söz konusu teşebbüs bakımından
hafifletici unsur olarak,
6. Çimsa’nın 2003 yılının Ağustos ayından itibaren rekabet ihlallerinin
gerçekleştirildiği toplantı ve görüşmelere katılımının tespit edilmemesinin söz
konusu teşebbüs bakımından hafifletici unsur olarak,
7. Konya Çimento hakkında, 65 no’lu ve 6.8.2004 tarihli belge dışında rekabet
ihlali tespit edilememesinin söz konusu teşebbüs bakımından hafifletici unsur
olarak,
değerlendirilerek, ayrıca Rekabet Kurulu’nun daha önce çimento ve hazır beton
sektörüne yönelik çeşitli soruşturma nihai kararlarında, teşebbüslerin net
satışlarının %1’i ile %3’ü arasında değişen oranlarda ceza verdiği de dikkate
alınarak, Rekabet Kurulu'nun takdir hakkı saklı kalmak kaydıyla,

Yukarıda, 1’inci, 2’nci ve 3’ncü paragraflarda yer verilen ağırlaştırıcı
unsurlar da dikkate alınarak,
- Ado Hazır Beton Sanayi Nakliyat ve Tic. A.Ş.,
- Göltaş Hazır Beton ve Yapı Elemanları San. ve Tic. A.Ş.’ye
2004 yılı net satışlarının %8’inden aşağı olmamak üzere,

Yukarıda, 1’inci, 2’nci ve 3’ncü paragraflarda yer verilen ağırlaştırıcı
unsurlar ve 6’ncı paragraflarda yer verilen hafifletici unsur da dikkate alınarak,
- Çimsa Çimento Sanayi ve Ticaret A.Ş.’ye
2004 yılı net satışlarının %6’sından aşağı olmamak üzere,

Yukarıda, 1’inci paragraflarda yer verilen ağırlaştırıcı unsur ve 5’inci
paragraflarda yer verilen hafifletici unsur da dikkate alınarak,
- Özgür Çimento ve Beton Endüstrisi A.Ş.’ye
2004 yılı net satışlarının %5’inden aşağı olmamak üzere,

Yukarıda, 1’inci paragraflarda yer verilen ağırlaştırıcı unsur ve 4’üncü
paragraflarda yer verilen hafifletici unsur da dikkate alınarak,
- Çallıoğlu Beton Sanayi ve Ticaret A.Ş.,
- Divarcılar Hazır Beton İnş. Nak. Paz. San. Tic. Ltd. Şti.,
- Kadıahmetoğulları Asfalt İnşaat Taahhüt San. ve Tic. A.Ş.’ye
2004 yılı net satışlarının %4’ünden aşağı olmamak üzere,

Yukarıda, 7’nci paragraflarda yer verilen hafifletici unsur da dikkate
alınarak,
- Konya Çimento Sanayi A.Ş.’ye
2004 yılı net satışlarının %1’inden aşağı olmamak üzere,

4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca para cezası verilmesi
gerektiği ifade edilmektedir.

06-69/931-268
5
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

I.1. Taraflar

I.1.1. Ado Hazır Beton Sanayi Nak. Ve Tic. A.Ş.

Teşebbüsün ortaklık yapısı ve yönetim kurulu aşağıdaki gibidir:

Tablo-1 Ado Beton’un Ortaklık Yapısı
Hissedar Hisse Adedi
Adem Sak 3.261
Cem Sak 960
Ümit Sak 1
As Çimento San. Nak. Tic. A.Ş. 480
Çağlar Plastik San. ve Tic. A.Ş. 48
Bekir Güven Berk 50

Tablo-2 Ado Beton Yönetim Kurulu
Adem Sak Yönetim Kurulu Başkanı
Ümit Sak Yönetim Kurulu Başkan Yrd.
Bekir Güven Berk Yönetim Kurulu Üyesi

I.1.2. Çallıoğlu Beton Sanayi ve Ticaret A.Ş.

Teşebbüsün ortaklık yapısı ve yönetim kurulu aşağıdaki gibidir:

Tablo-3 Çallıoğlu’nun Ortaklık Yapısı
Hissedar Pay Miktarı (YTL)
Çallıoğlu İnşaat San. ve Tic. A.Ş. 1.837.500
Mehmet Şencan 3.209.500
Ziya Erbaş 1.519.005
Tahsin Aksoy 294.000
Zeki Akbaş 294.000
Erol Taşkoparan 73.500
Adnan Torgay 73.500
Osman Sapmaz 48.995

Tablo-4 Çallıoğlu’nun Yönetim Kurulu
Mehmet Şencan Başkan
Ziya Erbaş Başkan Yrd. ve Murahhas Aza
Tahsin Aksoy Üye

I.1.3. Çimsa Çimento Sanayii ve Ticaret A.Ş.

Teşebbüsün ortaklık yapısı ve yönetim kurulu aşağıdaki gibidir:

Tablo-5 Çimsa’nın Ortaklık Yapısı
Hissedar Ortaklık Oranı (%)
Hacı Ömer Sabancı Holding A.Ş. 44,54
Adana Çimento San. A.Ş. 15,72
Akçansa Çimento San. A.Ş. 10,00
Aksigorta A.Ş. 2,57
Diğerleri 27,17


06-69/931-268
6
Tablo-6 Çimsa’nın Yönetim Kurulu
Erhan Kamışlı Yönetim Kurulu Başkanı
Abdullah Uğur Karatop Yönetim Kurulu Üyesi
Mustafa Nedim Bozfakioğlu Yönetim Kurulu Üyesi
Tamer Güven Yönetim Kurulu Üyesi

I.1.4. Divarcılar Hazır Beton İnşaat Nakliye Pazarlama Sanayi ve Tic. Ltd Şti.

Teşebbüsün ortaklık yapısı aşağıdaki gibidir:

Tablo-7 Divarcılar’ın Ortaklık Yapısı
Hissedar Hisse Adedi
Mustafa Divarcı 4.000
Osman Divarcı 4.000
Saffet Divarcı 4.000

I.1.5. Göltaş Hazır Beton ve Yapı Elemanları San. ve Tic. A.Ş.

Teşebbüsün ortaklık yapısı ve yönetim kurulu aşağıdaki gibidir:

Tablo-8 Göltaş’ın Ortaklık Yapısı
Hissedar Ortaklık Oranı (%)
Göltaş 99,67
Şevket Demirel 0,13
Yılmaz Kasap 0,07
Nahit Kabakçı 0,13
Diğerleri 0,01

Tablo-9 Göltaş’ın Yönetim Kurulu
Şevket Demirel Yönetim Kurulu Başkanı
Ş. Nihan Atasagun Yönetim Kurulu Başkan Vekili
Yılmaz Kasap Yönetim Kurulu Üyesi
Sertaç Bora Özyurt Yönetim Kurulu Üyesi
Özcan Cengiz Yönetim Kurulu Üyesi
Ömer Yiğitbaş Yönetim Kurulu Üyesi

I.1.6. Kadıahmetoğulları Asfalt İnşaat Taah. San. ve Tic. A.Ş.

Teşebbüsün ortaklık yapısı ve yönetim kurulu aşağıdaki gibidir:

Tablo-10 Kadıahmetoğulları’nın Ortaklık Yapısı
Hissedar Hisse Adedi
Hilmi Ünal 1.450.000
Naim Ünal 1.450.000
Mustafa Ünal 900.000
Ahmet Ünal 500.000
Orhan Ünal 350.000
Sezai Ergun Ünal 350.000

Tablo-11 Kadıahmetoğulları’nın Yönetim Kurulu
Hilmi Ünal Yönetim Kurulu Başkanı
Naim Ünal Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı
Mustafa Ünal Yönetim Kurulu Üyesi
Orhan Ünal Yönetim Kurulu Üyesi
Ahmet Ünal Yönetim Kurulu Üyesi
Sezai Ergun Ünal Yönetim Kurulu Üyesi
06-69/931-268
7
I.1.7. Konya Çimento Sanayi A.Ş.

Teşebbüsün ortaklık yapısı ve yönetim kurulu aşağıdaki gibidir:

Tablo-12 Konya Çimento’nun Ortaklık Yapısı
Hissedar Ortaklık Oranı (%)
Vicat Grup Şirketleri 79,51
Konya Çimento Ticaret Ltd. Şti. 1,46
Diğer Hissedarlar 19,03

Tablo-13 Konya Çimento’nun Yönetim Kurulu
Bülent Akarcalı Yönetim Kurulu Başkanı
Louis Merceron-Vicat Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı ve
Murahhas Aza
Jacques Merceron-Vicat Yönetim Kurulu Üyesi
Gilbert Noel Claude Natta Yönetim Kurulu Üyesi
Jean Michel Allard Yönetim Kurulu Üyesi
Dominique François Renie Yönetim Kurulu Üyesi
M. Cemil Özgül Yönetim Kurulu Üyesi
M. Guy Sıdos Yönetim Kurulu Üyesi
Hüsnü Bozkurt Yönetim Kurulu Üyesi
Bestami İnan Yönetim Kurulu Üyesi

I.1.8. Özgür Çimento ve Beton Endüstrisi A.Ş.

Teşebbüsün ortaklık yapısı ve yönetim kurulu aşağıdaki gibidir:

Tablo-14 Özgür Beton’un Ortaklık Yapısı
Hissedar Ortaklık Oranı (%)
Cem Özgür 73,6
Özlem Özgür 8,79
Cemil Cenk Özgür 8,79
Begüm Cana Özgür 8,79
Diğer 0,03

Tablo-15 Özgür Beton’un Yönetim Kurulu
Cem Özgür Yönetim Kurulu Başkanı
Zeynep Gülnur Bekman Yönetim Kurulu Koordinatörü
Ümit Yaşar Odabaşoğlu Yönetim Kurulu Üyesi
Özkan Güven Yönetim Kurulu Üyesi
Muzaffer Karaca Yönetim Kurulu Üyesi
Semine Yılmaz Yönetim Kurulu Üyesi

I.2. İlgili Pazar

I.2.1. İlgili Ürün Pazarı

Soruşturma konusu olan eylemlerin gerçekleştirildiği sektör “hazır beton” sektörüdür.
Hazır beton basınca dayanım özelliğine göre sınıflara ayrılmıştır. Belli başlı beton
dayanım sınıfları C14, C16-18, C20, C25, C25+ olup arz ve talep ikameleri dikkate
alınarak ilgili ürün pazarı “hazır beton” pazarı olarak belirlenmiştir. Ancak yapılacak
fiyat analizlerinde, en çok kullanılan ürünler olan C20 ve C25 ürünleri üzerinde
yoğunlaşılmıştır.
06-69/931-268
8

I.2.2. İlgili Coğrafi Pazar

Soruşturma, Akdeniz Bölgesi hazır beton sektöründe faaliyet gösteren sekiz
teşebbüs hakkında açılmıştır. Hazır beton ürünün karakteristik özellikleri gereği hazır
beton tesislerinin çevrelerinde yerel alt pazarların oluştuğu görülmektedir.
Soruşturma konusu teşebbüslerin faaliyet alanı incelendiğinde tamamının faaliyetinin
Antalya ili merkezi ve çevresinde kesiştiği anlaşılmaktadır. Bu nedenle ilgili coğafi
pazar “Antalya ili merkezi ve çevresi” olarak belirlenmiştir.

I.3. Yapılan İncelemelerde Elde Edilen Bilgi, Belgeler ve Söz Konusu Bilgi,
Belgelerin Değerlendirilmesi

Teşebbüslerin çeşitli mahallerinde uzmanlarca yapılan yerinde incelemelerde elde
edilen ve 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin ihlal edildiğini gösteren belgelere
aşağıda tarih sırasına göre yer verilmiş ve gerektikçe her bir belgenin altında tespit
ve değerlendirme yapılmıştır.

1. Özgür Beton’da yapılan yerinde incelemeler sırasında elde edilen ve Ağustos-
Eylül 2000 döneminde yapıldığı anlaşılan “Protokol” başlıklı belgede, aynen
aşağıdaki ifadeler yer almaktadır.

“ PROTOKOL
İş bu protokol bir bölgede çalışan 6 firma arasında hazırlanmış olup
centilmenlik kuralları içerisinde haksız rekabeti önlemek ve piyasa istikrarını
sağlamak amacıyla firmaların iyi niyet kuralları çerçevesinde taahhüt ettikleri ve
uyacaklarına dair teminatta bulundukları toplam 9 maddeyi içermektedir.

1) Eskiden tespit edilen pazar payları bir kenara bırakılarak bu hakları
geçici olarak dondurulmuştur. Halen mevcut makine parkı dikkate alınarak her ekip
için geçerli olan satış kotaları çıkarılmıştır. Alfabetik sıralama esasına göre;

15 – 1. Ekip 13 % 12.6 (15.2)
11 – 2. Ekip 9 % 9.2 (11.1)
20 – 3. Ekip 15 % 16.8
13 – 4. Ekip 11 % 10.9 (13.1)
21 – 5. Ekip 19.5 % 17.6 (21.2)
24 – 6. Ekip 19.5 % 20.1 (24.2)
15 – 7. Ekip 13 %12.6 (15.2)
119 (100)

2) Ekiplerin günlük sevkiyatları bir sonraki günün sabahında düzenli olarak
………………. numaralı fax’a bildirilecektir.
3) İşletmeler bazında gerekli hallerde denetimler yapılacak bu denetimlerde
ilgili ekibin üst yöneticinin gözetim ve denetimi gerekmeksizin sistem incelemeye açık
olacaktır.
4) Günlük raporlardaki göstergeler dikkate alınarak çıkartılan aylık miktarlar,
takip eden ayın ilk gününde değerlendirilip tüm ekip yetkililerine açıklanacak bu
açıklamanın akabinde kotanın üzerinde olan ekipler, her birim başına 2.000.000
06-69/931-268
9
TL.'lık ödemeyi asgari üç gün içinde gerçekleştirecektir. Kotanın altında kalan ekip
ise alınan miktar kadar malzeme faturasını (KDV dahil) keserek ilgili ekibe verecektir.
5) Her bir ekip 10'ar milyarlık teminat çeklerini ekip şefine en geç 01.09.2000
tarihinde takdim edecektir.
6) Anlaşmalar aylık periyotlar halinde yapılacak olup bir sonraki ay için
isteyen ekip teminat çekini alarak ayrılabilecektir. Ayrılan ekipten sonra aylık
satışların dağılımı yine eskiden olduğu gibi sürdürülecektir.
7) Piyasa koşullarında tesbit edilen satış fiyatı sabit olup ekiplerin
hesaplarında bu rakam baz alınacaktır. İsteyen bu rakamın üstünde veya altında
satış serbestisine sahip olup esas olarak kota rakamlarına sadık kalacaktır.
8) Hiçbir bahane ve gerekçe ile bahse konu kotalar değiştirilemez veya
herhangi bir açıklama getirilerek bazı satışlar kota dışına çıkartılamaz.
9) Tüm ekipler yukarıda bahsedilen koşulları kayıtsız şartsız kabul ettiklerini
sözlü ve yazılı olarak beyan etmiş ve iş bu protokolü imzalamışlardır.”
 Belgede yer alan “Eskiden tespit edilen pazar payları...” ifadesinden,
daha önce de benzer anlaşmalar yapıldığı anlaşılmaktadır. Her teşebbüs
için “satış kotası” olarak adlandırılan gelecek dönemlere ilişkin satış
miktarları belirlenerek, söz konusu “satış kotasının” teşebbüsler tarafından
takip mekanizması kurulmuştur. Bu şekilde oluşturulan kartelin
devamlılığını sağlamak amacıyla kurulan kontrol mekanizmasının
denetiminin yapılması ve denetimin ne şekilde yapılacağı da
öngörülmüştür: “İşletmeler bazında gerekli hallerde denetimler yapılacak bu
denetimlerde ilgili ekibin üst yöneticinin gözetim ve denetimi gerekmeksizin sistem
incelemeye açık olacaktır.” Tespit edilen “satış kotasına “ uymayan teşebbüsler
için teminat ve ceza mekanizması da öngörülmüştür.
2. Divarcılar’da yapılan yerinde incelemeler sırasında elde edilen, Pazarlama
Sorumlusu Enver Karay'a ait 2001 yılı ajandasının 26 Ocak tarihli sayfasında,
aynen aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
" Pazar payları
Ado : 13 + 0,5 Kadı Ahmet : 19,5
Göltaş : 19,5 Göltaş : 19,5
Kadı : 19,5 Çimsa : 15
Çimsa : 15 Ado : 13 + 0,5
Divarcı: 11 Özgür : 13
Çallı : 9 Divarcı : 11
Özgür : 13 Çallı : 9
100
__________________________________
Fiyatlar
BS 20  31 -34  Liste çıkacak Asgari - 500
Yukarı betonlar 2 000 000 artış
Aşağı beton 1 000 000 düşük
7.1.2002 fiyatlarımız açıklanacak
_____________________________________
-Fatura olayı-
06-69/931-268
10
Çallı - Korkuteli hariç faturalı
Kadı - Faturalı satış yapılacak
_____________________________________
Büyük işler
Paylaşım yapılacak
_____________________________________
Her ayın 15 ve 30 toplanacak...”
 1 no’lu belgede görüldüğü üzere gelecek dönemlerde teşebbüslerin
gerçekleştirecekleri satış miktarları “satış kotası” olarak belirlenmekte, buna göre
de her teşebbüsün pazar payı ortaya çıkmaktadır. Yukarıdaki belgede teşebbüs
isimlerinin karşısında yer alan rakamlar “satış kotasına” göre tespit edilen pazar
paylarını ifade etmektedir. Aşağıdaki birçok belgede görüleceği üzere, anlaşma
neticesinde tespit edilmiş olan pazar paylarına uyulup uyulmadığının takibi
bakımından son derece önemli olan aylık ve yıllık satış miktarlarını teşebbüslerin
sürekli olarak birbirlerine bildirdikleri tespit edilmiştir. Belge üzerinde yer alan
ifadelerden; uygulanacak fiyatların ve fiyat artış tarihlerinin de tespit edildiği,
müşteri paylaşımı yapıldığı, her ayın 15’inde ve 30’unda toplanılması konusunda
uzlaşıldığı anlaşılmaktadır.
3. Divarcılar'da yapılan yerinde incelemeler sırasında elde edilen, Pazarlama
Sorumlusu Enver Karay'a ait ajandanın 20 Ağustos 2001 tarihli sayfasında,
aynen aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“(Beton fiyatları zamlandı) uygulamaya bugün geçildi.”
 Yukarıdaki belgede yer alan ifade, yapılan toplantılar neticesinde varılan
anlaşma sonucunda fiyat zammı yapıldığını ortaya koymaktadır.
4. Divarcılar’da yapılan yerinde incelemeler sırasında elde edilen, Pazarlama
Sorumlusu Enver Karay'a ait ajandanın 28 Eylül 2001 tarihli sayfasında, aynen
aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“20 günlük satışları
Göltaş: 8899,5 Kadıahmet: 9104,5 Divarcılar: 5272 Çallı: 5220
Özgür: 5500 Çimsa: 7656 Ado: Yok
8 Aylık satış 683 134 Aylık: 85 391,75”
 Yukarıda ifade edildiği üzere, yapılan anlaşmanın takibinin ve denetiminin
sağlanması bakımından teşebbüslerin aylık hatta günlük satış miktarlarının dahi
takip edildiği görülmektedir.
5. Özgür Beton’da yapılan yerinde incelemeler sırasında elde edilen, şirket
yönetim kurulu üyesi ve genel müdürü Ümit Odabaşı’na ait ajandanın
içinde bulunan “2001 YILI ANTALYA MERKEZ FİRMALARA GÖRE HAZIR
BETON ÜRETİMLERİ VE PAZAR PAYLARI” başlıklı tabloya aşağıda yer
verilmiştir:

06-69/931-268
11
2001 YILI ANTALYA MERKEZ FİRMALARA GÖRE HAZIR BETON ÜRETİMLERİ VE PAZAR PAYLARI

OCAK ŞUBAT MART NİSAN MAYİS HAZİRAN TEMMUZ AĞUSTOS EYLÜL EKİM KASIM ARALIK TOPLAM PAY % FARK
GÖLTAŞ 15.984,0 21.619,5 20.495,5 21.361,5 22.730,5 19.443,5 17.029,5 12.182,0 12,441,0 12.243,5 22.723,0 9.767,5 208.021,0 17,60 21,58 3,98
KADIAHMETOĞULLAR
I
20.661,5 20.957,5 15.735,5 25.218,5 24.450,0 20.785,5 14.133,0 11.265,0 13.134,0 14.300,0 14.500,0 15.100,0 210.240,5 20,10 21,81 1.71
ADO 10.124,0 9.684,0 8.194,0 12.523,0 11.852,0 14.053,0 12.613,0 11.146,0 10.000,0 11.029,5 8.100,0 6.000,0 125.318,5 12,60 13.00 0,40
ÇİMSA 9.641,0 11.240,0 13.455,0 13.154,0 12.369,0 7.850,0 7.554,0 8.171,0 10.196,0 9.564,5 8.229,0 7.001,0* 118.741,5** 16,80 12,44 -4.36
ÖZGÜR 13.125,0 12.760,0 10.088,0 10.171,0 7.478,0 7.244,0 7.721,0 6.432,0 7.955,0 8.558,0 10.747,0 7.171,0 109.450,0 12,60 11,35 -1,25
DİVARCILAR 9.775,5 11.179,0 7.242,0 11.124,0 10.124,0 8.928,0 8.431,0 8.398,0 8.644,0 8.683,0 6.644.0 9.161,0 109.000,5** 10,90 11,23 0,33
ÇALLIOĞLU 5.831,0 6.153,0 6.707,0 6.995,0 7.786,0 8.621,0 6.450,0 6.695,0 7.145,0 7.310,0 5.050,0 8.127,0 82.870,0 9,20 8,60 -0,60
TOPLAM 85.142,0 93.593,0 81.917,0 100.547,0 96.789,5 86.925,0 73.831.5 64.289,0 69.515,0 71.668,5 75.993,0 63.801,5 964.112,0 99,80 100,00

* Belgede 8.475,0 olan bu hücredeki sayının üzerine 7.001,0 yazılmıştır.
** Belgede, bu hücredeki sayılar başka sayıların üzerine yazılmıştır.







19
19
14
14
14
11
9
100
06-69/931-268
12


 Yukarıdaki belgede yer alan tabloda, aylık satış miktarlarına, buna göre yıl
sonunda oluşan pazar payları ile, dönem başında anlaşmayla tespit edilen pazar
paylarına ve bunlar arasındaki farklara yer verilmiştir.

6. Ado Çimento Sanayi ve Ticaret A.Ş.’de bulunan 2001 Yılı Satış Raporu
dosyasındaki, 7.1.2002 tarihli ve “Ado Hazır Beton A.Ş. 2001 Yılı Satış Raporu
İle İlgili Görüşler" başlıklı belgede, aynen aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

"...2002 HEDEFLER
...
9. Yılbaşındaki reel durumlara yakın pazar paylaşımı, fiyatların daha yüksek
seviyede gideceğine işarettir...."

 Yukarıdaki belgede yer alan ifade pazar paylaşımı konusunda anlaşma
yapıldığını açıkça ifade etmektedir.

7. Özgür Beton’da yapılan yerinde incelemeler sırasında elde edilen, şirket
yönetim kurulu üyesi ve genel müdürü Ümit Odabaşı’na ait ajandanın 31
Ocak 2002 tarihli sayfasında, aynen aşağıdaki ifadeler yer almaktadır.

“Divarcı 10.200 11.15 (+0.15)
Göltaş 20738 22.60 (+3.1)
Kadı 17.363 18.98 (-0.52)
Ado 11.057 12.09 (-0.91)
Çimsa 12.040 13.16 (-1.84)
Özgür 10.861 11.88 (-1.12)
Çallı 9.200 /91.459 m3 10.06 (+1.06) (+3.000.000)”

 Yukarıda yer alan belgede, 1 no’lu belgede varılan anlaşma gereği tespit
edilen “satış kotası” uyarınca belirlenen ve 2 no’lu belge görülen pazar paylarının,
yine 1 no’lu belgede belirtildiği üzere, anlaşmayla dönem başında tespit edilen
pazar payı ile fiili olarak gerçekleşen pazar payı arasındaki farklar yazılmıştır.9

8. Göltaş’ın Antalya hazır beton tesislerinde yapılan yerinde incelemeler sırasında
elde edilen, Eski Tesis Müdürü Gürsel Güler’e ait ajandanın 15 Şubat 2002
tarihli sayfasında, aynen aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

“…
- Çallıoğlu ile fiyat
- Divarcı dirsek teması
- Kadı10

1. Ziya beyle11 görüşülecek (telefon aç, uğra)
Çimsa + Ado konusu
…”


9 1 no’lu belgede anlaşma sonucunda tespit edilen “satış kotasının” aşılması veya altında kalınması durumunda
nasıl bir yöntem izleneceği belirlenmişti.
10 Kadıahmetoğulları
11 Ziya Erbaş, Çallıoğlu Yönetim Kurulu Üyesi.
06-69/931-268
13


 Yukarıda yer alan belgeden, Göltaş, Çallıoğlu, Divarcılar, Kadıahmetoğulları,
Çimsa ve Ado Beton arasında görüşmeler yapıldığı anlaşılmaktadır.

9. Özgür Beton’da yapılan yerinde incelemeler sırasında elde edilen, şirket
yönetim kurulu üyesi ve genel müdürü Ümit Odabaşı’na ait ajandanın 28
Şubat 2002 tarihli sayfasında, aynen aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

“Göltaş 17.787 (19.5) 18.72
K Ahmet 20.529 (19.5) 21.61
Ado 13.471 (13) 14.18
Divarcı 10.547 (11) 11.10
Çimsa 10.804 (15) 11.37
Çallıoğlu 9.050 (9) 9.53
Özgür 12.826 (13) 13.50

 Yukarıdaki belgede teşebbüs isimlerinin karşısında sıralanan üç sütundan en
soldaki Şubat 2002’ye ait aylık satış miktarları olduğu tespit edilmiştir. Söz konusu
belgenin, ayın son günü olan 28 Şubat’ta düzenlenmiş olması dikkat çekicidir.
Parantez içerisinde yer alan orta sütundaki rakamlar anlaşmayla tespit edilen
“aylık kota” oranları, en sağdaki sütunda yer alan rakamlarsa teşebbüslerin Şubat
2002’de gerçekleşen satış miktarına göre hesaplanmış pazar paylarıdır. Bu
şekilde, 1 no’lu belgede belirtildiği üzere anlaşmaya ne derece uyulduğu ay ay
takip edilmektedir.

10. Göltaş’ın Antalya hazır beton tesislerinde yapılan yerinde incelemeler sırasında
elde edilen, Eski Tesis Müdürü Gürsel Güler’e ait ajandanın 2 Nisan 2002 tarihli
sayfasında, aynen aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

“…

Mart 2002
G = 2450012
A = 16255
Ö = 18500
D = 10540
Ça = 10500
K = 22485
Çi =

…”

 Bu belgede, yukarıda ifade edilen amaçlarla Mart 2002’ye ait aylık satış
miktarlarının teşebbüsler tarafından birbirlerine gönderilmek suretiyle takip edildiği
görülmektedir.


12 Belgede 2450 yazmaktadır. Sondaki bir sıfırın yanlışlıkla yazılmadığı düşünülmektedir. “G” Göltaş’ı, “A” Ado’yu,
“Ö” Özgür’ü, “D” Divarcılar’ı, “Ça” Çallıoğlu’nu, “K” Kadıahmetoğulları’nı, “Çi” Çimsa’yı ifade etmektedir.
06-69/931-268
14


11. Göltaş’ın Antalya hazır beton tesislerinde yapılan yerinde incelemeler sırasında
elde edilen, Eski Tesis Müdürü Gürsel Güler’e ait ajandanın 3 Nisan 2002 tarihli
sayfasında, aynen aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

“…
- Komisyon paylaşım
- Her 15 günde bir toplantı gelecek sefer
-…
- Ado C20 – 30 peşin yapacak
- Fiyatlar 32-34’e oluşturulmaya çalışılacak
- Ziya Bey Türkiye’de en pahalı çimentoyu Div + Çallı + Kadı alıyor diyor.

…”

 Yukarıda yer alan belgeden, teşebbüsler arasında bir toplantı yapıldığı, bu
toplantıda, satış koşulları ve fiyatları gibi konuların görüşüldüğü ve oluşturulacak
olan fiyat seviyesi konusunda mutabakata varıldığı anlaşılmaktadır. Ayrıca 2 no’lu
belgede olduğu gibi bu belgede de, 15 günde bir toplantı yapılacağı ifade
edilmiştir.

12. Göltaş’ın Antalya hazır beton tesislerinde yapılan yerinde incelemeler sırasında
elde edilen, Eski Tesis Müdürü Gürsel Güler’e ait ajandanın 10 Mayıs 2002
tarihli sayfasında, aynen aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

“…
Göltaş 7300,5
Kadı 7550
Çimsa 3854
Çallı 3258
Ado 5700
Div 3800
Özgür 5200

…”

 Bu belgede, 1 no’lu belgede varılan anlaşma ve yukarıda ifade edilen
amaçlarla 1 Mayıs 2002 – 10 Mayıs 2002 arası döneme ait 10 günlük satış
miktarlarının teşebbüsler tarafından birbirlerine gönderilmek suretiyle takip edildiği
görülmektedir. Söz konusu miktarların teşebbüslerin 1 Mayıs 2002 – 10 Mayıs
2002 arası döneme ait 10 günlük gerçekleşen satış miktarları olduğu tespit
edilmiştir.

13. Göltaş’ın Antalya hazır beton tesislerinde yapılan yerinde incelemeler sırasında
elde edilen, Eski Tesis Müdürü Gürsel Güler’e ait ajandanın 17 Mayıs 2002
tarihli sayfasında, aynen aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:





06-69/931-268
15


“…
17/5/2002

- G – 12.085
- K – 12.119
- A – 10.069
- D – 6428
- Çim – 7021
- Çal - 5350
- Ö - 9107

…”

 Bu belgede, 1 no’lu belgede varılan anlaşma ve yukarıda ifade edilen
amaçlarla 1 Mayıs 2002 – 17 Mayıs 2002 arası döneme ait 17 günlük satış
miktarlarının teşebbüsler tarafından birbirlerine gönderilmek suretiyle takip edildiği
görülmektedir. Söz konusu miktarların teşebbüslerin 1 Mayıs 2002 – 17 Mayıs
2002 arası döneme ait 17 günlük gerçekleşen satış miktarları olduğu tespit
edilmiştir.

14. Divarcılar’da yapılan yerinde incelemeler sırasında elde edilen, Pazarlama
Sorumlusu Enver Karay'a ait ajandanın 3 Haziran 2002 tarihli sayfasında,
aynen aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

“Göltaş: 22 392
Çimsa: 12 756
Çallı: 11 126
Ado: 17 286
Kadı: 25 000
Divarcı: 10 960 + 3
Özgür: 17 518”

 Bu belgede, 1 no’lu belgede varılan anlaşma ve yukarıda ifade edilen
amaçlarla Mayıs 2002’ye ait aylık satış miktarlarının teşebbüsler tarafından
birbirlerine gönderilmek suretiyle takip edildiği görülmektedir. Söz konusu
rakamların, teşebbüslerin Mayıs 2002 ayına ait gerçekleşen satış miktarları olduğu
tespit edilmiştir.

15. Göltaş’ın Antalya hazır beton tesislerinde yapılan yerinde incelemeler sırasında
elde edilen, Eski Tesis Müdürü Gürsel Güler’e ait ajandanın 26 Temmuz 2002
tarihli sayfasında, aynen aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

“…
- Ado Tarık Bey13 – Altınova 10:00
…”

 Yukarıda yer alan belge, Göltaş ile Ado Beton arasında görüşme yapıldığını
göstermektedir.

13 Tarık Çağlayan, Ado Beton Satış ve Pazarlama Müdürü.
06-69/931-268
16



16. Göltaş’ın Antalya hazır beton tesislerinde yapılan yerinde incelemeler sırasında
elde edilen, Eski Tesis Müdürü Gürsel Güler’e ait ajandanın 27 Temmuz 2002
tarihli sayfasında, aynen aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

“…
27/7/2002
Çallı 5.830
Div 7.460
Göl 12.031
Özg 12.612
Çims 7.540
Kadı 14.130
+
70.500

3/8/2002 Çallı
Cumartesi 10:00
…

27/7/2002

- Haftalık toplantılara devam
- Arada sırada toplantılara üst yöneticilerinde daveti Ziya bey haber verecek
- Çimento fiyat farkları yansıtılsın haftaya fiyat belirleyelim
- Ado manavgata gidiyor
- Kendi … kuran firmalara (Beytur gibi) çimento fiyatları yüksek tutulup…

 Bu belgede, 1 no’lu belgede varılan anlaşma ve yukarıda ifade edilen
amaçlarla 1 Temmuz 2002 - 27 Temmuz 2002 arası döneme ait 27 günlük satış
miktarlarının teşebbüsler tarafından birbirlerine gönderilmek suretiyle takip edildiği
görülmektedir. Söz konusu rakamların, teşebbüslerin söz konusu döneme ait
gerçekleşen satış miktarları olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca 3/8/2002 Cumartesi
günü Çallıoğlu’nda saat 10:00’da bir toplantı yapılması, toplantıların haftada bir
yapıldığı ve bu toplantılara devam edilmesi, söz konusu toplantılara arada sırada
teşebbüslerin üst düzey yetkililerinin de katılımının sağlanması, fiyatlarda artış
yapılması konularında mutabakata varıldığı anlaşılmaktadır.

17. Göltaş’ın Antalya hazır beton tesislerinde yapılan yerinde incelemeler sırasında
elde edilen, Eski Tesis Müdürü Gürsel Güler’e ait ajandanın 9 Eylül 2002 tarihli
sayfasında, aynen aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

“- … – Adoya … alacağız
- Çrş günü gelecek hafta … bitecek
- Götaş – 16 Çrş. Per.
- Çimsa – 16
- Çallı - -

Göltaş -0,5
Y
ılm
az
b
ey
e
ile
til
di
2
9/
7/
20
02

06-69/931-268
17


Divarcı -1
Kadı

10/09/2002

Göl -0,5 19
Kad. 19
Div. 11
Çimsa -1 14
Öz 15
Ado 13
Çallı 9
- Fiyatlar KDV dahil belirlensin.
- 15.000 $ Nakit Çimsa
- 15.000 $ Çek
- Takip – Çallı + Göltaş
- Pzt. Salı”

 Yukarıda yer alan belgede, 1 no’lu belgede varılan anlaşma gereği tespit
edilen “satış kotası” uyarınca belirlenen ve 2 no’lu belge görülen pazar paylarına
uyulup uyulmadığı kontrol edilmiş ve farklar yazılmıştır.14

18. Göltaş’ın Antalya hazır beton tesislerinde yapılan yerinde incelemeler sırasında
elde edilen, Eski Tesis Müdürü Gürsel Güler’e ait ajandanın 10 Eylül 2002 tarihli
sayfasında, aynen aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

“- 1 m³ … 50.0000.000 TL/ m³
-Takip – Ümit-Ziya-Gürsel
- … – Çrş / Perş bağla.
- 1.500 $ nakit
- 1.500 $ çek
- Fiyatlar KDV dahil
- Başlangıç baz tarih olacak.

…”

 Yukarıda yer alan belgeden, teşebbüsler arasında yapılan toplantı sonucunda
fiyat artışı yapılması konusunda mutabakata varıldığı ve önceki anlaşmaların
uygulamasının takip edildiği anlaşılmaktadır.

19. Göltaş’ın Antalya hazır beton tesislerinde yapılan yerinde incelemeler sırasında
elde edilen, Eski Tesis Müdürü Gürsel Güler’e ait ajandanın 20 Kasım 2002
tarihli sayfasında, aynen aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“ Peşin 55 gün
C 20 36.000 40.000
Yukarıya + 2.000
Aşağıya - 1.000

14 Örneğin, Göltaş’ın anlaşma neticesinde yapması gereken satıştan %0,5 oranında, Çİmsa’nın %1 oranında
daha az satış yaptığının tespit edildiği anlaşılmaktadır.
06-69/931-268
18



- Pazar paylarına uyulacak
- Bölge ayrımı Kemer – Beldibi
- Bayilerin durumu
- Cumartesi Divarcı saat 11:00
- 30 + 60 + 90 + 120’ler kalkacak
- Uçar Kadıahmetten beton talep etmiş
- 18.11.2002’den geçerli olacak

1 kasım tarihli listede
Peşinde 1.000.000 – 37
Vadelide 2.000.000- … 43

…”

 Yukarıda yer alan belgeden, teşebbüsler arasında yapılan toplantı sonucunda
fiyat artışı yapılması konusunda mutabakata varıldığı, anlaşmayla tespit edilen
pazar payına uyulmasının kararlaştırıldığı, bölge paylaşımı yapıldığı, Cumartesi
günü saat 11:00’de Divarcılar’da toplantı yapılmasının kararlaştırıldığı15
anlaşılmaktadır.

20. Divarcılar’da yapılan yerinde incelemeler sırasında elde edilen belgede
aşağıdaki “2002 YILI ANTALYA TESİSLERİ HAZIR BETON ÜRETİMİ” başlıklı
tablo yer almaktadır:


15 Belgenin tarihi olan 20 Kasım 2002’nin çarşamba olduğu dikkate alındığında, 3 gün sonra tekrar bir toplantı
yapılmasına karar verildiği anlaşılmaktadır.
06-69/931-268
19


2002 YILI ANTALYA TESİSLERİ HAZIR BETON ÜRETİMİ
PAY OCAK ŞUBAT MART NİSAN MAYIS HAZİRAN TOPLAM FARK
FİRMALAR % m³ % m³ % m³ % m³ % m³ % m³ % m³ %
KADIAHMET 19,5 17.363 19,0 20.529 21,6 22.485 18,7 22.500 19,8 25.075 21,1 21.900 23,0 129.852 1,0
GÖLTAŞ 19,5 20.739 22,7 17.787 18,7 24.515 20,3 21.587 19,0 22.392 18,9 15.714 16,5 122.734 -0,1
ÇİMSA 15,0 12.040 13,2 10.804 11,4 17.717 14,7 12.450 11,0 12.756 10,8 10.220 10,7 75.987 -3,0
ADO 13,0 11.057 12,1 13.471 14,2 16.255 13,5 17.092 15,1 17.286 14,6 17.839 18,8 93.000 1,7
ÖZGÜR 13,0 10.861 11,9 12.826 13,5 18.500 15,3 19.438 17,1 17.518 14,8 12.222 12,8 91.365 1,4
DİVARCILAR 11,0 10.223 11,2 10.547 11,1 10.565 8,8 10.959 9,7 12.433 10,5 9.242 9,7 63.969 -0,9
ÇALLIOĞLU 9,0 9.200 10,1 9.050 9,5 10.500 8,7 9.406 8,3 11.168 9,4 8.000 8,4 57.324 0,0
GENEL TOP. 100,0 91.483 100,0 95.014 100,0 120.537 100,0 113.432 100,0 118.628 100,0 95.137 100,0 634.231 0,0

PAY TEMMUZ AĞUSTOS EYLÜL EKİM KASIM ARALIK TOPLAM FARK
FİRMALAR
% m³ % m³ % m³ % m³ % m³ % m³ % m³ %
KADIAHMET 19,5 18.513 20,3 14.687 15,1 17.298 16,8 21.190 17,9 19.000 16,5 12.896 14,8 233.436 -0,8
GÖLTAŞ 19,5 16.500 18,1 15.633 16,0 20.390 19,8 27.723 23,4 34.000 29,5 22.020 25,3 259.000 1,3
ÇÎMSA 15,0 9.105 10,0 9.927 10,2 12.111 11,8 14.772 12,5 10.000 8,7 8.098 9,3 140.000 -3,8
ADO 13,0 13.430 14,8 18.135 18,6 17.693 17,2 17.925 15,1 14.000 12,1 11.817 13,6 186.000 1,9
ÖZGÜR 13,0 16.650 18,3 21.325 21,9 16.440 16,0 16.375 13,8 18.000 15,6 15.845 18,2 196.000 2,7
DİVARCILAR 11,0 8.670 9,5 9.722 10,0 10.701 10,4 11.011 9,3 11.278 9,8 8.693 10,0 124.044 -1,0
ÇALLIOĞLU 9,0 8.160 9,0 8.022 8,2 8.400 8,2 9.518 8,0 9.000 7,8 7.500 8,6 107.924 -0,3
GENEL TOP. 100,0 91.028 100,0 97.451 100,0 103.033 100,0 118.514 100,0 115.278 100,0 86.869 100,0 1.246.404 0,0

 Yukarıda yer alan belgeden, 2001 yılına ait tablonun yer aldığı 5 no’lu
belgeye benzer şekilde, aylık satış miktarlarına16, buna göre yıl sonunda
oluşan pazar payları ile, dönem başında anlaşmayla tespit edilen pazar
paylarına ve bunlar arasındaki farklara yer verilmiştir. Burada anlaşma şu
şekilde işlemektedir. 1 ve 2 no’lu belgelerde ayrıntıları belirtildiği üzere, her
teşebbüs için “satış kotası” olarak ifade edilen pazar payları belirlenmekte
ve yukarıda yer alan birçok belgede görüldüğü üzere, aylık hatta günlük
olarak bu pazar payına uyulup uyulmadığı oluşturulan ekipler tarafından
takip edilmektedir. Anlaşma sonucunda tespit edilen pazar payları ile fiili
olarak gerçekleşen pazar payları arasında önemli farklar olmamakla
birlikte, meydana gelen farklar çeşitli yöntemlerle telafi edilmektedir.17 Bu
şekilde anlaşma ile tespit edilen pazar payına, tam ve istisnasız uyum
sağlanmış olmaktadır.

21. Ado Beton’da yapılan yerinde incelemeler sırasında elde edilen, Ado
Beton Pazarlama Sorumlusu Hüseyin ÖZTOP’a ait ajandanın 27 Mart
2003 tarihli sayfasında, aynen aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

“…
Karar: Vadeli Fiyatlarda 40-41 satılmaya çalışılacak.
Peşin “ 37 altına inilmeyecek”

 Yukarıda yer alan belgeden, teşebbüsler arasında yapılan bir
toplantıda fiyat artışı yapılması konusunda karar alındığı anlaşılmaktadır.

22. Göltaş’ın Antalya hazır beton tesisinde yapılan yerinde incelemeler
sırasında elde edilen, işletme müdürü Mehmet Ali KOL’a ait ajandanın 3
Nisan 2003 tarihli sayfasında, aynen aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

“…
- Özgür Beton Ümit Bey aranacak fiyatlar için.
…”

 Yukarıda yer alan belgeden, Göltaş ile Özgür Beton’un fiyatla ilgili
olarak görüştükleri anlaşılmaktadır.

23. Ado Beton’da yapılan yerinde incelemeler sırasında elde edilen, Ado
Beton Pazarlama Sorumlusu Hüseyin ÖZTOP’a ait ajandanın 19 Nisan
2003 tarihli sayfasında, aynen aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

“HAZIR BETON

1- Çimsa 22.04 itb. tek taraflı olarak C20 48 milyon yapıyor. Hiç kimseyi
beklemeyecek, daha sonrada yapılıp yapılmadığını kontrol etmeyecek.

16 Tabloda yer alan aylık satış miktarlarının teşebbüslerin fiili olarak gerçekleşen satış miktarları olduğu
tespit edilmiştir.
17 Tespit edilen fazla veya eksik satış miktarının belli bir fiyatla çarpılması sonucunda bu meblağın
ödenmesi veya tahsil edilmesi yahut bir sonraki dönemde söz konusu fazla veya eksik miktarın telafi
edilmesi gibi.
06-69/931-268
21
2- Göltaş 21.04 itb. 48.000.000 ilan edecek. Elinde 3 ad büyük iş olduğu
için bunu rahatlıkla yapabilir.
3- Diğer betoncular 10-15 gün içerisinde bu fiyata uyum sağlayacak.
4- Çimsa ve Göltaş müşterilerine mal verilmeyecek.
5- 2.05.2003 tarihinde pazar payı tesislettirilecek.
6- Bu süre içerisinde hiç kimse bağlantı yapmayacak.

C/S Karar: 11-20.04 hesap döküm 62-67 yerine 60-65 uygulanacak.
21.04 itb. bu uygulama devam edecek.”

 Yukarıda yer alan belgeden, fiyat artışı yapılması konusunda
uzlaşmaya varıldığı ve bu fiyat artışının nasıl gerçekleştirileceğinin tespit
edildiği anlaşılmaktadır. Buna göre ilk fiyat artışını Çimsa’nın yapması ve
geri adım atmaması, diğerlerinin de 10-15 gün içerisinde aynı fiyat artışını
gerçekleştirmesi konusunda mutabakata varılmıştır.

24. Göltaş’ın Antalya hazır beton tesisinde yapılan yerinde incelemeler
sırasında elde edilen, işletme müdürü Mehmet Ali KOL’a ait ajandanın
19 Nisan 2003 tarihli sayfasında, aynen aşağıdaki ifadeler yer
almaktadır:

“- Ado - Fiyatlarda zam yapıldı
- Kadıahmet - Pazar payına uyulacak
- Çallı - Yeni fiyat listelerini diğer firmalara
- Divarcı faksladım 16:00 – 16:30 arası
- Çimsa -
- Özgür
- Göltaş”

 Yukarıda yer alan belgenin, 23 no’lu belgede ifade edilen fiyat artışı
yapılması konusundaki anlaşmayla ilgili olduğu, söz konusu anlaşmanın
taraflarının belgede isimleri belirtilen 7 teşebbüs olduğu ve bu kararın
uygulandığı, önceki kararlarda tespit edilen pazar paylarına uyulması
konusunda irade açıklamasında bulunulduğu anlaşılmaktadır.

25. Ado Beton Pazarlama Sorumlusu Hüseyin ÖZTOP'a ait 2003 yılı
ajandasının 19 Nisan tarihli sayfasında, aynen aşağıdaki ifadeler yer
almaktadır18:

" - Göltaş beton işi beldibi
- Çimsa 48.000 + KDV Vadeli
- Pazar payına uyulacak
...
Herkes fiyatı 45.000 beyan edecek
Göltaş yeni iş almayacak
Göltaş pazar payına uyacak
Serik bayilere girmeyip

18 Ado’da yapılan muhtelif yerinde incelemeler sırasında 2003 yılına ait iki faklı ajanda elde edilmiş. Ado
Hazır Beton Sanayi Nakliyat ve Tic. A.Ş. Pazarlama Sorumlusu Hüseyin ÖZTOP, söz konusu
ajandaların kendisine ait olduğunu ifade etmiştir.
06-69/931-268
22
Pazarlamalara sahip olunacak
İrtibat sağlanacak..."

 23 ve 24 no’lu belgelerde yer alan ifadelerle ilgili olarak yukarıda yer
alan belgede de, karar verilen fiyat artışının Çimsa tarafından başlatılması,
diğerlerinin bunu takip etmesi, anlaşmayla tespit edilen pazar payına
uyulması konusunda varılan uzlaşma konularının görüşüldüğü
görülmektedir.

26. Göltaş’ın Antalya hazır beton tesisinde yapılan yerinde incelemeler
sırasında elde edilen, işletme müdürü Mehmet Ali KOL’a ait ajandanın
26 Nisan 2003 tarihli sayfasında, aynen aşağıdaki ifadeler yer
almaktadır:

“ Kadıahmet
Toplantı var. Çallıoğlu 10:00

 Yukarıda yer alan birçok belgede anlaşıldığı üzere, teşebbüsler
arasında sürekli olarak yapılan toplantılardan birisini göstermektedir.
Toplantının önce Çallıoğlu’nda yapılmasına karar verildiği, ancak daha
sonra Kadıahmetoğulları’nda yapılmasının kararlaştırıldığı anlaşılmaktadır.

27. Göltaş’ın Antalya hazır beton tesisinde yapılan yerinde incelemeler
sırasında elde edilen, işletme müdürü Mehmet Ali KOL’a ait ajandanın
29 Nisan 2003 tarihli sayfasında, aynen aşağıdaki ifadeler yer
almaktadır:

“…
- Divarcılarda saat 15:00 de toplantı var.
…”

 Yukarıda yer alan belge, yapılacak başka bir toplantıyı göstermektedir.

28. Ado Beton’da yapılan yerinde incelemeler sırasında elde edilen, Ado
Beton Pazarlama Sorumlusu Hüseyin ÖZTOP’a ait ajandanın 30 Nisan
2003 tarihli sayfasında, aynen aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

“28.04.2003 %

1. Göltaş- 20.093,5 19,8
2. Özgür- 14.170 13,9
3. Çallıoğlu- 11.200 11,0
4. K.Ahmet- 22.039 21,7
5. Çimsa- 9.218 9,1
6. Ado- 13.510 13,3
7. Divarcı- 11.041,5 10,9

 Yukarıda yer alan belge, teşebbüsler arası anlaşmayla tespit edilen
pazar payına uyulup uyulmadığının tespiti bakımından teşebbüslerin satış
miktarlarının kontrol edildiğini göstermektedir. Söz konusu rakamlar,
06-69/931-268
23
teşebbüslerin 1 Nisan 2003 – 28 Nisan 2003 tarihleri arasındaki 28 günlük
gerçekleşen satış miktarlarını göstermektedir.

29. Göltaş’ın Antalya hazır beton tesisinde yapılan yerinde incelemeler
sırasında elde edilen, işletme müdürü Mehmet Ali KOL’a ait ajandanın 3
Mayıs 2003 tarihli sayfasında, aynen aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

“ Divarcılar
- Toplantı var. Çallıoğlunda 10:00”

 Yukarıda yer alan belge, yapılacak başka bir toplantıyı göstermektedir.

30. Göltaş’ın Antalya hazır beton tesisinde yapılan yerinde incelemeler
sırasında elde edilen, işletme müdürü Mehmet Ali KOL’a ait ajandanın 9
Mayıs 2003 tarihli sayfasında, aynen aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

“…
- Özgür Beton faturasız satışlara başladı.
- …
- Toplantı yok. Pazartesi veya salı olacak.
…”

 Yukarıda yer alan belge, yapılmasına karar verilen toplantının bir başka
güne alındığını göstermektedir.

31. Göltaş’ın Antalya hazır beton tesisinde yapılan yerinde incelemeler
sırasında elde edilen, işletme müdürü Mehmet Ali KOL’a ait ajandanın
12 Mayıs 2003 tarihli sayfasında, aynen aşağıdaki ifadeler yer
almaktadır:

“…
- Özgür Beton’un pazar payı %17 olarak düşünüldüğünden fiyatlara
zarar veriyor. Cem Bey’le görüşülsün.
- Özgür Beton yurt dışından klinker ithal edeceklermiş (Çallıoğlu
Ziya)”

 Yukarıda yer ana belgeden, Özgür Beton’un pazar payını %17 yapmak
istediği, bu durumun rahatsızlık yarattığı ve Özgür Beton’un Yönetim Kurulu
Başkanı Cem Özgür ile konunun görüşülmesi gerektiği anlaşılmaktadır.
Mevcut durumda anlaşmayla tespit edilen Özgür Beton’un pazar payı
%13’tür. İlerleyen bölümlerde görüleceği üzere Ağustos 2003’te yeni bir
“protokol” yapılarak pazar payları yeniden belirlenmiş ve Özgür Beton’un
pazar payı %17’ye çıkarılmıştır. Bkz: 47 ve 50 no’lu belgeler.

32. Göltaş’ın Antalya hazır beton tesisinde yapılan yerinde incelemeler
sırasında elde edilen, işletme müdürü Mehmet Ali KOL’a ait ajandanın
13 Mayıs 2003 tarihli sayfasında, aynen aşağıdaki ifadeler yer
almaktadır:


06-69/931-268
24
“…
- Yarın saat 13:00 de bizim tesisde toplantı var. Bütün firmalara
haber verildi.
…”

 Yukarıda yer alan belge, yapılacak başka bir toplantıyı ve bu toplantıya
katılım için tüm teşebbüslerin davet edildiğini göstermektedir.

33. Göltaş’ın Antalya hazır beton tesisinde yapılan yerinde incelemeler
sırasında elde edilen, işletme müdürü Mehmet Ali KOL’a ait ajandanın
14 Mayıs 2003 tarihli sayfasında, aynen aşağıdaki ifadeler yer
almaktadır:

“…
- Bugün toplantı var, pasta alınacak
…”

 Yukarıda yer alan belge, 32 no’lu belgede ifade edilen toplantının
yapıldığını göstermektedir.

34. Göltaş’ın Antalya hazır beton tesisinde yapılan yerinde incelemeler
sırasında elde edilen, işletme müdürü Mehmet Ali KOL’a ait ajandanın
23 Mayıs 2003 tarihli sayfasında, aynen aşağıdaki ifadeler yer
almaktadır:

“…
- Çallıoğlu Beton’dan Ziya Bey’le görüşülecek
…”

 Yukarıda yer alan belge, Göltaş ile Çallıoğlu arasındaki bir görüşmeye
işaret etmektedir.

35. Göltaş’ın Antalya hazır beton tesisinde yapılan yerinde incelemeler
sırasında elde edilen, işletme müdürü Mehmet Ali KOL’a ait ajandanın
29 Mayıs 2003 tarihli sayfasında, aynen aşağıdaki ifadeler yer
almaktadır:

“…
- Kepez Belediyesini Divarcı ile konsorsiyum olarak vereceğiz. Yılmaz
Bey talimatı.”

36. Göltaş’ın Antalya hazır beton tesisinde yapılan yerinde incelemeler
sırasında elde edilen, işletme müdürü Mehmet Ali KOL’a ait ajandanın
30 Mayıs 2003 tarihli sayfasında, aynen aşağıdaki ifadeler yer
almaktadır:

“…
- Kepez Belediyesinin ihalesi Divarcılar Hazır Betona kaldı. Herhangi
bir problem çıkmadı.
- …
06-69/931-268
25
- Çallıoğlu Ziya Bey aradı, yarın toplantı yapalım diye, Ado katılmıyor.
…”

37. Göltaş’ın Antalya hazır beton tesisinde yapılan yerinde incelemeler
sırasında elde edilen, işletme müdürü Mehmet Ali KOL’a ait ajandanın 2
Haziran 2003 tarihli sayfasında, aynen aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

“…
- Çallıoğlu Beton’dan Ziya Bey’le görüşeceğiz.
…”

 Yukarıda yer 35 ve 36 no’lu belgeler, teşebbüsler arasında müşteri
paylaşımı yapıldığını, ihalenin bir teşebbüste kalmasının sağlandığını,
sonradan ise işin birlikte yürütüldüğünü göstermektedir. Ayrıca 36 ve 37
no’lu belgeler, teşebbüsler arasında yapılacak başka bir toplantıya işaret
etmektedir.

38. Ado Beton’da yapılan yerinde incelemeler sırasında elde edilen, Ado
Beton Pazarlama Sorumlusu Hüseyin ÖZTOP’a ait ajandanın 4 Haziran
2003 tarihli sayfasında, aynen aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“…
Göltaş : Mehmet Ali Şahin … araştırmalarımız devam ediyor.
C 35 – 49 Kadı ve Özgür firmaları tamam
C 40 51 dedi.
…”

 Yukarıda yer alan belge, teşebbüsler arasında yapılan bir fiyat
anlaşmasına işaret etmektedir.

39. Göltaş’ın Antalya hazır beton tesisinde yapılan yerinde incelemeler
sırasında elde edilen, işletme müdürü Mehmet Ali KOL’a ait ajandanın
11 Haziran 2003 tarihli sayfasında, aynen aşağıdaki ifadeler yer
almaktadır:

“…
- Çallıoğlu Beton’da toplantı vardı iptal oldu yarına”
…”

 Yukarıda yer alan 36 ve 37 no’lu belgelerde yapılması talep edilen
toplantının yapılmasına karar verildiği ancak ertelendiği anlaşılmaktadır.

40. Göltaş’ın Antalya hazır beton tesisinde yapılan yerinde incelemeler
sırasında elde edilen, işletme müdürü Mehmet Ali KOL’a ait ajandanın
12 Haziran 2003 tarihli sayfasında, aynen aşağıdaki ifadeler yer
almaktadır:

“…
- Çallıoğlu Beton’da toplantı var. 09:30
…”

06-69/931-268
26
 Yukarıdaki belgelerde yapılmasına karar verilen toplantının yapıldığı
anlaşılmaktadır.

41. Göltaş’ın Antalya hazır beton tesisinde yapılan yerinde incelemeler
sırasında elde edilen, işletme müdürü Mehmet Ali KOL’a ait ajandanın
19 Haziran 2003 tarihli sayfasında, aynen aşağıdaki ifadeler yer
almaktadır:

“…
- Çallıoğlu Beton Ziya Bey’le görüşülecek.
…”

42. Göltaş’ın Antalya hazır beton tesisinde yapılan yerinde incelemeler
sırasında elde edilen, işletme müdürü Mehmet Ali KOL’a ait ajandanın
21 Haziran 2003 tarihli sayfasında, aynen aşağıdaki ifadeler yer
almaktadır:

“- Çallıoğlu Beton’da toplantı var. 10.00 da.
…”

 41 no’lu belgeden, Göltaş ile Çallıoğlu yetkililerinin görüşerek toplantı
yapılmasına karar verildiği, 42. no’lu belgeden ise söz konusu toplantının 2
gün sonra yapıldığı anlaşılmaktadır.

43. Özgür Beton’da yapılan yerinde incelemeler sırasında elde edilen, şirket
yönetim kurulu üyesi ve genel müdürü Ümit Odabaşı’na ait ajandanın
5 Ağustos 2003 tarihli sayfasında, aynen aşağıdaki ifadeler yer
almaktadır:

“ %
* 2 Kadı 24 + 6 : 30 20
* 2 Gölt 24 + 6 : 30 20
* 3 Özgür 20 + 5 : 25 17
* 2 Ado 15 + 3 : 18 12
* 2 Çimsa 15 + 3 : 18 12
* 1 Divar 13 + 2 : 15 10
* 1 Çallı 11 + 3 : 13 9
122 26 148 100

* 2002 Aralık ayı : 15.908 – yıl sonu %17”

 Yukarıdaki belge, teşebbüsler arası anlaşmayla tespit edilen pazar
payları konusunda çalışma yapıldığını göstermektedir.

44. Göltaş’ın Antalya hazır beton tesisinde yapılan yerinde incelemeler
sırasında elde edilen, işletme müdürü Mehmet Ali KOL’a ait ajandanın
14 Ağustos 2003 tarihli sayfasında, aynen aşağıdaki ifadeler yer
almaktadır:


06-69/931-268
27
“…
- Özgür Beton’dan Ümit Bey’le görüşülecek. Yarınki toplantıda
alınacak kararlar gözden geçirilecek Protokol olarak yazılacak.
- Çimsa Mehmet Bey’le görüşülecek toplantıya gelmiyor ikna
edilecek.
- Çallıoğlu Ziya Bey, Divarcı, Özgür ve Çimsa’dan zamlar konusunda
şikayetçi.
…”

 Yukarıda yer alan belgeden, bir sonraki gün için toplantı yapılmasına
karar verildiği, söz konusu toplantıda alınacak bazı kararların tespit edildiği,
bunların toplantı öncesinde taslak olarak protokol haline getirilmesine karar
verildiği, Çimsa’nın diğer teşebbüslerden ayrı hareket etmeye başladığı
anlaşılmaktadır.

45. Ado Beton’da yapılan yerinde incelemeler sırasında elde edilen, Ado
Beton Pazarlama Sorumlusu Hüseyin ÖZTOP’a ait ajandanın 14
Ağustos 2003 tarihli sayfasında, aynen aşağıdaki ifadeler yer
almaktadır:

“…

Özgür – Ado’nun fiyatları 50-100 fazla eksik olmayacak. Bağlantı
tamamlandığı zaman bildirecek. Yeniden yapılma durumuna bakılacak.
Temmuz fark 4.500 Top. 10.500 ton 11-12 toplam kapasite var. Kıbrısa mal
yapmaya başladım.

..”

 Yukarıda yer alan belge, Ado Beton ile Özgür Beton arasında fiyatlar
konusundaki paralelliği göstermektedir.

46. Göltaş’ın Antalya hazır beton tesisinde yapılan yerinde incelemeler
sırasında elde edilen, işletme müdürü Mehmet Ali KOL’a ait ajandanın
15 Ağustos 2003 tarihli sayfasında, aynen aşağıdaki ifadeler yer
almaktadır:

“…
- Bugün saat: 15:00 de Özgür Beton’da toplantı yapılacak, Çimsa
katılmıyor.
- Çimsa’dan Mehmet Bey’le toplantıda alınan kararlarla ilgili bilgi
aktarılıp
…”

 Yukarıda yer alan 44 no’lu belgede ifade edilen toplantının Özgür
Beton’da gerçekleştirildiği ve Çimsa’nın katılmadığı, ancak Çimsa’ya
toplantıda alınan konularla ilgili olarak bilgi aktarılmasına karar verildiği
anlaşılmaktadır.

06-69/931-268
28
47. Özgür Beton’da yapılan yerinde incelemeler sırasında elde edilen ve
Ağustos 2003’de yapıldığı anlaşılan “Protokol” başlıklı belgede, aynen
aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

PROTOKOL
İş bu protokol bir bölgede çalışan 6 firma arasında hazırlanmış
olup, centilmenlik kuralları içerisinde haksız rekabeti önlemek ve piyasa
istikrarını sağlamak amacıyla f irmaların iy i n iyet kural ları
çerçevesinde taahhüt ett ikler i ve uygulayacaklarına dair teminatta
bulundukları toplam 9 maddeyi içermektedir.

1)Eskiden tespit edilen pazar payları bir kenara bırakılarak bu
haklar geçici olarak dondurulmuştur.

2) İlk toplantıda denetim görevini yapacak asıl denetçi firma
seçilecek bir aylık süre sonunda alfabetik sıraya göre ikinci firma
denetimi yapmak üzere görevi devralacaktır.

3) Her bir firma 20 milyar nakit, 50 milyar çek tutarını açılacak
ortaklık hesap numarasına en geç 31.08.2003 tarihinde teslim edecek ve
protokol yürürlüğe girecektir.

4) Protokol 6 ay boyunca her bir firma denetçi görevi yapacak şekilde
yürürlükte kalacak. 6 ay sonunda isteyen firma evraklarını alarak bağımsız
hareket edebilecektir.

5) Protokolün yürürlüğe girdiği tarihten bir gün önce firmalar bağlantı
miktarlarım ve fiyatlarını asıl denetçiye listeleyerek verecek, denetim görevi
devredilirken listenin de güncellenmesi yapılacaktır.

6) Satış vadeleri ve fiyatlar KDV dahil olmak üzere, çoğunluk kararı
ile belirlenecek ve faturasız satış yapılmayacaktır.

7) Bayi primi olarak istisnasız 1.000.000 TL / m3 uygulanacak
ödemeler prim faturası kesilmesi kaydıyle yapılacak, faturalar aynı
zamanda denetimlere açık olacaktır. Bayiden kaynaklanan problemlerden
firma sorumlu olacaktır.

8) Belirlenen fiyatlarını altında satış yapılması durumunda satış
miktarı, 2.000.000 TL / m3 ile çarpılarak satışı yapan firmadan en geç 3
gün içerisinde tespit tahsil edilecektir. Bu uygulama toplantıda çoğunluk
kararı ile uygulanacaktır.

9) Tüm ekipler yukarıda bahsedilen koşullan kayıtsız şartsız kabul
ettiklerini sözlü ve yazılı beyan etmiş ve iş bu protokolü imzalamışlardır.”

 Yukarıda yer alan belge, 44 ile 46 no’lu belgelerde ifade edilen
toplantının gerçekleştirildiğini, bahsedilen protokolün imzalanmak
suretiyle kabul edildiğini göstermektedir. Söz konusu protokol
toplantının yapıldığı Özgür Beton’da elde edilmiştir. Belgede ifade
06-69/931-268
29
edilen 6 firma; Ado Beton, Özgür Beton, Göltaş, Çallıoğlu,
Kadıahmetoğulları ve Divarcılar olduğu anlaşılmaktadır. 44 ile 46 no’lu
belgelerde ifade edildiği üzere toplantıya Çimsa katılmamıştır. Söz
konusu protokolde yer alan hükümlerin açıklamaya ihtiyaç
duymayacak ölçüde, açık bir rekabet ihlalini teşkil eden kartel
kurulmasını öngörmektedir. Protokolde, kartelin nasıl kurulacağı,
amacının ve ilkelerinin neler olduğu, kartelin devamını sağlamak için
alınan tedbirlerin neler olduğu ve denetiminin nasıl sağlanacağı,
kartelin süresinin ne olduğu ve bu süre sonunda teşebbüslerin nasıl
hareket edecekleri, alınan kararlara uymamanın yaptırımının neler
olduğu ayrıntılı olarak düzenlenmiştir. Esasen söz konusu protokolle
oluşturulan kartel, 1 no’lu belgede yer alan ve 2000 yılında
oluşturularak aralıksız devam ettiği tespit edilen kartelin bazı ilkelerinin
gözden geçirildiğine işaret etmektedir. Dolayısıyla 2003 yılının Ağustos
ayında protokolde ilkeleri belirlenen kartelin, 2000 yılında
oluşturulduğu tespit edilen kartelin devamı olduğu anlaşılmaktadır.

48. Yukarıda yer verilen “Protokol” başlıklı belgelerle ilgili olarak
raportörlerce sorulan sorulara, Özgür Çimento ve Beton yönetim
kurulu üyesi ve genel müdürü Ümit Odabaşoğlu aşağıdaki cevapları
vermiştir:

“Soru 1: “Protokol” başlıklı belgelerde adı geçen “6 firma” hangi
teşebbüsleri ifade etmektedir?

Antalya bölgesinde faaliyet gösteren yedi firma nevcuttur. Söz
konusu teşebbüslerin Göltaş, Çimsa, Ado, Divarcı, Çallıoğlu,
Kadıahmetoğlu ve Özgür olabileceğini tahmin ediyorum. Biz bu protokole
dahil değiliz. Ancak dökülen toplam beton miktarının ve firmaların payının
bilinmesi amacıyla bu firmalardan bilgi aldık.

Soru 2: Bu protokolün amacı nedir? Bu protokol uygulanmakta
mıdır?

Bu protokolün amacı Göltaş’ın pazarı yönlendirme ve hakimiyet
kurma isteğidir. Bu protokolün uygulandığını düşünmüyorum.

 Toplantının Özgür Beton’da yapıldığı, “protokol”ün de Özgür Beton’da
bulunduğu gerçekleri karşısında Özgür Beton’un yönetim kurulu üyesi ve
genel müdürü Ümit Odabaşoğlu’nun ifadelerinin gerçekleri
yansıtmadığı açıktır. Ayrıca önceki dönemlerde olduğu gibi ilerleyen
bölümlerde sunulan belgeler, “protokol”ün uygulandığını
göstermektedir.

49. Göltaş’ın Antalya hazır beton tesisinde yapılan yerinde incelemeler
sırasında elde edilen, işletme müdürü Mehmet Ali KOL’a ait ajandanın
18 Ağustos 2003 tarihli sayfasında, aynen aşağıdaki ifadeler yer
almaktadır:

- Çimsa Mehmet Bey’le protokol’de alınan bilgiler verildi. Düşünüp
06-69/931-268
30
-…
- Özgür Beton Ümit Bey’le görüşüldü, Protokol yazısını fakslayacak
… “

 İlgili belgelerde yer alan ifadeler dikkate alınarak, Özgür Beton’da
gerçekleştirilen ve görüşülen konular “protokol” olarak karara bağlanan
toplantıya, Çimsa’nın katılmadığı belirtilmişti. Yine 46 no’lu belgede,
toplantıya katılmamasına rağmen Çimsa’ya, toplantıda alınacak kararlarla
ilgili olarak bilgi verileceği ifade edilmişti. Buna göre toplantıdan 3 gün
sonra, Çimsa Genel Müdürü Yılmaz Külcü’ye toplantıda alınan ve
“protokol”e bağlanan kararlarla ilgili olarak bilgi verildiği anlaşılmaktadır.

50. Göltaş’ın Antalya hazır beton tesisinde yapılan yerinde incelemeler
sırasında elde edilen, işletme müdürü Mehmet Ali KOL’a ait ajandanın
22 Ağustos 2003 tarihli sayfasında, aynen aşağıdaki ifadeler yer
almaktadır:

- “Çallıoğlu Beton’da saat: 16.00 da toplantı var.
- …
- Çallıoğlunda yapılan görüşme sonucu Çimsa hariç pazar payları
görüşüldü. Göltaş olarak alınan kararlara tamamen uyacağız.

Firma Eski Yeni
Göltaş 19,5 20
Kadı 19,5 20
Özgür 13 17
Ado 13 17
Çallı 9 14
Divarcı 11 12
Çimsa 15 - “

 Yukarıda yer alan belgede “Eski” olarak ifade edilen sol taraftaki
sütunda 2000 yılından 2003 yılının Ağustos ayına kadar uygulanan pazar
paylarını, “Yeni” olarak ifade edilen sağ taraftaki sütunda ise 47 no’lu
belgede yer alan “protokol”de ayrıntıları ifade edilen ve 2003 yılının
Ağustos ayından itibaren geçerli olacak olan yeni pazar payını ifade
etmektedir. Çimsa’nın pazar payının diğer teşebbüsler arasında değişik
oranlarda paylaşıldığı dikkat çekmektedir. Göltaş alınan kararlara uyacağını
beyan etmiştir.

51. Ado Beton’da yapılan yerinde incelemeler sırasında elde edilen, Ado
Beton Pazarlama Sorumlusu Hüseyin ÖZTOP’a ait ajandanın 22
Ağustos 2003 tarihli sayfasında, aynen aşağıdaki ifadeler yer
almaktadır:

“ % 2002
1. Göltaş 20 19,5 21
2. Kadı 20 19,5 21
3. Ado 17 13 16
4. Özgür 17 13 16
06-69/931-268
31
5. Çallı 14 15 14
6. Divarcı 12 11 12
7. Çimsa
- 9 -
100”

 Yukarıda yer alan 50 no’lu belgenin bir benzeri Ado Beton’da da
bulunmuştur. Her iki belgenin aynı ajanda tarihine yazıldığı görülmektedir.

52. Göltaş’ın Antalya hazır beton tesisinde yapılan yerinde incelemeler
sırasında elde edilen, işletme müdürü Mehmet Ali KOL’a ait ajandanın
25 Ağustos 2003 tarihli sayfasında, aynen aşağıdaki ifadeler yer
almaktadır:

“…
- Çallıoğlu Ziya Bey’le görüşülecek, pazar payı hakkında
…”

 Yukarıda yer alan belgeden, teşebbüsler arasındaki yeni anlaşmayla
ortaya çıkan pazar payları konusunda görüşüldüğü anlaşılmaktadır.

53. Göltaş’ın Antalya hazır beton tesisinde yapılan yerinde incelemeler
sırasında elde edilen, işletme müdürü Mehmet Ali KOL’a ait ajandanın
26 Ağustos 2003 tarihli sayfasında, aynen aşağıdaki ifadeler yer
almaktadır:

- “Divarcılar Hazır Beton’da toplantı var. 16:00.
…”

 Yukarıda yer alan belgeden, teşebbüsler arasında toplantı yapıldığı
anlaşılmaktadır.

54. Göltaş’ın Antalya hazır beton tesisinde yapılan yerinde incelemeler
sırasında elde edilen, işletme müdürü Mehmet Ali KOL’a ait ajandanın 1
Eylül 2003 tarihli sayfasında, aynen aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

“…
- Yılmaz Bey aradı pazar payları Göltaş: 22, Kadı: 22, Özgür: 16,
Ado: 16, Çallıoğlu: 12, Divarcı: 12.
…”

 Yukarıda yer alan belgeden, teşebbüslerin pazar paylarının yeniden
tespit edildiği anlaşılmaktadır.

55. Göltaş’ın Antalya hazır beton tesisinde yapılan yerinde incelemeler
sırasında elde edilen, işletme müdürü Mehmet Ali KOL’a ait ajandanın 2
Eylül 2003 tarihli sayfasında, aynen aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:



06-69/931-268
32
“…
- Ado Beton’dan Tarık Bey arancak, Bugün veya yarın toplantı için.
Ado Hazır Beton’da saat 16:00 da.
…”

56. Göltaş’ın Antalya hazır beton tesisinde yapılan yerinde incelemeler
sırasında elde edilen, işletme müdürü Mehmet Ali KOL’a ait ajandanın 3
Eylül 2003 tarihli sayfasında, aynen aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

- “Ado Beton’da saat: 16:00 da toplantı var
…”

 Yukarıda yer alan 55 ve 56 no’lu belgeler, yapılacak yeni bir toplantıyı
göstermektedir.

57. Göltaş’ın Antalya hazır beton tesisinde yapılan yerinde incelemeler
sırasında elde edilen, işletme müdürü Mehmet Ali KOL’a ait 2003 yılı
ajandasının içinde bulunan, el yazısı ile alınmış notlardan ibaret
belgede, aynen aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

“
Göltaş = 20 19,5
Kadı = 20 19,5
Özgür = 17 Pazar Payları
Ado = 17
Çallı = 14
Divarcı = 12 11
1000

21 GÖLTAŞ : 19,5 - 20-23
21 KADI : 19,5 - 20-23
16 ÖZGÜR : 13 - 17-15
16 ADO : 13 - 17-15
14 ÇALLI : 9 - 14-12,5
12 DİVAR : 11 - 12-11,5
ÇİMSA : 15 - - - “

 Yukarıda yer alan belge, yeni pazar paylarının hesaplanmasını ve
tespitini göstermektedir.

58. Göltaş’ın Antalya hazır beton tesisinde yapılan yerinde incelemeler
sırasında elde edilen, işletme müdürü Mehmet Ali KOL’a ait ajandanın
17 Eylül 2003 tarihli sayfasında, aynen aşağıdaki ifadeler yer
almaktadır:

“…
- Çallıoğlu Beton’da toplantı var saat: 10.00 da.”

 Yukarıda yer alan belge, yapılan yeni bir toplantıyı göstermektedir.

06-69/931-268
33
59. Göltaş’ın Antalya hazır beton tesisinde yapılan yerinde incelemeler
sırasında elde edilen, işletme müdürü Mehmet Ali KOL’a ait ajandanın
10 Ekim 2003 tarihli sayfasında, aynen aşağıdaki ifadeler yer
almaktadır:

“…
- Özgür, Ado, Çallıoğlu Betonla görüşüldü. Hazır Beton fiyatları
43.000 + KDV peşin 45.000 + KDV vadeli C 20 belirlendi. Yılmaz
Bey’e bilgi verildi.
…”

 Yukarıda yer alan belge, teşebbüsler arası görüşme sonucunda fiyat
tespiti yapıldığını göstermektedir.

60. Ado Çimento Sanayi ve Ticaret A.Ş. Satış ve Pazarlama Müdürü M.
Tarık Çağlayan'ın bilgisayarında bulunan 18.10.2003 tarih ve "Genel
konularla ilgili bilgiler" başlıklı belgede, aynen aşağıdaki ifadeler yer
almaktadır:

"1. 18.10.2003 Cuma günü yapılan hazır beton toplantısında tüm firmalar
vadeli fiyatların 45.000.000 olmasını arzu etmektedir. Çimsa 3 haftadan bu
yana toplantılara katılmamaktadır. Çimsa'nın beton fiyatı vadeli 39.000 0-10
km devam etmemektedir. Herhangi bir zorunluluk olmaksızın Çimsa hariç
tüm firmalar 45.000 fiyatlarını uygulamaya çalışacak.
...
5. Goltaş'tan Erhan bey, pazartesi günü klinker konusunu mutlaka
konuşacağın hazır beton toplantısında yineledi. Mantıklı düşünülmesi
gerektiğini söyledim...."

 Yukarıda yer alan belge 59 no’lu belgede olduğu gibi teşebbüslerin,
görüşme sonucunda birlikte fiyat artışı yapmaya karar verdiklerini
göstermektedir. Çimsa’nın bu görüşmeye katılmadığı anlaşılmaktadır.

61. Göltaş’ın Antalya hazır beton tesisinde yapılan yerinde incelemeler
sırasında elde edilen, işletme müdürü Mehmet Ali KOL’a ait ajandanın
24 Aralık 2003 tarihli sayfasında, aynen aşağıdaki ifadeler yer
almaktadır:

“…
- Yarın Bizim tesis’de toplantı var. Saat :15.00 Ado, Kadı, Çallıoğlu ve
Çimsa ile
…”

 Yukarıda yer alan belge, teşebbüsler arasında yapılacak bir toplantıya
işaret etmektedir.

62. Ado Çimento Sanayi ve Ticaret A.Ş. Satış ve Pazarlama Müdürü M.
Tarık Çağlayan'ın Göltaş Genel Müdür Vekili Sertaç Özyurt'a 26.7.2004
tarihinde gönderdiği e-mail'de, aynen aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

06-69/931-268
34
"Sertaç bey19,

Telefonda görüştüğümüz hazır beton konusu üzerine bir durum
değerlendirmesi gerekmektedir. Durum özeti şu şekildedir.

Doğuş: Havaalanı bölgesinde cevelary mağazası yapıyor. 1 binasını Ado'dan
dökmüştür. 2. binasına başlamaktadır. Divarcı-Ado-Göltaş mücadele etmiş
ve iş Ado'da kalmıştır. Firma iş kesinleşmeden önce 3 firma ile de protokol
imzalamıştır. Ancak sonradan anladığımıza göre protokol imzalayan Yakup
bey tam yetkili değilmiş.

Bu iş dışında Ado'nun Göltaş ile denk gelen bir işi olmamıştır.

Göltaş Ado'nun devam eden 2 adet işini müdahale ile almıştır.
a) Genyapı: İş organizededir. 3 yıldan bu yana devam etmektedir
b) Kemer yaşam hast. : İş Dedeman bölgesindedir. 1 yıldan bu yana devam
etmektedir

Genyapı işinin bizim açımızdan önemi fazladır İnşaat bölgesi organizede
ADOPEN fabrikasının hemen yakınındadır. Bizim patronların devamlı
görebilecekleri yerdedir Müt. firma Göltaş firmasının devam eden şartlardan
çok uygun verdiği için bu kararı aldık demiştir. Ayrıca Ado'nun yeniköy
bölgesinde santralı da mevcuttur Bu iş Goltaş için hiç rantabl değildir. Yaklaşık
40-45 km. mesafe vardır.

Hatırlanacağı üzere Havaalanı 2. dış hatlar terminali işinde Ado'da tam
işin içerisinde ve yaklaşık 2.000 m3 beton dökmüşken sizin ricanız üzerine
çekilmiştir.
Sizin arkadaşların Genyapı işinden çekilmeleri lazımdır Böylesi daha uygundur
Bu konuda hakkaniyetli davranarak yardımcı olursanız memnun olurum

Selamlar,

M.Tarık Çağlayan."

Göltaş Göller Bölgesi Çimento San. ve Tic. A.Ş. Genel Müdür Vekili
Sertaç Özyurt'un Ado Çimento Sanayi ve Ticaret A.Ş. Satış ve Pazarlama
Müdürü M. Tarık Çağlayan'a aynı tarihte gönderdiği cevabi e-mail'de
aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

"Tarık Bey,

İyi haftalar, değerlendirip size döneceğim"

63. Ado Beton Pazarlama Sorumlusu Hüseyin Öztop ile yapılan görüşmede,
Havaalanı, Genyapı ve Kemer Yaşam Hastanesi işi ile ilgili olarak
aşağıda yer verilen hususlar kendisi tarafından ifade edilmiştir:


19 Sertaç Özyurt, Göltaş Genel Müdür Vekili.
06-69/931-268
35
“ … Son yılardaki diğer büyük işler olarak şunları sayabilirim:

- Havaalanı inşaatı. Ado Beton teklif vermiştir ama işi Göltaş almıştır.
Bu projeye bir iki ufak grobeton dökme dışında Ado Beton hazır beton
dökmemiştir. Bu projede emin olmamakla beraber 40.000 m3’ün
üzerinde beton döküldüğünü tahmin etmekteyim. İnşaatın Ado
Beton’a uzaklığı 4-5 km’dir.

- Genyapı villa inşaatı: Bu projede beton dökmeye, Ado Beton
başlamıştır ama daha sonra bir ara Göltaş beton dökmüştür. Şu anda
ise sadece Ado Beton beton dökmektedir. Söz konusu proje, 2003
yılında başlamıştır ve Ado Beton (Yeniköy’deki tesislerine)’a olan
uzaklığı 15 km’dir.

- Kemer Yaşam Hastanesi İnşaatı: İnşaat 2004 yılında başlamış,
2005’te de bitmiştir. İnşaatın başında hazır betonu, bağlantı yapılarak
Ado Beton vermiştir. Söz konusu bağlantı bittikten sonra biz beton
vermedik, başka bir hazır beton firması beton dökmeye başlamıştır.
Projenin Ado Beton’a uzaklığı 11km’dir. …”


64. Raportörlerce 2.8.2005 günü Göltaş Antalya Hazır Beton İşletme
Müdürü Mehmet Ali Kol ile yapılan görüşmede, Havaalanı, Genyapı ve
Kemer Yaşam Hastanesi işi ile ilgili olarak aşağıda yer verilen hususlar
kendisi tarafından ifade edilmiştir:

“ … Son 2-3 yıl içinde gerçekleşen büyük işler arasında şu projeleri
sayabilirim:

- …

- Antalya Havaalanı Dış Hatlar İnşaatı. Proje için Göltaş,
Kadıahmetoğlu, Ado, Çallıoğlu ve Özgür teklif vermiştir. Projeyi
Göltaş almış ve tüm hazır betonu Göltaş sağlamıştır. Dökülen beton
miktarı yaklaşık 100 bin m3’tür. Bir sene sürmüştür. Beton gece
döküldüğü için o tarihlerde gece bu işe, gündüz piyasaya çalışılmıştır.

- Kemer Yaşam Hastanesi İnşaatı. 2004 yılında başlayıp, 2005 yılında
tamamlanmıştır. Temelini Ado dökmüştür. Daha sonra Göltaş hazır
beton vermeye başlamıştır. Temelini de biz almış olmamıza rağmen
proje müdürüyle aramızda çıkan anlaşmazlık nedeniyle temelini biz
dökmedik. Ado’nun temel için verdiği hazır beton miktarı 1000 m3,
Göltaş’ın verdiği beton miktarı ise 1500 m3 civarındadır.

- Organize sanayide devam eden Genyapı tarafından yapılan tek katlı
villa projesi: Söz konusu proje 3 sene kadar önce başlamış ve halen
devam etmektedir. 180 dönümlük bir alan üzerine yapılan büyük bir
projedir. Önce biz hazır beton verdik, daha sonra uzak olduğu için
vermedik, Ado hazır beton vermeye başladı. Söz konusu projenin
betonunu halen Ado vermektedir. …”
06-69/931-268
36

 Yukarıda yer alan 62 no’lu belgeden teşebbüsler arasında müşteri
paylaşımı yapıldığı açıkça görülmektedir. 62 no’lu belge ve 63 ile 64 no’lu
tutanaklarda yer aldığı üzere, Göltaş ile Ado Beton arasında yapılan
görüşme sonucunda, Antalya Havaalanı 2. dış hatlar terminali inşaatından
Ado Beton çekilerek işi Göltaş’a bırakmış, Göltaş ise Genyapı ve Kemer
Yaşam Hastanesi işlerinden çekilerek söz konusu işleri Ado Beton’na
bırakmıştır.

65. Göltaş Göller Bölgesi Çimento San. ve Tic. A.Ş.’de yapılan yerinde
inceleme sırasında bulunan, Hasan Çolak tarafından Göltaş Genel
Müdür Vekili Sertaç Özyurt'a 6.8.2004 tarihinde gönderildiği anlaşılan
"Yeni Fiyat Listesi" başlıklı e-mail'de, aynen aşağıdaki ifadeler yer
almaktadır:

"Sertaç Bey Merhaba;

09.08.2004 Pazartesi gününden itibaren uygulayacağımız zam ile ilgili
olarak oluşturduğumuz yeni fiyat listesi ektedir. Konya Çimento ile
Grobetonlar ve C 14 - C 20 arası fiyatlarımız aynı olup C 25 ve üzeri sınıf
betonlar ile şap betonlarında küçük farklılıklar bulunmaktadır. Fiyat zammı
konusunda Konya Çimento Alanya Tesis Sorumlusu ile mutabık kalınmış
olup Çimsa A.Ş. Alanya Tesisi sorumlusundan net bir cevap alınamamıştır.
Çimsa A.Ş. ile de mutabık kalınması durumunda yarından itibaren
(07.08.2004) yeni fiyat listesi bayilere ve müşterilere deklare edilecektir.
Saygılarımla;

Hasan ÇOLAK"

Söz konusu e-mail'in ekinde Göltaş Göller Bölgesi Çimento San. ve Tic.
A.Ş.'a ait 09.08.2004 tatbik tarihli fiyat listesi bulunmaktadır.

 Yukarıda yer alan belge, Göltaş ile Konya Çimento’nun fiyat artışı
konusunda mutabakata vardığını göstermektedir.

66. Divarcılar’da yapılan yerinde incelemeler sırasında elde edilen
22.10.2004 tarihli belgede, aynen aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

“ C20 C25 C30
Peşin 60 64 64 64 68 68 68
Vadeli 64 68 68 68 72 72 76

Pompa farkı: + 5 000 000 TL+KDV
…
Vade: 31.12.2004’e kadar (… + 60)
01.01.2005’ten sonra (… + 45)
…
5 Kasım Toplantı Ado
C18- 62p. 66
C16 60 64
06-69/931-268
37
C14 58 60
Gro250 56 60”

 Yukarıda yer alan belge, teşebbüsler arasında fiyat artışı konusunda
görüşme yapıldığını, 5 Kasım 2004’te Ado Beton’da toplantı yapılacağını
göstermektedir.

67. Ado Çimento Sanayi ve Ticaret A.Ş. Satış ve Pazarlama Müdürü M.
Tarık Çağlayan'ın bilgisayarında bulunan belgede, aynen aşağıdaki
ifadeler yer almaktadır:

"1. Özgür, mobil santralının hazır olduğunu Yeniköy'deki Cezaevi inş.
hazırlanmayı düşündüklerini ve çok iyide becerebileceklerini ancak o işin
Ado'ya çok münasip olması ve İki firmanın arasındaki iyi ilişkiler sebebiyle
vazgeçtiklerini belirtmektedir...."

68. 3.8.2005 günü Ado Beton Pazarlama Sorumlusu Hüseyin Öztop ile
yapılan görüşmede, Yeniköy'de bulunan cezaevi işi ile ilgili olarak
aşağıda yer verilen hususlar kendisi tarafından ifade edilmiştir:

“… Son yılardaki diğer büyük işler olarak şunları sayabilirim:
- …
- Yeniköy Cezaevi İnşaatı: Okkan İnşaat yapmaktadır. İnşaat 2004
yılında başlamış ve halen devam etmektedir. İnşaat Ado Beton
tesislerine çok yakındır. Ado Beton’un Yeniköy Tesisine olan uzaklığı
1,5 km’dir. Bu projede hazır betonu sadece Ado Beton dökmektedir.
Projenin büyüklüğü 15.000-20.000 m3 civarındadır.”

 Yukarıda yer alan 67 no’lu belgenin, Özgür Beton’la Ado Beton
arasındaki anlaşmanın ve müşteri paylaşımının açık bir delili olduğu
düşünülmektedir.

69. 2.3.2006 tarihinde, saat 16.00’da, Antalya’da bir müteahhit olduğunu
ifade eden şahıs, telefonda raportörlere aşağıda yer alan bilgileri
vermiştir: tel: 24
2 3251991
“İki gün önce Antalya’da bulunan tüm hazır beton şirketleri zam yapmıştır. İki
gün önce 53-55 YTL/m3 olan hazır beton fiyatı, şu anda 60-62 YTL/m3 arası
olmuştur. Benim aradığım dört şirket de (Ado Beton, Kırmızıtaş, Divarcı,
Kadıahmetoğulları) aynı fiyatı vermekte, 60 YTL/m3’ün altında kesinlikle fiyat
verilmemektedir. Hazır beton satıcıları, iki gün önce, Ado çimento önderliğinde
Ado Çimento’da hazır beton şirketlerinin toplanarak karar aldıklarını
söylemiştir.”

 Yukarıda yer verilen ihbar telefonundan, Antalya Bölgesinde
bulunan hazır beton üreticilerinin halen rekabet ihlalini sürdürdükleri
anlaşılmaktadır.

70. Ayrıca aşağıda yer verilen ve Soruşturma Raporunun ilgili taraflara
tesliminden sonra, fakat soruşturma süreci içerisinde vuku bulan somut
06-69/931-268
38
nitelikteki olay, delil ve tespitler, yukarıda yer verilen çok sayıdaki delil,
tespit ve değerlendirmeyi desteklemekte ve bu delil ve tespitlere bir
yenisini eklemektedir.

28.3.2006 tarihinde gelen ve Antalya’da bir müteahhit olduğunu söyleyen bir
kişi tarafından yapılan isimsiz telefon ihbarında, Antalya bölgesindeki hazır
beton üreticisi teşebbüslerin Göltaş’ın Antalya’daki Işıklar Caddesinde
bulunan bürosunda 29.3.2006 tarihinde saat 14:00’de fiyat artışı konusunda
toplanacakları bildirilmiştir. Söz konusu ihbar dikkate alınarak, 28.3.2006 Salı
günü soruşturmada görevli raportörler Antalya’ya hareket etmiştir.

29.3.2006 tarihinde Tevfik Işık Cad. Kurt Apt. Kat:2 No:23 Antalya adresindeki
Göltaş İrtibat Bürosu tespit edilmiştir. Daha sonra, Antalya Adliyesi’ne
gidilerek nöbetçi bulunan 3. Sulh Ceza Mahkemesi Hakiminden, belirtilen
irtibat bürosunda yapılacak yerinde incelemenin engellenmesi ihtimali göz
önünde bulundurularak, mahkeme kararı alınmıştır. Söz konusu mahkeme
kararı ile birlikte Antalya Asayiş Şube Müdürlüğü’nden, yerinde incelemenin
güvenli bir şekilde yapılmasının sağlanması amacıyla polis desteği talep
edilmiştir. Belirtilen toplantı için yaklaşık olarak 13:40’tan itibaren teşebbüs
temsilcileri Göltaş İrtibat Bürosu’na gelmeye başlamışlardır. Toplantının saat
14:15 sıralarında başladığı tahmin edilerek 45 dakikalık bir bekleyişten sonra
saat 15:00’te toplantının yapıldığı binaya polis ekibiyle birlikte girilmiştir.

Herhangi bir engelleme veya gecikmeyle karşılaşmaksızın toplantının
yapıldığı salona girilmiştir. Uzmanlar, salona girişte Rekabet Kurumu’ndan
gelindiğini ifade ederek, masaların üzerindeki belgelere dokunulmamasını ve
masalardan uzaklaşılmasını istemiştir. Bu sırada Göltaş Genel Koordinatörü
Aslan Yaman elinde bulunan tek sayfalık bir belgeyi yırtmaya başlamıştır.
Raportörler tarafından Aslan Yaman’ın elindeki kağıt parçaları alınmıştır.
Mahkeme Kararı ile birlikte Rekabet Kurumu kimlikleri ve yetki belgeleri
teşebbüs temsilcilerine ibraz edilmiştir. Aslan Yaman tarafından sesli olarak
Rekabet Kurumu yetki belgeleri diğer teşebbüs temsilcilerine okunmuştur.
Ardından Mahkeme Kararı da aynen sesli bir şekilde okunmuştur. Mahkeme
kararının, Yetki Belgelerinin ve Rekabet Kurumu Kimlik kartlarının birer
fotokopisi uzmanlarca teşebbüs yetkililerine bırakılmıştır. 9 ayrı hazır beton
üreticisi teşebbüsten 14 kişinin toplantıda hazır bulunduğu tespit edilmiştir.
Yapılan yerinde inceleme sonucunda Aslan Yaman’ın ajandasında bulunan
bir sayfanın fotokopisi, Göltaş Genel Koordinatör Yardımcısı İsmail Güner ve
Göltaş Satış Şefi Nuri Akpınar tarafından paraflanmak suretiyle alınmış,
parafsız kopya da teşebbüs yetkililerine bırakılmıştır. Ayrıca Göltaş Genel
Koordinatörü Aslan Yaman tarafından yırtılan belgenin parçaları da alınmıştır.
Daha sonra üç nüsha halinde tutanak düzenlenmiş, her bir nüsha taraflarca
imzalanmış, bir nüsha raportörlerce alınmış, birer nüsha ise Göltaş
yetkililerine ve polis ekibine bırakılmıştır. Saat 18:00 sıralarında Göltaş İrtibat
Bürosu’ndaki işlemler bitirilerek uzmanlar olay mahallinden ayrılmıştır.

Yukarıda yer verilen toplantıda Çimsa ve Konya Çimento hariç olmak üzere
soruşturma konusu tüm teşebbüslerin toplantı halinde oldukları tespit edilmiştir.
Göltaş Genel Koordinatörü tarafından salona girişte yırtılan belgeden, o
esnada toplantı sırasında nelerin konuşulduğu anlaşılmaktadır. Raportörler
06-69/931-268
39
tarafından birleştirilen belgeden, 15.03.2006-28.03.2006 (son iki hafta)
tarihleri arasında hangi hazır beton şirketlerinin hangi işleri aldıklarının, işin
mevkii, miktarı ve fiyatı belirtilmek suretiyle tespit ve takip edildiği, yine hazır
beton şirketlerinin bağlantılarının ve bağlantı fiyatlarının tespit ve takip edildiği
anlaşılmaktadır. Söz konusu belgeye iliştirilmiş 29.03.2006 tarihli küçük bir not
kağıdında yer alan ifadeden de yine hazır beton şirketlerinin fiyat ve
bağlantılarının takip edildiği anlaşılmaktadır. Söz konusu belgenin Soruşturma
Raporunda yer verilen “protokol” ile oluşturulan kartelin uygulamasının
denetlenmesi ve takip edilmesi ile ilgili olduğu anlaşılmıştır.

Yukarıda yer verilen yerinde inceleme sırasında elde edilen Göltaş Genel
Koordinatörü Aslan Yaman’a ait ajanda’nın Mayıs ayına ait bir sayfasında
aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

“Yılmaz Külcü
Antalya Bölgesi hz. beton fiyatları konusunda aranacak.”

Söz konusu belgede yer alan ifadelerden Çimsa Genel Müdürü Yılmaz Külcü
ile Antalya hazır beton fiyatları ile ilgili olarak görüşme yapıldığı
anlaşılmaktadır. Her ne kadar Çimsa’nın 2003 yılının Ağustos ayından
itibaren düzenlenen kartel toplantılarına katılmadığı tespit edilse de, çeşitli
belgelerden, düzenlenen toplantılarla, bu toplantılarda alınan kararlarla ilgili
Çimsa’ya bilgi verildiği veya zaman zaman fiyat, satış gibi konularda
Çimsa’yla görüşmeler yapıldığı tespit edilmiştir. Yukarıdaki belgede de Çimsa
toplantıya katılmamasına rağmen, pazarda uygulanan ve uygulanacak olan
fiyatlarla ilgili olarak rakip teşebbüslerden Göltaş’ın, Çimsa’yla görüşme
yaptığını göstermektedir.

I.4. Teşebbüslerin Savunmaları ve Bu Savunmaların Değerlendirilmesi

I.4.1. Teşebbüslerin Savunmaları

I.4.1.1. Ado Hazır Beton Sanayi Nakliyat ve Tic. A.Ş. Savunması
Ado Beton tarafından yapılan savunmada özetle;
- Yürütülen soruşturmada ve önaraştırmada sürelerine uyulmadığı,
önaraştırmanın ve soruşturmanın uzunca bir süre devam ettiği,
- İlk yazılı savunma haklarının gerekli ve yeterli bilgi ve belge verilmemek
suretiyle sınırlandığı,
- Soruşturma raporunda delil olarak kullanılan belgeleri teyit edecek
piyasa verilerine yer verilmediği ve Soruşturma Heyetinin sadece
şirketlerinin aleyhine olan bilgi ve belgeleri değerlendirdiği, lehe olan
delilleri ve emareleri ise değerlendirmediği,
- Soruşturma raporunda coğrafi pazarın somut verilere dayanılarak tespit
edilmediği,
- Soruşturma raporunda yer verilen belgelerin çoğunluğunun Ado
Beton’da bulunmadığı ve bu bakımdan Ado Beton’la bir ilgisinin
olmadığı,
06-69/931-268
40
- Soruşturma Raporunda yer verilen iki adet Protokolün uygulandığı
varsayılsa bile yapılan uygulamanın rekabeti bozucu bir etkisinin
olmadığı,
- Ado Beton’un 2000-2004 yılları arasında çok cüzi karlarla maliyetinin
altında fiyatlarla piyasaya mal verdiği, bu durumun da Ado Beton’un
tam rekabet piyasasına uygun hareket ettiğinin göstergesi olduğu,
- Soruşturma Raporunda yer verilen delillerin, taraflar arasında bir yatay
anlaşmanın varlığının ispatı için yeterli olmadığı,
- Ado Çimento hakkında soruşturma yapılmasının ve rekabet ihlali tespit
edilmesinin, Ado Beton bakımından ağırlaştırıcı neden olarak dikkate
alınmaması gerektiği,
- Para cezasının takdirinde net satışların esas alınacağı yıl bakımından,
soruşturmanın geciktiği ve bu gecikmeye Ado Beton’un katkısının
olmadığı dikkate alınarak, para cezasının takdirinde esas alınacak ciro
yılının, Ado Beton’un lehine olan yılın cirosu olması gerektiği,
- Para cezasının belirlenmesine esas olacak net satışların sadece “hazır
beton ürünü” satışları dikkate alınarak belirlenmesi gerektiği,
- Entegre olmayan hazır beton firmaları için önerilen indirim nedeninin
Ado Beton için de uygulanması gerektiği,
- 29.3.2006 tarihinde Göltaş’ın Antalya’daki irtibat bürosunda yapılan
toplantının amacının Göltaş’ın Antalya ve ilçelerindeki hazır beton
tesislerini kiralama düşüncesi ile diğer hazır beton üreticilerini bu
tesislerin kiralanacağı hakkında bilgilendirmesi niteliğinde olduğu,
toplantının herhangi rekabeti bozucu bir amaç taşımadığı
ifade edilmektedir.

I.4.1.2. Çallıoğlu Beton Sanayi ve Ticaret A.Ş. Savunması
Çallıoğlu tarafından yapılan savunmada özetle;
- Çallıoğlu’nun fiyatlarını temelde girdi maliyetlerine göre belirlediği,
Antalya’daki hazır beton fiyatlarının Türkiye’deki en düşük fiyatlar
olduğu,
- Göltaş ile yapılan görüşmelerin söz konusu firmadan çimento alınması
nedeniyle yapıldığı ve bu görüşmelerde çimentonun en ucuza ve en
uzun vadede temin edilmeye çalışıldığı,
- Soruşturma raporunda delil olarak sunulan “Protokol” başlıklı
belgelerde, taraflarının bilgisi ve imzasının bulunmadığı ve “Protokol”de
geçen satış rakamlarının Çallıoğlu’nun gerçek rakamları ile
uyuşmadığı,
- 29.3.2006 tarihinde Göltaş’ın Antalya’daki irtibat bürosunda yapılan
toplantının amacının Göltaş’ın Antalya ve ilçelerindeki hazır beton
tesislerini kiralama düşüncesi ile diğer hazır beton üreticilerini bu
tesislerin kiralanacağı hakkında bilgilendirmesi niteliğinde olduğu,
toplantının herhangi rekabeti bozucu bir amaç taşımadığı
ifade edilmektedir.
06-69/931-268
41

I.4.1.3. Çimsa Çimento Sanayi ve Ticaret A.Ş.
Çimsa tarafından yapılan savunmada özetle;
- Soruşturma raporunda ek olarak verilen Ankara 3. İdare Mahkemesi
kararının, yürütmeyi durdurma kararı olmadığı, ancak soruşturma
raporunda bu durumun yürütmeyi durdurma kararı olarak
değerlendirildiği,
- Soruşturma raporunda yer verilen “Protokol” başlıklı belgenin tarihi
olmadığı gibi imzalı da olmadığı, sadece Özgür Beton’da bulunmuş bir
taslak ya da öneri olduğunun düşünülebileceği, bu protokolün esas
amacının da Çimsa’yı pazar dışında bırakmak olduğu,
- Çimsa’nın protokole dahil olmadığı, protokolde yer alan tablodaki ilk
sütunun pazarda faaliyet gösteren hazır beton üreticilerinin elindeki
araç sayısını gösterdiği, bu araç sayılarına göre hesaplanmış olan
pazar paylarının dördüncü sütunda yer aldığı, Çimsa’nın dışarıda
bırakılmasıyla hesaplanmış olan pazar paylarının ise beşinci sütunda
yer aldığı, bu durumun Çimsa’nın protokole dahil olmadığını ve
Çimsa’nın pazardan çıkarılmasının amaçlandığını gösterdiği,
- 2000 yılından 2003 yılına kadar geçen sürede Çimsa’nın Antalya’daki
pazar payının %19 seviyesinden %9’a düştüğünün Rekabet
Uzmanlarınca hazırlanan raporlarda yer aldığı, bu hususun da
Çimsa’nın anlaşmanın tarafı olmadığını ortaya koyduğu,
- Soruşturma Raporunda yer verilen Çimsa’nın satışlarına ilişkin bilgiler
ile Çimsa’nın gerçek satış bilgilerinin birbirlerine uymadığı,
- Soruşturma Raporunda yer verilen ağırlaştırıcı unsurların yanlış
gerekçelere dayandığı,
- Çimsa’nın rakiplerine bilgi verdiği iddiaları ile ilgili olarak, bu bilgilerin
çoğunun piyasadan temin edilebilecek bilgiler olduğu, kaldı ki bilgi
vermenin tek başına bir anlaşmanın varlığını ispat etmediği,
- 29.3.2006 tarihinde Göltaş’ın Antalya’daki irtibat bürosunda yapılan
toplantıya 9 teşebbüsün katıldığının belirlendiği, hakkında soruşturma
yürütülen teşebbüslerden sadece Çimsa’nın toplantıya katılmadığının
tutanakla tespit edildiği,
- “Yılmaz Külcü Antalya bölgesi hz. Beton fiyatları konusunda aranacak”
ifadesinin Çimsa ile görüşme yapıldığını göstermediği, bir yöneticinin
geleceğe yönelik bir isteğini gösterdiği
ifade edilmektedir.

I.4.1.4. Divarcılar Hazır Beton İnş. Nak. Paz. San. Tic. Ltd. Şti.
Divarcılar tarafından yapılan savunmada özetle;
- Raportörlerin Soruşturma Raporunda ağırlaştırıcı ve hafifleştirici
unsurları tespit ederek teşebbüslerin ne kadar ceza alacaklarını,
savunmaları alınmaksızın, kendilerini Rekabet Kurulu’nun yerine
koyarak ceza takdir ettikleri,
06-69/931-268
42
- Soruşturma Raporunda yer verilen belgelerin sadece aleyhte olan
kısımlarına yer verildiği ve bu belgelerin raportörlerce amaca uygun
olarak yorumlandığı,
- Şayet Antalya hazır beton pazarında teşebbüsler arasında bir pazar
paylaşımı ve fiyat belirleme anlaşması olsa idi, en ucuz betonun
Antalya’da satılamayacağı,
- 29.3.2006 tarihinde Göltaş’ın Antalya’daki irtibat bürosunda yapılan
toplantının amacının Göltaş’ın Antalya ve ilçelerindeki hazır beton
tesislerini kiralama düşüncesi ile diğer hazır beton üreticilerini bu
tesislerin kiralanacağı hakkında bilgilendirmesi niteliğinde olduğu,
toplantının herhangi rekabeti bozucu bir amaç taşımadığı
ifade edilmektedir.

I.4.1.5. Göltaş Hazır Beton ve Yapı Elemanları San. ve Tic. A.Ş.
Göltaş tarafından yapılan savunmada özetle;
- 4054 sayı Kanun’un 43/2. maddesine uygun bir bildirimde
bulunulmadığı,
- Soruşturma Heyetinin 4054 sayılı Kanun’un 15/f/son maddesinde
belirtilen şekilde yetki belgesinin olmadığı, ayrıca soruşturma
konusunun hukuka aykırı olarak daraltıldığı,
- Rekabet Kurulu’nun soruşturma kararında, soruşturma konusunun
“Akdeniz Bölgesi” olarak belirlenmesine karşın, soruşturma raporunda
“Antalya Merkez ve Çevresi” olarak belirlendiği, bu çerçevede
soruşturma konusunun hukuka aykırı olarak daraltıldığı,
- Soruşturma Raporunda C20 ve C25 ürünleri üzerinde yoğunlaşıldığının
belirtilmesine karşın, C20 ürününün hazır beton sınıfı içinde yer
almadığı, bu bakımdan C20 ürününün fiyat analizlerinin rapora gerekçe
teşkil etmeyeceği,
- Soruşturma Heyetinin, yerinde incelemelerde elde edilen ajanda
kayıtlarına bağlı kaldığı, şirket defter ve kayıtlarının bu kayıtları
doğrulayıp doğrulamadığına bakmadığı,
- Soruşturma Raporunda, Soruşturma Heyetinin belirttiği şekilde ne
Borçlar Hukuku ne de Rekabet Hukuku çerçevesinde bir yatay
anlaşmasının bulunmadığı,
- Bir firmanın kartel anlaşması yapmasındaki yegane sebebin yüksek kar
güdüsü olmasına rağmen, Göltaş’ın fiyat ve maliyet tabloları
karşılaştırıldığında fiyatlandırmanın maliyete göre belirlendiğinin
görüleceği,
- Soruşturma Raporunda Göltaş ile ilgili olarak yer verilen pazar
paylarının %19 olmasına rağmen, kendi resmi defter ve kayıtlarına
göre bu oranın %10-15 arasında değiştiği (bu oranın Antalya ve
Akdeniz için farklı olduğu),
- Soruşturma Raporunda yer verilen “Protokol”ün Özgür Beton’da
bulunduğu, Göltaş’ın bu belgede isminin ve imzasının bulunmadığı, bu
06-69/931-268
43
bakımdan anılan belgenin Göltaş bakımından hiçbir bağlayıcılığının
bulunmadığı,
- Rekabet Kurulu’nun 2003 yılında verdiği kararda; Göltaş’ın çimento ve
hazır beton pazarlarında rakibi olan Özgür Çimento ve Beton Endüstrisi
A.Ş.’yi piyasa dışına çıkartmaya çalıştığına karar vermesine karşılık,
ilgili Soruşturma Raporunda Göltaş’ın 2000 yılından beri Özgür
Çimento ile kartel anlaşması içinde bulunduğunun iddia edilmesinin
çelişki meydana getirdiği,
- 29.3.2006 tarihinde Göltaş’ın Antalya’daki irtibat bürosunda yapılan
toplantıda soruşturmaya dahil olmayan 3 firmanın daha bulunmuş
olmasının kartel anlaşması iddiasına muhatap firmalardan başka
firmaların da piyasada faaliyet gösterdiğini ortaya koyduğu, kartel
anlaşmasının olabilmesinin birincil şartının sektördeki bütün
işletmelerin bu anlaşmaya taraf olması gerektiği, soruşturmaya dahil
olmayan şirketlerin 2000 yılı ve öncesindeki bir anlaşmanın
uygulanmasının sağlanmasına katılmalarının düşünülemeyeceği,
- “Göltaş Hazır Beton A.Ş. Fiyat Verilip Alınamayan İşler” başlıklı
belgenin, “hangi hazır beton şirketlerinin hangi işleri aldıklarının, işin
mevkiinin, miktarının ve fiyatının belirtilmesi suretiyle tespit ve takip
edildiği” şeklinde yorumlanmasının mümkün olmadığı, bu bilgilerin
sektördeki her firma tarafından kolaylıkla elde edilebilecek bilgiler
olduğu
ifade edilmektedir.

I.4.1.6. Kadıahmetoğulları Asfalt İnşaat Taahhüt San. ve Tic. A.Ş.
Kadıahmetoğulları tarafından yapılan savunmada özetle;
- Soruşturma Raporunda yer verilen 69 delilden hiçbirinin direkt olarak
Kadıahmatoğulları’nda bulunmadığı, aleyhlerine kullanılan bütün
delillerde Kadıahmetoğulları’nın tavrının hep üçüncü kişiler tarafından
aktarılmış olduğu, bunun bir tesadüf olmadığı,
- Kadıahmetoğulları’nın iradesini ve kabulünü yansıttığı belirli olmayan
delillerin kullanıldığı,
- Soruşturma Raporunda kullanılan delillerin içeriğinin iktisadi verilerle
desteklenmediği, Soruşturma Raporunda yer verilen
Kadıahmetoğulları’na ait satış miktarlarının gerçek satış miktarlarını
yansıtmadığı,
- Soruşturma Heyetinin, yerinde incelemelerde elde edilen ajanda
kayıtlarına bağlı kaldığı, şirket defter ve kayıtlarının bu kayıtları
doğrulayıp doğrulamadığına bakmadığı,
- Soruşturma Raporunda yer verilen “Protokol”ün Özgür Beton’da
bulunduğu, Kadıahmetoğulları’nın bu belgede isminin ve imzasının
bulunmadığı, ayrıca bu protokolün uygulandığına ilişkin yazışma, faks,
elektronik posta gibi hiçbir veriye Soruşturma Raporunda yer
verilmediği,
06-69/931-268
44
- Kadıahmetoğulları’nın soruşturma’nın tarafı olan çimento üreticilerine
bağımlılığının bulunduğu,
- Antalya pazarının en büyüğü olan Kadıahmetoğlulları’nın, satışlarını ve
pazar payını belirleyen, belirlenen bu sınırlar aşıldığında cezalandıran
bir sisteme dahil olmasında hiçbir çıkarının bulunmadığı,
- 29.3.2006 tarihinde Göltaş’ın Antalya’daki irtibat bürosunda yapılan
toplantının içeriğinde katılımcılar arasında teknik yardım alınıp
alınamayacağının, işçi sağlığı ve işçi güvenliği denetiminin ve İş
Kanunu’nun bazı maddelerinin bulunduğu, toplantının herhangi
rekabeti bozucu bir amaç taşımadığı
ifade edilmektedir.

I.4.1.7. Konya Çimento Sanayi A.Ş.
Konya Çimento tarafından yapılan savunmada özetle;
- Rekabet Kurulu’nun soruşturma kararında, soruşturma konusunun
“Akdeniz Bölgesi” olarak belirlenmesine karşın, soruşturma raporunda
“Antalya Merkez ve Çevresi” olarak belirlendiği, bu çerçevede
soruşturma konusunun hukuka aykırı olarak daraltıldığı,
- Şap ve grobeton ürünlerinin ilgili ürün pazarına dahil olup olmadığının
araştırılmadığı,
- Soruşturma Raporunda sadece 6.8.2004 tarihli belgeye dayanılarak
Konya Çimento hakkında yapılan iddiaların somut hiçbir veri ve
araştırmaya dayanılmadan yapıldığı,
- Konya Çimento hakkında daha önce verilen Rekabet Kurulu kararı
henüz kesinleşmeden, Soruşturma Raporunda Konya Çimento
hakkında daha önce bir soruşturma yürütülmesinin verilecek cezada
ağırlaştırıcı bir unsur olarak değerlendirilmesinin mümkün olmadığı,
kaldı ki daha önceki soruşturmanın konusu ile mevcut soruşturmanın
konusunun farklı olduğu,
- Konya Çimento’nun entegre çimento üreticisi olmasının ağırlaştırıcı
neden oluşturabilmesinin geçerli nedenlerinin soruşturma raporunda
gösterilmediği,
- Hazır beton ve çimento olmak üzere iki farklı üretimi bulunan Konya
Çimento’nun, ilgili ürün pazarının hazır beton, ilgili coğrafi pazarın da
Antalya ve civarının belirlendiği bir soruşturmada, tüm net satışları
üzerinden ceza verilmesinin talep edilmesinin hukuka ve hakkaniyete
aykırı olduğu,
- 29.3.2006 tarihinde Göltaş’ın Antalya’daki irtibat bürosunda yapılan
toplantıya Konya Çimento’nun katılmadığının uzmanlarca tespit
edildiği, bu çerçevede Konya Çimento’nun hiçbir teşebbüsle anlaşma
ve/veya uyumlu eylem içinde bulunmadığı hususunun da yine
uzmanlarca belirlendiği
ifade edilmektedir.


06-69/931-268
45
I.4.1.8. Özgür Çimento ve Beton Endüstrisi A.Ş.
Özgür Beton tarafından gönderilen savunmada özetle;
- 4054 sayılı Kanun’un 43/2. maddesi uyarınca gerekli ve yeterli bilgi ve
belge verilmeyerek ilk yazılı savunma hakkının ihlal edildiği,
- Özgür Beton’un herhangi bir anlaşmanın tarafı olmadığı, herhangi bir
yatay anlaşmayı uygulamadığı, bilgi niteliğinde Özgür Beton’a gelmiş
olan bir kaydın, anlaşmanın delili olarak yorumlanmasının usul
hükümleri ile bağdaşmadığı,
- Özgür Beton’un bir hazır beton üreticisi olduğu, ancak çimento üretimi
ve alımı yönünden diğer teşebbüslere bağımlı olduğu,
- Rekabet Kurulu tarafından Özgür Beton’un Göltaş ve Denizli Çimento
tarafından piyasa dışına çıkarılmaya çalışıldığının tespit edildiği, buna
göre Özgür Beton’un çimento ve hazır beton sektöründe Göltaş’a karşı
ayakta kalma savaşı veren bir üretici olduğu, pazarda yönlendirici
gücünün bulunmadığı, bu nedenle de Göltaş ile yatay anlaşma
içerisinde bulunmasının hem imkansız olduğu, hem de piyasaya etkisi
olmayacak bir oluşum olduğu,
- Özgür Beton’un diğer teşebbüslerle rekabet ihlali amacıyla hiçbir
zaman bir araya gelmediği ve toplanmadığı, teşebbüsler arasındaki
rekabeti ihlal etmeyen bilgi değişimlerinin suç olmadığı, Özgür Beton’un
pazardaki güçlü teşebbüslerin baskı unsurlarını ortadan kaldırabilmek
ve piyasanın adeta hakimi olan Göltaş’ın, Özgür Beton’a biçtiği pazar
payına olan tepkilerini dile getirmek için toplantılara katıldığı,
- Soruşturma Raporuna dayanak yapılan ve Özgür Beton’un bilgisi
dahilinde olan hiçbir toplantıda rekabete etki yapan hususların, yani
fiyat ayarlamalarının, piyasa ve pazar paylaşımı konularının
konuşulmadığı,
- Kartel kurulmasına dair suçlamanın gerçek iktisadi verilere dayalı
rasyonel analizlerle desteklenmesi gerektiğinin düşünüldüğü,
- Soruşturma Raporunda yer alan deliller ayrıntılı olarak incelendiğinde
söz konusu delillerin, Özgür Beton’u suçlamaya yeterli olmadığı gibi,
aksine Özgür Beton’un bağımsız hareket ettiğini ve anlaşma içerisinde
olmadığını kanıtladığı,
- Özgür Beton’un, klinker vermeyerek zor durumda bırakmaya çalışan
çimento üreticileri ile uzlaşmasının söz konusu olmadığı, ancak
ekonomik çıkarlarını savunmak zorunda olduğundan klinker ve çimento
bağımlılığı nedeniyle, rakipleri pasif takip sonucu paralel olarak
algılanabilecek davranışlar sergilemiş olabileceği,
- Soruşturma Raporunda yer verilen ihlalin 2000 yılından beri aralıksız
devam ettiği yönündeki ağırlaştırıcı unsurun tamamen hatalı bir
değerlendirme olduğu ve hiçbir somut kanıta dayanmadığı, bu durumun
en azından Özgür Beton için bu şekilde olduğu,
- Özgür Beton’un cirosunun içerisinde hazır beton dışında başka
faaliyetlerden kaynaklanan satışlar olduğu, olası bir ceza kararında bu
durumun dikkate alınması gerektiği,
ifade edilmektedir.

06-69/931-268
46
I.4.2. Teşebbüslerin Savunmalarına İlişkin Değerlendirme
Hakkında soruşturma başlatılan teşebbüslere soruşturma kararının tebliği ile
ilgili olarak 4054 sayılı Kanun'un 43/2. maddesinde "... Taraflara tanınan ilk
yazılı cevap süresinin başlayabilmesi için Kurulun bu bildirim yazısı ile birlikte,
iddiaların türü ve niteliği hakkında yeterli bilgiyi ilgili taraflara göndermesi
gerekir." hükmü yer almaktadır. Soruşturma kararı söz konusu Kanun
hükmüne uygun olarak tebliğ edilmiş, bu kapsamda yapılan tebligatta
iddiaların türü ve niteliği hakkında yeterli bilgi, ilgili taraflara gönderilmiştir.
Soruşturma Raporuyla birlikte ise, elde edilen ve Soruşturma Raporunda delil
olarak kullanılan tüm bilgi ve belgeler ilgili teşebbüslere gönderilerek savunma
yapma imkanı verilmiştir.
4054 sayılı Kanun’da belirtilen tüm sürelere uyulması konusunda hassasiyet
gösterilmiştir. Ayrıca, Kanun’da yer alan önaraştırma ve soruşturma
safhasındaki sürelerle ilgili olarak Danıştay Onuncu Daire'nin 2001/4716 E.,
2004/7305 K. sayılı kararında "Dava konusu Kararın tesisi aşamasında
4054 sayılı Yasa'da öngörülen sürelerin aşıldığı, bununda işlemin iptalini
gerektirdiği öne sürülmekte ise de ön araştırma ve soruşturma sürecini
hızlandırmak, Kurul'un süratle karar vermesini sağlamak amacıyla
konulan, Kurul'un iç işleyişine yönelik bulunan, uyulmaması halinde
yaptırım öngörülmeyen sürelerin aşılması işlemin iptalini gerektiren bir
sakatlık olarak değerlendirilemeyeceğinden, davacıların bu iddiasına itibar
edilmemiştir." denilmektedir.
Coğrafi pazar tanımı gereği, Rekabet Kurulu kararında belirtilen coğrafi pazar
sınırları içerisinde, üst pazarın alt pazarlara bölünerek inceleme ve
değerlendirme yapılması doğal ve gerekli olup, bunda Rekabet Kurulu
Kararına veya hukuka herhangi bir aykırılık bulunmamaktadır.
Çimsa savunmasında dile getirilen protokoldeki tablonun birinci sütununda
teşebbüslerin araç sayılarının yer aldığına ilişkin ifade, sözlü savunmada diğer
teşebbüs temsilcileri tarafından doğrulanmamıştır.
Çimsa temsilcisinin savunmasında belirttiği üzere Ankara 3. İdare
Mahkemesince 15.11.2005 tarihinde verilen ve Soruşturma Raporunun ekinde
yer alan karar bir yürütmenin durdurulması kararı değildir. Söz konusu
kararda, Rekabet Kurumu tarafından talep edilen yürütmenin durdurulması
talebinin, Rekabet Kurumu’nun birinci savunması alındıktan veya yasal
savunma verme süresi geçtikten sonra incelenmesine karar verileceği ifade
edilmektedir. Aynı mahkemenin 20.2.2006 tarihinde tebellüğ edilen 23.1.2006
tarihli kararıyla yürütmenin durdurulması reddedilmiş ve kararın tebliğinden
itibaren 7 gün içinde Bölge İdare Mahkemesi’ne itiraz yolunun açık olduğu
belirtilmiştir. Söz konusu karara karşı, 23.2.2006 tarihinde Ankara Bölge İdare
Mahkemesi’ne itirazda bulunulmuştur. Bölge İdare Mahkemesi 15.3.2006
tarihli kararıyla, Rekabet Kurulu’nun itirazını kabul ederek, Ankara 3. İdare
Mahkemesi tarafından verilen 23.1.2006 tarihli kararı kaldırmış ve dava
sonuna kadar yürütmenin durdurulmasına karar vermiştir. Mahkeme
kararlarının gereğinin yapılması için 30 günlük süre bulunmaktadır. Buna göre
Ankara 3. İdare Mahkemesi tarafından verilen yürütmenin durdurulma
talebinin reddi kararının tebellüğ edildiği tarihle, söz konusu kararı ortadan
kaldırarak yürütmenin durdurulması kararı verilen Bölge İdare Mahkemesi
kararı arasında 23 gün olduğu görülmektedir.
06-69/931-268
47
Soruşturma Raporunda yer verilen 69 adet belgeden, 2000 yılından 2005 yılına
kadar yukarıda belirtilen teşebbüsler arasında yapılan sürekli ve düzenli toplantılar
ve görüşmeler sonucunda, ilgili pazarın paylaşıldığı, söz konusu pazar paylaşımı
uygulamasının teşebbüsler arası bilgi değişimi yoluyla takip edilerek
uygulanmasının sağlandığı, fiyat, vade gibi satış şartlarının tespit edildiği, bu
şekilde 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin teşebbüsler arasındaki yatay
anlaşmalar yoluyla ihlal edildiği sabittir.

I.5. Gerekçe ve Hukuki Dayanak

“Yapılan İncelemelerde Elde Edilen Bilgi, Belgeler ve Söz Konusu Bilgi,
Belgelerin Değerlendirilmesi” bölümünde ihlalin gerekçesine ayrıntılı olarak
yer verilmiş olmakla birlikte özetle; yukarıda yer verilen bilgi ve belgelerden,
2000 yılından bugüne kadar sürekli ve düzenli olarak teşebbüsler arasında
yapılan toplantılar ve görüşmeler sonucunda, ilgili pazarın paylaşıldığı, söz
konusu pazar paylaşımın uygulamasının teşebbüsler arası bilgi değişimi yoluyla
takip edilerek uygulanmasının sağlandığı, fiyat, vade gibi satış şartlarının tespit
edildiği, bu şekilde 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin teşebbüsler arasındaki
yatay anlaşmalar yoluyla ihlal edildiği sonucuna ulaşılmıştır.

J. SONUÇ

Akdeniz Bölgesi hazır beton pazarında faaliyet gösteren teşebbüslerin 4054
sayılı Kanun’u ihlal edip etmediklerinin belirlenmesi amacıyla 24.3.2005, 05-
18/197-M sayılı Kurul kararı uyarınca yürütülen soruşturma ile ilgili olarak
düzenlenen Rapora, toplanan delillere ve incelenen dosya kapsamına göre;
1.
- Ado Hazır Beton Sanayi Nakliyat ve Tic. A.Ş.
- Çallıoğlu Beton Sanayi ve Ticaret A.Ş.
- Çimsa Çimento Sanayi ve Ticaret A.Ş.
- Divarcılar Hazır Beton İnş. Nak. Paz. San. Tic. Ltd. Şti.
- Göltaş Hazır Beton ve Yapı Elemanları San. ve Tic. A.Ş.
- Kadıahmetoğulları Asfalt İnşaat Taahhüt San. ve Tic. A.Ş.
- Özgür Çimento ve Beton Endüstrisi A.Ş.
tarafından dosya konusu bilgi ve belgeler çerçevesinde 4054 sayılı Kanun’un 4.
maddesinin teşebbüsler arasındaki yatay anlaşmalar yoluyla ihlal edildiğine
OYBİRLİĞİ ile,
2. Konya Çimento Sanayi A.Ş.’nin söz konusu ihlale katılmadığına
OYÇOKLUĞU ile,
3. Bu sebeple aynı Kanun’un 16. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca 2004 yılı
sonunda oluşan gayri safi gelirlerinin takdiren
- %1’i oranında olmak üzere Çallıoğlu Beton Sanayi ve Ticaret A.Ş.’ye
230.683,64 YTL, Divarcılar Hazır Beton İnş. Nak. Paz. San. Tic. Ltd.
Şti.’ye 119.083,44 YTL,
- %2’si oranında olmak üzere Ado Hazır Beton Sanayi Nakliyat ve Tic.
A.Ş.’ye 216.558,06 YTL,
06-69/931-268
48
- %3’ü oranında olmak üzere Göltaş Hazır Beton ve Yapı Elemanları San.
ve Tic. A.Ş.’ye 980.355,42 YTL
idari para cezası verilmesine OYBİRLİĞİ ile,
4. Ayrıca aynı Kanun’un 16. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca 2004 yılı
sonunda oluşan gayri safi gelirlerinin takdiren
- %0,4’ü oranında olmak üzere Çimsa Çimento Sanayi ve Ticaret A.Ş.’ye
987.202,04 YTL,
- %1’i oranında olmak üzere Kadıahmetoğulları Asfalt İnşaat Taahhüt San.
ve Tic. A.Ş.’ye 558.967,93 YTL, Özgür Çimento ve Beton Endüstrisi
A.Ş.’ye 268.746,72 YTL
idari para cezası verilmesine OYÇOKLUĞU ile,
5. 4054 sayılı Kanun'un 4. maddesini ihlal eden eylemlerinden dolayı,
rekabetin tesisi ve ihlalden önceki durumun korunmasını teminen yerine
getirilmesi ya da kaçınılması gereken davranışların ve ihlale son verilmesi
gereğinin, aynı Kanun’un 9. maddesi uyarınca, soruşturma kapsamındaki
teşebbüslere bildirilmesine OYBİRLİĞİ ile

karar verilmiştir.





























06-69/931-268
49
FARKLI GEREKÇE
(03.10.2006 tarihli ve 06-69/931-268 sayılı Kurul Kararı)

Rekabet Kurulu 24.04.2003 tarih ve 03-27/325-M ve 03-27/326-M sayılı
kararları ile Marmara, Batı Karadeniz, İç Anadolu ve Akdeniz Bölgeleri
çimento ve hazır beton pazarlarında faaliyet gösteren teşebbüsler hakkında
ön araştırma açmıştır.

4054 sayılı Kanun’un Kurulun inceleme ve araştırmalarda uygulanacak
kuralları düzenleyen 40. maddesinde; ön araştırma yapılmasına karar verildiği
takdirde, Kurul Başkanın, meslek personeli uzmanlardan bir veya bir kaçını
raportör olarak görevlendireceğini, ön araştırma yapmakla görevlendirilen
raportörün 30 gün içinde elde ettiği bilgileri, her türlü delilleri ve konu
hakkındaki görüşlerini Kurula yazılı olarak bildireceğini hükme bağlamaktadır.
Rekabet Kurumunun Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliği’nin 55.
maddesi, bu görüşlerin düzenlenecek bir “ön araştırma raporu” ile Kurula
intikal ettirileceğini öngörmüştür.

Ön araştırmanın temel amacı, iddiaların ciddiliğini ve tutarlılığını
inceleyerek, soruşturma açılıp açılmaması değerlendirmesi için veri toplamak,
yerinde incelemelerde bulunarak gerekli delillere ulaşmaktır. Soruşturmanın
temelini ön araştırma oluşturmakta, bir başka ifadeyle ön araştırmanın yapılış
zamanı, şekli ve kapsamı soruşturma kararının sağlıklı, tutarlı ve gerekçeli
olabilmesi bakımından büyük önem taşımaktadır. Bu itibarla ön araştırma
kararının, yeterli delillere ulaşılabilmesi, hatta delillerin karartılmaması için
gecikmeksizin uygulamaya konulması gerekir. Kanun bu amaca yönelik olarak
bir dizi ve kısıtlı süreler öngörmektedir. Bahsedilen işlemlerle ilgili herhangi bir
gecikme amaca ulaşmayı engelleyebileceği gibi, alınan kararların etkinliğini
ortadan kaldırır.

Mevzuat bu denli açık düzenlemeler getirmiş iken, 23.12.2004 tarihli
toplantıda, 24.04.2003 tarihinde açılan ön araştırma kararına yeni gelen
şikayetler nedeniyle, bazı iddiaların eklenmesi ve yeni ön araştırmalar açılarak
birleştirilmesi önerisi gelmiş, bu bağlantıda 24.04.2003 tarihli ön araştırma
kararının 18-20 aylık süre içinde uygulanmadığı görülmüştür. Böyle bir uzun
süre gecikmeyi anlamak ve gerekçelendirmek mümkün değildir. Bu nedenle,
sonradan gelen iddiaların ön araştırma kapsamına alınmasına ilişkin
23.12.2004 tarihli ve 04-81/1155-M sayılı karara katılmakla birlikte, bu
gecikmenin bir görev kusuru olarak incelenmesi, araştırılması ve
soruşturulması amacıyla farklı gerekçe yazmıştım.

Aynı şekilde ilgili teşebbüsler hakkında soruşturma açılması
kararlarının da -gecikme süreleri farklı olmakla birlikte- geç uygulamaya
sokulduğu anlaşılmıştır.

Uzun bir gecikmeden sonra ön araştırma ve soruşturmalar
tamamlanmış ve yukarıda tarih ve sayıları verilen nihai kararlar alınmıştır.
Çimento gibi ülkemizin önemli ve Rekabet Kurumunun sürekli gündeminde
olan bir sektörde ön araştırma ve soruşturma kararlarının derhal uygulamaya
sokulmasının önemi tartışılamaz. Alınan kararlar belirli delillere dayandırılmış,
06-69/931-268
50
kimi kararlarda yeterli delil bulunmadığı gerekçesiyle, ihlal iddiaları sonuçsuz
kalmıştır. Ön araştırma ve soruşturma kararlarının çok uzun bir süre
uygulanmamasının, delil toplanması ve iddiaların gerekçelendirilmesi, yeterli
bilgi ve belgeye ulaşılması bakımından önem taşıyıp taşımadığı da kuşkusuz
tartışılabilecektir.

Bu farklı gerekçem, bölge ve teşebbüsler bazında ilgili kararlar
bölümündeki teknik karşı ve farklı gerekçelerim saklı kalmak üzere, yukarıda
tarih ve sayıları verilen tüm kararları kapsamak üzere genel olarak ve aynı
içerikte kaleme alınmıştır.






Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ
Kurul Üyesi
































06-69/931-268
51

Rekabet Kurulu’nun a) 03.10.2006 tarih ve 06-69/930-267 sayılı,
b) 03.10.2006 tarih ve 06-69/931-268 sayılı Kararları



FARKLI OY GEREKÇESİ

Rekabet Kurulu’nun Akdeniz Bölgesi “çimento” ve “hazır beton”
pazarlarında faaliyet gösteren teşebbüslerin 4054 sayılı Kanun’u ihlal edip
etmediklerinin tespiti amacıyla; 23.12.2004 tarihinde açılan ön araştırma ve
24.03.2005 tarihinde başlatılan soruşturma çerçevesinde Başkanlık tarafından
özellikle, ön araştırma ve soruşturma açılması kararlarının akabinde hemen
yaptırılması gereken yerinde inceleme işlemlerinin çok büyük gecikmelerle
yapılabilmiş olması ve diğer idari hatalar sebebiyle, Kurum tecrübeleri ile
belirlenmiş ve kamuoyunda yaygın olarak konuşulan çimento sektöründeki
muhtemel ağır rekabet ihlallerinin ekonomimize verdi zararlar zamanında
engellenememiş, soruşturma süreci boyunca kurumsal zafiyet gösterilmiş
ayrıca, Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 40-44 maddeleri hükümleri
bakımından idarenin görev ihmaline yol açıldığı kanaatindeyim.

Rekabet Kurumu ve Rekabet Kurulu’nun kuruluşundan itibaren,
sektörün ve ürünün özelliklerinden dolayı çimento teşebbüsleri ile ilgili olarak
defalarca soruşturma yapılmıştır. Rekabet Kurulu’nca, sektörde yapılan
rekabet ihlalleri sebebiyle teşebbüslere defalarca idari para cezası vermesine
rağmen, kurumsal hatalar, malum idari ve usul eksiklikleri sebebiyle bu
para cezalarının tahsili mümkün olmamış ve bu durum, rekabet ihlali
eğilimindeki teşebbüsler üzerinde ihlal eylemlerine son vermeleri bakımından
caydırıcı etki yaratmamış ve sektörde rekabetin sağlanmasını olumsuz yönde
etkilemiştir.

Zaman içinde, Rekabet Kurumu’nun faaliyetleri, çalışma sistematiği ve
hatta idari zafiyetleri konusunda bilgi sahibi olan sektördeki teşebbüsler,
yapılan ihlallere rağmen, Rekabet Kurumu’nca bir müdahale veya etkili
yaptırım uygulanmaması üzerine organize şekilde birlikteliklerini, anlaşma ve
rekabete aykırı eylemlerini kendilerince daha dikkatli yaparak rekabet
ihlallerine dair belge ve bilgileri işyerlerinde bulundurmamakta, arşivleme ve
bilgisayar kayıtları konusunda itinalı olarak ve en önemlisi Rekabet
Kurumu’nun tarzına vakıf olarak muhtemel ihlaller konusunda son derece
tedbirli davranmaktadır. Yerinde inceleme konusunda Rekabet Kurumu’nun
usullerini, incelemenin yapılış biçimi ve zamanlamasına aşina olan
teşebbüsler çeşitli şekillerde, Rekabet Kurulu’nun kendileri ile ilgili açılan ön
araştırma ve soruşturma kararlarından, kararlar kendilerine tebliğ edilmeden
haberdar olabilmektedirler. Bu husus, göz önünde tutulduğunda, rekabet
çalışmalarında belge ve delil bulunması için, rekabet hukuku ve kartel
uygulamaları bakımından gelişmiş dünya ülkelerinde olduğu gibi, en önemli
araç olan yerinde incelemelerde; en kısa sürede, habersiz, baskın tarzında,
teşebbüslerin önemli birim ve binalarında, yeterli sayıda kalifiye personelle
yapılması gerekmektedir. Hal Böyleyken bu soruşturma kapsamında yapılan
yerinde incelemelerin aylar sonra, gecikmeli yapılmış olması, incelemenin
06-69/931-268
52
aynı zamanda, baskın tarzında ve habersiz yapılabilme imkanını otomatikman
ortadan kaldırarak delillerin elde edilmesini engellemiş ve soruşturma
sonucunda elde edilmesi muhtemel sonuçlara ulaşılamamıştır.

Akdeniz Bölgesi çimento ve hazır beton ön araştırma kararı 23.12.2004
tarihinde alınmış olmasına rağmen, Başkanlıkça; Daire Başkanı Erkan
Yardımcı, Başkan Yardımcısı Mehmet Akif Ersin ve Başkan Mustafa Parlak
imzalı geçici görev onayı 35 gün sonra 27.01.2005 tarihinde hazırlanmış,
yerinde incelemeler teşebbüslerde ancak, Kurul Kararından yaklaşık 40 ve
55 gün sonra 30.01.2005 ve 16.02.2005 tarihlerinde yapılabilmiştir.

Aynı şekilde, 24.03.2005 tarihinde alınan Soruşturma açılması
Kararı’na rağmen, Başkanlıkça; Daire Başkanı Erkan Yardımcı, Başkan
Yardımcısı Mehmet Akif Ersin ve Başkan Mustafa Parlak imzalı geçici görev
olurlarının 25.05.2005, 15.07.2005, 27.12.2005, 28.03.2006 tarihlerinde
yaklaşık 2 ay, 4 ay, 9 ay ve 12 ay gecikmeli olarak hazırlandığı ve yerinde
incelemelerin bu sebeple 1 yıla varan gecikmeler ile 25.05.2005,
18.07.2005 ve 29.12.2005, 28.03.2006 tarihlerinde yapıldığı anlaşılmaktadır.

İç Anadolu, Karadeniz ve Marmara Bölgeleri ile ilgili açılan
soruşturmalarda da Akdeniz Bölgesi çimento soruşturmasında yapılan idari
hata ve eksikliklerinin var olduğunu düşünürsek Rekabet Kurumu’nun çimento
ve hazır beton sektörlerinde, kamuoyunda var olduğu düşünülen, medya
organlarında çok sık olarak işaret edilen rekabet ihlalleri konusunda neden bir
şey yapamadığını, ihlaller konusunda 4054 sayılı Kanun’un verdiği yetkiler
yerinde kullanılarak rekabet ihlallerinin ekonomiye verdiği zararların neden
önlenemediğini daha açık anlayabiliriz.

Sonuçta, kurumsal performans düşüklüğü ve zafiyete yol açan ve esas
olarak bir kamu kurumunun kendisine yasası ile verilen görevi gerektiği
şekilde yapamamasından dolayı piyasalarda rekabet ihlalleri yoluyla
ekonomik kayıplara yol açıldığı düşünüldüğünde, hiçbir kamu kurumunun
yönetiminin böyle bir sonuca yol açmasının doğru olmadığı ortadadır. Diğer
taraftan, gösterilen zafiyet ve görevin eksik yapılmasının sonuçları olay
bazında soruşturma ile elde edilebilecek faydaları sağlamamış, muhtemelen
var olan ihlaller tespit edilememiş ve sürmesine engel olunamamıştır.








Rıfkı ÜNAL
Kurul Üyesi




06-69/931-268
53
Rekabet Kurulu’nun 03.10.2006 Tarih ve 06-69/931-268 Sayılı Kararına

KARŞI OY GEREKÇESİ


Akdeniz Bölgesi hazır beton pazarında faaliyet gösteren teşebbüslerle
ilgili cezalandırma kararının Konya, Çimsa,Kadıahmetoğulları ve Özgür
Çimento A.Ş.ile ilgili bölümüne katılmamaktayım. Şöyle ki:
4054 Sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanunda belirtilen rekabet
ihlalini gerçekleştirdiği iddia olan teşebbüsler hakkında, Rekabet Kurulu
tarafından inceleme, önaraştırma ve soruşturma yapmak ne kadar doğal ve
yasal ise, soruşturma konusunda sübut veya ademî sübut yönünde karara
varabilmek için teşebbüslere savunma hakkı tanınması ve bu hakkın
kısıtlanmaması da o denli önemlidir ve hukuk devleti olmanın da gereğidir.
Haklarında soruşturma yapılan ve ihlali sabit görülüp cezalandırılan
Konya, Çimsa, Kadıahmetoğulları ve Özgür Çimento vekilleri haklarında
soruşturma açıldığının bildirilmesi ve 30 gün içerisinde ilk yazılı
savunmalarının istenmesi üzerine, Rekabet Kurumuna yaptıkları yazılı
müracaatla 4054 Sayılı Kanunun 43/2. maddesi uyarınca ilk yazılı
savunmalarını hazırlayıp gönderebilmeleri için bildirim yazısı ile birlikte
“iddiaların türü ve niteliği hakkında yeterli bilgi ve belgenin
gönderilmesini” talep etmişlerdir. Bildirim yazısı incelendiğinde bu istemin
yasal ve son derece doğru olduğu görülmektedir. Dosya içerisinde bulunan
bildirim yazılarında görüleceği üzere (Ek-1) soruşturma açıldığı ve açılan
soruşturmaya ilişkin savunmanın gönderilmesi istendiği yazı hiçbir bilgiyi
içermemektedir. Bildirim yazısında aynen “Akdeniz Bölgesi hazır beton
pazarında diğer üreticilerle fiyat konusunda ortak hareket etmek
suretiyle 4054 Sayılı Kanunun 4. maddesini ihlal ettiğiniz denilmekte ve bu
nedenle haklarında soruşturma açıldığı, 30 gün içerisinde savunmanın
gönderilmesi” iletilmektedir. İki satırlık bu bilgiye göre teşebbüs kendisini
nasıl savunacaktır? İhlalin ne zaman, nerede, kiminle, ne şekilde söz konusu
olduğunu bilmeyen bir teşebbüs neye göre savunmasını yapacaktır? Bu
sorunun cevabı “Savunma yapamayacaktır” şeklinde olacaktır. Teşebbüsün
suçlamaya karşı kendisini savunabilmesi için önaraştırma raporundaki
iddiaları, toplanan delillerden kendisiyle ilgili olanlarını, soruşturma kararını ve
gerekçelerini görmek, incelemek zorundadır. Teşebbüsler yazılı olarak
kendileriyle ilgili belgelerin, ilk inceleme ve ön araştırma raporunun
gönderilmesi ya da incelemelerine imkan sağlanmasını talep etmişler, bu talep
de gerekçesiz red edilmiştir (Ek-2). Rekabet Kurumu Başkanlığının bu tavır ve
kararları 4054 Sayılı Kanunun 43 ve 44. maddelerine açıkça aykırıdır. Şöyle
ki:
Her idari işlemin Yetki, Şekil, Sebep, Konu ve Maksat olmak üzere
beş unsuru bulunmaktadır. Bunlardan Şekil Unsuru; idari işlemin tesisi için
yetkili idari makamca izlenmesi gerekli yöntemi (usulü) ve idari işlemin hukuk
düzeninde aldığı biçimi, maddi varlığı anlatır. İdari işlemin şekil unsuru
bakımından hukuka uygun olmaması, yöntem ve biçim kurallarına uygun
olarak tesis edilmiş bulunmasına bağlıdır. Usul (yöntem) kuralları, idari işlemin
06-69/931-268
54
hukuk düzeninde varlık kazanabilmesi için geçirmesi gereken aşamalarla ilgili
kurallardır. İdari işlemin, hukuka uygun biçimde doğabilmesi için bu kurallara
uyulması zorunludur. Türk İdari Hukuk Sisteminde henüz tüm idari işlemler
için geçerli usul kurallarını düzenleyen genel bir İdari Usul Yasası mevcut
değildir. Kimi hizmet alanları için geçerli usul kurallarını düzenleyen usul
yasaları ve kimi de maddi yasalarla düzenlenmiş usul kuralları vardır. 4054
Sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 43 ve 44. maddesi usul
kurallarını öngören, bu anlamda maddi bir yasadır.
4054 Sayılı Kanun’un 43. maddesinin 2. fıkrası “Kurulun, başlattığı
soruşturmaları …15 gün içinde ilgili taraflara bildireceğini, tarafların İLK
YAZILI SAVUNMALARINI 30 gün içerisinde göndermelerini isteyeceğini,
taraflara tanınan ilk yazılı cevap verme süresinin başlayabilmesi için Kurulun
bildirim yazısı ile birlikte, iddiaların türü ve niteliği hakkında yeterli bilgiyi
taraflara göndermesi gerektiğini” öngörmüş, Kanun’un 44.maddesinin 2.
fıkrası da; “Haklarında soruşturma açılan tarafların, soruşturma açıldığı
tarihten, sözlü savunma hakkını kullanma taleplerine kadar kurum
bünyesinde kendileri ile ilgili düzenlenmiş her türlü evrakın ve mümkünse
elde edilmiş her türlü delilin bir nüshasının kendilerine verilmesini
isteyebileceğini” vurgulamıştır. Kendileriyle ilgili düzenlenmiş her türlü evrak
ve delilin bir nüshasını isteme hakkının, bu belgeleri Kurum’daki dosyada da
bizzat incelemeyi kapsadığı açıktır.
Yasa koyucunun, 43. maddenin 2. fıkrasında “…ilk bildirim yazısıyla
birlikte iddiaların türü ve niteliği hakkında yeterli bilgilerin taraflara
gönderilmesini” 44. maddenin 2. fıkrasıyla da “…soruşturmanın açıldığı
tarihten sözlü savunma hakkını kullanma taleplerine kadar kurum bünyesinde
kendileriyle ilgili düzenlenmiş her türlü evrakı, delilleri isteme hakkı” tanınırken
savunma hakkına gösterdiği özeni, verdiği önemi ortaya koymaktadır. Bunu
Kanun’un ilgili madde gerekçesinde de çok net bir şekilde ortaya koymaktadır.
4054 Sayılı Kanun’un 44. madde gerekçesi aynen şöyledir: “Kurul’un
SORUŞTURMALARI GİZLİ DEĞİLDİR. Savunma hakkının tam olarak
kullanılabilmesi için sözlü savunma toplantısına kadar, taraflar Kurul’ca
kendileriyle ilgili olarak düzenlenmiş her türlü evrakın ve delilin bir nüshasını
alabilmektedirler. Böylelikle, savunma hakkının TAM ve EKSİKSİZ
kullanılması mümkün olacaktır.
SAVUNMA HAKKI disiplin soruşturmalarının, adlî ve idarî ceza
soruşturmalarının en önemli müesseselerinden biridir. Hakiki ve hükmî
şahıslara kanuni düzenlemelere dayanarak isnadda bulunmak ne kadar doğal
ise, suçlanan kişilere yeterince savunma hakkı tanınması da o kadar tabiidir.
Bu hak, insan hakları sözleşmeleri, anayasalar ve yasalarla teminat altına
alınmıştır. 4054 Sayılı Kanun’un 43/2 ve 44/2. maddelerinin açık hükümlerine
rağmen, aleyhine soruşturma açılan, idari para cezası tehdidiyle suçlanan
teşebbüslere de hiçbir kısıt konulmadan savunma hakkı tanınması gerekir.
Gerekliliğin ötesinde bu lazime yasa emridir. Aksine karar ve uygulamalar
savunma hakkının kısıtlanmasıdır ve kanuna aykırıdır.

06-69/931-268
55
Kurul tarafından Konya, Çimsa, Kadıahmetoğulları ve Özgür Çimento
A.Ş. ile ilgili tesis edilen ceza kararı – idari işlem şekil unsurunun yasaya
aykırılığı sebebiyle sakattır. O nedenle kararın bu kısmına katılmamaktayım.


M.Sıraç ASLAN
Kurul Üyesi















Ek 1 ve 2: 4 adet belge



Full & Egal Universal Law Academy